GIÁO TRÌNH HỆ THỐNG CUNG CẤP ĐIỆN
Trang 1TRƯ NG ð I H C QUI NHƠN
KHOA K THU T & CÔNG NGH
Trang 2M#C L#C
1.2 Nh*ng yêu c/u ñ'i v0i phương án cung c2p ñi"n 5
2.3 Các ñDi lưFng vGt lý cơ bAn cIa ph@ tAi ñi"n 13
Chương 3: TÍNH TOÁN KINH TV W KX THUYT TRONG THIVT KV
3.2 Phương pháp tính toán so sánh kinh t\ W k] thuGt 23
4.4 Sơ ñB n'i dây cIa mDng ñi"n hD áp, mDng phân xưdng 31
5.1 Tin th2t công su2t và ñi"n năng trên ñư9ng dây cIa mDng ñi"n 47
5.1.3 Tin th2t công su2t trên ñư9ng dây có ph@ tAi phân b' ñ%u 49
5.1.5 Tin th2t ñi"n năng và công su2t trong máy bi\n áp 505.2 Tin th2t ñi"n áp trong mDng ñi"n ñCa phương 525.2.1 Xác ñCnh tin th2t ñi"n áp trên ñư9ng dây cIa mDng ñi"n ñCa phương 535.2.2 Xác ñCnh tin th2t ñi"n áp trên ñư9ng dây có ph@ tAi phân b' ñ%u 555.2.3 Tin th2t ñi"n áp trên ñư9ng dây có dây trung tính 575.2.4 Xác ñCnh tin th2t ñi"n áp trong mDng ñi"n ñCa phương kín 59
Trang 3Chương 6: LoA CHpN TIVT DI N DÂY DtN TRONG MbNG ðI N
6.2 Lua chvn ti\t di"n dây trên không và cáp theo ñi%u ki"n phát nóng 726.3 Lua chvn ti\t di"n dây và cáp theo ñi%u ki"n tin th2t ñi"n áp cho phép 746.4 Lua chvn ti\t di"n dây theo ñi%u ki"n phí tin kim loDi màu ít nh2t 766.5 Lua chvn ti\t di"n dây theo mGt ñ5 dòng ñi"n kinh t\ 81
7.2.Tính toán ng{n mDch trong h" th'ng cung c2p ñi"n 897.3 Lua chvn thi\t bC và các tham s' theo ñi%u ki"n làm vi"c lâu dài 93
7.12 Lua chvn và kiRm tra thi\t bC có ñi"n áp ñ\n 1000V 103
9.2 Cách thuc hi"n và tính toán trang bC n'i ñ2t 118
Trang 4L I NÓI ð&UTài li"u này là bài giAng cIa tác giA môn hvc “H th ng cung c p ñi n” cho sinhviên ngành ði"n k] thuGt.
Tài li"u gBm 9 chương:
Chương 1: Nh*ng v2n ñ% chung v% h" th'ng cung c2p ñi"n
Chương 2: Ph@ tAi ñi"n
Chương 3: Tính toán kinh t\ k] thuGt trong thi\t k\ cung c2p ñi"n
Chương 4: Sơ ñB cung c2p ñi"n và trDm bi\n áp
Chương 5: Tính toán ñi"n trong mDng ñi"n ñCa phương
Chương 6: Lua chvn ti\t di"n dây d~n trong mDng ñi"n ñCa phương
Chương 7: Lua chvn thi\t bC ñi"n
Chương 8: Ti\t ki"m ñi"n năng
Chương 9: N'i ñ2t và ch'ng sét
M@c ñích cIa tác giA khi vi\t tài li"u này chl ñơn giAn là mong mu'n cung c2p chocác bDn sinh viên ñang theo hvc ngành ði"n k] thuGt, thêm m5t tài li"u bi trF cho vi"chvc k], hiRu bài giAng cũng như h„ trF vi"c tu hvc cIa sinh viên và cho các bDn ñvc quantâm ñ\n v2n ñ% này Do hDn ch\ v% th9i lưFng dành cho môn hvc này, n5i dung cIa nó cóthR chưa thõa mãn yêu c/u cIa ñ5c giA
Tài li"u ñưFc hoàn thành nh9 su ci vũ, khuy\n khích và tDo ñi%u ki"n thuGn lFicIa các ñBng nghi"p trong B5 môn K] thuGt ñi"n, khoa K] thuGt & Công ngh", Trư9ngðDi hvc Qui Nhơn, nơi tác giA ñang công tác Tác giA xin ñưFc gŠi l9i cAm ơn chânthành
M‹c dù ñã r2t ni luc, song ch{c không thR không có thi\u sót Do ñó tác giA hoannghênh mvi ý ki\n góp ý sŠa ñii, bi sung thêm cIa bDn ñvc ñR hoàn thi"n tài li"u Thưgóp ý xin gŠi v%:
Trư9ng ðDi hvc Qui NhơnKhoa K] thuGt & Công ngh", B5 môn K] thuGt ñi"n
tantmqn@gmail.com
Trang 5Chương 1NH-NG V N đ/ CHUNG V/ H TH NG CUNG C P đI N
1.1 Khái ni3m v6 h3 th8ng ựi3n
W H" th'ng ựi"n bao gBm các nhà máy ựi"n, trDm bi\n áp, các ựư9ng dây tAi ựi"n vàcác thi\t bC khác (như thi\t bC ựi%u khiRn, t@ bù, thi\t bC bAo v"Ầ) ựưFc n'i li%n v0i nhauthành h" th'ng làm nhi"m v@ sAn xu2t, truy%n tAi, phân ph'i và cung c2p ựi"n năng ự\ntGn các h5 dùng ựi"n, hình 1.1
Hình 1.1
W H" th'ng cung c2p ựi"n chl bao gBm các khâu phân ph'i; truy%n tAi và cung c2pựi"n năng ự\n các h5 tiêu th@ ựi"n
W đỀc ựiRm cIa quá trình sAn xu2t và phân ph'i ựi"n năng:
+ Khác v0i h/u h\t các sAn phỖm, ựi"n năng ựưFc sAn xu2t ra, nói chung khôngtắch tr* ựưFc (trỘ vài trư9ng hFp ựỀc bi"t v0i công su2t nhỢ như pin, ac qui ).TDi mẤith9i ựiRm luôn luôn phAi ựAm bAo cân bỚng gi*a lưFng ựi"n năng sAn xu2t ra và tiêu th@
có kR ự\n tin th2t trong khâu truy%n tAi đi%u này c/n phAi ựưFc quán tri"t trong khâuthi\t k\, qui hoDch, vGn hành và ựi%u ự5 h" th'ng ựi"n, nhỚm gi* v*ng ch2t lưFng ựi"n (u
và f)
+ Các quá trình v% ựi"n xAy ra r2t nhanh.ChỞng hDn sóng ựi"n tỘ lan tuy%n trongdây d~n v0i t'c ự5 r2t l0n x2p sl t'c ự5 ánh sáng 30.000.000 km/s (quá trình ng{n mDch,sóng sét lan truy%n lan truy%n) đóng c{t cIa các thi\t bC bAo v" vvẦự%u phAi xAy ratrong vòng nhỢ hơn 1/10 giây → c/n thi\t ựR thi\t k\, hi"u chlnh các thi\t bC bAo v".+ Công nghi"p ựi"n luc có quan h" chỀt chỌ ự\n nhi%u ngành kinh t\ qu'c dân(luy"n kim, hoá ch2t, khai thác mỢ, cơ khắ, công nghi"p d"tẦ) → là m5t trong nh*ngự5ng luc tăng năng su2t lao ự5ng tDo nên su phát triRn nhCp nhàng trong c2u trúc kinh t\.Quán tri"t ựỀc ựiRm này sỌ xây dung nh*ng quy\t ựCnh hFp lý trong m}c ự5 ựi"n khắ hoáự'i v0i các ngành kinh t\; các vùng lãnh thi khác nhau; m}c ự5 xây dung nguBn ựi"n,mDng lư0i truy%n tAi, phân ph'i → nhỚm ựáp }ng su phát triRn cân ự'i, tránh ựưFc nh*ngthi"t hDi kinh t\ qu'c dân do phAi hDn ch\ nhu c/u cIa các h5 dùng ựi"n
Trang 6W ðR nghiên c}u, qui hoDch phát triRn h" th'ng ñi"n cũng như ñR quAn lý, vGnhành, h" th'ng ñi"n ñưFc phân chia thành các h" th'ng tương ñ'i ñ5c lGp v0i nhau:+ V% m‹t quAn lý:
• Các nhà máy ñi"n do các nhà máy ñi"n tu quAn lý
• Lư0i ñi"n h" th'ng cao áp và siêu cao áp (≥ 220kV) và trDm khu vuc docác công ty truy%n tAi quAn lý
• Lư0i truy%n tAi và phân ph'i do các công ty lư0i ñi"n quAn lý, dư0i nó làcác sd ñi"n
• ði%u ñ5 trung ương: GBm 2 b5 phGn
→ B5 phGn chl huy vGn hành làm nhi"m v@ theo dõi và ñi%u khiRn truc ti\phoDt ñ5ng cIa h" th'ng ñi"n, chl huy các ñi%u ñ5 c2p dư0i thuc hi"n chươngtrình hoDt ñ5ng ñã ñCnh trư0c Khi xAy ra các tình hu'ng b2t thư9ng thì thuchi"n các bi"n pháp kh{c ph@c nh•m gi* v*ng ch\ ñ5
→ B5 phGn phương th}c làm nhi"m v@ chu’n bC trư0c ch\ ñ5 vGn hành th”amãn các yêu c/u an toàn, ch2t lưFng ph@c v@ và hi"u quA kinh t\
• ði%u ñ5 ñCa phương ði%u ñ5 các nhà máy ñi"n, ñi%u ñ5 các trDm khu vuc,ñi%u ñ5 các công ty ñi"n
• ði%u ñ5 các sd ñi"n: ði%u khiRn vi"c phân ph'i ñi"n nhGn t“ các trDm bi\n
áp do c2p trên quAn lý, tAi qua lư0i cao th\, các trDm bi\n áp trung gian,lư0i ñi"n phân ph'i trung, hD áp ñ\n các h5 dùng ñi"n
+ V% m‹t nghiên c}u, tính toán:
• Lư0i h" th'ng: bao gBm các ñư9ng dây tAi ñi"n và trDm bi\n áp khu vuc
• Lư0i truy%n tAi (35, 110, 220 kV)
• Lư0i phân ph'i trung áp (6, 10, 15, 22, 35 kV)
• Lư0i phân ph'i hD áp (0,4/0,22 kV)
N i dung c a môn h c: Nghiên c u thi t k , tính toán, v$n hành lư(i ñi n trung
và h* áp
1.2 Nh;ng yêu c@u ñ8i vAi phương án cung cCp ñi3n
+ ð tin c$y cung c p ñi n: ñAm bAo liên t@c cung c2p ñi"n tùy thu5c vào tính ch2tcIa h5 dùng ñi"n
+ H5 loDi 1: là nh*ng h5 r2t quan trvng không ñưFc ñR m2t ñi"n N\u m2t ñi"n sšd~n ñ\n m2t an ninh chính trC, trGt tu xã h5i (sân bay, khu quân su, ñDi s} quán ); làm
Trang 7thi"t hDi l0n ñ\n n%n kinh t\ qu'c dân (khu công nghi"p, khu ch\ xu2t…); làm nguy hDiñ\n tính mDng cIa con ngư9i.
