Bệnh tiêu chảy cấp (PED) trên heo

PowerPoint Presentation Bệnh Tiêu Chảy Cấp (PED) Trên Heo BÊNH HEO NỘI DUNG 1 Nguyên Nhân 2 Cơ chế 3 Đặc điểm dịch tể 4 Phương thức truyền lây 5 Triêu chứng 6 Bệnh Tích 7 Điều trị 8 Phòng Bệnh NGUYÊN.

Bệnh Tiêu Chảy Cấp (PED) Trên Heo

BÊNH HEO

NỘI DUNG

1: Nguyên Nhân

2: Cơ chế

3: Đặc điểm dịch tể

4: Phương thức truyền lây

5: Triêu chứng

6: Bệnh Tích

7: Điều trị

8: Phòng Bệnh

NGUYÊN NHÂN GÂY BỆNH

• PED do Coronavirus, một RNA virut có vỏ bọc, họ Coronaviridae

Virut bất hoạt ở nhiệt cao (>60oC), ánh sáng mặt trời, các chất sát

khuẩn, như: Iodine, Chlorine, Formalin (1%), H3PO4 (1%), NaOH  

(2%) , nhưng tồn tại lâu trong đông lạnh.

• Virut tồn tại trong thức ăn khô nhiễm bẩn đến 7 ngày, trong thức

ăn lỏng 28 ngày và bền vững với pH 6,5-7,5.

.

Cơ Chế Gây Bệnh

• Khi heo khỏe mạnh tiếp xúc với các nguồn gây bệnh.Virus sẽ từ các

nguồn đó xâm nhập vào cơ thể heo chủ yếu thông qua đường tiêu hóa

• Tại đường tiêu hóa của heo, virus nhân lên trong các tế bào nhung mao

ruột non làm cho lông nhung ruột hư hại, teo đi và ngắn hơn, dẫn đến

giảm khả năng hoạt động của các men tiêu hóa trong ruột, từ đó giảm

khả năng hấp thu dinh dưỡng trong thức ăn hay trong sữa

• Heo con theo mẹ do có hệ thống lông rung phát triển chưa hoàn thiện

và sức đề kháng yếu nên khi virus gây bệnh tấn công thì nó là đối tượng  

bị lây nhiễm nhiều nhất và bị tổn thương nặng nhất Ngoài ra, trong ruột

heo con theo mẹ chủ yếu là sữa nên phân thường có màu vàng,lỏng,

mùi hôi và có cả sữa không tiêu hóa hết Một thời gian ngắn sau khi tiêu

chảy, heo bắt đầu có hiện tượng nôn, dịch nôn chủ yếu là sữa chưa tiêu

hóa hết còn trong dạ dày và có màu trắng sữa, nhiều nước, vị chua

• Sau khi ống tiêu hóa bị tổn thương, nó phát ra một kích thích bất

thường tác động lên trung tâm gây nôn trên não Sau đó, trung tâm này

tác động ngược trở lại cơ hoành, cơ bụng >> hai cơ này co thắt lại làm

tăng áp lực ổ bụng >> co các cơ hô hấp, cơ thực quản giãn ra tống các

chất từ dạ dày ra ngoài

• Tiêu chảy quá nhiều kết hợp với nôn làm cho những heo con này mất

nước nặng → heo lạnh, nằm chồng lên nhau và nằm lên bụng heo mẹ

Chúng sẽ chết trong vòng 3-4 ngày do mất nước Khi chết, xác heo gầy

kèm theo các triệu chứng như mắt lõm sâu

Đặc Điểm Dịch Tể

• Dịch tiêu chảy cấp trên heo (PED) là bệnh do virus thuộc họ Coronaviridae gây ra Bệnh bắt

đầu xuất hiện ở Việt Nam từ năm 2008 và gây thiệt hại nghiêm trọng trên hầu hết các trại

chăn nuôi heo.

• PED xảy ra trên heo mọi lứa tuổi nhưng đặc biệt nặng nề ở heo con theo mẹ dưới 1 tuần

tuổi Bệnh lây lan và bùng phát một cách nhanh chóng Virus xâm nhập trực tiếp qua đường

tiêu hóa, nhân lên trong tế bào nhung mao ruột làm cho nhung mao bị hư hại Từ đó, làm

giảm hấp thu nước và các chất dinh dưỡng, heo bị thiếu năng lượng, mất nước, tiêu chảy và

chết nhanh chóng.

• Trên heo con theo mẹ: tiêu chảy rất nặng, phân màu vàng, tanh Heo bú ít hoặc bỏ bú và ói

mửa Heo sụt cân nhanh, trở nên gầy ốm do mất nước Da nhăn, lông dài, thân nhiệt giảm vì

vậy heo con thường nằm chồng lên nhau hoặc nằm lên bụng mẹ.

Phương Thức Truyền Lây

• Phân, nước tiểu, máu và các dịch tiết của lợn bệnh chứa

nhiều virut gây ô nhiễm môi trường Bệnh lây qua đường tiêu

hoá từ nguồn thức ăn, nước uống, môi trường ô nhiễm

Người, chuột, bọ, chim, chó, mèo, xe cộ, dụng cụ chăn nuôi

đều có thể phân tán, lây truyền bệnh.

