DỰ án rèn kỹ NĂNG đọc SÁCH

Tên dự án “THÓI QUEN ĐỌC SÁCH CỦA HỌC SINH Ở TRƯỜNG THCS THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP” Lĩnh vực Khoa học xã hội và hành vi Họ và tên học sinhnhóm học sinh 1 Hoàng Ngọc Nguyễn Minh Khê Lớp 9A1 2 Nguyễn Thá.

Tên dự án:

“THÓI QUEN ĐỌC SÁCH CỦA HỌC SINH

Ở TRƯỜNG THCS -THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP”.

Lĩnh vực: Khoa học xã hội và hành vi

Họ và tên học sinh/nhóm học sinh:

Họ và tên giáo viên hướng dẫn:

Phan Thị Thu Hà Đơn vị: Trường THCS 719 – Huyện Krôngpắk –Đắklắk

5 Giả thuyết khoa học

6 Nhiệm vụ nghiên cứu

7 Nội dung nghiên cứu

8 Phương pháp nghiên cứu

B NỘI DUNG NGHIÊN CỨU

I Cơ sở lý luận

II, Thực trạng của vấn đề

III Nguyên nhân

IV Giải pháp

VII Phân tích số liệu, kết quả và thảo luận.

1 Đánh giá kết quả thực nghiệm

2 Hiệu quả, lợi ích của giải pháp

3 Khả năng áp dụng

4 Hướng phát triển

V Kết luận

Như chúng ta đã biết, sách có một vai trò rất quan trọng trong đời sống tinh thần

xã hội Sách chính là tinh hoa tri thức của nhân loại, là di huấn tinh thần của thế hệ nàydành cho thế hệ khác Đọc sách giúp chúng ta tích lũy kiến thức để học tập, nghiên cứu

khoa học và có những trải nghiệm quý báu Henry David đã từng nói: “Sách là nguồn của cải quý báu của thế giới và là di sản xứng đáng của các thế hệ và quốc gia” Đại văn hào Mácxim Gorki cũng khẳng định: “Sách là kỳ công phức tạp và vĩ đại nhất trong tất cả các

kỳ công tuyệt diệu mà loài người sáng tạo ra trên con đường tiến tới hạnh phúc và tương lai tươi sáng” Có thể nói, mọi sự thành công của con người đều nhờ sự kết hợp nhuần

nhuyễn giữa kinh nghiệm của bản thân với những tri thức lĩnh hội từ việc học trong cuộcsống, trong nhà trường và trong sách vở, kho tàng tri thức của nhân loại

Bên cạnh đó, sách còn có vai trò rất lớn đối với việc giáo dục nhân cách con người.Mỗi cuốn sách đều thể hiện giá trị nhân văn cao cả Bởi từ sách, các tác giả đã gửi gắmtâm hồn, những tâm tư, tình cảm, khát vọng … trong cuộc sống và trong mọi mối quan hệ

xã hội, để từ đó giúp người đọc hiểu, cảm nhận và thay đổi chính mình theo từng trangsách

Ngày nay, xã hội ngày một phát triển, việc đọc sách đôi khi bị lãng quên bởi con người

ta có thể lướt web, google search là ra tất tần tật mọi thông tin mong muốn Trước sự pháttriển như vũ bão của các phương tiện truyền thông đại chúng và các tiện ích xã hội nhưbáo điện tử, truyền hình, facebook, youtube…rất phổ biến và tiếp cận sâu rộng đến giớitrẻ Sự tiện ích của chúng làm chúng ta dần quên mất sự tồn tại của sách.Văn hóa đọc ởViệt Nam đang dần “nhạt phai” Người đọc nhất là giới trẻ có xu hướng “lười đọc” Theomột khảo sát quốc tế năm 2016 của trung tâm nghiên cứu Việt Nam và Đông Nam Á, ViệtNam chúng ta chỉ có 30% số người đọc sách thường xuyên, 26% không đọc sách và 44%thỉnh thoảng đọc sách Thời gian dành cho đọc sách hàng tuần, cao nhất là Ấn Độ 11 giờ,Trung Quốc 5 giờ, Nhật Bản 4 giờ, Hàn Quốc 3 giờ, trong khi đó Việt Nam chỉ 1 giờ.Nhóm chúng em đã làm một cuộc khảo sát với 100 bạn học sinh trường THCS 719 huyệnKrôngpắk về thói quen đọc sách, kết quả, chỉ có 22% số bạn đọc sách thường xuyên, 12%không đọc sách và 31% thỉnh thoảng đọc, 35% đọc khi cần tra cứu thông tin

