Tuần 14 LẶNG lẽ SAPA

Hoạt động 2:Phân tích văn bản -Mục tiêu: + Kiến thức: - Những cảm nhận của ơng họa sĩ về anh thanh niên.. -Trả lời: Bức chân dung của anh thanh niên được thể hiện qua cái nhìn và suy ng

Tuần:14

Tiết:69

Ngày soạn: 27/11/2022

Văn bản :

LẶNG LẼ SA PA

1.MỤC TIÊU:

1 Kiến thức:

- Vẻ đẹp của hình tượng con người thầm lặng cống hiến quên mình vì tổ quốc trong tác phẩm

- Nghệ thuật kể chuyện, miêu tả sinh động, hấp dẫn trong truyện

2.Kĩ năng:

- Nắm bắt diễn biến truyện và tóm tắt được truyện

- Phân tích được nhân vật trong tác phẩm tự sự

- Cảm nhận được một số chi tiết nghệ thuật độc đáo trong tác phẩm

3 Thái độ:

Tôn trọng, yêu mến người lao động, có ý thức sống vì mọi người

4/ Định hướng năng lực hình thành:

- Năng lực giao tiếp và hợp tác.

- Năng lực tự chủ và tự học.

- Năng lực thẩm mỹ.

- Năng lực tìm hiểu xã hội.

- Năng lực giải quyết vấn đề sáng tạo.

II.CHUẨN BỊ :

2.1 Chuẩn bị của giáo viên:

Giáo án, sách giáo viên, các sách tham khảo khác.

2.2 Chuẩn bị của học sinh:

Bài soạn, sách bài tập tham khảo

III TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:

1.Ổn định: Kiểm tra sỉ số

2 Kiểm tra bài cũ (thông qua)

3 Thiết kế tiến trình dạy học

3.1 Hoạt động khởi động

- Mục tiêu:

+ Tạo hứng thú, sự chú ý cho HS.

+ Tạo tâm thế tốt vào bài học mới.

- Phương thức: Vấn đáp, câu hỏi gợi mở.

- Liên hệ Địa lí, Lịch sử: Qua sự chuẩn bị bài theo yêu cầu của cô, em hãy

nêu vài nét về địa danh Sa Pa?

- Dự kiến trả lời: Sapa thuộc tỉnh Lào Cai, là bộ phận lãnh thổ phía Đơng của Tây Bắc Việt Nam, ở độ cao 1560m nằm dưới đỉnh cao nguyên Can Thàng 670m, cách vịnh biển Bắc bộ theo đường chim bay 385km.

- Trình bày những hiểu biết của em về tình hình nước ta vào năm 1970.

- Dự kiến sản phẩm : Miền Bắc xây dựng XHCN, miền Nam chống Mỹ, đế quốc Mỹ leo thang tấn cơng miền Bắc.

=> Nhận xét, mở rộng, giới thiệu dẫn vào bài:

Đóng góp cho đời, cho quê hương xứ sở dù ít hay nhiều đều rất đáng quý, đáng trân trọng Trong thực tế có biết bao người đang ngày đêm cống hiến cho tổ

quốc Bài học hôm nay, chúng ta sẽ tìm hiểu về một anh thanh niên với những phẩm chất rất cao quý-bài

“lặng lẽ Sa Pa”.

3.2 Hoạt động hình thành kiến thức

*Hoạt động 1: Tìm hiểu chung

- Mục tiêu:

+ Kiến thức: Nắm được thơng tin về tác giả, tác phẩm (xuất xứ, thể loại, ngơi

kể, phương thức biểu đạt).

+ Kĩ năng: Tìm hiểu được về tác giả, tác phẩm.

- Phương thức:

+Diễn giảng, thuyết trình, câu hỏi.

+ Hoạt động cá nhân.

- Các bước hoạt động:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

HĐ1( 9 phút ): Đọc- hiểu

văn bản( tái hiện,vấn đáp)

-Gọi HS đọc chú

thích

-GV nhấn mạnh

mỗt số ý chính về

tác giả

-Gọi HS nêu xuất

xứ

-Gọi HS nêu đại ý

(HS đã đọc trước ở

nhà, đến lớp chỉ

đọc một số đoạn)

-HS đọc

-Ghi

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

I Giới thiệu chung:

Nguyễn Thành Long (1925-1991) quê ở huyện Duy Xuyên, Quảng Nam, viết văn từ thời kháng chiến chống Pháp Oâng chuyên viết truyện ngắn và bút ký

2.Xuất xứ: Được

tác giả viết trong chuyến đi Lào Cai mùa hè 1970

3.Đại ý: Truyện ca

ngợi những người lao động, vì lí tưởng

cao đẹp mà tình nguyện đến nơi vắng vẻ để góp phần xây dựng đất nước

Hoạt động 2:Phân tích văn bản

-Mục tiêu:

+ Kiến thức:

- Những cảm nhận của ơng họa sĩ về anh thanh niên.

