Bài 14. Lặng lẽ Sa Pa

- Qua lời của bác lái xe: + một ng ời cô độc nhất thế gian, hai m ơi bảy tuổi, làm ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm ngh

Giáo viên: Đinh Thiện Phòng Trường THCS Hùng Vương

Ngữ văn 9

KiỂM TRA BÀI CŨ:

Tóm tắt truyện ngắn “Làng” của Kim Lân.

Vì hoàn cảnh, ông Hai phải cùng với gia đình đi tản

cư nhưng lúc nào ông cũng nhớ về cái làng chợ Dầu Tình yêu làng của ông rất độc đáo: ông hay khoe làng Trước Cách mạng, khoe làng, ông hay khoe cái sinh phần viên quan Tổng đốc làng ông Sau Cách mạng, ông khoe phong trào kháng chiến của làng ông Khi nghe làng theo giặc, ông đau đớn, xấu hổ Nghe tin cải chính - làng ông không theo giặc- ông tươi vui rạng rỡ hẳn lên; ông lại khoe làng: làng ông không bỏ kháng chiến, không bỏ Cách mạng, không bỏ cụ Hồ Tình yêu làng quê của ông gắn với tình yêu kháng chiến, yêu cách mạng

Tiết 68,69

Nguyễn Thành Long

Sa Pa bắt đầu với những rặng đào.

[…] Và với những đàn bò lang cổ có đeo chuông ở các đồng cỏ trong lũng hai bên đường.

[…] Nắng bây giờ bắt đầu len tới, đốt cháy rừng cây […] Mây bị nắng xua, cuộn tròn lại từng cục, lăn trên các vòm lá ướt sương, rơi xuống đường cái,

(1925-1991) quê ở huyện Duy

Xuyên, tỉnh Quảng Nam

-Nhà văn chuyên viết truyện ngắn

Trên chuyến xe khách chạy từ thị

xã Lào Cai đi Lai Châu, qua nơi nghỉ mát nổi tiếng Sa Pa, được sự giới thiệu của bác lái xe, đã có một cuộc gặp gỡ giữa ba người: ông họa sĩ già, cô kỹ sư trẻ và anh thanh niên làm việc ở trạm khí tượng trên đỉnh Yên Sơn ở Sa Pa Trong cuộc gặp 30 phút ấy, anh thanh niên đã để lại một ấn tượng sâu sắc ở người hoạ sĩ, cô kỹ sư trẻ và cả người đọc

mù lạnh lẽo, chưa quen, thèm người quá, anh kiếm kế dừng xe lại để gặp chúng tôi, nhìn trông và nói chuyện một lát Kìa, anh ta kia.

…Thế nhưng đối với chính nhà họa sĩ, vẽ bao giờ cũng là một việc khó, nặng nhọc, gian nan Làm một bức chân dung, phác họa như ông làm đây, hay rồi vẽ dầu, làm thế nào hiện lên mẫu người ấy? Cho người xem hiểu được anh ta, mà không phải hiểu như một ngôi sao xa? Và làm thế nào đặt được chính tấm lòng của nhà họa sĩ vào giữa bức tranh đó? Chao ôi, bắt gặp một con người như anh ta là một cơ hội hãn hữu cho sáng tác, nhưng hoàn thành sáng tác còn là một chặng đường dài Mặc dù vậy, ông đã chấp nhận sự thử thách …

[…] Người con trai ấy đáng yêu thật, nhưng làm cho ông nhọc quá Với những điều làm cho người ta suy nghĩ về anh Và về những điều anh đang suy nghĩ trong cái vắng vẻ vòi vọi hai nghìn sáu trăm mét trên mặt biển…

Tiết 66:

.

Nguyễn Thành Long

Những băn khoăn ấy làm cho nhà hội họa không nhận xét được gì

ở cô con gái ngồi trước mặt đằng kia Những điều cô cùng nghe, cộng với những điều cô khám phá thấy trên hai trang sách hay đang đọc dang dở của người con trai làm cô bàng hoàng Có phải cái ánh sáng trong quyển sách rọi sang, làm cho cô hiểu thêm cuộc sống một mình dũng cảm tuyệt đẹp của người thanh niên, về cái thế giới những con người như anh mà anh kể, và về con đường cô đang đi tới?

Cuộc gặp gỡ tình cờ của mấy

người khách trên chuyến xe: ông họa sĩ, cô kỹ sư

trẻ, bác lái xe với anh thanh niên làm công tác khí

tượng trên đỉnh cao Yên Sơn ở Sa Pa

b)Cách miêu tả Hiện ra qua sự nhìn nhận, suy nghĩ, đánh

giá của các nhân vật trong truyện.

c) Hoàn cảnh sống và làm việc

- Hoàn cảnh sống: một mình trên đỉnh Yên Sơn.

Yên Sơn (Cao 2600m)

Cuộc gặp gỡ tình cờ của mấy

người khách trên chuyến xe: ông họa sĩ, cô kỹ sư

trẻ, bác lái xe với anh thanh niên làm công tác khí

tượng trên đỉnh cao Yên Sơn ở Sa Pa

b)Cách miêu tả Hiện ra qua sự nhìn nhận, suy nghĩ, đánh

giá của các nhân vật trong truyện.

c) Hoàn cảnh sống và làm việc

- Hoàn cảnh sống: một mình trên đỉnh Yên Sơn.

- Công việc: Công tác khí tượng thuỷ văn kiêm vật lí địa

cầu.

