TÊN ĐỀ TÀI: NỘI DUNG, KẾT QUẢ VÀ Ý NGHĨA CỦA ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI TRÊN LĨNH VỰC KINH TẾ CỦA ĐẠI HỘI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM LẦN THỨ VI GVHD: Lê Quang Chung Số điểm đạt được: 10 bài này mình đã làm chuẩn theo các yêu cầu về văn bản trên phần mềm word nên các bạn cứ yên tâm không phải sửa gì
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM
KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ
MÔN HỌC: LỊCH SỬ ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
TIỂU LUẬN NỘI DUNG, KẾT QUẢ VÀ Ý NGHĨA CỦA
ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI TRÊN LĨNH VỰC KINH
TẾ CỦA ĐẠI HỘI ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM
LẦN THỨ VI
GVHD: Ths Lê Quang Chung SVTH: MSSV
Lê Công Lập 19143276 Đặng Minh Hiếu 19143245
Cù Thái Thiên Long 19143279
Lê Thị Mỹ Lệ 19143277 Châu Nữ Diễm Kiều 19143272 Trịnh Nam Thuận 19143240 Lớp thứ 4 - Tiết 78
Mã lớp: LLCT220514_15
Trang 2ĐIỂM SỐ
ĐIỂM
NHẬN XÉT
Ký tên
Ths Lê Quang Chung
Trang 3BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
1 Đặng Minh Hiếu Nội dung chương 3 Hoàn thành tốt
- Chỉnh sửa nội dung Hoàn thành tốt
3 Cù Thái Thiên Long Nội dung chương 1 Hoàn thành tốt
4 Lê Thị Mỹ Lệ Nội dung chương 2 Hoàn thành tốt
5 Châu Nữ Diễm Kiều Nội dung chương 2 Hoàn thành tốt
6 Trịnh Nam Thuận Phần mở đầu Hoàn thành tốt
Trang 4MỤC LỤC
MỞ ĐẦU 1
1 Lý do chọn đề tài 1
2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 1
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 1
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu 2
5 Ý nghĩa khoa học và thực tiễn 2
6 Kết cấu của tiểu luận 2
Chương 1 HOÀN CẢNH LỊCH SỬ KINH TẾ - XÃ HỘI VIỆT NAM KHI BƯỚC VÀO THỜI KỲ ĐỔI MỚI 4
1.1.Thuận lợi 4
1.2 Khó khăn 4
Chương 2 NỘI DUNG ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI KINH TẾ CỦA ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN THỨ VI 6
2.1 Mục tiêu của việc đổi mới kinh tế Đại hội Đảng lần thứ VI 6
2.2 Nhiệm vụ của việc đổi mới kinh tế tại Đại hội Đảng lần thứ VI 7
Chương 3 KẾT QUẢ VÀ Ý NGHĨA CỦA VIỆC THỰC HIỆN ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI KINH TẾ CỦA ĐẠI HỘI LẦN THỨ VI 18
3.1 Kết quả 18
3.2 Ý nghĩa 19
KẾT LUẬN 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
Trang 5MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài
Trong thời kỳ đổi mới, mọi quan điểm dần được thay đổi và phát triển, trong đó lĩnh vực kinh tế là một trong những ưu tiên hàng đầu cần phải thay đổi, cải tiến Hội nghị lần thứ VI Ban Chấp hành Trung ương khóa IV (tháng 9/1979) được đánh giá là mốc khởi đầu của công cuộc đổi mới cơ chế quản lý kinh khả năng bãi bỏ cơ chế tập trung quan liêu, bảo thủ trì trệ và bao cấp tràn lan, thực hiện đúng đắn tập trung dân chủ,
từ đó xác định đúng mục tiêu và nhiệm vụ của cách mạng trong chặng đường trước mắt,
đề ra chủ trương, chính sách đúng để xoay chuyển tình thế, đưa đất nước vượt qua khó khăn, tiến lên phía trước Chính vì thế để làm sáng tỏ hơn về vấn đề này, nhóm tác giả
chọn đề tài: “Nội dung, kết quả và ý nghĩa của đường lối đổi mới trên lĩnh vực kinh
tế của Đại hội Đảng Cộng sản Việt Nam lần thứ VI” làm tiểu luận kết thúc môn học
Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được những mục đích nêu trên, tiểu luận cần thực hiện một số nhiệm vụ cụ thể như sau:
- Trình bày có hệ thống các quan điểm, chủ trương, chính sách của Đảng về xây dựng và thực hiện chiến lược phát triển kinh tế trong Đại hội lần thứ 6
- Đánh giá, xem xét những thành tựu đạt được, bên cạnh đó nêu ra những hạn chế trong quá trình thực hiện chính sách xây dựng và phát triển kinh tế dưới sự lãnh đạo của Đảng trong nhiệm kỳ Đại hội VI
- Đưa ra những phương án, chiến lược rõ ràng trong việc giúp phát triển nền kinh
tế
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
Đối tượng nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu những nội dung cơ bản về kinh tế của Đảng, tiểu luận tiếp
Trang 6Phương pháp nghiên cứu
Tiểu luận tập trung nghiên cứu về nội dung xây dựng và những chiến lược phát triển nền kinh tế của Đảng trong nhiệm kỳ Đại hội VI
4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
Cơ sở lý luận
Tiểu luận được nghiên cứu dựa trên các tài liệu liên quan đến lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam về vấn đề kinh
tế trong thời kỳ đổi mới; các quan điểm, chủ trương, nhiệm vụ và giải pháp của Đảng
và Nhà nước về kinh tế trong Đại hội Đảng lần thứ VI
Phương pháp nghiên cứu
Tiểu luận được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp lịch sử, phương pháp logic kết hợp với tra cứu tài liệu, tổng hợp và phân tích thông tin, nghiên cứu và đưa ra những nhận xét, đánh giá Vận dụng quan điểm toàn diện và hệ thống, kết hợp khái quát và mô
Ý nghĩa thực tiễn
Đề tài đưa ra quá trình nhận định, thay đổi và phát triển nền kinh tế trong thời kì đổi mới của Đảng và nhà nước và đã thể hiện sự phát triển cả nhận thức và tư duy lý luận về văn hoá, lãnh đạo văn hoá của Đảng
Đó cũng chính là kết tinh của sự kế thừa và phát triển Chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh về kinh tế, về xây dựng và phát triển sự nền kinh tế nước nhà, về phương pháp lãnh đạo, quản lý nền kinh tế của Đảng và Nhà nước
6 Kết cấu của tiểu luận
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, tiểu luận được chia làm 3 chương: Chương 1: Hoàn cảnh lịch sử kinh tế - xã hội Việt Nam khi bước vào thời kì đổi mới
Chương 2: Nội dung đường lối đổi mới kinh tế của Đại hội Đảng lần thứ VI
Trang 7Chương 3: Kết quả và ý nghĩa của việc thực hiện đường lối đổi mới kinh tế của Đại hội Đảng lần thứ VI
Trang 8Chương 1 HOÀN CẢNH LỊCH SỬ KINH TẾ - XÃ HỘI VIỆT NAM KHI BƯỚC
VÀO THỜI KỲ ĐỔI MỚI 1.1.Thuận lợi
Trong khó khăn chung, đã xuất hiện những nhân tố tích cực mới Qua thử nghiệm, tìm tòi, ở một số ngành, địa phương và cơ sở nảy nở những mô hình sản xuất, kinh doanh
có hiệu quả, khai thác các khả năng để phát triển sản xuất, khắc phục khó khăn trong đời sống Những mô hình đó được tổng kết sẽ góp phần xác định nội dung cụ thể của phương thức làm ăn mới Trình độ của đông đảo cán bộ về nhận thức và vận dụng các chủ trương, chính sách của Đảng, nắm bắt và đi sâu vào thực tiễn được nâng lên Qua việc lập sơ đồ phát triển và phân bố lực lượng sản xuất, lập quy hoạch tổng thể của các huyện, chúng ta hiểu rõ hơn tiềm năng của đất nước để đề ra phương hướng khai thác các tiềm năng đó trong thời gian tới Hàng trăm công trình lớn, nhiều công trình vừa và nhỏ được xây dựng trong thời gian qua, tuy có những mặt chưa hợp lý, song là những
