Phân tích các yếu tố cấu thành Đảng Cộng sản Việt Nam. Em hãy nêu nhận thức của bản thân về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Cách mạng Việt Nam hiện nay. Nhóm sinh viên Kinh tế quốc dân thực hiện.
Trang 1BỘ MÔN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
BÀI TẬP NHÓM HỌC PHẦN LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
Đề bài: Phân tích các yếu tố cấu thành Đảng Cộng sản Việt Nam Em hãy nêu nhận thức của bản thân về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản
Việt Nam đối với Cách mạng Việt Nam hiện nay.
Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Hữu CôngThời gian học: Kì I năm học 2021-2022SĐT sinh viên đại diện:
Email sinh viên đại diện:
Trang 2LỜI CAM ĐOAN
Nhóm 5 xin cam đoan bài tập này hoàn toàn do nhóm thực hiện Các phần tríchdẫn và tài liệu sử dụng trong bài tập hoàn toàn trung thực, được trích nguồn và đảm bảo
độ chính xác cao nhất trong phạm vi hiểu biết của nhóm Nếu không đúng như đã nêutrên, cả nhóm xin chịu trách nhiệm về bài tập của mình
Hà Nội ngày 28 tháng 01 năm 2022
Nhóm sinh viên thực hiện Nhóm 5
LỜI CẢM ƠN
Lời đầu tiên cho em xin được cảm ơn sâu sắc tới các giảng viên Trường Đại họcKinh tế quốc dân nói chung và các giảng viên thuộc Khoa Lý luận chính trị nói riêng đãtận tình giảng dạy, truyền đạt cho chúng em những kiến thức và kinh nghiệm quý báu
Đặc biệt, thay mặt cho nhóm 5 em xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc tới Thầy
Nguyễn Hữu Công đáng kính và đáng mến của bao thế hệ sinh viên Trường Đại học
Kinh tế Quốc dân, cảm ơn thầy vì đã cho chúng em cơ hội được học tập với thầy, đượclắng nghe những tri thức quý báu từ thầy về Đảng cao quý của dân tộc Việt Nam, đượchiểu biết chính xác và đúng đắn về lịch sử ra đời, quá trình phát triển và hoạt động lãnhđạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, qua đó em càng trân quý hơn những thành tựu to lớn
mà Đảng đã hy sinh và đấu tranh để giành lấy, gìn giữ và phát triển một nước Việt Nam
xã hội chủ nghĩa tốt đẹp như bây giờ và cả mai sau Nhờ có thầy mà em hiểu rõ hơn baogiờ hết tài năng lãnh đạo tuyệt vời của Đảng, nhận thức được tầm quan trọng lớn lao vềvai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam – “người cầm lái” cho con thuyền, ngọn cờsoi đường chỉ lối cho toàn thể dân tộc Việt Nam tiến lên Qua những bài giảng nhiệt tìnhcủa thầy, những giờ học hăng say đầy hấp dẫn vào mỗi chiều thứ 7 hằng tuần, em càng cóniềm tin mãnh liệt hơn nữa vào năng lực lãnh đạo, chỉ đạo tài tình của Đảng, những
Trang 3đường lối, chủ trương hết sức đúng đắn sáng tạo của Đảng, có thêm niềm tin vào Đảng, quyết tâm đi theo con đường Cách mạng mà Đảng đã vạch ra cho dân tộc Việt Nam Lần đầu tiên trong cuộc đời của những cô/cậu sinh viên 19, 20, em có một khát khao cháy bỏng rằng mình muốn được vào Đảng, muốn được trở thành một Đảng viên ưu tú của Đảng Cộng sản Việt Nam chân chính, muốn được đóng góp và cống hiến hết sức mình cho Đảng, cho Tổ quốc Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam giàu đẹp Vì vậy em càng phải ra sức học tập lý luận chính trị, rèn luyện, tu dưỡng đạo đức cách mạng để bảo vệ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Cách mạng Việt Nam, để trở thành một Đảng viên xuất sắc, một công dân gương mẫu của nước Việt Nam dân chủ Một lần nữa, em xin chân thành cảm ơn thầy!
“Từ ấy trong tôi bừng nắng hạ
Mặt trời chân lý chói qua tim”
(Từ ấy, Tố Hữu)
MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN 2
Lời mở đầu 4
I CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM 6
1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin và của chủ tịch Hồ Chí Minh về các yếu tố cấu thành Đảng cộng sản Việt Nam 6
1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin 6
1.2 Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh 7
2 Trình bày bối cảnh lịch sử của xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX 8
2.1 Sự thống trị và khai thác thuộc địa của thực dân Pháp 8
2.2 Sự thay đổi tính chất xã hội và cơ cấu giai cấp xã hội Việt Nam: 9
2.3 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và Tư sản: 11
2.4 Phong trào công nhân 12
2.5 Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, chuẩn bị thành lập Đảng và phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản: 12
3 Các yếu tố cấu thành Đảng cộng sản Việt Nam 13
3.1 Chủ nghĩa Mác- Lênin 14
3.2 Phong trào công nhân 14
3.3 Phong trào yêu nước 15
II Nêu nhận thức của bản thân về vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đối với cách mạng Việt Nam hiện nay 17