- Việc sử dụng kết hợp các yếu tố tự sự, miêu tả, bình luận trong tác phẩm truyện nhưng có thơ trữ tình.

+ Kĩ năng:

- Nhận diện phân tích các yếu tố miêu tả, tự sự, bình luận và biểu cảm trong tác phẩm.

- Liên hệ thực tế để thấy những tình cảm với quê hương, đất nước của thế hệ trẻ.

- Phương thức:

+Diễn giảng, thuyết trình, câu hỏi

+ Hoạt động cá nhân, hoạt động nhĩm.

- Các bước hoạt động:

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Nội dung

Phân tích( gợi tìm, nêu

vấn đề, giảng bình)

- Cho HS đọc lại văn bản

-Hỏi: Tác phẩm

này theo lời của

tác giả là một

bức chân dung Đó

là bức chân dung

của ai? Hiện ra

trong cái nhìn và

suy nghĩ của nhân

vật nào?

-Hỏi: Hoàn cảnh

sống và làm việc

của anh thanh niên

như thế nào? (nơi

ở, công việc)

-Hỏi: Công việc

ấy đòi hỏi những

- HS đọc

-Trả lời: Bức chân dung của anh thanh niên được thể hiện qua cái nhìn và suy nghĩ của một số nhân vật phụ khác

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

II Phân tích

1 Nội dung:

a Anh thanh niên trên đỉnh Yên Sơn:

-Một mình trên đỉnh núi cao, đo gió, đo mưa, đo nắng, … để dự báo thời tiết phục vụ sản xuất và chiến đấu

-Tinh thần trách nhiệm cao dù đêm, mưa, tuyết, giá lạnh, cô đơn

gì ở anh thanh

niên?

-Hỏi: Điều gì đã

giúp anh vượt lên

trên hoàn cảnh

ấy?

(trong khi HS trả lời,

GV sẽ yêu cầu

các em đọc dẫn

chứng một số

đoạn ở SGK)

-Hỏi: Sống một

mình rất cô độc,

chi tiết nào chứng

tỏ anh rất “thèm”

tiếp xúc với mọi

người?

-Hỏi: Chi tiết ấy

nói lên đức tính gì

của anh thanh

niên?

-Hỏi: Khi ông hoạ

sĩ muốn vẽ chân

dung anh thì anh đã

nói gì? Thể hiện

đức tính gì ở anh?

* Chuyển ý: Trong

truyện, không chỉ

anh thanh niên là

người duy nhất có

đức tính tốt.

Chúng ta sẽ tìm

hiểu thêm một số

nhân vật khác.

Tiết 67.

-Hỏi: Truyện này

còn một số nhân

vật phụ khác, đó

là những ai?

-Hỏi: Bác lái xe là

người như thế nào?

Suy nghĩ và nói gì

về anh thanh niên

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Trả lời: Anh chắn khúc cây ngang đường …; tình cảm với những người lái xe và những người khách lạ; …

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Trả lời: Bác lái

xe, cô kỹ sư, ông hoạ sĩ

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Yêu nghề, ý thức được công việc có ích cho mọi người, muốn cống hiến cho tổ quốc, say mê đọc sách, trồng hoa, nuôi gà,

…

-Cởi mở, chân thành, quý trọng tình cảm, khao khát được gặp gỡ, trò chuyện với mọi người

-Khiêm tốn: cho rằng đóng góp của mình là rất ít

b.Một số nhân vật khác:

-Bác lái xe: Rất

thông cảm, hiểu được nỗi cô đơn của anh thanh niên -Ông hoạ sĩ: Yêu đời, say mê sáng tạo, muốn vẽ tranh vừa có hồn vừa chân thực, cống hiến một kiệt tác cho nghệ thuật Oâng rất ngưỡng

với hai người

khách?