ð'i v0i h5 loDi 1, phAi ñưFc cung c2p ít nh2t t“ 2 nguBn ñi"n ñ5c lGp ho‹c phAi cónguBn du phòng nóng
+ H5 loDi 2: bao gBm các xí nghi"p ch\ tDo hàng tiêu dùng và thương mDi dCch v@.N\u m2t ñi"n gây hư h”ng máy móc, ph\ ph’m, ng“ng tr" sAn xu2t
Cung c2p ñi"n loDi 2 thư9ng có thêm nguBn du phòng Nhưng c/n phAi so sánhgi*a v'n ñ/u tư cho nguBn du phòng và hi"u quA kinh t\ ñưa lDi do không bC ng“ng cungc2p ñi"n
+ H5 loDi 3: là nh*ng h5 không quan trvng cho phép m2t ñi"n tDm th9i khi c/nthi\t (ánh sáng sinh hoDt ñô thC, nông thôn) Nhưng m2t ñi"n không quá m5t ngày ñêm.Thông thư9ng, h5 loDi 3 ñưFc cung c2p ñi"n t“ m5t nguBn
+ Ch t lư/ng ñi n năng: gBm có ch2t lưFng ñi"n áp và ch2t lưFng t/n s'
+ Ch2t lưFng t/n s': ñưFc ñánh giá b•ng
Theo tiêu chu’n Singapor: ñ5 l"ch t/n s' cho phép là 1%, t}c ±0,5 Hz
U = −
U là ñi"n áp thuc t\ trên cuc cIa thi\t bC dùng ñi"n
ði%u ki"n: δUW≤ δU ≤ δU+
δUW, δU+là gi0i hDn trên và dư0i cIa ñ5 l"ch ñi"n áp
ð5 l"ch ñi"n áp cho phép ñưFc qui ñCnh (d ch\ ñ5 làm vi"c bình thư9ng)
min max ñm
U
U U
Trang 8T'c ñ5 bi\n thiên t“ Umaxñ\n Uminkhông nh” hơn 1%/s.
• ð5 không ñ'i x}ng: Ph@ tAi các pha không ñ'i x}ng d~n ñ\n ñi"n áp cácpha không ñ'i x}ng, su không ñ'i x}ng này ñưFc ñ‹c trưng bdi thành ph/nth} tu nghCch cIa ñi"n áp
ði"n áp không ñ'i x}ng làm giAm hi"u quA công tác và tuii thv cIa thi\t bCdùng ñi"n, giAm khA năng tAi cIa lư0i ñi"n và tăng tin th2t ñi"n năng
• ð5 không sin: Các thi\t bC dùng ñi"n có ñ‹c tính phi tuy\n như máy bi\n ápkhông tAi, b5 chlnh lưu, tiristor…làm bi\n dDng ñư9ng ñB thC ñi"n áp,khi\n nó không còn là hình sin n*a Xu2t hi"n các sóng hài bGc cao, gópph/n làm giAm ñi"n áp, làm tăng tin th2t s{t t“ trong ñ5ng cơ, tin th2t ñi"nmôi trong cách ñi"n, tăng tin th2t trong lư0i ñi"n và thi\t bC dùng ñi"n …Ch2t lưFng ñi"n áp ñưFc ñAm bAo nh9 các bi"n pháp ñi%u chlnh ñi"n áp trong lư0iñi"n truy%n tAi và phân ph'i Các bi"n pháp này chvn lua trong qui hoDch và thi\t k\ lư0iñi"n và ñưFc hoàn thi"n thư9ng xuyên trong vGn hành
+ An toàn
H" th'ng cung c2p ñi"n phAi ñưFc vGn hành an toàn ñ'i v0i ngư9i và thi\t bC.Mu'n vGy, ngư9i thi\t k\ phAi chvn sơ ñB cung c2p ñi"n hFp lý, các thi\t bC ñi"n phAiñưFc chvn ñúng chIng loDi, ñúng công su2t
Công tác xây dung, l{p ñ‹t phAi ñúng qui phDm
Công tác vGn hành quAn lý có vai trò ñ‹c bi"t quan trvng Ngư9i sŠ d@ng phAituy"t ñ'i ch2p hành nh*ng qui ñCnh v% an toàn sŠ d@ng ñi"n
Vi"c ñánh giá chl tiêu kinh t\ phAi thông qua tính toán và so sánh các phương án
ñR ñưa ra ñưFc phương án t'i ưu
1.3 MEt s8 ký hi3u thưIng dùng
1 Máy phát ñi"n ho‹c
nhà máy ñi"n
2 TI ñ5ng luc
5 Máy bi\n áp 2 cu5n
Trang 99 Máy bi\n áp ñi%u
chlnh dư0i tAi
10 Công t{c ñi"n
11 Kháng ñi"n 12 c{m ñi"n
13 Máy bi\n dòng ñi"n 14 Dây d~n ñi"n
15 Máy c{t ñi"n 16 Dây cáp ñi"n
Trang 10Chương 2PH# TLI ðI N2.1 PhM tNi ñi3n
Bao gBm t2t cA các thi\t bC ñi"n thu nhGn năng lưFng t“ lư0i ñR chuyRn hóa thànhcác dDng năng lưFng khác như cơ năng, nhi"t năng, quang năng…
2.2 ðO thP phM tNi
W Quá trình sAn xu2t và tiêu th@ ñi"n năng xAy ra ñBng th9i, ph@ tAi luôn bi\n ñ5ngtheo th9i gian ðư9ng biRu di¡n qui luGt bi\n ñii cIa ph@ tAi theo th9i gian gvi là ñB thCph@ tAi
W Phân loDi: có nhi%u cách phân loDi
+ Theo công su2t: ðB thC ph@ tAi công su2t tác d@ng P = f(t)
ðB thC ph@ tAi công su2t phAn kháng Q = f(t)
ðB thC ph@ tAi công su2t toàn ph/n S = f(t)
+ Theo th9i gian: ðB thC ph@ tAi hàng ngày
ðB thC ph@ tAi hàng tháng
ðB thC ph@ tAi năm
W Các loDi ñB thC ph@ tAi thư9ng dùng
+ ð5 th6 ph7 t8i hàng ngày: thư9ng ñưFc xét v0i chu kỳ th9i gian là m5t ngàyñêm (24gi9) và có thR xác ñCnh theo 3 cách:
B•ng d@ng c@ ño tu ñ5ng ghi lDi, hình 2.1a
Do nhân viên truc ghi lDi sau nh*ng gi9 nh2t ñCnh, hình 2.1b
BiRu di¡n theo bGc thang, ghi lDi giá tri trung bình trong nh*ng khoAng nh2t ñCnh,hình 2.1c
ðB thC ph@ tAi hàng ngày cho ta bi\t tình trDng làm vi"c cIa thi\t bC ñR t“ ñó s{px\p lDi qui trình vGn hành hFp lý nh2t, nó còn làm căn c} ñR tính chvn thi\t bC, tính ñi"nnăng tiêu th@
Các thông s' ñ‹c trưng cIa ñB thi ph@ tAi
Ph@ tAi cuc ñDi Pmax; Qmax
H" sô công su2t cuc ñDi cosϕmax, tương }ng v0i tgϕmax= Qmax/Pmax.
Trang 11ði"n năng tác d@ng và phAn kháng ngày ñêm: A [kWh], Ar [kVArh].H" s' công su2t trung bình cosϕtb, tương }ng v0i tgϕtb= Ar/A.
Ví d@: Hình 2.2, khoAng tháng 4, 5 ph@ tAi là nh” nh2t nên ti\n hành sŠa ch*a v“a và l0ncác thi\t bC ñi"n, còn nh*ng tháng cu'i năm chl sŠa ch*a nh” và thay các thi\t bC
+ ð5 th6 ph7 t8i hàng năm:
Căn c} vào ñB thC ph@ tAi ñiRn hình cIa m5t ngày mùa hè và m5t ngày mùa ñôngchúng ta có thR vš ñưFc ñB thC ph@ tAi hàng năm
Hình 2.3Gvi n1là s' ngày mùa ñông trong năm
n2là s' ngày mùa hè trong năm
Ti= (t1’+t1”).n1+ t2’.n2Các thông s' ñ‹c trưng ñB thC ph@ tAi năm :
Trang 12ði"n năng tác d@ng và phAn kháng tiêu th@ trong m5t năm làm vi"c:A[kWh/năm], Ar[kVArh/năm].