Trang 41 Những thành tựu của Việt Nam sau 35 năm đổi mới và những khó khăn thách thức đặt ra hiện nay 17 1.1 Thành tựu của Việt Nam sau 35 năm đổi mới 17 1.2 Những khó khăn thách thức hiện nay 18
2 Khẳng định sự cần thiết phải có sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đối với cách mạng Việt Nam hiện nay 19 2.1 Đấu tranh chống lại những thủ đoạn xuyên tạc, phủ nhận sự lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam của các thế lực thù địch 19 2.1.1 Nhận diện những quan điểm sai trái, thù địch về Đảng Cộng sản Việt Nam 20 2.1.2 Tiếp tục đấu tranh, khẳng định vai trò to lớn của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với sự nghiệp Cách mạng dân tộc 23 2.2 Các luận chứng để chứng minh sự cần thiết phải có sự lãnh đạo của Đảng 25 2.3 Trách nhiệm của bản thân trong việc bảo vệ vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản đối với Cách mạng Việt Nam hiện nay 29 III Kết Luận 34 Danh mục tài liệu tham khảo 35
Trang 5Lời mở đầu
Từ cuối thế kỷ XIX, chủ nghĩa tư bản chuyển từ giai đoạn tự do cạnh tranh sang chủ nghĩa đế quốc Các nước tư bản đế quốc thực hiện chính sách: bên trong tăng cường bóc lột nhân dân lao động, bên ngoài gia tăng các hoạt động xâm lược và áp bức nhân dâncác dân tộc thuộc địa Sự thống trị của chủ nghĩa đế quốc làm đời sống nhân dân lao độngtrên thế giới trở nên cùng cực Mâu thuẫn giữa các dân tộc thuộc địa với chủ nghĩa thực dân ngày càng gay gắt Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc diễn ra mạnh mẽ ở các nước thuộc địa Năm 1917, với thắng lợi của Cách mạng tháng Mười Nga, chủ nghĩa Mác-Lênin từ lý luận đã trở thành hiện thực, mở ra một thời đại mới trong lịch sử loài người;
là ánh sáng soi đường cho các dân tộc bị áp bức đứng lên đấu tranh giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người Tháng 3 năm 1919, Quốc tế Cộng sản (Quốc tếIII) ra đời đã thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ phong trào cộng sản và công nhân quốc tế Đối với Việt Nam, Quốc tế Cộng sản có vai trò quan trọng trong việc truyền bá chủ nghĩa
Mác-Lênin và thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
Trước 1930, phong trào yêu nước ở Việt Nam nổ ra mạnh mẽ nhưng đều bị thất bại, do bị khủng hoảng về đường lối cách mạng Tình hình đó đặt ra yêu cầu phải có Đảngcủa giai cấp tiên tiến nhất để lãnh đạo cách mạng Việt Nam
Từ 1919 -1929, thông qua hoạt động của Nguyễn Ái Quốc đã chuẩn bị về tư tưởng,chính trị và tổ chức cho sự thành lập Đảng Nguyễn Ái Quốc đã ra sức tuyên truyền chủ nghĩa Mác- Lê nin vào Việt Nam, chuẩn bị về tư tưởng chính trị Thành lập hội Việt Nam cách mạng thanh niên để thông qua tổ chức này truyền bá chủ nghĩa Mác-Lê nin vào Việt Nam
Những năm 1928 – 1929, chủ nghĩa Mác – Lê nin được truyền bá sâu rộng vào Việt Nam, làm cho phong trào công nhân và phong trào yêu nước phát triển mạnh mẽ Một yêu cầu cấp thiết đặt ra là phải có đảng của gia cấp vô sản lãnh đạo Đáp ứng yêu cầu
đó ở Vịêt Nam lần lượt xuất hiện ba tổ chức cộng sản Sự hoạt động riêng rẽ của ba tổ chức cộng sản gây ảnh hưởng không tốt đến tiến trình cách mạng Việt Nam
Cuối năm 1929, những người cách mạng Việt Nam trong các tổ chức cộng sản đã nhận thức được sự cần thiết và cấp bách phải thành lập một Đảng cộng sản thống nhất, chấm dứt tình trạng chia rẽ phong trào cộng sản ở Việt Nam Nguyễn Ái Quốc đã tổ chức
và chủ trì hội nghị hợp nhất Đảng tại Hương Cảng, Trung Quốc từ ngày 6-1 đến ngày
7-2-1930 Hội nghị đã quyết định hợp nhất 3 tổ chức Đảng (Đông Dương Cộng sản Đảng, An Nam Cộng sản Đảng, Đông Dương Cộng sản Liên đoàn) thành Đảng Cộng sản Việt Nam.Hội nghị thông qua các văn kiện: Chánh cương vắn tắt, Sách lược vắn tắt, Chương trình
Trang 6tóm tắt và Điều lệ vắn tắt của Đảng Vì vậy, Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng đã quyết nghị lấy ngày 3-2 hàng năm làm ngày kỷ niệm thành lập Đảng
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả tất yếu của cuộc đấu tranh dân tộc và đấu tranh giai cấp, là sự khẳng định vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân Việt Nam và
hệ tư tưởng Mác-Lênin đối với cách mạng Việt Nam Sự kiện Đảng Cộng sản Việt Nam rađời đánh dấu một mốc son chói lọi trên con đường phát triển của dân tộc ta Vì vậy để hiểu rõ hơn về các yếu tố cấu thành Đảng Cộng sản Việt Nam cũng như để mọi người thấy được trách nhiệm đối với vai trò lãnh đạo của Đảng, nhóm 5 đã chọn đề tài “Phân tích các yếu tố cấu thành Đảng Cộng sản Việt Nam Em hãy nêu nhận thức của bản thân
về vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam đối với Cách mạng Việt Nam hiện nay.”