Trước thực trạng trên, dự án “Thói quen đọc sách của học sinh ở trường THCS, thực trạng và giải pháp” ra đời, nhằm chỉ ra thực trạng thói quen đọc sách của học sinh

hiện nay và đề xuất một số giải pháp để khuyến khích và phát triển phong trào đọc sáchtrong nhà trường phổ thông Hy vọng, nghiên cứu này có thể giúp cho các bạn học sinhhình thành được thói quen đọc sách cho bản thân Bên cạnh đó, các trường phổ thông cũng

có thể đưa ra các giải pháp để áp dụng nhằm cải thiện được thói quen đọc sách cho họcsinh của trường mình

2 Câu hỏi nghiên cứu.

- Sách có tầm quan trọng như thế nào đối với học sinh?

- Tại sao học sinh ngày nay lại không có hứng thú đọc sách?

- Làm thế nào để tạo được thói quen đọc sách cho học sinh

3 Mục đích ngiên cứu.

Đề tài nghiên cứu được xây dựng với mục đích đem lại cái nhìn bao quát về thựctrạng đọc sách của học sinh trường THCS 719 trên cơ sở phân tích, thống kê các khíacạnh như sở thích, thói quen đọc sách, quan điểm… của các bạn học sinh nhằm đưa ra một

số giải pháp tích cực khơi dậy niềm đam mê đọc sách, giúp các bạn rèn luyện được thóiquen đọc sách nâng cao hiệu quả đọc sách

4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu.

- Đối tượng nghiên cứu: thói quen đọc sách của học sinh THCS

- Phạm vi nghiên cứu: Học sinh lớp 9A2, 9A3, 8A1 và 7A5 trường THCS 719 –Huyện Krôngpắk – Tỉnh ĐakLak

5 Lịch sử nghiên cứu.

Mặc dù đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về thực trạng thói quen đọc sách và cácgiải pháp Tuy nhiên qua khảo sát, nhóm chúng em thấy rằng chưa có đề tài nào đề cậphay nghiên cứu về thói quen đọc sách của học sinh trung học mà chủ yếu các bài viết đều

đề cập đến đối tượng sinh viên

- Một số bài viết khác như: bài viết: “Giải pháp xây dựng thói quen đọc sách cho học sinh”của tác giả Bá Hải – Báo giáo dục thời đại số ra ngày 14/01/2016 Cũng đã nêu ra

được thực trạng đọc sách của học sinh hiện nay và cũng đã đưa ra được một số giải pháp Tuy nhiên, những giải pháp này còn chung chung, khó thực thi ở các trường THCS Đặc biệt là đối với các trường THCS vùng sâu vùng xa

-Bài viết: “Hình thành thói quen đọc sách mỗi ngày” của tác giả Việt Nhật – Báo Hà Nội

mới – số ra ngày 16/05/2019 cũng đã nêu ra được thực trạng văn hóa đọc của giới trẻhiên nay nhưng các giải pháp thì lại dành cho các nhà quản lý

6 Giả thuyết khoa học.

Nếu các giải pháp này được thực hiện, sẽ hình thành được thói quen đọc sách của họcsinh trường THCS góp phần nâng cao được kỹ năng tự học, tự nghiên cứu cho học sinh,đồng thời Nhà trường và thư viện sẽ phát huy được hiệu quả tổ chức và hoạt động củamình

7 Nhiệm vụ nghiên cứu.

- Hệ thống hóa cơ sở lý luận và cơ sở pháp lý về thói quen đọc sách.