Th9i gian sŠ d@ng công su2t cuc ñDi :
max
max max
Q
Ar T
8760
max max
T P
A
8760
8760
max max
r ñkr
T Q
Ar
WKhái ni"m v% Tmaxvà τ
Hình 2.4+ Th9i gian sŠ d@ng công su2t cuc ñDi (Tmax): N\u giA thi\t r•ng ta luôn luôn sŠd@ng công su2t cuc ñDi thì th9i gian c/n thi\t TmaxñR cho ph@ tAi ñó tiêu th@ ñưFc lưFngñi"n năng do ph@ tAi thuc t\ (bi\n thiên) tiêu th@ trong m5t năm làm vi"c
Tmax}ng v0i m„i xí nghi"p khác nhau sš có giá trC khác nhau
VD ð'i v0i xí nghi"p 1 ca/ngày: Tmax= 1500 ÷ 2200h/năm
ð'i v0i xí nghi"p 2 ca/ngày: Tmax= 3000 ÷ 4000h/năm
ð'i v0i xí nghi"p 3 ca/ngày: Tmax= 5000 ÷ 7000h/năm
Tmaxl0n, ñB thC ph@ tAi càng b•ng ph—ng
Tmaxnh”, ñB thC ph@ tAi ít b•ng ph—ng hơn
Th9i gian sŠ d@ng công su2t cuc ñDi năm:
max
8760
0 max max
) ( P
dt t P P
A
=
=+ Th9i gian chCu tin th2t công su2t l0n nh2t (τ): GiA thi\t ta luôn luôn vGn hànhv0i tin th2t công su2t l0n nh2t thì th9i gian c/n thi\t τ ñR gây ra ñưFc lưFng ñi"n năngtin th2t b•ng lưFng ñi"n năng tin th2t do ph@ tAi thuc t\ gây ra trong m5t năm làm vi"c
τ và Tmaxthư9ng không bao gi9 b•ng nhau, tuy nhiên chúng lDi có quan h" r2t g{n
bó, nhưng lDi không t§ l" tuy\n tính vì P không chl xu2t hi"n lúc có tAi, mà ngay cA lúckhông tAi cũng v~n có tin th2t → ngư9i ta xây dung quan h" τ theo Tmax và cosϕ theoñư9ng cong ho‹c cũng có thR tính τ b•ng công th}c Kêzovit sau:
Trang 138760 ) 10 124 , 0
W Ch\ ñ5 làm vi"c cIa ph@ tAi: 3 ch\ ñ5
+ Ch ñ dài h*n: Ch\ ñ5 trong ñó nhi"t ñ5 cIa thi\t bC tăng ñ\n giá trC xác lGp và
là h•ng s' không ph@ thu5c vào su bi\n ñii cIa công su2t trong khoAng th9i gian b•ng 3l/n h•ng s' th9i gian phát nóng cIa cu5n dây Ph@ tAi có thR làm vi"c v0i ñB thC b•ngph—ng v0i công su2t không ñii trong th9i gian làm vi"c ho‹c ñB thC ph@ tAi không thayñii trong th9i gian làm vi"c
+ Ch ñ làm vi c ngAn h*n: Ch\ ñ5 trong ñó nhi"t ñ5 cIa thi\t bC tăng ñ\n giá trCnào ñó trong th9i gian làm vi"c, rBi lDi giAm xu'ng b•ng nhi"t ñ5 môi trư9ng xung quanhtrong th9i gian nghl
+ Ch ñ ngAn h*n lBp l*i: Ch\ ñ5 trong ñó nhi"t ñ5 cIa thi\t bC tăng lên trongth9i gian làm vi"c nhưng chưa ñDt giá trC cho phép và lDi giAm xu'ng trong th9i giannghl, nhưng chưa giAm xu'ng nhi"t ñ5 cIa môi trư9ng xung quanh Ví d@: Các ñ5ng cơc/u tr@c, máy bi\n áp hàn…
ð‹c trưng b•ng h" s' ti\p ñi"n ε % = 100 100
d d
d
T
t t
TcW là m5t chu kỳ công tác và phAi nh” hơn 10 phút
W Qui ñii ph@ tAi:
+ Thi\t bC d ch\ ñ5 ng{n hDn l‹p lDi, khi tính ph@ tAi tính toán phAi qui ñii v% ch\ñ5 làm vi"c dài hDn (t}c là qui v% ch\ ñ5 làm vi"c có h" s' ti\p ñi"n tương ñ'i)
Trong ñó: Pñm’W công su2t ñCnh m}c ñã qui ñii
Pñm, Sñm, cosϕ, εñm– các tham s' ñCnh m}c d lý lCch máy cIa thi\t bC.+ Qui ñii ph@ tAi m5t pha v% 3 pha
Vì t2t cA các thi\t bC cung c2p ñi"n t“ nguBn ñ\n các ñư9ng dây truy%n tAi ñ%u làthi\t bC ba pha, các thi\t bC dùng ñi"n lDi có cA thi\t bC 1 pha (thư9ng công su2t nh”) Cácthi\t bC này có thR ñ2u vào ñi"n áp pha ho‹c ñi"n áp dây Khi tính ph@ tAi c/n phAi ñưFcqui ñii v% 3 pha
Khi có thi\t bC n'i vào ñi"n áp pha thì công su2t tương ñương sang 3 pha
Pñm tñ– công su2t ñCnh m}c tương ñương (sang 3 pha)
Pñm fa – công su2t ñCnh m}c cIa ph@ tAi m5t phaKhi có thi\t bC 1 pha n'i vào ñi"n áp dây
Trang 14Pñm tñ= 3.Pñm fa (2.9)
Pñm tñ– công su2t ñCnh m}c tương ñương (sang 3 pha)
Pñm fa – công su2t ñCnh m}c cIa ph@ tAi m5t phaKhi có nhi%u ph@ tAi 1 pha n'i vào nhi%u ñi"n áp dây và pha khác nhau
ðR tính toán cho trư9ng hFp này, trư0c tiên phAi qui ñii các thi\t bC 1 pha ñ2u vàoñi"n áp dây v% thi\t bC ñ2u vào ñi"n áp pha Sau ñó sš xác ñCnh ñưFc công su2t cuc ñDicIa m5t pha nào ñó
2.3 Các ñQi lưSng vTt lý cơ bNn cVa phM tNi ñi3n
W Công su2t ñCnh m}c (Pñm) :
ðưFc xem là m5t ñDi lưFng dùng ñR tính ph@ tAi ñi"n (ghi s©n trong lý lCch máy)
Hình 2.5ðơn vC cIa công su2t ñCnh m}c thư9ng là kW V0i m5t ñ5ng cơ ñi"n Pñm chính làcông su2t cơ trên tr@c cơ cIa nó, nhưng v% thi\t k\ cung c2p ñi"n ta quan tâm ñ\n côngsu2t ñ/u vào (công su2t ñ‹t) :
ñm
ñm ñ
P P
dt t P P
dt t Q Q
P(t), Q(t) – ñB thC ph@ tAi thuc t\
T – th9i gian khAo sát, hPh@ tAi trung bình có thR dùng ñR ñánh giá ñưFc m}c ñ5 sŠ d@ng thi\t bC; xác ñCnhph@ tAi tính toán; tính tin hao ñi"n năng
W Ph@ tAi cuc ñDi: chia làm 2 nhóm
+ Ph7 t8i cEc ñ*i (Pmax): là ph@ tAi trung bình l0n nh2t tính trong khoAng th9i giantương ñ'i ng{n (5, 10 ho‹c 30 phút) }ng v0i ca làm vi"c có ph@ tAi l0n nh2t trong ngày
Trang 15Pmaxdùng ñR tính tin th2t công su2t l0n nh2t, ñR chvn các thi\t bC ñi"n, chvn dâyd~n và dây cáp theo ñi%u ki"n mGt ñ5 dòng ñi"n kinh t\…
+ Ph7 t8i ñFnh nh n (Pñn): là ph@ tAi cuc ñDi xu2t hi"n trong khoAng th9i gian r2tng{n (1 ÷2s), nó thư9ng xu2t hi"n khi khdi ñ5ng cIa ñ5ng cơ
Pñndùng ñR kiRm tra dao ñ5ng ñi"n áp, ñi%u ki"n tu khdi ñ5ng cIa ñ5ng cơ, kiRmtra ñi%u ki"n làm vi"c cIa c/u chì, tính dòng ñi"n khdi ñ5ng cIa rơle bAo v" …
W Ph@ tAi tính toán (Ptt): là thông s' quan trvng trong thi\t k\ cung c2p ñi"n Pttlàph@ tAi giA thi\t lâu dài không ñii tương ñương v0i ph@ tAi thuc t\ (bi\n ñii) v% m‹t hi"u}ng nhi"t l0n nh2t
tb sd
p
p P
P k
kmaxthư9ng ñưFc tính }ng v0i ca làm vi"c có ph@ tAi l0n nh2t
Mu'n tìm kmaxho‹c tra bAng ho‹c dua vào ñư9ng cong kmax= f (nhi"uquA, ksd)
Trang 16Hình 2.6
W H" s' nhu c/u (knc): là t§ s' gi*a ph@ tAi tính toán và công su2t ñCnh m}c
sd tb
ñm
tb tt ñm
tt
P P
P P P
Trong thuc t\ kncthư9ng do kinh nghi"m vGn hành mà ting k\t lDi
W S' thi\t bC hi"u quA (nhq): là s' thi\t bC giA thi\t có cùng công su2t và ch\ ñ5 làmvi"c
P
P n
n
* 1
Trong ñó: n W s' thi\t bC trong nhóm
n1W s' thi\t bC có công su2t không nh” hơn m5t nŠa công su2t cIa thi\t
bC có công su2t l0n nh2t
P và P1W ting công su2t }ng v0i n và n1thi\t bCT“ n*và P*tra ñư9ng cong hình 2.7, tìm nhq*và tìm ñưFc nhq= nhq*.n
Trang 17Hình 2.72.4 Các phương pháp tính phM tNi tính toán
Có nhi%u phương pháp ñR xác ñCnh ph@ tAi tính toán (PTTT) nhưng chưa có phươngpháp nào là v“a cho k\t quA chính xác lDi v“a có cách tính ñơn giAn Vì vGy tuỳ theo giaiñoDn thi\t k\, tuỳ theo yêu c/u c@ thR mà chvn phương phap thi\t k\ cho thích hFp.2.4.1 Phương pháp xác ñ nh ph t i tính toán theo công su t ñ t và h" s# knc
Ptt= knc.∑n Pñi≈ knc∑n Pñmi
1 1
Trong ñó: kncW là h" s' nhu c/u cIa thi\t bC, tra trong si tay k] thuGt
Pñi, PñmiW công su2t ñ‹t và công su2t ñCnh m}c cIa thi\t bC th} i, kW
n – s' thi\t bC trong nhúm
Qtt= Ptt.tgϕ
2 2 tt tt
cosϕtb: cosϕtb=
∑
∑
n i
n
i i
P P
Do ñó n\u ch\ ñ5 vGn hành và s' thi\t bC trong nhóm thay ñii nhi%u thì k\t quA tính theoh" s' nhu c/u sš kém chính xác
2.4.2 Phương pháp xác ñ nh ph t i tính toán theo su t tiêu hao ñi"n năng cho m)tñơn v s n ph*m
max
0
T
M a
Trong ñó :
Trang 18a0W su2t tiêu hao ñi"n năng cho m5t ñơn vC sAn ph’m, kWh/ñvsp.