Nhóm chúng em rất mong nhận được sự góp ý từ thầy và các bạn trong lớp để chúng em có thể hoàn thiện tốt hơn đề tài của nhóm Thay mặt nhóm 5, em xin chân thànhcảm ơn thầy và các bạn
Trang 7I CÁC YẾU TỐ CẤU THÀNH ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin và của chủ tịch Hồ Chí Minh về các yếu tố cấu thành Đảng cộng sản Việt Nam
1.1 Quan điểm của chủ nghĩa Mác- Lênin
Nghiên cứu một cách sâu sắc quá trình phát triển của chủ nghĩa tư bản đến thế kỷXIX ở tây Âu, Mác và Ăngghen đặt sự quan tâm chủ yếu của mình vào vấn đề thành lậpĐảng cộng sản ở các nước tư bản chủ nghĩa Theo Mác và Ăngghen, giai cấp công nhân
tổ chức ra chính đảng là đòi hỏi tất yếu khách quan, điều kiện tiên quyết thực hiện sứ
mệnh lịch sử của mình Mác và Ăngghen là những người đầu tiên chủ trương thành lậpĐảng trên cơ sở kết hợp chủ nghĩa xã hội khoa học với phong trào công nhân Đồng thờicác ông cũng là những người đã thảo ra những nguyên tắc tổ chức về xây dựng và hoạtđộng của Đảng Cộng sản như: Đảng là một tổ chức độc lập mang bản chất giai cấp côngnhân; Điều kiện tiêu chuẩn người vào đảng; Đảng phải thường xuyên được củng cố vữngchắc, có tổ chức cơ cấu phù hợp; Đảng được xây dựng trên những nguyên tắc dân chủtriệt để và chủ nghĩa quốc tế là một trong những nguyên tắc xây dựng Đảng
Đến thời kỳ Lênin, chủ nghĩa tư bản đã bước vào giai đoạn đế quốc chủ nghĩa, vấn
đề dân tộc và thuộc địa được đặt ra một cách bức thiết, cách mạng vô sản trở thành nhiệm
vụ trực tiếp Điều kiện trên đòi hỏi cấp bách phải nâng cao vai trò lãnh đạo, sức chiến đấucủa các Đảng cộng sản để giai cấp công nhân làm tròn nhiệm vụ lịch sử Mặt khác, saukhi Ăngghen mất, những người đứng đầu quốc tế II đã xét lại chủ nghĩa Mác, phản bội lạilợi ích của giai cấp công nhân Vì vậy, vấn đề có ý nghĩa quyết định đối với sự nghiệpcách mạng của giai cấp vô sản là đập tan chủ nghĩa cơ hội, bảo vệ sự trong sáng của chủnghĩa Mác và phát triển sáng tạo các luận điểm của Mác và Ăngghen về Đảng để thànhlập Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân
Lênin là người đáp ứng được yêu cầu lịch sử đặt ra Ông đã xây dựng thành một hệthống những nguyên tắc cơ bản về Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân đó là: Chủnghĩa Mác là nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho mọi hoạt động của Đảng; Đảng là một
bộ phận của giai cấp công nhân, là đội tiền phong chính trị có tổ chức và là tổ chức chặtchẽ nhất, giác ngộ nhất của giai cấp công nhân; khi có chính quyền, Đảng là hạt nhân lãnh
Trang 8đạo hệ thống chính trị của chủ nghĩa xã hội và là bộ phận của hệ thống đó; tập trung dânchủ là nguyên tắc tổ chức cơ bản trong tổ chức, sinh hoạt và hoạt động của Đảng; Đảnggắn bó chặt chẽ với quần chúng; Đảng là một khối thống nhất về chính trị, tư tưởng và tổchức, tự phê bình và phê bình là quy luật phát triển của Đảng; Đảng phải tích cực kết nạpnhững đại biểu ưu tú của giai cấp công nhân và nhân dân lao động vào Đảng, phải thườngxuyên đưa những người không đủ tiêu chuẩn và những phần tử cơ hội ra khỏi Đảng; tínhquốc tế của Đảng.
Những nguyên tắc cơ bản về Đảng kiểu mới của Lênin là cơ sở có ý nghĩa quyếtđịnh đến việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về Đảng Cộng sản Việt Nam Nhưng xuấtphát từ những điều kiện lịch sử cụ thể của Việt Nam, Hồ Chí Minh đã vận dụng sáng tạohọc thuyết Mác - Lênin về chính đảng cách mạng để đưa đến việc thành lập Đảng Cộngsản Việt Nam vào năm 1930 Người đã nêu ra nhiều luận điểm mới làm phong phú thêmhọc thuyết Mác - Lênin về chính đảng cách mạng ở những nước thuộc địa mà sinh thờiMác và Ăngghen chưa có điều kiện để đi sâu nghiên cứu, còn Lênin cũng mới đề cập ởmột chừng mực nhất định
1.2 Quan điểm của chủ tịch Hồ Chí Minh
Các nhà sáng lập ra chủ nghĩa xã hội khoa học đều quan niệm Đảng cộng sản làsản phẩm của sự kết hợp giữa chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân Luậnđiểm đó hoàn toàn đúng khi giai cấp công nhân đã bước lên vũ đài chính trị với tư cách làmột lực lượng chính trị độc lập, được lý luận khoa học của chủ nghĩa Mác - Lênin dẫnđường Xuất phát từ tình hình Việt Nam là một nước thuộc địa, nửa phong kiến, kinh tếnông nghiệp lạc hậu, Hồ Chí Minh thấy rằng việc ra đời Đảng cộng sản ở đây, nếu chỉ kếthợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong trào công nhân thì chưa đủ, vì giai cấp công nhân
còn nhỏ bé, phong trào công nhân còn non yếu Do đó phải kết hợp với phong trào yêu
nước rộng lớn của các tầng lớp nhân dân đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân; phong trào
này diễn ra liên tiếp, từ rất lâu trước khi có giai cấp công nhân và phong trào công nhân,phong trào yêu nước trong thời đại mới rất gần với phong trào công nhân và đang bế tắc
về đường lối cho nên rất dễ tiếp thu lý luận Mác - Lênin Khái quát về quy luật đặc thùcủa việc ra đời Đảng Cộng sản Việt Nam, Hồ Chí Minh đã viết: “Chủ nghĩa Mác - Lêninkết hợp với phong trào công nhân và phong trào yêu nước đã dẫn tới sự thành lập Đảng
Trang 9cộng sản Đông Dương vào đầu năm 1930” Ở đây phong trào công nhân dù có tiên tiếnnhất, nhưng nếu không gắn bó với phong trào yêu nước, trở thành nòng cốt của phongtrào yêu nước, thì cũng không mở rộng được cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa thực dân vàđưa cuộc đấu tranh đó đến thắng lợi.