- Khảo sát thực trạng thói quen đọc sách của học sinh trường THCS 719

- Đưa ra các giải pháp rèn luyện thói quen đọc sách cho học sinh

8 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

- Phương pháp quan sát

- Phương pháp điều tra

- Phương pháp thực nghiệm khoa học

- Phương pháp phân tích và tổng kết kinh nghiệm

NỘI DUNG

I. CƠ SỞ LÝ LUẬN.

1 Sách là gì?

Sách là một loạt các tờ giấy có chữ hoặc hình ảnh được viết tay hoặc in ấn, được buộc

hoặc dán với nhau về một phía Một tờ trong cuốn sách được gọi là một trang sách Sách ởdạng điện tử được gọi là sách điện tử hoặc e-book.Sách chứa đựng các giá trị văn hóa tinhthần thuộc các hình thái ý thức xã hội và nghệ thuật khác nhau, được ghi lại dưới các dạngngôn ngữ khác nhau (chữ viết, hình ảnh, âm thanh, ký hiệu, ) của các dân tộc khác nhaunhằm để lưu trữ, tích lũy, truyền bá trong xã hội Sách là một khái niệm mở, hình thứcsách còn được thay đổi và cấu thành các dạng khác nhau theo các phương thức chế tác vànhân bản khác nhau, tùy thuộc vào môi trường sống và sự phát triển của khoa học côngnghệ ở mỗi thời đại (Trích Bách khoa toàn thư mở Wikipedia)

tàng tri thức cần thiết trong học tập, trong công việc và trong đời sống

Nói về tầm quan trọng của sách, nhà văn nổi tiếng trong giới văn học viết cho trẻ em

người Thụy Điển- Astrid Lindgren từng nói: “ Tuổi thơ không có sách sẽ là không có tuổi thơ Điều đó giống như bị đuổi khỏi cái nơi thần kỳ mà bạn có thể tới và tìm được niềm vui quý hiếm nhất.” tổng thống thứ 44 của Hoa Kỳ- Barack Obama đã từng nói: “ Vào khoảnh khắc mà chúng ta thuyết phục đứa trẻ, bất cứ đứa trẻ nào, bước qua bậc thềm ấy,

bậc thềm màu nhiệm dẫn vào thư viện, ta thay đổi cuộc sống của nó mãi mãi, theo cách tốt đẹp hơn.”

Có thể nói sách chính là “người thầy vĩ đại”, có tác dụng lớn đối với việc giáo dục Đó

là giáo dục tình cảm, đạo đức, giáo dục ý thức thẩm mĩ, của con người Sách giúp conngười cảm nhận được tình yêu thương , cho ta hiểu biết về các giá trị văn hóa, xã hội vàgiá trị của cuộc sống… kiến thức đó có trong thơ ca, những tác phẩm văn học qua các giaiđoạn phát triển của mỗi đất nước

Trước khi có phương tiện nghe, nhìn thì sách là con đường ưu việt nhất để con ngườitiếp cận văn hóa và tri thức Đến nay thì ngoài sách, con người còn tiếp thu thông tin quacác phương tiên thông tin đại chúng như truyền hình, phim ảnh, mạng… Dù vậy, đọc sáchvẫn luôn được khẳng định là một nhu cầu thiết yếu với những thế mạnh riêng của chính

nó, là phương cách tốt nhất để làm giàu có vốn liếng ngôn từ của con người Những thuộctính đi liền với việc đọc là suy nghĩ, tra cứu, tìm tòi…là cở sở hữu ích cho việc nâng caotri thức, giá trị tâm hồn cho người đọc

Và ngày nay, giáo dục trong nhà trường hướng đến mục tiêu hình thành nên những conngười chủ động học hỏi, tự bản thân tìm tòi, khám phá, sáng tạo Người thầy có vai tròhướng dẫn, định hướng cho chúng ta mục tiêu hướng tới Bởi thế, chúng ta không còn chỉhọc ở thầy mà có thể học từ những nguồn tri thức khác, không chỉ học kiến thức mà cònhọc những kĩ năng sống để hoàn thiện bản thân Trong những nguồn thông tin đó thì cóthể khẳng định sách là nguồn có giá trị to lớn nhất

Thứ trưởng Nguyễn Vinh Hiển từng nói: “ Không đọc sách, học sinh thiếu nhiều kỹnăng trong cuộc sống” Nếu một người giàu có đến mấy về kiến thức lý thuyết mà thiếu đicác kĩ năng sống cần thiết thì cũng khó để trở thành người có ích cho xã hội

Đánh giá cao tầm quan trọng của văn hóa đọc, trong kỳ họp lần thứ 28 của Đại Hộiđồng Liên hợp quốc tại Paris (ngày 25/10 – 16/11/1995), UNESCO đã quyết định chọn

ngày 23/4 hàng năm làm “Ngày sách và bản quyền thế giới”.