M W s' sAn ph’m sAn xu2t ra trong m5t năm
TmaxW th9i gian sŠ d@ng công su2t cuc ñDi
N\u M là s' sAn ph’m sAn xu2t ra trong ca mang tAi l0n nh2t thì Tmax= 8h
ðây là phương pháp hay ñưFc dùng ñR xác ñCnh ph@ tAi tính toán cIa các nhà máy
xí nghi"p có chIng loDi sAn ph’m ít, sAn xu2t tương ñ'i in ñCnh Ví d@ như các nhà máyd"t, nhà máy sFi, các trDm bơm, trDm nén khí…
2.4.3 Phương pháp xác ñ nh ph t i tính toán theo su t ph t i trên m)t ñơn v di"ntích s n xu t
Trong ñó: P0W su2t ph@ tAi cho m5t ñơn vC di"n tích sAn xu2t, kW/m2
F W di"n tích sAn xu2t, m2
Phương pháp hay dùng ñR xác ñCnh ph@ tAi tính toán cIa các nhà máy xí nghi"p cóphân b' ph@ tAi tương ñ'i ñ%u như là các nhà máy sFi, may, d"t…xác ñCnh ph@ tAi tínhtoán cIa các công trình dân d@ng như trư9ng hvc, nhà d, công sd, b"nh vi"n r2t hay ñưFcdùng ñR xác ñCnh ph@ tAi tính toán chi\u sáng
2.4.4 Phương pháp xác ñ nh ph t i tính toán theo h" s# c-c ñ.i kmax và công su ttrung bình Ptb(còn g3i là phương pháp s# thi5t b hi"u qu nhq)
Trong ñó: PñmW công su2t ñCnh m}c
ksd, kmax– h" s' sŠ d@ng và h" s' cuc ñDi
kpt= 0,75 ñ'i v0i thi\t bC làm vi"c d ch\ ñ5 ng{n hDn l‹p lDi
ðư9ng cong hình 2.6 chl cho ñ\n giá trC nhq = 300 N\u nhq > 300 và ksd< 0,5 thìh" s' kmaxñưFc l2y }ng v0i nhq= 300 Còn khi nhq> 300 và ksd≥ 0,5 thì
Trang 19ñ5 làm vi"c (thông qua h" s' kmax) cIa các thi\t bC có trong nhóm, do vGy k\t quA tínhtoán khá tin cGy.
Ví d@: Xác ñCnh ph@ tAi tính toán cIa phân xưdng cơ khí v0i các thông s' sau:
T“ n*và P*tra ñư9ng cong → nhq*= 0,56
S' thi\t bC hi"u quA n = nhq*.n = 0,56.38 = 21,2
T“ nhqvà ksdtra ñư9ng cong → kmax= 1,82
38 1
cos
i
i i
P
Stt = tt2+ tt2 = 37 , 862.4.5 Xác ñ nh ph t i chi5u sáng
Ph@ tAi chi\u sáng cIa phân xưdng ñưFc xác ñCnh theo công su2t chi\u sáng trênm5t ñơn vC di"n tích
Trong ñó : PoW su2t chi\u sáng trên ñơn vC di"n tích, W/m2
FpxW di"n tích phân xưdng, m2
Trang 20Công su2t phAn kháng chi\u sáng Qcsph@ thu5c vào loDi ñèn ta chvn:
N\u ñèn sFi ñ't thì cosϕ =1 và tgϕ = 0
N\u ñèn huỳnh quang thì cosϕ < 1 và tgϕ ≠ 0
2.4.6 Xác ñ nh ph t i tính toán c9a m)t s# ph t i ñ c bi"t
W Tính ph@ tAi tính toán cho thi\t bC ñi"n m5t pha:
Khi có thi\t bC ñi"n m5t pha trư0c h\t phAi phân b' các thi\t bC ñó lên 3 pha saocho ñ%u nhau
N\u tDi ñiRm cung c2p ph/n công su2t không cân b•ng nh” hơn 15% ting côngsu2t tDi ñiRm ñó thì các thi\t bC m5t pha ñưFc xem như là thi\t bC 3 pha có công su2ttương ñương
N\u l0n hơn 15% thì phAi qui ñii thi\t bC m5t pha v% ba pha
+ V0i thi\t bC 1 pha n'i vào ñi"n áp pha thì Ptt(3 pha)= 3 P1p(max)
P1p(max)W ting công su2t các thi\t bC m5t pha cIa pha có ph@ tAi l0n nh2t
+ V0i thi\t bC 1 pha n'i vào ñi"n áp dây thì Ptt(3 pha)= 3P1p
+ V“a có thi\t bC 1 pha n'i vào ñi"n áp pha v“a có thi\t bC 1 pha n'i vào ñi"n ápdây thì ta phAi qui ñii các thi\t bC n'i vào ñi"n áp dây thành thi\t bC n'i vào ñi"n áp pha,các h" s' qui ñii cho trong tài li"u k] thuGt
Imm(max)W dòng ñi"n md máy l0n nh2t trong các ñ5ng cơ
Itt W dòng ñi"n tính toán cho cA nhóm ñ5ng cơ
Iñm(max)Wdòng ñi"n ñCnh m}c cIa ñ5ng cơ nào có Imm(max)
Ví d@: Tính dòng ñi"n ñlnh nhvn cIa ñư9ng dây cung c2p cho c/u tr@c như sau:ð5ng cơ Pñm(kW) ε % cosϕ Iñm(A) kmm
Trang 21Ptt= ∑3 = + + =
1
3 , 9 15 , 0 ).