• Lợn lớn mắc bệnh ở thể ẩn, ít xuất hiện triệu chứng lâm sàng,

nhưng là vật mang trùng, nguồn lây lan virut, dịch bệnh Lợn

bệnh thải một số lượng virut lớn qua phân Khỏi bệnh vẫn bài

thải virut đến 2-3 tuần sau.

Triệu Chứng

Bệnh xuất hiện và lây lan rất nhanh tất cả lợn trong đàn (~100%,) (h.2.A) Thời gian ủ bệnh 2-3 ngày

Triệu chứng nặng nhẹ tùy ở lứa tuổi lợn Nặng nhất là lợn con dưới 10 ngày tuổi tỷ lệ chết tới 100%;

lợn trên 2 tuần tuổi – 10%; lợn vỗ béo và lợn to chỉ <5% và thường qua khỏi sau 5-7 ngày, nhưng vẫn

bài thải virut đến 3-4 tuần.

Lợn con: Nôn nửa liên tục, ỉa chảy dữ dội toàn nước mùi hôi thối, kèm những cục sữa chư a tiêu

(h.2.C) Con bệnh mất nước nghiêm trọng, suy sụp nhanh và chết (h.2.B) Lợn bệnh chết nhanh trong

1-2 ngày sau nhiễm, ủ bệnh Tỷ lệ chết đến 100% ở lợn dưới 1 tuần tuổi.

• Lợn choai, lợn đàn: Bệnh xâm nhập và lây lan nhanh khắp đàn Nôn mửa, ỉa chảy dữ dội Lợn tự  

khỏi sau 3-5 tuần Tỷ lệ chết thấp (<5%).

• Lợn nái: Tiêu chảy, nôn mửa, bỏ ăn Nằm bẹp, không tiết sữa Tự khỏi sau 7 ngày.

• Phần lớn, lợn lớn không bị phụ nhiễm thì tự khỏi bệnh sau 7-10 ngày.

Triệu Chứng

Heo tiêu chảy phân lỏng ở mọi lứa tuổi

Bệnh Tích

Dạ dày chứa sữa đông vón Hạch ruột sưng, mạch màng treo ruột sung huyết

Phòng Bệnh

• Kháng thể qua sữa đầu từ nái miễn dịch có thể bảo vệ lợn con sơ sinh Vì

vậy, cho lợn sơ sinh bú sữa đầu càng sớm càng tốt ngay sau khi sinh.

• Tiêm Vacxin PED cho nái chửa để sinh kháng thể thụ động truyền qua sữa

đầu bảo vệ đàn con giai đoạn theo mẹ.

• Nhiều trang trại dùng vacxin chuồng (autovacxin) làm từ đoạn ruột non

lợn bệnh, nghiền với nước sinh lý, vô hoạt rồi cho nái uống tr ước đẻ 2-3

tuần.

• Chăm sóc nuôi dưỡng đàn nái chửa và chuẩn bị tốt ổ đẻ sạch, khô, ấm.

• Các biện pháp an toàn sinh học: tiêu độc môi trường nuôi, người, xe cộ,

thiết bị; kiểm soát, vệ sinh nguồn nước, thức ăn; diệt chuột, chim trời,

ruồi, muỗi; áp dụng nguyên tắc “All in - All out”.

Điều Trị Bệnh

•   Auto vaccine (gây nhiễm nhân tạo)

• Với mục đích đẩy nhanh thời gian xuất hiện bệnh và kết thúc bệnh nhằm cắt dịch sớm

• Cách làm như sau: Chọn 1 heo con còn sống (từ 1-3 ngày tuổi) có biểu hiện dấu hiệu bệnh Cắt lấy phần ruột non cùng với dịch chứa bên trong

Điều này rất quan trọng vì virus nằm trong tế bào nhung mao và tế bào bong tróc vào lòng ruột Không sử dụng ruột đã bị mỏng và trong suốt vì

không có đủ lượng virus gây bệnh tiêu chảy cấp (PED) bên trong Nghiền nhỏ đoạn ruột vừa cắt ra, cho thêm vào đó 1 lit nước muối sinh lý và 6     gam kháng sinh bột để giảm tạp nhiễm (thường là Amoxicillin kết hợp với Colistin) trộn đều với nhau Một bộ huyễn dịch chỉ cho 25-30 heo nái trong các giai đoạn: heo hậu bị, heo nái đã cai sữa, heo nái mang thai < 13 tuần tuổi ăn với liều 20-50 ml/ 1 con, mỗi ngày 2 lần và ăn liên tục trong 5-7 ngày và ngừng cho heo nái ăn auto vaccine nếu có biểu hiện tiêu chảy

• Chú ý: Không cho heo nái > 13 tuần tuổi và nái đang nuôi con ăn vaccine vì miễn dịch không kịp sinh ra để bảo vệ heo con mà ngược lại còn truyền

nhiễm bệnh cho heo con Heo nái mang thai < 2 tháng tuổi có thể bị sẩy thai nếu ăn huyễn dịch này nên cho heo ăn lần 1 vào lúc 6h chiều và ăn cùng với cám khô để sau 12h tiêu hóa → khi heo có biểu hiện bệnh thì ta có thể theo dõi được vào ban ngày Những heo nái nhiễm bệnh tiêu chảy   cấp (PED) rồi thì không cho ăn auto vaccine nữa Khi cho heo nái ăn auto vaccine vẫn phải tiêm thêm kháng sinh phòng bội nhiễm. 