Ở nước ta, ngày 24/2/2014, Thủ tướng Chính Phủ đã ký Quyết định số 284/QĐ-TTglấy ngày 21/4 hàng năm là “Ngày sách Việt Nam” nhằm khuyến khích và phát triển phongtrào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của nhân dân về ý nghĩa to lớn và tầmquan trọng của việc đọc sách đối với việc phát triển kiến thức, kỹ năng và phát triển tưduy, giáo dục và rèn luyện nhân cách con người

II Thực trạng vấn đề

Theo thống kê của Bộ văn hóa, thể thao và du lịch năm 2016 số lượng sách đọctrung bình của Việt Nam chúng ta là 4 cuốn/người/năm Đối chiếu với các nước có nềngiáo dục chất lượng cao trong khu vực và trên thế giới thì con số tương ứng là: Singapore( 14) , Malaysia (12), Nhật Bản(20), Israel(20) và Phần Lan, quốc gia được thế giới đánh

giá cao về nền giáo dục thì Bộ Văn hóa và giáo dục Phần Lan ước tính mỗi năm có hơn 20triệu quyển sách được bán ra, tức cao gấp 4 lần dân số tại đây.

Thế kỷ XXI với sự phát triển mạnh mẽ của công nghệ thông tin, truyền thông, vănhóa đọc đã bị lấn át bởi sự lôi cuốn của việc sử dụng mạng internet và các phương tiệnnghe, nhìn Văn hóa đọc ở các bạn trẻ bị suy giảm và có những thay đổi và học sinhtrường THCS 719 cũng không nằm ngoài số đó Nhìn chungcác bạn học sinh ngày naykhông có hứng thú đọc sách.Ngoài những quyển sách giáo khoa, tham khảo bắt buộc thìhầu như các bạn không quan tâm đến những loại sách khác Nếu có thì là các loại truyệntranh mang tính giải trí, vô bổ, với nội dung đơn giản ít có tính giáo dục Sách về văn họclịch sử, địa lí, khoa học, rèn luyện kĩ năng sống… gần như không nằm trong danh mục lựachọn của các bạn

Nhóm chúng em đã làm một cuộc điều tra về thói quen đọc sách đối với 4 lóp thựcnghiệm và 4 lớp đối chứng với tổng số 271bạn học sinh, kết quả thu được như sau:

1. Mức độ yêu thích sách.

Khi 271 bạn học sinh khi được hỏi “Bạn có thích đọc sách không?”, thì 67% đã trả lời

có và có tới 33% câu trả lời là không Con số 33% khiến chúng ta thấy sách đang có nguy

cơ bị lãng quên, trong khi đó sách là nguồn học tập quan trọng của hầu hết các bạn

2. Mức độ thường xuyên đọc sách.

Khi được hỏi về mức độ thường xuyên đọc sách, 14% bạn cho biết họ thườngxuyên đọc sách, 39% bạn đọc khi muốn và khi cần tham khảo Rất ít đọc sách chiếm tỉ lệ35% Điều đáng nói là vẫn có những học sinh không bao giờ đọc sách Tuy nhiên, số họcsinh này chiếm tỉ lệ không hề thấp là 12% Đa số các bạn học sinh chỉ đọc sách khi cảmthấy muốn và khi cần tham khảo Rất ít các bạn học sinh xây dựng cho mình thói quenđọc sách thường xuyên

3. Thời gian dành cho việc đọc sách.

Thời gian dành cho việc đọc sách của các bạn học sinh trên 3 giờ 1 tuần là 12%, 3giờ 1 tuần là 28% và đọc sách dưới 3 giờ là 47%, Không bao giờ đọc sách là 13% Qua

đó, ta có thể thấy thời gian các bạn dành cho việc đọc sách là quá ít

4. Thể loại sách mà các bạn thường đọc.

Thị trường sách hiện nay rất đa dạng về thể loại Mọi thể loại đều cung cấp nhiềuthông tin bổ ích, tuy nhiên đối với những sách liên quan đến giáo dục kỹ năng sống, sáchkhoa học …thì cần phải được ưu tiên hơn về mức độ quan tâm Thế nhưng không phải bạnnào cũng ưu tiên cho sách cho những loại sách này Một thực tế đáng buồn khi khảo sát