8 4 12 ( ñmi
ñmi
= +
kVA Q
P
Stt = tt2 + tt2 = 12 , 4
A U
S
I tt
38 , 0 3
4 , 12
W Pttxí nghi"p phAi ñưFc tính t“ các thi\t bC ñi"n nguFc trd v% phía nguBn
W PhAi kR ñ\n tin th2t trên ñư9ng dây và trong máy bi\n áp
W Ph@ tAi tính toán xí nghi"p c/n phAi kR ñ\n du ki\n phát triRn cIa xí nghi"p trong
Chú ý: S8chưa phAi là ph@ tAi cIa xí nghi"p Vì khi tính ph@ tAi xí nghi"p còn phAi
kR ñ\n su phát triRn cIa xí nghi"p (5 ÷ 10 năm) sau
SXN= S8+ SXN
Trang 22ðR xác ñCnh ñuFc SXNphAi du báo tăng trudng ph@ tAi
Hình 2.82.6 Bi_u ñO phM tNi
Vi"c phân b' hFp lý các trDm bi\n áp trong xí nghi"p r2t c/n thi\t cho vi"c xâydung 1 sơ ñB cung c2p ñi"n, nh•m ñDt ñưFc các chl tiêu kinh t\ – k] thuGt cao, ñAm bAochi phí hàng năm là nh” nh2t ðR xác ñCnh ñưFc vC trí hFp lý cIa trDm bi\n áp; trDm phânph'i trên ting m‹t b•ng, ngư9i ta xây dung biRu ñB ph@ tAi:
BiRu ñB ph@ tAi: “là m5t vòng tròn có di"n tích b•ng ph@ tAi tính toán cIa phânxưdng (PX) theo m5t t§ l" tuỳ chvn:
m
S R m R
i i
Trang 23+ BiRu ñB ph@ tAi cho ta bi\t su phân b' cIa ph@ tAi trong xí nghi"p, cơ c2u ph@tAi…
Hình 2.9
Trang 24Chương 3PHƯƠNG PHÁP TÍNH TOÁN KINH Ta K THU T
TRONG THIaT Ka CUNG C P ðI N
W Các chl tiêu k] thuGt: Ch2t lưFng ñi"n, ñ5 tin cGy, su thuGn ti"n trong vGn hành,ñ5 b%n v*ng cIa công trình, kh'i lưFng sŠa ch*a ñCnh kỳ và ñDi tu, m}c ñ5 tu ñ5ng hóa,
an toàn
W Các chl tiêu kinh t\ cơ bAn: V'n ñ/u tư ban ñ/u và chi phí vGn hành hàng năm.Ngoài ra còn xét thêm: ðư9ng l'i phát triRn kinh t\ nói chung và phát triRn côngnghi"p, t'c ñ5 và qui mô phát triRn, ting s' v'n mà nhà nư0c có thR ñ/u tư, tình hìnhcung c2p vGt tư và thi\t bC, trình ñ5 thi công và vGn hành, chính trC, qu'c phòng
3.2 Phương pháp tính toán so sánh kinh tb kc thuTt
(trong ph/n này không ñ% cGp ñ\n v2n ñ% k] thuGt cIa các phương án n*a)
So sánh các phương án v% m‹t kinh t\ là so sánh v% hai m‹t chI y\u như sau:
1 V n ñSu tư K: bao gBm v'n ñ/u tư xây dung ñư9ng dây tAi ñi"n, trDm bi\n áp(TBA), trDm ñi%u khiRn
2 Chi phí v$n hành hàng nămY A: bao gBm kh2u hao, tu sŠa, bAo quAn, thay th\thiét bC, trA lương cho ngư9i vGn hành bao và phí tin v% tin th2t ñi"n năng
Thư9ng tBn tDi mâu thu~n sau: m5t phương án có K l0n thư9ng lDi có Y Anh” vàngưFc lDi Vì vGy phương án t'i ưu phAi là phương án có chi phí tính toán hàng năm Z bénh2t
avhW h" s' vGn hành (ñư9ng dây trên không avh= 0,04 ; v0i ñư9ng dây cáp và trDmbi\n áp avh= 0,1)
atcW h" s' thu hBi v'n tiêu chu’n
atc= 1/Ttc; Ttcth9i gian thu hBi v'nTùy theo t“ng nư0c, t“ng giai ñoDn phát triRn kinh t\ mà có thR l2y Ttcl0n hay bé.N\u v'n càng ít thì th9i gian này nên chvn ng{n ñR thu hBi v'n nhanh Tiêu chu’n cIaNga hi"n nay là 8 năm, còn d nư0c ta th9i gian nay nên l2y ng{n hơn
Như vGy, phương pháp tính theo th9i hDn thu hBi v'n ñ/u tư là so sánh su khácnhau v% v'n ñ/u tư (K2 – K1) v0i su ti\t ki"m v% phí tin vGn hành hàng năm (Y1W Y2)biRu th}c
Trang 252 1
1 2
Y Y
K K T
−
−
Trong ñó : K1và Y1là v'n ñ/u tư và phí tin vGn hành cIa phương án 1
K2và Y2là v'n ñ/u tư và phí tin vGn hành cIa phương án 2Th9i gian thu hBi v'n ñ/u tư T (tính hàng năm) ñưFc so sánh v0i Ttc
W N\u T = Ttcthì các phương án v% m‹t kinh t\ có giá trC như nhau
W N\u T < Ttcthì phương án th} 2 là phương án có là v'n ñ/u tư l0n và phí tin vGnhành nh” ñưFc coi là phương án kinh t\ hơn (vì r•ng do vi"c gAm ñưFc phí tin vGn hànhhàng năm mà chl c/n sau T năm bé hơn Ttcñã hoàn lDi ñưFc ñI ph/n v'n b” thêm ra lúcñ/u)
W N\u T > Ttc thì phương án có v'n ñ/u tư nh” và phí tin vGn hành l0n sš làphương án kinh t\
N\u thay T b•ng Ttcthì biRu th}c trên ñưFc vi\t lDi
tc
T Y
Y
K
2 1
T
Y
tc tc
Z gvi là hàm chi phí tính toán hàng năm
Chi phí v% tin th2t ñi"n năng hàng năm Y A= A.C
C W giá ti%n 1 kWh ñi"n năng tin th2t
A W ñi"n năng tin th2t trong m5t năm
=
= τ 2 .τ
2 2
R U
Q P P
τ W th9i gian tin th2t công su2t l0n nh2t (tra theo Tmaxvà cosϕ)Như vGy theo s' li"u tính toán cIa hàm Z, có thR so sánh ñưFc nhi%u phương ánv0i nhau N\u các phương án có Z chênh l"ch nhau không quá 5% thì xem các phương
án tương ñương nhau v% m‹t kinh t\
Các trưUng h/p riêng khi sV d7ng hàm Z:
• Khi có xét ñ\n ñ5 tin cGy cung c2p ñi"n cIa phương án thì hàm Z sš có dDng:
Trong ñó:
H W giá trC trung bình cIa thi"t hDi kinh t\ hàng năm do m2t ñi"n gây nên
Giá trC này bao gBm các khoAn sau:
+ Ti%n hao h@t sAn ph’m do m2t ñi"n
Trang 26+ Ti%n hư h”ng sAn ph’m do m2t ñi"n.
+ Ti%n hư h”ng thi\t bC sAn xu2t do m2t ñi"n
+ Thi"t hDi do m2t ñi"n làm r'i loDn quá trình công ngh"
+ Ti%n trA lương cho công nhân không làm vi"c trong th9i gian m2t ñi"n
• Khi có xét t0i y\u t' th9i gian:
Các phương án ñưFc ñ/u tư trong nhi%u năm, mà không phAi trong vòng 1 năm.Khi ñó chi phí tính toán Z có thR vi\t qui ñii v% năm ñ/u tiên như sau:
t T
t
t T tc t
a Z
1
1 1
1 0
) 1 )(
( )
1
Trong ñó: atcW còn ñưFc gvi là h" s' qui ñii ñCnh m}c chi phí d các th9i ñiRm khácnhau có tính ñ\n } ñvng v'n trong công trình chưa hoàn thành
T W toàn b5 th9i gian tính toán [năm]
KtW v'n ñ/u tư ñ‹t vào năm th} (t+1)
YtWphí tin vGn hành trong năm th} t V0i giA thi\t r•ng Y0(năm th} nh2t chưa vGnhành nên Y0=0)
3.3 Tính toán kinh tb kc thuTt khi cNi tQo
Bài toán khi cAi tDo thu9ng ñ‹t ra là chúng ta ñang ñ}ng gi*a vi"c quy\t ñCnh chvnxem có nên ñDi tu cAi tDo thi\t bC (thi\t bC l0n như máy phát, ñ5ng cơ…), ho‹c thay th\chúng b•ng m5t thi\t bC m0i có tính năng g/n tương ñương ðR giAi quy\t v2n ñ% trư0ctiên chúng ta c/n xét các y\u t' kinh t\ liên quan:
+ V'n ñ/u tư cho thi\t bC m0i, ho‹c sŠa ch*a ph@c hBi thi\t bC cũ
+ Ti%n bán thi\t bC cũ không dùng ñ\n n*a
+ Phí tin vGn hành cIa cA hai phương án
V0i PA sŠ d@ng thi\t bC cũ:
Trong ñó: KcW chi phí ñ/u tư thi\t bC cũ
YcW phí tin vGn hành hàng năm khi sŠ d@ng thi\t bC cũ (sau ph@c hBi).V0i phương án thay thi\t bC m0i:
KmW v'n ñ/u tư mua thi\t bC m0i ñR thay th\
KthW ti%n thu hBi do sŠ d@ng thi\t bC cũ vào vi"c khác
YmW phí tin v/n hành hàng năm ñ'i v0i phương án dùng thi\t bC m0i.T“ hai công th}c trên ta cũng có thR tính ñuFc th9i gian thu hBi v'n ñ/u tư khidùng phương án thay m0i thi\t bC
m c
c th m
Y Y
K K K T
−
−
−
Trang 27N\u T < Ttc nghĩa là Zm < Zc thì chvn phương án m0i Trư9ng hFp T > Ttc vi"cquy\t ñCnh chvn phương án m0i còn ph@ thu5c vào m}c ñ5 khác nhau gi*a Z và vàonh*ng ưu th\ k] thuGt cIa thi\t bC m0i.