• Một thời gian sau khi bị dịch, trại tiếp tục nhập heo hậu bị thay thế đàn, trong quá trình nuôi cách ly, ta nên cho những heo này ngửi phân và nhau thai của những con nái cũ trong trại để hệ thống miễn dịch của vật làm quen với mầm bệnh và sinh ra miễn dịch thụ động cho chính con nái đó

• Sau khi ăn auto vaccine, những con nái đều có hiện tượng tiêu chảy nhẹ Nếu không tiêu chảy thì cho ăn liều tăng lên đến khi có hiện tượng tiêu chảy thì ngừng

• Miễn dịch được sinh ra sau khi ăn auto vaccine 2-3 tuần, kháng thể sẽ truyền cho heo con, giúp heo con vượt qua 7 ngày đầu

• Một số lưu ý: Ruột heo ở trại nào chỉ hiệu quả với trại đó và chỉ hiệu quả với tình hình dịch tại thời điểm đó.Heo thịt chưa nhiễm bệnh thì không

nên cho ăn Cần tính toán, lấy ruột bảo quản trong ngăn đá đề phòng trường hợp thiếu ruột để làm auto vaccine.Loại thải những heo cai sữa có khối lượng < 4,5 kg

Điều Trị Bệnh

• Quản lý tổng thể đẻ kiểm soát bệnh tiêu chảy cấp (PED

• 1 Ngăn chặn các mầm bệnh bệnh tiêu chảy cấp (PED) phát bằng các kháng sinh uống và tiêm kết hợp với bổ sung đường glucose 5%, điện giải,    vitamin…

• 2 Tuân thủ nghiêm ngặt các biện pháp cách ly từ dụng cụ phục vụ heo ốm, nước sát trùng cho mỗi ô chuồng cho đến con người (những người   đang chăm sóc heo ốm hạn chế tối đa tiếp xúc với những người đang chăm sóc heo khỏe), đội xe trung gian vận chuyển cám (những xe này sẽ vận chuyển cám cho từng xe cám của từng khu vực trại)

• 3 Giảm tối đa stress cho heo: Đảm bảo môi trường sống thông thoáng, sạch sẽ, yên tĩnh Hạn chế bắt heo quá nhiều lần Ví dụ: một lần bắt heo

ta tận dụng làm nhiều thao tác như bơm nước muối sinh lý, tiêm thuốc bổ, tiêm hay uống kháng sinh phòng kế phát…sau đó mới thả heo xuống Như vậy ta sẽ giảm được số lần bắt heo từ đó giảm stress cho heo

• 4 Quản lý nhiệt độ và độ ẩm chuồng nuôi: Đối với heo nhiễm bệnh tiêu chảy cấp (PED), nhiệt độ và ẩm độ đóng vai trò rất quan trọng trong việc       con heo đó có thể vượt qua được và khỏe bệnh hay không Cụ thể, thường khi heo tiêu chảy và nôn nhiều sẽ cảm thấy rất lạnh, nhất là với heo con Nếu ta không đảm bảo đủ nhiệt độ cho chúng, thì khả năng sống sót là rất thấp Tương tự như thế, môi trường ẩm ướt là điều kiện vô cùng thuận lợi cho PEDv phát triển, nếu ta không khống chế được ẩm độ trong các ô chuồng thì công tác dập dịch sẽ vô cùng khó khăn Thông thường

để hạn chế ẩm độ trong chuồng nuôi người ta sẽ dùng vôi bột trong quá trình vệ sinh sát trùng chuồng trại thay vì phun nước như bình thường

• 5 Chế độ dinh dưỡng phù hợp: Cân đối khẩu phần ăn đảm bảo đầy đủ dinh dưỡng (chủ yếu đối với các trại tự trộn thức ăn) Đối với heo nái đang nuôi con, cho ăn như bình thường Đối với heo choai, giảm ½ khẩu phần ăn trong 4-5 ngày đầu tiên để giảm bội nhiễm và tránh lãng phí cám Sau đó tăng dần lượng thức ăn để hỗ trợ phục hồi niêm mạc ruột Ngoài ra có thể bổ sung các sản phẩm kích thích tăng miễn dịch vào trong khẩu phần ăn để hỗ trợ tăng sức đề kháng cho heo

• Như vậy, việc kiểm soát bệnh tiêu chảy cấp (PED) cần tiến hành đồng thời nhiều biện pháp tổng thể, trên quy mô toàn trại và trong cả khu vực   xung quanh trại thì mới mang lại hiểu quả nhất định là lâu bền Từ đó giảm thiểu tối đa những thiệt hại không đáng có do PED gây ra