cơ sở vật chất - kỹ thuật rất quan trọng Đội ngũ công nhân lành nghề và cán bộ khoa học kỹ thuật đã được đào tạo không ít Nhiều kết quả nghiên cứu khoa học, kỹ thuật đã được kết luận Những cái đó là vốn quý giúp chúng ta giải quyết các nhiệm vụ kinh tế,
xã hội đặt ra trước mắt
Một nhân tố rất quan trọng là chúng ta luôn luôn nhận được sự hợp tác và giúp đỡ
to lớn, chí tình, có hiệu quả của Liên Xô và các nước anh em khác trong cộng đồng xã hội chủ nghĩa, ngày càng đi vào chiều sâu với quy mô sẽ được mở rộng hơn trong 5 năm tới và những năm tiếp theo Đồng thời có một lượng lớn các kiều bào yêu nước luôn hướng về tổ quốc giúp đất nước vượt qua thời điểm khó khăn
1.2 Khó khăn
Trong quá trình thực hiện Nghị quyết Đại hội VI, tình hình thế giới biến chuyển nhanh chóng Công cuộc cải tổ ở Liên Xô, các nước xã hội chủ nghĩa Đông Âu ngày càng rơi vào khủng hoảng toàn diện và sụp đổ hoàn toàn (12-1991) Sự sụp đổ đó gây tác động bất lợi nhiều mặt đối với thế giới và Việt Nam Viện trợ và quan hệ kinh tế giữa Liên Xô và các nước Đông Âu với nước ta bị thu hẹp nhanh Trên diễn đàn quốc
tế, Mỹ và các thế lực thù địch lấy cớ quân tình nguyện Việt Nam chưa rút khỏi Campuchia, tiếp tục bao vây, cấm vận, cô lập, tuyên truyền chống Việt Nam Họ còn
Trang 9dung dưỡng các tổ chức phản động người Việt từ nước ngoài trở về Việt Nam gây bạo loạn, lật đổ Từ sau năm 1979, quân đội Trung Quốc vẫn còn bắn pháo, gây hấn trên một số vùng biên giới phía Bắc, nhất là mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) Cao điểm nhất, tháng 3-1988, Trung Quốc cho quân đội chiếm đảo Gạc Ma và các bãi cạn Châu Viên, Chữ Thập, Tư Nghĩa, trên quần đảo Trường Sa của Việt Nam Trên thực tế cuộc chiến tranh chống xâm lược bảo vệ Tổ quốc ở biên giới phía Bắc kéo dài 10 năm từ 1979 đến
1989
Ở trong nước, những năm 1987-1988, khủng hoảng kinh tế-xã hội vẫn diễn ra nghiêm trọng Lương thực, thực phẩm thiếu, nạn đói xảy ra ở nhiều nơi, lạm phát cao, đời sống nhân dân rất khó khăn Sự dao động về tư tưởng chính trị, giảm sút niềm tin vào con đường xã hội chủ nghĩa ngày càng lan rộng Những năm 1987-1988, đất nước vẫn đang khủng hoảng kinh tế-xã hội nghiêm trọng Phân phối, lưu thông rối ren, lạm phát ở mức cao Do thiên tai, mất mùa nên kỳ giáp hạt năm 1988, nhiều nơi từ miền Trung trở ra rất thiếu đói
Trang 10Chương 2 NỘI DUNG ĐƯỜNG LỐI ĐỔI MỚI KINH TẾ CỦA ĐẠI HỘI ĐẢNG LẦN
THỨ VI 2.1 Mục tiêu của việc đổi mới kinh tế Đại hội Đảng lần thứ VI
Xuất phát từ nhiệm vụ bao trùm và mục tiêu tổng quát, Đại hội xác định những
mục tiêu cụ thể về kinh tế sau đây cho những năm còn lại của chặng đường đầu tiên:
Sản xuất đủ tiêu dùng và có tích luỹ
Hướng mọi cố gắng vào việc đáp ứng những nhu cầu cấp bách và thiết yếu của xã hội, dần dần ổn định và tiến lên cải thiện một bước đời sống vật chất và văn hoá của nhân dân Cụ thể là bảo đảm ăn đủ no, có thêm dinh dưỡng, mặc đủ ấm; đáp ứng tốt hơn các nhu cầu về bảo vệ sức khoẻ và chữa bệnh, đi lại, học hành và hưởng thụ văn hoá, tăng thêm đồ dùng thiết yếu của các gia đình, khắc phục một bước khó khăn về nhà ở, nhất là tại các thành phố và khu công nghiệp tập trung Đó chính là yêu cầu của quy luật kinh tế cơ bản của chủ nghĩa xã hội trong những điều kiện hiện nay