Từ chủ nghĩa yêu nước đến chủ nghĩa Mác - Lênin, từ giác ngộ dân tộc đến giácngộ giai cấp, đó là con đường Hồ Chí Minh và hầu hết những người cộng sản Việt Nam
đã đi
Hồ Chí Minh đã phát triển sáng tạo học thuyết Mác - Lênin về sự ra đời của Đảngcộng sản vào điều kiện cụ thể của cách mạng Việt Nam Từ luận điểm trên của Hồ ChíMinh giúp Đảng ta vừa vững vàng về nguyên tắc, vừa mềm dẻo trong sách lược để lãnhđạo cách mạng Việt Nam cũng như trong xây dựng Đảng Đó cũng là điều kiện thuận lợi
để Đảng ta giải quyết tốt mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp, dân tộc và quốc tế, giúpĐảng ta đề ra các chủ trương, chính sách đúng đắn trong các thời kỳ cách mạng, giảiquyết tốt mối quan hệ giữa chiến lược và sách lược, giữa mục tiêu cơ bản lâu dài với mụctiêu cấp thiết trước mắt, đảm bảo cho Đảng không chỉ là lãnh tụ chính trị của giai cấpcông nhân mà của cả dân tộc Việt Nam
Với vai trò tích cực của Hồ Chí Minh chuẩn bị về mặt tư tưởng, lý luận, chính trị
và tổ chức, ngày 3-2-1930, Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời Sự ra đời của Đảng là kếtquả của cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc và đấu tranh giai cấp ở nước ta trong nhữngnăm đầu thế kỷ XX; là sản phẩm của sự kết hợp chủ nghĩa Mác - Lênin với phong tràocông nhân và phong trào yêu nước Việt Nam
2 Trình bày bối cảnh lịch sử của xã hội Việt Nam đầu thế kỉ XX
2.1 Sự thống trị và khai thác thuộc địa của thực dân Pháp
Đêm 31/8/1858, thực dân Pháp xâm lược Việt Nam Tháng 6/1884, triều đình nhàNguyễn kí Hiệp ước Patơnốt, từ đó Pháp thiết lập sự thống trị ở toàn Việt Nam
Về chính trị, thực dân Pháp thi hành chính sách cai trị trực tiếp ở Đông Dương.
Chúng dùng bộ máy quân sự, cảnh sát, nhà tù thủ tiêu mọi quyền dân chủ, đàn áp, khủng
bố mọi sự chống đối; dùng chính sách “chia để trị”, chia nước ta thành ba kỳ với ba chế
độ thống trị khác nhau Thực dân Pháp duy trì triều đình phong kiến nhà Nguyễn và giai
Trang 10cấp địa chủ làm công cụ tay sai để áp bức về chính trị và bóc lột kinh tế Nhân dân ta mấtnước trở thành nô lệ, bị đàn áp, bóc lột, cuộc sống vô cùng khổ cực.
Về kinh tế, thực dân Pháp tiến hành cuộc khai thác thuộc địa Đông Dương lần thứ
nhất (1897 – 1914); khai thác thuộc địa lần thứ hai (1919- 1929), trong đó lấy Việt Nam làtrọng điểm Tư bản Pháp bỏ vốn nhiều nhất vào nông nghiệp (lập các đồn điền cao su, càphê, chè…) và ngành khai mỏ (chủ yếu là than, sắt, thiếc, vàng…) để thu lợi nhuận nhiều
và nhanh Tư bản Pháp xây dựng ngành giao thông vận tải đường bộ, đường sắt, phát triểncác cơ sở công nghiệp chế biến; độc quyền ngoại thương Ngân hàng Đông Dương củaPháp độc quyền tài chính, đặt ra hàng trăm thứ thuế, tàn ác nhất là thuế thân; thi hànhrộng rãi chính sách cho vay nặng lãi Kết quả là nền kinh tế nước ta có sự phát triển mức
độ nào đó theo hướng tư bản chủ nghĩa nhưng là nền kinh tế thuộc địa, mất cân đối, phụthuộc vào Pháp
Về văn hoá, thực dân Pháp thực hiện chính sách nô dịch văn hoá; xoá bỏ hệ thống
giáo dục phong kiến, thay bằng chế độ giáo dục thực dân hạn chế Pháp mở nhà tù, trạigiam nhiều hơn trường học; khuyến khích các hoạt động mê tín, các tệ nạn cờ bạc, rượuchè, hạn chế xuất bản sách báo, gây tâm lý tự ti dân tộc Kết quả là hơn 90% nhân dân ta
bị mù chữ, bị bưng bít mọi thông tin tiến bộ từ bên ngoài
2.2 Sự thay đổi tính chất xã hội và cơ cấu giai cấp xã hội Việt Nam:
Dưới sự thống trị của thực dân Pháp, tính chất xã hội Việt Nam đã thay đổi ViệtNam từ xã hội phong kiến trở thành xã hội thuộc địa, nửa phong kiến Kết cấu giai cấpthay đổi, có 5 giai cấp cơ bản:
Giai cấp địa chủ phân hóa làm 3 hạng: đại, trung và tiểu địa chủ Đa số là địa chủ
nhỏ và vừa có tinh thần yêu nước, căm ghét, vừa có tinh thần dân tộc chống Pháp số đạiđịa chủ, tay sai, chỗ dựa của thực dân Pháp là đối tượng của cách mạng
Giai cấp nông dân chiếm hơn 90% dân số, bị đế quốc, địa chủ, phong kiến bóc lột,
cuộc sống cực khổ nên rất tích cực chống đế quốc và phong kiến
Trang 11Tầng lớp tiểu tư sản gồm người buôn bán nhỏ, viên chức, trí thức, học sinh, sinh
viên… phát triển khá nhanh Họ nhạy cảm trước thời cuộc, đời sống rất bấp bênh nênhăng hái đấu tranh và là lực lượng quan trọng của cách mạng