-Hỏi: Oâng hoạ sĩ

lên Sa Pa để làm

gì? Đã chọn được

đối tượng vẽ chưa?

Oâng ấy đã suy

nghĩ gì về anh thanh

niên?

-Hỏi: Cô gái lên

Sa Pa để làm gì? Tại

sao lại chọn nơi ấy?

Cô nghĩ gì về anh

thanh niên?

-Hỏi: Ngoài ra còn

một số nhân vật

phụ khác, không

xuất hiện trực tiếp

mà gián tiếp qua

lời kể của anh

thanh niên Đó là

những ai? Họ như

thế nào?

-Hỏi: Em có nhận

xét gì về tên của

các nhân vật trong

nghiệp? Tuổi tác?

(đây chính là chủ

đề của truyện) HĐ

nhóm 2 bàn

-GV thuyết giảng

thêm về tựa bài

-Hỏi: Em hãy nhận

xét chung về các

nhân vật trong

truyện?

-Hỏi: Trong truyện

ngắn này có sự

kết hợp các yếu

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Trả lời, nhiều HS nêu ý kiến (như nôïi dung ghi)

-HS đọc, chia nhóm thảo luận Đại diện nêu ý kiến (như nội dung ghi)

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

-Trả lời (như nôïi dung ghi)

+ Những rặng đào + Những đàn bị lang cổ ăn

cỏ hai bên đường +Nắng bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây

+ Những cây thơng, cây tử kinh nhơ cái màu hoa cà lên màu xanh của rừng

+ Mây cuộn lại, lăn trên các vịm lá ướt sương

mộ anh thanh niên -Cô gái : Muốn cống hiến sức trẻ cho tổ quốc, chẳng ngại khó, rất cảm phục anh thanh niên

-Bố anh thanh niên: Tình nguyện đi lính

ra mặt trận

-Oâng kỹ sư ở vườn rau, người cán bộ nghiên cứu sét: Là những người tận tụy, say mê với công việc

* Họ là những người vô danh, mọi lứa tuổi, ngành nghề, lặng lẽ, say mê cống hiến cho Tổ quốc

2 Nghệ thuật:

- Kết hợp tự sự với trữ tình làm tác phẩm giàu chất thơ ( miêu tả cảnh thiên nhiên thơ mộng, cảm xúc mới mẻ, rung động trước cái đẹp bình dị )

- Thể hiện nhân vật chính qua cảm nhận của các nhân vật phụ

tố trữ tình, bình

luận với tự sự Em

hãy chỉ ra các chi

tiết tạo nên chất

trữ tình của tác

phẩm và nêu tác

dụng của chất trữ

tình đó?

- Tóm lại, qua

truyện ngắn này

em cảm nhận được

vẻ đẹp gì của

những người lao

động trên Sa Pa ?

- Nhận xét chung về nghệ

thật kể chuyện

Tiết 68 Hoạt động 3:T ng k t ổ ế

-M c tiêu:ụ

+ Ki n th ế ức:H c sinh n m đọ ắ ược n i dung và ngh thu t ộ ệ ậ

+ Kĩ năng: C m nh n đả ậ ược v đ p v con ngẻ ẹ ề ười trong lao đ ng.ộ

- Ph ươ ng th c: ứ

+Di n gi ng, thuy t trình, câu h i ễ ả ế ỏ

+ Ho t đ ng cá nhân ạ ộ

- Các bước hoạt động:

- Tóm lại, qua

truyện ngắn này

em cảm nhận được

vẻ đẹp gì của

những người lao

động trên Sa Pa ?

- Nhận xét chung về nghệ

thật kể chuyện

HS trả lời.

III Tổng kết:

- Lặng lẽ Sa Pa là câu

chuyện về cuộc gặp gỡ với những con người trong một chuyến đi thực tế của nhân vật ơng họa sĩ, qua đó, tác giả thể hiện niềm yêu mến đ/v những con người có lẽ sống cao đẹp đang lặng lẽ quên mình cống hiến cho Tổ quốc

- Truyện XD tình hợp lí Nghệ thuật miêu tả cảnh đặc sắc, nhân vật được miêu tả với nhiều điểm nhìn.Kết hợp tự sự, nghị luận, trữ tình, đối thoại, độc thoại và độc thoại nội tâm

3.3.Ho t đ ng luy n t p ạ ộ ệ ậ :

- M c tiêu: ụ

+ Ki n th ế ức:H c sinh lí gi i tác d ng c a y u t t s trong bài th ọ ả ụ ủ ế ố ự ự ơ

+ Kĩ năng: Rèn luy n kĩ năng phân tích ệ

-Ph ươ ng th c: ứ

+ Giáo viên g i m ợ ở.