Trang 28Chương 4
SƠ ðf CUNG C P ðI N VÀ TR M BIaN ÁP
* Phương án cung c2p ñi"n (CCð) ñưFc coi là hFp lý n\u :
+ ðAm bAo ch2t lưFng ñi"n t}c ñAm bAo t/n s' và ñi"n áp n•m trong phDm vi chophép
+ ðAm bAo ñ5 tin cGy, tính liên t@c CCð phù hFp v0i yêu c/u cIa ph@ tAi
+ ThuGn ti"n trong vGn hành, l{p ráp và sŠa ch*a
+ Có chl tiêu kinh t\, k] thuGt hFp lý
* Phương án cung c2p ñi"n bao gBm nh*ng v2n ñ% chính như sau:
4.1 CCp ñi3n áp
Chvn c2p ñi"n áp là nhi"m v@ quan trvng trong thi\t k\ cung c2p ñi"n, vì trC s'ñi"n áp Anh hưdng ñ\n các chl tiêu kinh t\ và k] thuGt như : V'n ñ/u tư, tin th2t ñi"nnăng, phí tin kim loDi màu, chi phí vGn hành
N\u trC s' ñi"n áp ñCnh m}c cao, tăng khA năng truy%n tAi cIa ñư9ng dây, làmgiAm tin th2t ñi"n áp và ñi"n năng, giAm phí tin kim loDi màu, song làm tăng giá thànhcông trình ñư9ng dây và các thi\t bC khác
W Lua chvn ñi"n áp t'i ưu cho h" th'ng cung c2p ñi"n (lư0i phân ph'i)
Vi"c lua chvn ñi"n áp cho m5t xí nghi"p có ý nghĩa kinh t\ r2t l0n → phAi so sánhkinh t\ W k] thuGt nhi%u phương án Trư0c tiên ñưa ra các phương án v% ñi"n áp xínghi"p Sau ñó tính hàm chi phí tính toán cIa chúng
Trong ñó : K W v'n cho ñư9ng dây, thi\t bC ñóng c{t, ño lu9ng bAo v", thi\t bCbù… So sánh và tính ra Zmin→ phương án ñưFc chvn V0i cách làm như vGy ta tìm ñưFcngay c2p ñi"n áp t'i ưu n•m trong d~y ñi"n áp tiêu chu’n
+ Ngoài ra trong thuc t\ nhi%u khi c/n bi\t ñưFc ñi"n áp t'i ưu ngoài d~y quichu’n (trư9ng hFp làm qui hoDch ñCnh hư0ng phát triRn)
+ ði"n áp này có thR xác ñCnh ñưFc b•ng cách xây dung hàm liên t@c cIa chi phítính toán theo ñi"n áp
Ztt= f(U)
∂
∂ U
Ztt → Ut'iưu(Zmin)Trong thuc t\ không thR thi\t lGp Ztt m5t cách truc ti\p ñưFc bdi vì d~y ñi"n áptiêu chu’n là r9i rDc, hơn n*a chl d nh*ng c2p ñi"n áp ñó m0i tìm ñưFc hàm Z (vì nó liênquan ñ\n giá thi\t bC) Như vGy chl có m5t s' ñiRm r9i rDc cIa hàm Ztt= f(U)
Trên cơ sd ñó ta dùng phương pháp g/n ñúng xây dung hàm chi phí tính toán theoñi"n áp Ztt = Pn(U) sao cho hàm này g/n ñúng nh2t v0i Ztt = f(U) Sau ñó mvi bài toán
Trang 29ñ%u thuc hi"n trên Ztt= Pn(U) mà ta coi chính là Ztt= f(U) v0i m5t sai s' nào ñó Vi"c tìm
ra Ztt= Pn(U) thư9ng sŠ d@ng phương pháp n5i suy
Dùng phương pháp n5i suy xây dung ñi"n áp t'i ưu ngoài tiêu chu2n:
N i dung c a phương pháp: Trong m5t khoAng xác ñCnh nào ñó cIa hàm Z=f(U)ñưFc thay th\ b•ng hàm Pn(U) sao cho tDi mvi ñiRm nh2t ñCnh cIa Uithì Pn(Ui) = f(Ui).Các ñiRm ñó ñưFc gvi là các nút n5i suy Hàm Pn(U) có thR cho tuỳ ý, xong ñR ñơn giAn
và d¡ thuc hi"n các phép tính Ngư9i ta thư9ng chvn hàm Pn(U) là m5t ña th}c bGc cao.Sau ñó ñR tìm ñưFc Ut'iưungư9i ta giAi hàm Zn(U) ñR tìm ra Zmin
Hình 4.1+ ðR xây dung ñư9ng cong Pn(U) thư9ng ngư9i ta sŠ d@ng tiêu chu’n g/n ñúng:ñư9ng cong Ztt = Pn(U) ñi qua nh*ng ñiRm ñã cho trư0c S' ñiRm ñã bi\t trư0c càngnhi%u thì Pn(U) càng g/n f(U) Nhưng ñi"n áp tiêu chu’n không nhi%u và các nghiên c}uv% phuơng pháp n5i suy trong tính chvn ñi"n áp ñã ñi ñ\n k\t luGn là trong trư9ng hFp sŠd@ng 3 ñiRm ñã cho hay 4 ñiRm thì k\t quA v~n g/n gi'ng nhau T2t nhiên v% m‹t tínhtoán thì dùng 3 ñiRm sš ñơn giAn ñi nhi%u
M t s công th c kinh nghi m ñY tính ñi n áp t i ưu theo quan h ( P →I, U)
* C5ng hòa dân chI ð}c:
U W ñi"n áp truy%n tAi, kV
S W công su2t truy%n tAi, MVA
l W khoAng cách c/n truy%n tAi, km
* M]
U W ñi"n áp truy%n tAi, kV
P W công su2t truy%n tAi, MW
l W khoAng cách c/n truy%n tAi, km
Trang 30* Th@y ðiRn:
U = 17 l + P
U W ñi"n áp truy%n tAi, kV
P W công su2t truy%n tAi, MW
l W khoAng cách c/n truy%n tAi, km4.2 NguOn ñi3n
NguBn ñi"n có quan h" mGt thi\t v0i ph@ tAi, c2p ñi"n áp, sơ ñB cung c2p ñi"n, bAov", tu ñ5ng hóa và ch\ ñ5 vGn hành
NguBn ñi"n có thR là: Nhà máy nhi"t ñi"n, thIy ñi"n; trDm bi\n áp khu vuc; trDmbi\n áp trung gian; trDm phân ph'i; trDm bi\n áp phân xưdng
Khi xác ñCnh nguBn c/n phAi tính toán và so sánh kinh t\ k] thuGt
4.3 Sơ ñO n8i dây cVa mQng ñi3n cao áp
Khi chvn sơ ñB n'i dây cIa mDng ñi"n, ta phAi căn c} vào:
W Yêu c/u cơ bAn cIa mDng ñi"n
W Tính ch2t h5 dùng ñi"n
W Trình ñ5 vGn hành thao tác cIa công nhân
W V'n ñ/u tư…
Sơ ñB n'i dây có 3 dDng cơ bAn sau:
W Sơ ñB hình tia (dDng cây), hình 4.1a
W Sơ ñB phân nhánh (liên thông), hình 4.1b
W Sơ ñB mDch vòng kín, hình 4.1c
Hình 4.1
Trang 311+ thanh cái tr*m phân ph i; 2+ ñưUng dây ñi n cao áp3+ bi n áp phân xưang; 4+ ñưUng dây tr7c chính
Sơ ñ5 hình tia có ưu ñiRm là n'i dây rõ ràng, m„i h5 dùng ñi"n ñưFc cung c2p t“m5t ñư9ng dây, do ñó chúng ít Anh hưdng l~n nhau, ñ5 tin cGy cung c2p ñi"n tương ñ'icao, d¡ thuc hi"n bi"n pháp bAo v" và tu ñ5ng hóa, d¡ vGn hành bAo quAn
Khuy\t ñiRm cIa nó là có v'n ñ/u tư l0n Vì vGy sơ ñB n'i dây hình tia thư9ngñưFc dùng khi cung c2p ñi"n cho các h5 tiêu th@ ñi"n loDi 1 và 2
Sơ ñ5 phân nhánh có ưu và khuy\t ñiRm ngưFc lDi so v0i sơ ñB hình tia Vì vGy sơ
ñB n'i dây phân nhánh thư9ng ñưFc dùng khi cung c2p ñi"n cho các h5 tiêu th@ ñi"n loDi
2 và 3 ho‹c cung c2p ñi"n cho 1 s' ph@ tAi g/n nhau
Sơ ñ5 m*ch vòng kín: ð5 tin cGy cung c2p ñi"n cao, vì m5t h5 thư9ng có hainguBn cung c2p, do ñó ñ'i v0i h5 tiêu th@ ñi"n loDi 1 thư9ng ñưFc thi\t k\ cung c2p ñi"nb•ng mDng kín; Trong trư9ng hFp vGn hành bình thư9ng tin th2t ñi"n áp, tin th2t côngsu2t có thR nh” hơn mDng ñi"n hd; Khi su c' (ch—ng hDn ñ}t m5t nhánh phía ñ/u nguBn),mDng trd thành hd, tin th2t công su2t và ñi"n áp ñ%u l0n, có thR vưFt quá gi0i hDn chophép; Thuc hi"n bAo v" rơle ph}c tDp (thư9ng dùng bAo v" có hư0ng ho‹c bAo v" khoAngcách); Tính toán ph}c tDp
Trong thuc t\, ngư9i ta thư9ng k\t hFp sơ ñB hình tia và phân nhánh ho‹c cA 3 sơ
ñB trên thành nh*ng sơ ñB h„n hFp ðR nâng cao ñ5 tin cGy và tính linh hoDt cIa sơ ñBngư9i ta thư9ng ñ‹t các mDch du phòng chung ho‹c riêng
Hình 4.4, sơ ñB phân nhánh ñưFc cung c2p b•ng hai ñư9ng dây ñR nâng cao ñ5 tincGy, phía ñi"n áp cao cIa trDm bi\n áp có thR ñ‹t máy c{t phân ñoDn và thi\t bC tu ñ5ngd* tr* như hình 4.3
Trang 32Hình 4.5, sơ ñB d~n sâu, ñư9ng dây trung áp ñưFc ñưa vào sâu trong xí nhi"p, ñ\ntGn các trDm bi\n áp phân xưdng ð'i v0i sơ ñB này, do truc ti\p ñưa ñi"n áp cao vàotrDm bi\n áp phân xưdng nên giAm ñưFc trDm phân ph'i → giAm ñưFc s' lưFng thi\t bCñi"n và sơ ñB n'i dây sš r2t ñơn giAn; giAm ñưFc tin th2t ñi"n áp và ñi"n năng, tăng khAnăng truy%n tAi ñi"n năng cIa mDng Tuy nhiên, ñ5 tin cGy không cao ðR kh{c ph@c v2nñ% này, ngư9i ta thư9ng dùng 2 ñư9ng dây d~n sâu song song và qui ñCnh m„i m5t ñư9ngdây d~n sâu không nên quá 5 trDm bi\n áp và dung lưFng m„i ñư9ng dây không quá
5000 kVA
Khi ñư9ng dây d~n sâu có c2p ñi"n áp 110, 220kV thì di"n tích ñ2t cIa xí nghi"p
bC ñư9ng dây chi\m sš r2t l0n, vì th\ không thR ñưa ñư9ng dây vào trung tâm ph@ tAiñưFc
+ Chl tiêu kinh t\ k] thuGt t'i ưu
+ Cho phép sŠ d@ng phương pháp l{p ñ‹t nhanh
Thư9ng sŠ d@ng sơ ñB hình tia và sơ ñB ñư9ng dây chính: (trong phân xưdngthông thư9ng có hai loDi mDng tách bi"t: MDng ñ5ng luc và mDng chi\u sáng)
Sơ ñ5 hình tia: thư9ng ñưFc dùng ñR cung c2p cho các nhóm ñ5ng cơ công su2tnh” n•m d vC trí khác nhau cIa phân xưdng, ñBng th9i cũng ñR cung c2p cho các thi\t bCcông su2t l0n
Sơ ñB ñư9ng dây chính: khác v0i sơ ñB hình tia là t“ m„i mDch cIa sơ ñB cungc2p cho m5t s' thi\t bC n•m trên ñư9ng ñi cIa nó → ti\t ki"m dây Ngoài ra ngư9i ta còn
sŠ d@ng sơ ñB ñư9ng dây chính b•ng thanh d~n
35kV
Trang 33Hình 4.6
Hình 4.7Nh$n xét:
+ Sơ ñB cung c2p ñi"n b•ng ñư9ng dây chính có ñ5 tin cGy kém hơn, giá thànhmDng ñư9ng dây chính r² hơn mDng hình tia
+ Sơ ñB ñư9ng dây chính cho phép l{p ñ‹t nhanh chóng s' h5 dùng ñi"n m0i.+ Sơ ñB ñư9ng dây chính có dòng ng{n mDch l0n hơn so v0i sơ ñB hình tia
M*ng chi u sáng trong phân xưang: thông thư9ng có hai loDi
+ Chi\u sáng làm vi"c: ðAm bAo ñ5 sáng c/n thi\t d nơi làm vi"c và trên phDm vitoàn phân xưdng BAn thân mDng chi\u sáng làm vi"c lDi có 3 loDi (chi\u sáng chung,chi\u sáng c@c b5, chi\u sáng h„n hFp) NguBn cIa mDng chi\u sáng làm vi"c thư9ngñưFc l2y chung t“ trDm bi\n áp ñ5ng luc ho‹c có thR ñưFc cung c2p t“ máy bi\n áp(MBA) chuyên d@ng chi\u sáng riêng
+ Chi\u sáng su c': ðAm bAo ñI ñ5 sáng t'i thiRu, khi nguBn chính bC m2t, h”ng
→ nó phAi ñAm bAo ñưFc cho nhân viên vGn hành an toàn, thao tác khi su c' và rút kh”inơi nguy hiRm khi nguBn chính bC m2t ñi"n NguBn cIa mDng chi\u sáng su c' thư9ngñưFc cung c2p ñ5c lGp Trư9ng hFp ñ‹c bi"t (khi m2t ánh sáng có thR nguy hiRm docháy, ni ) phAi ñưFc cung c2p t“ các nguBn ñ5c lGp:
B5 {c qui
Máy bi\n áp cung c2p t“ h" th'ng ñ5c lGp
Các máy phát riêng
Trang 34Phân xưdng không ñưFc phép ng“ng chi\u sáng thì có thR sŠ d@ng sơ ñB chi\usáng ñưFc cung c2p t“ 2 máy bi\n áp chuyên d@ng và b' trí ñèn xen kš nhau các ñư9ngdây l2y t“ 2 máy bi\n áp Ho‹c dùng sơ ñB có chuyRn nguBn tu ñ5ng.