Giai cấp tư sản Việt Nam ra đời trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực
dân Pháp Một bộ phận tư sản mại bản có quyền lợi gắn với Pháp, trở thành tay sai củachúng Bộ phận tư sản dân tộc, thế lực kinh tế nhỏ bé, bị tư sản nước ngoài chèn ép nên
có tinh thần dân tộc, dân chủ, có thể đi với cách mạng
Giai cấp công nhân Việt Nam ra đời trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất
của thực dân Pháp (1897 – 1914) và phát triển khá nhanh Năm 1914 khoảng 10 vạn, đếnnăm 1929 tăng lên 22 vạn Giai cấp công nhân Việt Nam tuy số lượng ít, ra đời muộn sovới công nhân nhiều nước nhưng mang đầy đủ đặc điểm chung của giai cấp công nhânquốc tế là có tính chất tiên tiến, triệt để cách mạng, tính kỷ luật và tính chất quốc tế Giaicấp công nhân Việt Nam ra đời trước giai cấp tư sản dân tộc, vừa lớn lên đã tiếp thu chủnghĩa Mác – Lênin, rất kiên quyết cách mạng và đã nhanh chóng trở thành lực lượngchính trị độc lập Công nhân Việt Nam đa số xuất thân từ nông dân, bị bần cùng hoá nên
có quan hệ gần gũi với nông dân, rất thuận lợi cho liên minh công nông Trong các giaicấp ở Việt Nam lúc đó “Chỉ có giai cấp công nhân là dũng cảm nhất, cách mạng nhất,luôn luôn gan góc đương đầu với bọn đế quốc thực dân Với lý luận cách mạng tiên phong
và kinh nghiệm của phong trào vô sản quốc tế, giai cấp công nhân ta tỏ ra là người lãnhđạo xứng đáng nhất và đáng tin cậy nhất của nhân dân Việt Nam”’
Các mâu thuẫn cơ bản và chủ yếu trong xã hội cũng thay đổi Xã hội Việt Nam nói
lên hai mâu thuẫn cơ bản Mâu thuẫn cơ bản thứ nhất đồng thời là mâu thuẫn chủ yếu là
mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc Việt Nam với thực dân Pháp Mâu thuẫn cơ bản thứ haigiữa nhân dân Việt Nam, đa số là nông dân với địa chủ phong kiến
Hai mâu thuẫn này gắn bó, tác động lẫn nhau đòi hỏi đồng thời giải quyết Độc lậpdân tộc và người cày có ruộng là hai yêu cầu cơ bản của xã hội Việt Nam nhưng độc lậpdân tộc là yêu cầu cơ bản, chủ yếu nhất vì phản ánh nguyện vọng bức thiết của cả dân tộcViệt Nam ở đầu thế kỷ XX
Trang 122.3 Phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và Tư sản:
Phong trào Cần vương (theo hệ tư tưởng phong kiến) với người khởi xướng là Tôn
Thất Thuyết và Vua Hàm Nghi diễn ra từ 1885 đến 1895 với nhiều cuộc khởi nghĩa lớnnhư: Hương Khê, Ba Đình, Bãi Sậy Do phải đối đầu với kẻ thù mới rất mạnh và sự hạnchế trong tổ chức và giai cấp lãnh đạo nên cuối cùng phong trào đã bị thực dân pháp dìmtrong bể máu
Đầu thế kỷ XX chịu ảnh hưởng các cuộc cách mạng tư sản bên ngoài, phong tràoyêu nước Việt Nam diễn ra sôi nổi với một số phong trào nổi bật:
Phong trào Đông Du (1906 — 1908) do Phan Bội Châu lãnh đạo Ông tổ chức
phong trào Đông Du chủ trương nhờ Nhật Bản giúp đỡ Phong trào du học diễn ra gần hainăm, mục đích chủ yếu là đưa thanh niên sang Nhật đào tạo để chuẩn bị lực lượng đánhPháp Tuy nhiên do sự cấu kết giữa Pháp và Nhật nên chính phủ Nhật đã trục xuất các nhàcách mạng Việt Nam trong đó có Phan Bội Châu khỏi nước Nhật Phong trào Đông Duthất bại
Sau khi cách mạng Tân Hợi ở Trung Quốc (1911) thắng lợi, Phan Bội Châu vềTrung Quốc thành lập Việt Nam Quang phục Hội, chủ trương vũ trang chống Pháp ởtrong nước, khôi phục độc lập dân tộc
Phong trào Duy Tân do Phan Châu Trinh (1782 – 1926) tổ chức Những năm 1906– 1908, ông chủ trương cải cách dân chủ nâng cao dân trí, cổ vũ tinh thần, cải thiện đờisống nhân dân bằng con đường bất bạo động, công khai khai hoá cải cách, chấn hưng vănhóa, công nghệ, chống mê tín dị đoan Về sau thực dân Pháp tiến hành đàn áp, giải tánphong trào Phong trào thất bại
Các phong trào khác như phong trào dạy học theo lối mới ở Trường Đông KinhNghĩa Thục, Hà Nội (1907); phong trào biểu tình chống thuế ở Trung Kỳ (1908); phongtrào đấu tranh của Đảng Lập Hiến (1923), Đảng Thanh Niên (1926) Mạnh mẽ nhất làphong trào của Việt Nam quốc dân Đảng (1929- 1930)
Trang 13Các phong trào yêu nước theo khuynh hướng phong kiến và tư sản phản ánh tinhthần dân tộc của một bộ phận trí thức, tư sản Việt Nam nhưng tất cả đều thất bại Nguyênnhân thất bại chính là do thiếu đường lối đúng đắn Địa vị kinh tế, chính trị non yếu củagiai cấp tư sản Việt Nam đã không đủ sức lãnh đạo cách mạng.