+ Ho t đ ng cá nhân ạ ộ

Câu h i : Tìm hi u v đ p thiên nhiên Sa Pa ỏ ể ẻ ẹ

- D ki n s ự ế ả n ph m ẩ : Sa Pa là “vương quốc” của hoa trái, như đào hoa, đào vàng to, đào vàng nhỏ, mận hậu, mận tím, mận tam hoa, hoa lay dơn, hoa mận, hoa

lê, hoa đào, hoa cúc, hoa hồng…đặc biệt là hoa bất tử sống mãi với thời gian…

Ở đầu tác phẩm, tác giả giới thiệu cho người đọc về một vùng đất đầy ấn tượng Phong cảnh Sa Pa – núi cao với thác đổ trắng xóa, đường núi uốn lượn quanh co, cây cối rậm rạp cứ chen nhau hiện dần lên bức tranh mỗi lúc một hấp dẫn: những rặng đào, những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở các đồng cỏ trong thung lũng hai bên đường, sự sống thật thanh bình, yên ả Cảm giác đầu tiên đến với ông họa sĩ và cô gái trẻ là bức họa lung linh, kì ảo: ‘’Cảnh trước mặt bỗng hiện lên đẹp một cách kỉ lạ Nắng bây giờ bắt đầu len tới đốt cháy rừng cây, những cây thông chỉ cao quá đầu, rung tít trong nắng những ngón tay bằng bạc dưới cái nhìn bao che của những cây tử kinh, thỉnh thoảng nhô cái đầu màu hoa cà lên trên màu xanh của rừng Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên những vòm lá ướt sương, rơi, xuống đường cái, luồn cả vào gầm xe” Cảnh vật được nhân cách hóa sống động Mỗi câu, mỗi chữ như có đường nét, màu sắc, hình khối… đậm chất hội họa, vừa mang nhịp điệu thanh êm ái của một bài thơ Tất cả như muốn đem đến cho các nhân vật một cảm giác mới lạ, thơ mộng về một vùng đất, về những khát khao, háo hức khi lần đầu tiên bước chân đến một vùng đất mới.

- Nh n xét đánh giá s n ph m: ậ ả ẩ HS đ c đúng, bi u c m, bi u dọ ể ả ể ương

3.4 Ho t đ ng v n d ng ạ ộ ậ ụ :

- M c tiêu: ụ

+ Ki n th ế ức:H c sinh bi t vi t m t đo n văn bi u c mọ ế ế ộ ạ ể ả

+ Kĩ năng: Rèn luy n kĩ năng vi t đo n vănệ ế ạ

-Phươ ng th c: ứ

+ Giáo viên g i m ợ ở.

+ Ho t đ ng cá nhân ạ ộ

Viết một đoạn văn ghi lại cảm nhận về con người ở Sa Pa

- D ki n s ự ế ả n ph m ẩ : Học sinh viết đọan văn đúng theo yêu cầu

- Nh n xét đánh giá s n ph m: ậ ả ẩ HS vi t đúng n i dung và quy cách m t đo n văn.ế ộ ộ ạ

3.5 Ho t đ ng tìm tòi m r ng: ạ ộ ở ộ

- M c tiêu: ụ

+ Ki n th ế ức: Giúp h c sinh rèn luy n kỹ năng làm vănọ ệ

+ Kĩ năng: Rèn luy n kĩ năng vi t vănệ ế

-Phươ ng th c: ứ

+ S u t m.ư ầ

+ Ho t đ ng cá nhân: Cho HS tìm đ c bài văn m u ạ ộ ọ ẫ

Nêu c m nh n c a em v hình nh anh thanh niên trong truy n ng n “ L ng lẽ Sa ả ậ ủ ề ả ệ ắ ặ Pa”- D ki n s n ph m: ự ế ả ẩ H c sinh đ c bài văn s u t mọ ọ ư ầ

- Nh n xét đánh giá s n ph m: ậ ả ẩ HS cĩ chu n b , bi u dẩ ị ể ương

* DẶN DỊ:

-Học bài

- Chuẩn bị “ Luyện nói : Tự sự kết hợp với nghị luận và miêu tả nội tâm”