Ảnh hưởng lên cuối thì trụ terminal stance 6 Ngay trước khi nhấc gót, gấp mu tối đa, cơ dép co cơ ly tâm tối đa, chân kia đang đu Tầm vận động gấp mu có vẻ đủ nhưng thiếu sự mềm dẽo f
Trang 1Phục hồi chậm sau
mổ nối gân gót
Hồ Quang Hưng
Khoa PHCN BV Chợ Rẫy
5/9/2015
Báo cáo một trường hợp
Kỷ niệm 6 năm thành lập Câu lạc bộ Tái tạo khớp, BV Chợ Rẫy 1
Trang 2Giới thiệu
• Nam, 29 tuổi, kĩ sư viễn thông
• Kiếng cắt, đứt 2/3 gân gót chân (P), cách lồi củ xương gót 5 cm
Sau mổ nối gân, mang nẹp bột mặt mu, cổ chân gập lòng tối đa
• 6 tuần sau mổ: bỏ nẹp bột, chuyển đến VLTL
• Công ty cho nghỉ 3 tháng
Mổ
6 tuần 9 tuần
Gấp lòng 55 độ Sẹo dính đau
Cơ nhão teo Tâm lý sợ đứt
Gấp mu 0 độ
18 tuần
Gấp mu 10 độ Chưa ngồi xổm được
Đi còn khập khiểng
2
Trang 3Chu kì đi
bình thường
Động học
khớp
Hoạt động
cơ
Whittle MW (2007) Gait analysis – an introduction Butterworth Heinemann
Simoneau GG (2010) Kinesiology of walking Kinesiology of the musculoskeletal system Mosby, pp 627-681
3
Trang 4Dáng đi nhìn thẳng lúc 18 tuần
4
Trọng tâm dồn sang bên (P) nhiều trong thì trụ
Trang 5Dáng đi nhìn bên lúc 18 tuần
5
Nghiêng chậu ra trước nhiều cuối thì trụ chân (P)
Trang 6Ảnh hưởng lên cuối thì trụ (terminal stance)
6
Ngay trước khi nhấc gót, gấp mu tối
đa, cơ dép co cơ ly tâm tối đa, chân
kia đang đu
Tầm vận động gấp mu có vẻ đủ nhưng thiếu sự mềm dẽo (flexibility),
có lẽ là co cơ ly tâm chưa tốt
Chạm gót chân lành sớm Hích hông
Trang 7Mục tiêu PHCN sau mổ
1 Kiểm soát phù và đau
2 Giảm thiểu sự suy giảm sức khỏe (deconditioning)
3 Bảo vệ chỗ mổ: bất động tư thế gấp lòng bàn chân
4 Tăng tầm vận động: kéo dãn
5 Luyện tập dáng đi:
– Không chịu sức nặng
– Có chịu sức nặng
6 Tập mạnh cơ
7
Trang 8Những bài tập kéo dãn chính
Copyright © VHI All rights reserved 8
Gối gập gối duỗi, không chịu sức nặng chịu sức nặng
Trang 9Những bài tập mạnh cơ chính
Copyright © VHI All rights reserved 9
Đề kháng tăng dần, hai chân một chân, hướng tâm ly tâm
Trang 10Hai chương trình PHCN
Tuần 1 2 – 4 4 -8 9 - 16 17 -20
Quá trình lành thương Viêm Sửa chữa và tăng sinh Tái cấu trúc và trưởng thành
CHƯƠNG TRÌNH TRUYỀN THỐNG (Traditional, cast immobilisation)
vận động
khả năng
thường
CHƯƠNG TRÌNH VẬN ĐỘNG SỚM (Early motion)
sớm với nẹp chức năng
chịu sức nặng
Chịu sức nặng theo khả năng
(-5 độ)
Gấp mu (+5 độ)
TVĐ tối đa Dáng đi bình thường
Bệnh nhân này Nẹp bột gấp lòng tối đa, không chịu
sức nặng, không tập vận động
VLTL Gấp mu 0 độ Gấp mu 10
độ
Zachazewski JE, Gruber J, Giza E, Mandelbaum BR (2007) Achilles tendon repair and Rehabilitation In Maxey L,
Magnusson J Rehabilitation for the Postsurgical Orthopaedic patients Mosby – Elsevier pp 461-488
10
Trang 11So sánh hai chương trình
• Vận động sớm tốt hơn bất động trong bột
• Chịu sức nặng sớm (trước 2 tuần) tốt hơn
không chịu sức nặng (bằng chứng TB)
• Phối hợp vận động sớm và chịu sức nặng sớm giúp bệnh nhân đạt được chức năng tốt hơn và sớm hơn
• Tỉ lệ đứt gân lại là không khác biệt có ý nghĩa
1 Huang J et al (2015) Rehabilitation Regimen After Surgical Treatment of Acute Achilles Tendon
Ruptures: A Systematic Review With Meta-analysis Am J Sports Med 43(4): 1008-1016
2 McCormack R, Bovard J (2015) Early functional rehabilitation or cast immobilisation for the
postoperative management of acute Achilles tendon rupture? A systematic review and a
meta-analysis of randomised controlled trials British Journal of Sports Med [Epub ahead of print]
3 AAOS (2009) The diagnosis and treatment of acute Achilles tendon rupture
11
Trang 12Bàn luận (1)
chưa tốt:
– Mang bột gấp lòng bàn chân kéo dài
– Bắt đầu vật lý trị liệu sau 6 tuần (bỏ bột)
– Đứt bán phần
– Trẻ, không hút thuốc, BMI bình thường
– Tuân thủ tốt
– Sống ở TP HCM
12
Trang 13Bàn luận (2)
nặng sớm cần sự giao tiếp tốt giữa 3 bên BS CTCH – Chuyên viên VLTL – Bệnh nhân để
giảm nguy cơ đứt gân lại
Chuyên viên VLTL là người trực tiếp hướng dẫn
Trang 14Kết luận
• Khởi đầu VLTL trễ sau khi bỏ bột có thể
làm bệnh nhân phục hồi chậm
• Chương trình vận động sớm có thể dùng cho một số trường hợp chọn lọc
14
Trang 15Cám ơn quí vị đã lắng nghe
15