Tóm lại, đầu thế kỷ XX, cách mạng Việt Nam đang ở thời kỳ khủng hoảng, bế tắc
về đường lối cứu nước và giai cấp lãnh đạo Cách mạng Việt Nam ví như “trong đêm tốikhông có đường ra”
2.4 Phong trào công nhân
Do sự áp bức bóc lột nặng nề, do chịu sự tác động của phong trào yêu nước củanhân dân ta và chịu ảnh hưởng của cách mạng thế giới, giai cấp công nhân Việt Nam đãsớm đứng lên đấu tranh giành quyền sống Tuy nhiên trước năm 1928 về cơ bản phongtrào công nhân vẫn tự phát
Sau phong trào « vô sản hóa » (1928) của hội Việt Nam Cách Mạng Thanh niên,chủ nghĩa Mác-Lê nin, lý luận cách mạng của Hồ Chí Minh được truyền bá vào Việt Nam
đã làm cho phong trào công nhân tiến mau từ tự phát sang tự giác Đến đầu năm 1930 đãkết hợp nhuần nhuyễn với phong trào yêu nước và Chủ nghĩa Mác-Lê nin
2.5 Nguyễn Ái Quốc đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, chuẩn bị thành lập Đảng và phong trào yêu nước theo khuynh hướng vô sản:
Ngày 5/6/1911, Nguyễn Ái Quốc ra nước ngoài tìm đường cứu nước Trước khi ra
đi, Người đã tiếp thu những truyền thống tốt đẹp của dân tộc, quê hương và gia đình;được học tập, có vốn kiến thức văn hoá, sớm cảm thông với nỗi khổ nhục của người dânmất nước; hiểu rõ nguyên nhân thất bại của các phong trào yêu nước, Người quyết địnhsang phương Tây tìm đường cứu nước
Người qua Pháp, đến nhiều nước châu Phi và sống ở Mỹ (1912 – 1913), sống ởAnh (1914 – 1917); kiên trì chịu đựng gian khổ và sớm có tình cảm thương yêu giai cấpcủa những người lao động nghèo khổ
Tháng 7/1917, Người từ Anh trở về Pháp Cùng với những người yêu nước ViệtNam, Người tham gia các hoạt động chính trị- xã hội, văn hoá Pháp và ủng hộ nước Nga
Xô viết
Trang 14Từ sau ngày 17/7/1920, Nguyễn Ái Quốc đọc bản “Sơ thảo lần thứ nhất Luậncương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa” trên báo L'Humanité và hoàn toàn tin theoLênin, tin theo Quốc tế Cộng sản Cuối tháng 12/1920, tại Đại hội XVIII của Đảng xã hộiPháp họp ở thành phố Tua (Pháp), Người bỏ phiếu tán thành Quốc tế Cộng sản và thamgia thành lập Đảng Cộng sản Pháp Đây là bước chuyển về chất trong lập trường chính trịcủa Nguyễn Ái Quốc.
Nguyễn Ái Quốc sáng lập Hội Liên hiệp thuộc địa, ra báo Người cùng khổ (LeParia) và tham gia viết báo tố cáo tội ác của thực dân Pháp ở Đông Dương
Tháng 6/1923, Nguyễn Ái Quốc sang Liên Xô và làm việc ở Ban Phương Đôngcủa Quốc tế Cộng sản Người đã tham gia các Hội nghị Quốc tế nông dân, Quốc tế Thanhniên và dự các khóa bồi dưỡng ngắn hạn của Quốc tế Cộng sản
Cuối năm 1924, Nguyễn Ái Quốc là phái viên Ban thư ký Viễn Đông trở về hoạtđộng ở Quảng Châu, Trung Quốc Tháng 6/1925, Người thành lập Hội Việt Nam cáchmạng thanh niên, ra báo Thanh Niên, mở nhiều lớp và trực tiếp giảng bài, huấn luyện conđường cách mạng, phương pháp truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin và con đường cáchmạng giải phóng dân tộc
3 Các yếu tố cấu thành Đảng cộng sản Việt Nam
Xuất phát từ hoàn cảnh cụ thể của nước Nga và của phong trào công nhân châu
Âu, Lênin nêu hai yếu tố, đó là sự kết hợp chủ nghĩa Mác và phong trào công nhân Cònkhi đề cập đến sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam, bên cạnh hai yếu tố là chủ nghĩaMác – Lênin và phong trào công nhân, còn kể đến yếu tố thứ ba, đó là phong trào yêunước Đây là một luận điểm quan trọng của Hồ Chí Minh về sự hình thành Đảng Cộngsản Việt Nam, là sự phát triển sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin trên cơ sở thực tiễn cáchmạng Việt Nam
Sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam ngày 3–2–1930 không phải là một hiệntượng ngẫu nhiên, mà là kết quả của sự tác động, vận động và phát triển tất yếu, chín
muồi của ba nhân tố kết hợp: chủ nghĩa Mác Lênin, phong trào công nhân và phong trào yêu nước Việt Nam Chủ nghĩa Mác Lênin trang bị lý luận, chỉ ra mục tiêu, lý
tưởng, nhiệm vụ, phương pháp khoa học, soi đường dẫn lối cho giai cấp vô sản và quần
Trang 15chúng lao động tiến hành đấu tranh cách mạng xóa bỏ chế độ xã hội cũ, chế độ người ápbức bóc lột người và xây dựng xã hội mới, xã hội XHCN và cộng sản chủ nghĩa Chủnghĩa Mác Lênin còn chỉ ra: Trong cuộc đấu tranh chống kẻ thù và trong sự nghiệp xâydựng xã hội mới, giai cấp công nhân cần phải lập ra Đảng vô sản của mình, Đảng đó cóvai trò bộ tham mưu, đội tiên phong của giai cấp công nhân, trung thành với lợi ích củagiai cấp công nhân và dân tộc, Đảng đó phải là Đảng kiểu mới của giai cấp công nhân.Chủ nghĩa Mác Lênin được truyền bá, thâm nhập vào Việt Nam trở thành nhân tố quantrọng dẫn tới sự ra đời của Đảng.