271 bạn về thể loại sách thường đọc Kết quả: Thể loại truyện ngắn, tiểu thuyết, truyệncười, truyện tranh…chiếm tỉ lệ rất cao với 42% Trong khi đó, sách văn học, sách thamkhảo chiếm 28% và 17% là tỉ lệ của thể loại sách khoa học và sách kỹ năng sống chiếm tỷ

lệ chỉ 13% Không chỉ học sinh trường 719 mà đa số giới trẻ Việt Nam, đặc biệt là các bạn

nữ đang bị cuốn hút bởi các thể loại truyện ngắn, tiểu thuyết nhất là thể loại truyện tranh

Có thể thấy một thực trạng là hiện nay học sinh chúng ta chỉ đọc sách để giải trí là chủyếu

5. Nguồn tìm kiếm thông tin chủ yếu của các bạn học sinh

Nguồn tìm kiếm thông tin hiện nay khá đa dạng Nguồn nào cũng có lợi ích riêng

của nó Tuy nhiên đọc sách in sẽ có thời gian nghiền ngẫm thuận tiện hơn là đọc sáchđiện tử Nhưng đa số các bạn lại rất hứng thú với việc đọc sách trực tuyến bằng máytính hay điện thoại

Nhìn vào biểu đồ hình ta có thể thấy, khi muốn tìm kiếm thông tin chỉ có 6% cácbạn hỏi thầy cô, bạn bè; 19 % chọn cách đọc sách, tài liệu; học sinh tìm kiếm thông tinqua mạng Internet chiếm tỉ lệ rất cao với 65% và nguồn khác chiếm 10% Tỉ lệ này chothấy sự tiện lợi của internet thu hút giới trẻ đặc biệt là học sinh hơn so với nhữngquyển sách tại thư viện hay nhà sách, việc cầm quyển sách để đọc tìm kiếm tài liệukhông còn quan trọng nữa khi muốn biết điều gì thì các bạn thường lên google gõ đểtìm kiếm Không thể không thừa nhận sự tiện lợi và nhanh chóng khi tìm tài liệu trêninternet nhưng khi dùng internet thì đa số các bạn chỉ đọc lướt qua nhanh cái gì có liênquan thì sao chép về có khi không đọc lại lần nào nữa, chứ không suy nghĩ, phân tích

và có thể hiểu được sâu hơn như việc đọc một cuốn sách

sử, khoa học…thường cung cấp nhiều thông tin, kiến thức nên dung lượng chữ lớn, gâytâm lý chán nản cho học sinh 17% học sinh được khảo sát cho rằng việc đọc một cuốnsách là bị mất nhiều thời gian, còn các hoạt động phong trào ngoài sách vẫn hấp dẫn hơn Đây là quan niệm sai lầm, đáng báo động về nhận thức của học sinh đối với việc đọc sách.Các bạn chưa nhận ra được ích lợi quan trọng của sách và tác động của sách tới việc họctập và đời sống của họ.

7. Mức độ thường xuyên tới thư viện.

Khi được khảo sát về mức độ thường xuyên tới thư viện của 271 bạn học sinh , có tới18% bạn không bao giờ đọc sách hay tra cứu tại thư viện, 41% bạn ít khi vào thư viện,

31 % bạn thỉnh thoảng và 10 % bạn thường xuyên vào thư viện Có thể thấy, các bạn họcsinh vẫn chưa có thói quen đọc sách và tìm kiếm thông tin thường xuyên ở thư viện

8. Lợi ích của việc đọc sách

Nhóm chúng em đã tiến hành khảo sát lợi ích chính mà sách đem lại cho các bạn họcsinh Tỉ lệ học sinh thấy việc đọc sách giúp bổ sung được nhiều kiến thức chiếm 30%,13% bạn cho rằng sách giúp cuộc sống của họ trở nên phong phú hơn, 21% nhận thấysách có thể làm phát triển nhiều kĩ năng cần thiết trong cuộc sống, có tới 36 % tỉ lệ họcsinh cho rằng đọc sách chỉ để “giết” thời gian Như vậy, đa số các bạn học sinh đã hiểuđược lợi ích của sách mang lại, thấy sách có tác động tích cực đến việc học tập và cuộc