Hình 4.8Trư9ng hFp yêu c/u cao (ñ% phòng m2t ñi"n phía cao áp) ngư9i ta sŠ d@ng b5chuyRn ñii ñ‹c bi"t ñR ñóng mDch chi\u sáng vào nguBn 1 chi%u (l2y t“ b5 acWqui) xemhình vš 4.8
W Theo hình th}c và c2u trúc cIa trDm:
+ TrDm bi\n áp ngoài tr9i: các thi\t bC ñi"n như dao cách ly, máy c{t, máy bi\n áp ñ‹t ngoài tr9i; các thi\t bC phân ph'i phía ñi"n áp th2p thì ñ‹t trong nhà ho‹c ñ‹t trong
tI s{t ch\ tDo s©n chuyên dùng
+ TrDm bi\n áp trong nhà: t2t cA các thi\t bC ñ%u ñ‹t trong nhà
4.5.2 Ch3n v trí, s# lư=ng và công su t c9a tr.m bi5n áp
* VC trí và s' lưFng trDm bi\n áp trong xí nghi"p
W VC trí các trDm bi\n áp phAi th”a mãn yêu c/u:
+ An toàn và liên t@c cung c2p ñi"n
+ G/n trung tâm ph@ tAi, thuGn ti"n cho nguBn cung c2p ñi t0i
+ Thao tác, vGn hành, quAn lý d¡ dàng
+ Phòng ni, cháy, b@i b‹m, khí ăn mòn
+ Ti\t ki"m v'n ñ/u tư và chi phí vGn hành
Trang 35VC trí trDm bi\n áp trung gian nên chvn g/n trung tâm ph@ tAi Nhưng dây d~n ñ\ntrDm thư9ng có c2p ñi"n áp 110; 220kV→ chi\m di"n tích ñ2t r2t l0n, vì th\ không thRñưa trDm bi\n áp trung gian vào quá sâu trong xí nghi"p.VC trí cIa trDm bi\n áp phânxưdng có thR d bên ngoài, li%n k% ho‹c bên trong phân xưdng.
V% m‹t lý thuy\t c/n chvn vC trí ñ‹t trDm tDi tâm ph@ tAi Các tva ñ5 X và Y cIa vCtrí ñ‹t trDm có thR xác ñCnh theo các phương pháp như sau:
• Xác ñCnh X và Y theo tâm ph@ tAi
S
S x
S
S y
Trong ñó: xi, yiW tva ñ5 cIa ph@ tAi i
PiW công su2t cIa ph@ tAi i
• Xác ñCnh X và Y khi có xét ñ\n cA th9i gian làm vi"c TicIa ph@ tAi th} i trong cAth9i kỳ tính toán
i i
i i i
T S
T S x X
i i i
T S
T S y
M
W S' lưFng trDm bi\n áp trong m5t xí nghi"p ph@ thu5c vào:
+ M}c ñ5 tGp trung hay phân tán cIa ph@ tAi trong xí nghi"p
+ Tính ch2t quan trvng cIa ph@ tAi v% m‹t liên t@c cung c2p ñi"n
+ Công su2t cIa toàn xí nghi"p
Ch—ng hDn: ð'i v0i xí nghi"p nh” chl có vài ba phân xưdng, công su2t vài rămkVA → chl c/n ñ‹t 1 trDm bi\n áp, hình 4.9 ð'i v0i xí nghi"p qui mô l0n như xí nghi"p
cơ khí, luy"n kim ting công su2t t0i vài ngàn thGm chí hàng vDn kVA → ñ‹t nhi%utrDm bi\n áp, hình 4.10 M„i phân xưdng l0n ñ‹t m5t trDm, phân xưdng nh” g/n nhau ñ‹tchung m5t trDm ðR c2p ñi"n cho các trDm bi\n áp phân xưdng c/n ñ‹t tDi trung tâm xínghi"p m5t trDm phân ph'i, gvi là trDm phân ph'i trung tâm (nhGn ñi"n t“ trDm bi\n áptrung gian và phân ph'i cho các trDm bi\n áp phân xưdng) Cũng có thR thuc hi"nphương áp ñ‹t trDm bi\n áp trung tâm tDi xí nhi"p d nh*ng xí nghi"p r2t l0n, c2p ñi"n áp
có thR 35/10W22 kV ho‹c 110/10W22 kV
Trang 36Hình 4.9 Hình 4.10(1)+các ñưUng cáp ngSm h* áp (1 )+ðưUng dây trung áp tf TBA trung
gian ; (2) +Lư(i cáp ngSm trung áp
+ TrDm 2 máy: Thư9ng có lFi v% kinh t\ hơn trDm 3 máy
+ TrDm 3 máy: Chl ñưFc dùng vào trư9ng hFp ñ‹c bi"t
Vi"c quy\t ñCnh chvn s' lưFng MBA, thư9ng ñưFc dua vào yêu c/u cIa ph@ tAi:H5 loDi 1: ðưFc c2p ñi"n t“ 2 nguBn ñ5c lGp (có thR l2y nguBn t“ 2 trDm g/n nh2tm„i trDm ñó chl c/n 1 máy) N\u h5 loDi 1 nhGn ñi"n t“ 1 trDm bi\n áp, thì trDm ñó c/nphAi có 2 máy và m„i máy ñ2u vào 1 phân ñoDn riêng, gi*a các phân ñoDn phAi có thi\t
bC ñóng tu ñ5ng
H5 loDi 2: Cũng c/n có nguBn du phòng có thR ñóng tu ñ5ng ho‹c b•ng tay H5loDi 2 nhGn ñi"n t“ 1 trDm thì trDm ñó cũng c/n phAi có 2 máy bi\n áp ho‹c trDm ñó chl
có m5t máy ñamg vGn hành và m5t máy khác ñR du phòng ngu5i
H5 loDi 3: TrDm chl c/n 1 máy bi\n áp Tuy nhiên cũng có thR ñ‹t 2 máy bi\n ápv0i các lý do khác nhau như: Công su2t máy bC hDn ch\, ñi%u ki"n vGn chuyRn và l{p ñ‹tkhó (không ñI không gian ñR ñ‹t máy l0n) Ho‹c ñB thC ph@ tAi quá chênh l"ch (kñk ≤0,45 lý do vGn hành), ho‹c ñR hDn ch\ dòng ng{n mDch
* Chvn dung lưFng máy bi\n áp:
V% lý thuy\t nên chvn theo chi phí vGn hành nh” nh2t là hFp lý nh2t Tuy nhiêncòn khá nhi%u y\u t' khác Anh hưdng ñ\n chvn dung lưFng máy bi\n áp như: trC s' ph@tAi, cosϕ; m}c b•ng ph—ng cIa ñB thC ph@ tAi M5t s' ñiRm c/n lưu ý khi chvn dunglưFng máy bi\n áp
+ Dãy công su2t bi\n áp
+ Hi"u chlnh nhi"t ñ5
Trang 37+ KhA năng quá tAi bi\n áp.