3.1 Chủ nghĩa Mác- Lênin.
Các cuộc khởi nghĩa, các phong trào yêu nước nổ ra và đặc biệt trong quá trình bôn
ba tìm đường cứu nước của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc, người ra đi năm 1911 Đến năm
1920, Nguyễn Ái Quốc đã tìm thấy con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc Việt Nam:cứu nước theo con đường cách mạng của chủ nghĩa Mác Lênin Từ năm 1921 đến 1930,Người đã tích cực hoạt động truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin vào Việt Nam Nhờ nhữngđóng góp thiết thực của Người: xuất bản báo chí, viết bài, báo cáo tham luận đặc biệt làhai tác phẩm nổi tiếng Bản án chế độ thực dân Pháp và Đường Cách mệnh những tưtưởng của chủ nghĩa Mác Lênin đã ngày càng được thâm nhập rộng rãi vào Việt Nam.Thông qua việc sáng lập tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên và các hoạt độngcủa nó, Nguyễn Ái Quốc đã thực hiện được việc truyền bá và giáo dục chủ nghĩa MácLênin cho quần chúng lao động và giai cấp công nhân Việt Nam Vai trò của chủ nghĩaMác Lênin đã được thể hiện: những tư tưởng về cách mạng giải phóng dân tộc và cáchmạng XHCN đã thức tỉnh những người Việt Nam hướng theo con đường cách mạng đúngđắn, đó là con đường cách mạng vô sản; Đảng Cộng sản là lực lượng lãnh đạo cách mạngdân tộc dân chủ và cách mạng XHCN; xác định đúng vấn đề động lực cách mạng, liênminh giai cấp; vị trí của cách mạng thuộc địa, phương pháp cách mạng bạo lực đó là cơ
sở lý luận cho cương lĩnh cách mạng của Đảng sau này
3.2 Phong trào công nhân
Phong trào công nhân được chia làm hai giai đoạn trong 10 năm từ năm 1919 đếnnăm 1929 Đặc điểm phong trào công nhân từ năm 1919 tới năm 1925 là cuộc đấu tranh
nổ ra lẻ tẻ từng nhà máy, từng địa phương mà chưa có sự phối hợp với nhau Chính vì vậy
Trang 16mà phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân thời kỳ này diễn ra với quy mô còn nhỏhẹp Giai cấp công nhân đấu tranh chủ yếu vì mục tiêu đòi quyền lợi về kinh tế Đặc điểmtiếp theo là tính giác ngộ của công nhân trong giai đoạn này còn thấp Cụ thể đó là giaicấp công nhân chưa nhận thức được vai trò của mình trong cuộc đấu tranh giành độc lậpdân tộc Nhiệm vụ của họ là lãnh đạo cuộc cách mạng vô sản, đánh đổ đế quốc phongkiến để giành lại độc lập cho dân tộc Và cũng vì thế mà cuộc đấu tranh thời kỳ này nổ ramang tính chất tự phát Phong trào công nhân trong giai đoạn này thiếu một tổ chức lãnhđạo Chính vì vậy mà đây vẫn chỉ là một bộ phận của phong trào yêu nước.
Phong trào công nhân trong giai đoạn thứ hai, (1926- 1929) đã có những bước tiếnhơn so với giai đoạn trước Đầu tiên đó là phong trào công nhân đã có sự liên kết giữa cácphong trào Thứ hai, đó là quy mô của các cuộc đấu tranh đã lớn hơn và nổ ra liên tục ởkhắp Bắc, Trung, Nam Về mục tiêu đấu tranh thì giai cấp công nhân trong giai đoạn nàykhông chỉ đấu tranh vì mục tiêu kinh tế mà còn vì quyền lợi của chính trị Đặc điểm thứ
tư, đó là nhờ phong trào vô sản hóa đưa cán bộ vào các nhà máy, xí nghiệp mà trình độcông nhân đã được giác ngộ cao Tiếp theo là phong trào công nhân trong giai đoạn này
đã đấu tranh dưới sự lãnh đạo của một tổ chức yêu nước, cách mạng Chính vì thế màphong trào công nhân giai đoạn 1926 đến năm 1929 đã trở thành nòng cốt của phong tràoyêu nước
3.3 Phong trào yêu nước
Ngoài hai yếu tố cơ bản đó là chủ nghĩa Mác- Lênin, phong trào công nhân còncộng thêm một yếu tố vô cùng quan trọng nữa là phong trào yêu nước của dân tộc ViệtNam Thực dân Pháp xâm lược Việt Nam, nhân dân ta với tinh thần yêu nước nồng nàn đãliên tục vùng dậy đánh đuổi đế quốc Pháp để giành độc lập dân tộc Từ nửa sau thế kỉXIX đến đầu thế kỉ XX, các phong trào yêu nước tiêu biểu đã xuất hiện: phong trào nôngdân và phong trào Cần vương Từ năm 1919 đến 1930, phong trào yêu nước Việt Namphát triển theo hai khuynh hướng rõ rệt: khuynh hướng tư sản và khuynh hướng vô sản
Khuynh hướng tư sản: bao gồm các phong trào của giai cấp tư sản và tiểu tư sản,tiêu biểu như: Phong trào chấn hưng nội hoá, bài trừ ngoại hoá, chống độc quyền cảng SàiGòn Những phong trào mít tinh, biểu tình của tầng lớp tiểu tư sản: phong trào đòi thả
Trang 17Phan Bội Châu, phong trào truy điệu Phan Châu Trinh và đỉnh cao là cuộc khởi nghĩaYên Bái do Việt Nam quốc dân đảng phát động Các phong trào theo khuynh hướng tưsản diễn ra rất sôi nổi, anh dũng nhưng kết quả cuối cùng đều thất bại.