Ổn định đời sống nhân dân phải đi đôi với bảo đảm yêu cầu có tích luỹ từ nội bộ nền kinh tế quốc dân để đủ sức tiếp nhận và đưa vào tái sản xuất mở rộng vốn vay và viện trợ của nước ngoài
Bước đầu tạo ra một cơ cấu kinh tế hợp lý nhằm phát triển sản xuất
Để làm đủ ăn và có tích luỹ, phải ra sức phát triển sản xuất, giảm tỷ lệ sinh đẻ và
để sản xuất phát triển, phải xây dựng được một cơ cấu kinh tế hợp lý, trước hết là cơ cấu
các ngành kinh tế, phù hợp với tính quy luật về sự phát triển các ngành sản xuất vật chất, phù hợp với khả năng của đất nước và phù hợp với sự phân công lao động và hợp tác quốc tế Cơ cấu kinh tế đó bảo đảm cho nền kinh tế phát triển cân đối với nhịp độ tăng trưởng ổn định Phải thông qua việc sắp xếp lại sản xuất đi đôi với việc xây dựng thêm một số cơ sở vật chất - kỹ thuật cần thiết, tạo ra cho được một cơ cấu kinh tế hợp lý, hướng vào việc đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, chủ yếu là lương thực, thực phẩm, đẩy mạnh sản xuất hàng tiêu dùng và hàng xuất khẩu
Xây dựng và hoàn thiện một bước quan hệ sản xuất mới phù hợp với tính chất
và trình độ phát triển của lực lượng sản xuất
Củng cố thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa bao gồm cả khu vực quốc doanh và khu vực tập thể một cách toàn diện, cả về chế độ sở hữu, chế độ quản lý, chế độ phân
Trang 11phối, làm cho thành phần kinh tế này giữ vai trò chi phối trong nền kinh tế quốc dân, thể hiện tính ưu việt về năng suất lao động, chất lượng sản phẩm, thu nhập của người lao động và tích luỹ cho sự nghiệp công nghiệp hoá Bằng những biện pháp thích hợp, sử dụng mọi khả năng của các thành phần kinh tế khác trong sự liên kết chặt chẽ và dưới
sự chỉ đạo của thành phần kinh tế xã hội chủ nghĩa Tiếp tục tiến hành cải tạo xã hội chủ nghĩa theo nguyên tắc bảo đảm phát triển sản xuất, nâng cao hiệu quả kinh tế và tăng thu nhập cho người lao động Hình thành đồng bộ hệ thống mới về quản lý kinh tế, lấy
kế hoạch hoá làm khâu trung tâm, thực hiện hạch toán kinh doanh xã hội chủ nghĩa theo đúng nguyên tắc tập trung dân chủ Phát huy hiệu quả của cơ chế mới quản lý kinh tế nhằm khai thác tốt năng lực của các cơ sở sản xuất, củng cố trật tự, kỷ cương trong quản
lý kinh tế
2.2 Nhiệm vụ của việc đổi mới kinh tế tại Đại hội Đảng lần thứ VI
Bố trí lại cơ cấu sản xuất, điều chỉnh lớn cơ cấu đầu tư
Muốn đưa nền kinh tế sớm thoát khỏi tình trạng rối ren, mất cân đối, phải dứt khoát
sắp xếp lại nền kinh tế quốc dân theo cơ cấu hợp lý, trong đó các ngành, các vùng, các
thành phần kinh tế, các loại hình sản xuất có quy mô và trình độ kỹ thuật khác nhau phải được bố trí cân đối, liên kết với nhau, phù hợp với điều kiện thực tế, bảo đảm cho nền kinh tế phát triển ổn định Để thực hiện sự sắp xếp đó, trước hết phải bố trí lại cơ cấu sản xuất, điều chỉnh lớn cơ cấu đầu tư
Trong những năm còn lại của chặng đường đầu tiên, trước mắt là trong kế hoạch