+ Ph@ tAi tính toán
+ Tham khAo s' li"u dung lưFng MBA theo ñi%u ki"n tin th2t kim loDi màu ít nh2t.Dãy công su t máy bi n áp: máy bi\n áp chl ñưFc sAn xu2t theo nh*ng c´ tiêuchu’n Vi"c chvn ñúng công su2t máy bi\n áp không chl ñAm bAo an toàn CCð, ñAm bAotuii thv mà còn Anh hưdng ñ\n chl tiêu kinh t\ k] thuGt cIa sơ ñB cung c2p ñi"n
50; 100; 180; 320; 560; 750; 1000; 1800; 3200; 5600 kVA …Chú ý: Trong cùng m5t xí nghi"p nên chvn cùng m5t c´ công su2t vì Pttkhác nhau(c' g{ng không nên vưFt quá 2W3 chIng loDi) ñi%u này thuGn ti"n cho thay th\, sŠa ch*a,
du tr* trong kho
Hi u chFnh nhi t ñ : Sñm cIa máy bi\n áp là công su2t mà nó có thR tAi liên t@ctrong su't th9i gian ph@c v@ (khoAng 20 năm) v0i ñi%u ki"n nhi"t ñ5 môi trư9ng là ñCnhm}c Các máy bi\n áp nư0c ngoài (châu Âu) ñưFc ch\ tDo v0i t0khác môi trư9ng d ta Víd@ máy bi\n áp Liên Xô cũ qui ñCnh:
Nhi"t ñ5 trung bình hàng năm là θtb= + 50C
Nhi"t ñ5 cuc ñDi trong năm là θcñ= +350C
→ Dung lưFng máy bi\n áp c/n ñưFc hi"u chlnh theo môi trư9ng l{p ñ‹t thuc t\:
ñm
ñm S
θtbW nhi"t ñ5 trung bình nơi l{p ñ‹t
SñmW dung lưFng ñCnh m}c máy bi\n áp theo thi\t k\
S'ñmW dung lưFng ñCnh m}c ñã hi"u chlnh
Ngoài ra còn phAi hi"u chlnh theo nhi"t ñ5 cuc ñDi cIa môi trư9ng xung quanh.Khi θcd > 350C → công su2t cIa MBA phAi giAm ñi c} m„i ñ5 tăng thêm, dung lưFngphAi giAm ñi 1% cho ñ\n khi θcd= 450C N\u θcd> 450C phAi ñưFc làm mát nhân tDo.Quá t8i máy bi n áp: trong vGn hành thuc t\ vì ph@ tAi luôn thay ñii nên ph@ tAicIa máy bi\n áp thư9ng không b•ng ph@ tAi ñCnh m}c cIa nó, mà m}c ñ5 già hoá cáchñi"n ñưFc bù tr“ nhau d máy bi\n áp theo ph@ tAi Vì vGy trong vGn hành có thR xét t0ikhA năng cho phép máy bi\n áp làm vi"c l0n hơn ph@ tAi ñCnh m}c cIa nó (m5t lưFngnào ñó) Nghĩa là cho phép nó làm vi"c quá tAi nhưng sao cho th9i hDn ph@c v@ cIa nókhông nh” hơn 20 ÷ 25 năm → xây dung qui t{c tính quá tAi:
Quá tAi bình thư9ng cIa máy bi\n áp (dài hDn)
Quá tAi su c' cIa máy bi\n áp (ng{n hDn)
+ KhA năng quá tAi máy bi\n áp lúc bình thư9ng:
Qui tAc ñưUng cong: “M}c ñ5 quá tAi bình thư9ng cho phép tuỳ thu5c vào h" s' ñi%n kíncIa ph@ tAi hàng ngày”, kqt= f(kdk, t)
Trang 38cd
tb cd
tb
I
I S
k qt
t(h)
Hình 4.11ðư9ng cong quá tAi máy bi\n áp theo phương pháp này ñưFc xây dung theo quanh" gi*a h" s' quá tAi kqtvà th9i gian quá tAi hàng ngày, hình 4.11
ñm qt
cd k I
Qui t{c 1 %: “ N\u so sánh ph@ tAi bình thư9ng m5t ngày ñêm cIa máy bi\n ápv0i dung lưFng ñCnh m}c cIa nó Thì }ng v0i m„i ph/n trăm non tAi trong nh*ng thángmùa hD, thì máy bi\n áp ñưFc phép quá tAi 1% trong nh*ng tháng mùa ñông, nhưng tingc5ng không ñưFc quá 15 %”
Qui t{c 3 %: “Trong ñi%u ki"n nhi"t ñ5 không khí xung quanh không vưFt quá
350C C} h" s' ph@ tAi cIa máy bi\n áp giAm ñi 10 % so v0i 100% thì máy bi\n áp ñưFcphép quá tAi 3 %”
Có thR áp d@ng ñBng th9i cA 2 qui t{c ñR tính quá tAi nhưng c/n phAi ñAm bAo gi0ihDn sau:
V0i máy bi\n áp ngoài tr9i không vưFt quá 30 %
V0i máy bi\n áp ñ‹t trong nhà không vưFt quá 20 %
+ KhA năng quá tAi su c': quá tAi su c' máy bi\n áp không ph@ thu5c vào ñi%uki"n nhi"t ñ5 xung quanh và trC s' ph@ tAi trư0c khi quá tAi Thông s' này ñưFc nhà máych\ tDo qui ñCnh, có thR tra trong các bAng
Khi không có s' li"u tra, có thR áp d@ng nguyên t{c sau ñR tính quá tAi su c' chob2t kỳ máy bi\n áp nào
“ Trong trư9ng hFp trư0c lúc su c' máy bi\n áp tAi không quá 93 % công su2tñCnh m}c cIa nó, thì có thR cho phép quá tAi 40 % trong vòng 5 ngày ñêm v0i ñi%u ki"nth9i gian quá tAi trong m„i ngày không quá 6 gi9”
Ch n dung lư/ng máy bi n áp theo ph7 t8i tính toán:
Vì ph@ tAi tính toán là ph@ tAi l0n nh2t mà thuc t\ không phAi lúc nào cũng như
Trang 39vGy Cho nên dung lưFng chvn theo Sttkhông nên chvn quá dư Ngoài ra còn phAi chú ýñ\n công su2t du tr* khi x’y ra su c' 1 máy (dành cho trDm có 2 máy) Nh*ng máy cònlDi phAi ñAm bAo cung c2p ñưFc m5t lưFng công su2t c/n thi\t theo yêu c/u cIa ph@ tAi.+ Trong ñi%u ki"n bình thư9ng:
SñmW dung lưFng ñCnh m}c ñã hi"u chlnh nhi"t ñ5 cIa máy bi\n áp
SttW công su2t tính toán cIa trDm
Trư9ng hFp c/n thi\t có thR xét thêm quá tAi lúc bình thư9ng, như vGy có thR chophép chvn ñưFc máy bi\n áp có dung lưFng giAm ñi → ti\t ki"m v'n ñ/u tư
Trư9ng hFp su c' 1 máy bi\n áp (xét cho trDm t“ 2 máy trd lên) ho‹c ñ}t m5tñư9ng dây:
SñmW dung lưFng ñCnh m}c cIa máy bi\n áp ñã hi"u chlnh nhi"t ñ5
SscW ph@ tAi mà trDm v~n c/n phAi ñưFc cung c2p khi có su c'
kqtW h" s' quá tAi su c' cIa máy bi\n áp Khi không có s' li"u tra có thR l2y kqt=1,4 v0i ñi%u ki"n h" s' tAi trư0c lúc su c' không quá 93 % và không tAi quá 3 ngày, m„ingày không quá 6 gi9
4.5.3 V?n hành kinh t5 tr.m bi5n áp
Công vi"c vGn hành trDm bi\n áp nh•m phát huy ñưFc các ưu ñiRm cIa phương ánthi\t k\ và tGn d@ng h\t khA năng cIa thi\t bC Vì vGy trư0c h\t phAi n{m ñưFc tinh th/ncIa bAn thi\t k\ và các chl d~n c/n thi\t
W Căn c} vào qui trình qui phDm ñR ñ% ra nh*ng qui ñCnh thích hFp như: Thao tácthư9ng xuyên và ñCnh kỳ SŠa ch*a kCp th9i, ngăn ng“a su c' phát triRn
W Ngoài ra còn v2n ñ% n*a ñáng quan tâm trong vGn hành ñó là cho máy bi\n áp tAibao nhiêu thì ñDt hi"u quA kinh t\ cao nh2t → “V2n ñ% vGn hành kinh t\ trDm bi\n áp” chlthuc hi"n v0i các trDm có t“ 2 máy bi\n áp trd lên Xu2t phát t“ phương trình tin th2ttrong trDm và ph/n mDng sau nó
=
ñmB N
S P P
Trong ñó: P'0= P0+ K Q0W tin th2t không tAi cIa trDm
P0W tin th2t không tAi cIa máy bi\n áp trong trDm
Q0 W tin th2t không tAi cIa các ph/n tŠ khác cIa h" th'ng (ph@ thu5c vàolưFng công su2t phAn kháng)
K W h" s' qui ñii (h" s' tin th2t công su2t tác d@ng do phAi truy%n tAi côngsu2t phAn kháng gây ra)
Trang 40P'N= PN+ K QNW tin th2t ng{n mDch cIa trDm.
PNW tin th2t ng{n mDch hay tin th2t trong dây cu'n cIa máy bi\n áp
QNW tin th2t ng{n mDch cIa các ph/n tŠ khác trong h" th'ng
S W công su2t cIa ph@ tAi (công su2t truy%n tAi thuc t\ cIa trDm)
SñmBW dung lưFng ñCnh m}c cIa máy bi\n áp
TrDm có n máy:
2
0 1 ' '
=
ñmB N B
S
S P n P n
1 (
+ +
=
ñmB N
S P n P n
Ta th2y quan h" P'Nvà S có dDng P'N= a + b.S2xem hình 4.12
Khi S < S1WvGn hành 1 máy sš kinh t\
Khi S1< S < S2W vGn hành 2 máy sš kinh t\
Khi S > S2W vGn hành 3 máy sš kinh t\
VGy ta có thR tính ñưFc công su2t có lFi ñR chuyRn t“ vi"c vGn hành n sang (n+1)máy b•ng cách cân b•ng 2 phương trình, rút ra ñưFc công su2t gi0i hDn
) 1 (
'
' ' = 0 n n +
P
P S S
P
P S