Khuynh hướng vô sản: do ảnh hưởng của Cách mạng tháng Mười Nga và nhữnghoạt động truyền bá chủ nghĩa Mác Lênin của Nguyễn Ái Quốc trong những năm 1920 –
1930, phong trào theo khuynh hướng vô sản ngày càng phát triển mạnh mẽ, điển hìnhnhất là các hoạt động của các tổ chức Hội Việt Nam cách mạng thanh niên và Tân Việtcách mạng đảng, đã có nhiều thanh niên yêu nước được giác ngộ trở thành đảng viên cộngsản
Phong trào yêu nước là yếu tố quan trọng hình thành đảng cộng sản Việt Nam Thứ nhất,phong trào yêu nước có vị trí, vào cực kỳ to lớn trong quá trình phát triển của dân tộc ViệtNam, là nét văn hóa trường tồn trong nền văn hóa Việt Nam Thứ hai, phong trào yêunước kết hợp với phong trào công nhân bởi vì hai phong trào đó có mục tiêu chung là giảiphóng dân tộc, làm cho Việt Nam được hoàn toàn độc lập, xây dựng đất nước Thứ ba,phong trào nông dân kết hợp với phong trào công nhân Vì vậy nên phong trào công nhân
và phong trào yêu nước có mối quan hệ mật thiết và chặt chẽ với nhau Thứ tư, phong tràoyêu nước của trí thức Việt Nam là một nhân tố quan trọng thúc đẩy sự kết hợp các yếu tốcho sự ra đời của Đảng Cộng sản Việt Nam Trong quá trình cách mạng, tri thức chiếmmột số lượng không nhiều nhưng lại là “ngòi nổ” của phong trào yêu nước bùng lênchống thực dân Pháp xâm lược và bọn tay sai Họ là người hiểu biết rộng, có uy tín trong
xã hội là những người tiếp thu những tư tưởng tiến bộ và truyền đạt tới tầng lớp côngnhân và nông dân nhân dân lao động Chính vì vậy, sự xuất hiện của phong trào yêu nướctrong sự hình thành Đảng Cộng sản Việt Nam như là một điều hiển nhiên, tất nhiên nónhân lên sức mạnh của Đảng tạo chỗ dựa vững chắc cho Đảng giai cấp công nhân ViệtNam
Cuối cùng sự kết hợp của ba yếu tố: Chủ nghĩa Mác Lênin, phong trào công nhân và
phong trào yêu nước đã được kết hợp chặt chẽ với nhau Sự kết hợp đó đã tạo điều kiện
thuận lợi để Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời Ngay từ khi ra đời Đảng ta đã phát huy
Trang 18truyền thống yêu nước, đoàn kết được các lực lượng cách mạng và nhờ đó giữ đượcquyền lãnh đạo cách mạng.
II Nêu nhận thức của bản thân về vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản Việt Nam đối với cách mạng Việt Nam hiện nay.
1 Những thành tựu của Việt Nam sau 35 năm đổi mới và những khó khăn thách thức đặt ra hiện nay
1.1 Thành tựu của Việt Nam sau 35 năm đổi mới
35 năm đổi mới (1986 – 2021) là giai đoạn quan trọng của sự nghiệp phát triển đấtnước, đánh dấu sự trưởng thành mọi mặt của Ðảng, Nhà nước và nhân dân, là sáng tạo cótính tất yếu, toàn diện để gạt bỏ, tháo gỡ những vướng mắc, giải phóng năng lực sản xuất,tạo động lực cho sự phát triển bền vững của đất nước
Sau 35 năm, đất nước đã đạt được những kết quả thiết thực, mà trước hết là đổimới tư duy để khắc phục được nhận thức lệch lạc, nhất là bệnh giáo điều, chủ quan tư duy
ý chí, vì thế vai trò lãnh đạo của Ðảng càng được tăng cường, định hướng XHCN đượcgiữ vững, hình thành quan niệm mới về mục tiêu, bước đi, cách thức phát triển đất nước
và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế, quản lý xã hội, kinh tếthị trường theo định hướng XHCN từng bước hình thành, phát triển Công cuộc đổi mới
đã giải phóng sức sản xuất, củng cố, tăng cường quan hệ sản xuất mới, đưa đất nước rakhỏi tình trạng một nước có thu nhập thấp; đời sống nhân dân cải thiện đáng kể, ổn địnhchính trị – xã hội được bảo đảm, an ninh quốc phòng được củng cố vững chắc, quan hệhợp tác quốc tế ngày càng sâu rộng Ðổi mới đã đưa nước ta từ chỗ thiếu thốn, có khi phảinhập lương thực, nay đã thành nước xuất khẩu gạo đứng ở tốp đầu thế giới Chưa bao giờnhịp độ phát triển và đổi thay từ nông thôn đến thành thị, từ miền núi đến đồng bằng lạinhanh chóng, mạnh mẽ như hiện nay Cũng chưa bao giờ phong cách sống, làm việc củamọi gia đình và mọi người dân lại có nhiều nét mới mẻ, tươi tắn như hôm nay Ðổi mớigiúp chúng ta vừa kế thừa và phát huy những thành quả tốt đẹp đạt được trước đây, vừa cócách nghĩ khác trước, nghe khác trước, nhìn khác trước, làm khác trước, phù hợp vớitrạng thái phát triển mới, vì thế, đã đem đến một sức vóc mới cho đất nước, tiếp sứcchúng ta đi thêm những bước dài trên con đường đã chọn