5 năm 1986-1990, phải thật sự tập trung sức người, sức của vào việc thực hiện cho được
ba chương trình mục tiêu về lương thực - thực phẩm, hàng tiêu dùng và hàng xuất
khẩu, để đến khi kết thúc chặng đường đầu tiên đạt được kết quả như sau:
- Về lương thực, thực phẩm: bảo đảm lương thực đủ ăn cho toàn xã hội và có dự trữ Đáp ứng một cách ổn định nhu cầu thiết yếu về thực phẩm Mức tiêu dùng lương thực, thực phẩm phải bảo đảm tái sản xuất sức lao động
- Về hàng tiêu dùng: sản xuất đáp ứng được nhu cầu bình thường của nhân dân thành thị và nông thôn về những sản phẩm công nghiệp thiết yếu
- Về hàng xuất khẩu: tạo được một số mặt hàng xuất khẩu chủ lực; đạt kim ngạch xuất khẩu đáp ứng được phần lớn nhu cầu nhập khẩu vật tư, máy móc
Trang 12Phương châm phát triển nông nghiệp là kết hợp chuyên môn hoá với phát triển
toàn diện, cân đối giữa trồng trọt và chăn nuôi, lúa và màu, cây lương thực và cây công nghiệp Phát triển mạnh cây công nghiệp ngắn ngày; việc mở rộng diện tích cây công nghiệp dài ngày phải chú trọng chất lượng, thâm canh ngay từ đầu Phát triển nông nghiệp phải lấy thâm canh, tăng vụ là chính, đồng thời mở rộng diện tích một cách vững chắc và có hiệu quả Sửa đổi, bổ sung các chính sách về đất ruộng và các loại đất khác
để quản lý, sử dụng có hiệu quả và tiết kiệm tài nguyên đất
Phát triển lâm nghiệp theo hướng bảo vệ và sử dụng có hiệu quả tài nguyên rừng,
tăng thêm vốn rừng, phát triển có trọng điểm việc trồng rừng tập trung chuyên canh, đẩy nhanh nhịp độ phủ xanh đất trống, đồi núi trọc theo phương thức nông - lâm kết hợp; ngăn chặn nạn phá rừng, cháy rừng; phát triển rộng khắp phong trào trồng cây, chú ý cả cây lấy gỗ, cây làm nguyên liệu và làm củi Tiến hành tích cực việc định canh, định cư, giao đất, giao rừng cho các đơn vị tập thể và nhân dân sử dụng lâu dài để làm chủ đất rừng như làm chủ đất ruộng Xây dựng các khu kinh tế tổng hợp lâm - nông - công nghiệp; khai thác, bảo quản, chế biến, sử dụng gỗ và các loại lâm sản khác với hiệu quả kinh tế ngày càng cao
Hải sản và thuỷ sản nước ngọt, nước lợ là một nguồn lợi lớn Coi trọng cả đánh
bắt và nuôi trồng, đi đôi với giải quyết tốt việc chế biến, vận chuyển để đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nước và tăng nhanh hàng xuất khẩu Tăng đầu tư và bổ sung chính sách nhằm tận dụng mọi diện tích mặt nước có thể nuôi trồng thuỷ sản Những diện tích mặt nước mà các cơ sở quốc doanh và tập thể quản lý không sử dụng hết, thì giao cho nhân dân mượn hoặc nhận khoán để mở rộng sản xuất
Công nghiệp nhẹ và tiểu công nghiệp, thủ công nghiệp đáp ứng cho được nhu cầu
của nhân dân về những loại hàng thông thường, bảo đảm yêu cầu chế biến nông, lâm, thuỷ sản, tăng nhanh việc làm hàng gia công xuất khẩu và các mặt hàng xuất khẩu khác, đồng thời mở rộng mặt hàng đáp ứng nhu cầu đa dạng của người tiêu dùng Khai thác triệt để mọi nguồn nguyên liệu; tận dụng các loại phế liệu; tranh thủ nguồn nguyên liệu gia công của nước ngoài
Việc phát triển công nghiệp nặng và xây dựng kết cấu hạ tầng phải nhằm phục vụ
các mục tiêu kinh tế, quốc phòng trong chặng đường đầu tiên, và theo khả năng thực tế, chuẩn bị tiền đề cho sự phát triển kinh tế trong chặng đường tiếp theo Ưu tiên phát triển