Đòi hỏi phải tỉ mỉ, chính xác, có tinh thần trách

nhiệm cao.

Nội dung của câu văn trích trong “Lặng lẽ

Sa Pa” giới thiệu điều gì?

Cháu ở đây có nhiệm vụ đo gió, đo mưa, đo

nắng, tính mây, đo chấn động mặt đất, dự vào

việc báo trước thời tiết hằng ngày, phục vụ sản

xuất, phục vụ chiến đấu.

A.Giới thiệu hoàn cảnh sống của anh thanh niên B.Giới thiệu công việc của anh thanh niên.

C.Giới thiệu cách sống của anh thanh niên.

D Giới thiệu đặc điểm khí hậu, thời tiết của

Sa Pa.

(Nguyễn Thành Long)

Nguyễn Thành Long

(1925- 1991)

• Chủ đề: Truyện khắc hoạ thành công hình ảnh những người lao động bình

người lao động bình

thường, mà tiêu biểu là anh thanh niên làm công tác khí tượng ở một mình trên đỉnh núi cao Qua đó, khẳng định

vẻ đẹp của con người lao động và ý nghĩa của những công việc thầm lặng.

• Tình huống truyện: cuộc gặp

gỡ tình cờ, ngắn ngủi giữa ông hoạ sĩ già, cô kĩ sư trẻ với anh thanh niên 27 tuổi làm công tác khí tượng kiêm vật lí địa cầu trên đỉnh Yên Sơn cao 2600m giữa núi rừng Sa Pa Cuộc gặp gỡ bất ngờ ở nơi heo hút ấy đã để lại trong tâm tưởng mỗi người những tình cảm, ấn tượng tốt đẹp.

Mét sè h×nh ¶nh vÒ Sa pa

Tiết 67

2 Nhân vật anh thanh niên:

Nhân vật anh thanh niên đ

ợc giới thiệu qua những chi tiết nào? Qua lời của ai?

- Qua lời của bác lái xe:

+ một ng ời cô độc nhất thế gian, hai m ơi bảy tuổi, làm ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm nghề khí t ợng kiêm vật lí địa cầu

+ đ sống bốn năm một mình trên đỉnh Yên Sơn cao hai ã sống bốn năm một mình trên đỉnh Yên Sơn cao hai

ngàn sáu trăm mét.

+ thèm ng ời quá, đ từng hạ cây chặn ô tô lại để kiếm cơ ã sống bốn năm một mình trên đỉnh Yên Sơn cao hai

nói chuyện …

 Cách giới thiệu gây ấn t ợng mạnh về nhân vật, gợi sự ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

tò mò và khiến mọi ng ời xúc động ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

Lặng lẽ Sa Pa

(Trích) - Nguyễn Thành Long -

Bản đồ vùng thời tiết

§Ønh Yªn s¬n

Lặng lẽ Sa Pa

(Trích) - Nguyễn Thành Long -

Tiết 67

H y tìm chi tiết anh ã sống bốn năm một mình trên đỉnh Yên Sơn cao hai

thanh niên kể về công việc, hoàn cảnh, điều kiện làm việc của mình?

- Công việc: đo gió, đo m a, đo nắng, tính mây, đo chấn ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

động mặt đất, dự vào việc báo thời tiết.

- Thời gian: theo “ốp”: bốn giờ, m ời một giờ, bảy giờ tối và ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm một giờ sáng

- Hoàn cảnh: rét, m a tuyết, gió tuyết và lặng im im lặng lạnh ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm cóng

công việc nói chung dễ, chỉ cần chính xác

 Công việc đòi hỏi tình thần trách nhiệm và nghị lực rất cao

* Anh thanh niên là ng ời say mê với công việc, kiên trì và có ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

ý thức v ợt qua mọi khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

Làm công việc này thì yêu cầu cần thiết là gì?

Qua cách kể và qua lời giới thiệu của bác lái xe, em thấy anh thanh niên là ng ời nh thế nào?

Máy đo

mưa của Trạm Khí tượng

Bản đồ đường đi của bão số 9 ( Marian) tháng 12 / 2006

Tiết 67

- Hồi ch a vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn

kỹ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay

ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm nghề này

cháu không nghĩ nh vậy Vả, khi ta làm việc, ta với

công việc là đôi, sao gọi là một mình đ ợc? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí d ới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất Còn ng ời thì ai mà chả “thèm” hả bác? Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với cháu thế

đấy

- Hồi ch a vào nghề, những đêm bầu trời đen kịt, nhìn

kỹ mới thấy một ngôi sao xa, cháu cũng nghĩ ngay

ngôi sao kia lẻ loi một mình Bây giờ làm nghề này

cháu không nghĩ nh vậy.

cháu không nghĩ nh vậy Vả, khi ta làm việc, ta với

công việc là đôi, sao gọi là một mình đ ợc? Huống chi việc của cháu gắn liền với việc của bao anh em, đồng chí d ới kia Công việc của cháu gian khổ thế đấy, chứ cất nó đi, cháu buồn đến chết mất Còn ng ời thì ai mà chả “thèm” hả bác?

chả “thèm” hả bác? Mình sinh ra là gì, mình đẻ ở đâu, mình vì ai mà làm việc? Đấy, cháu tự nói với cháu thế

đấy

- Coi công việc là một ng ời bạn thân thiết, gắn bó, là một phần của cuộc sống

Lặng lẽ Sa Pa

(Trích) - Nguyễn Thành Long -

+ Đọc sách, nuôI gà, trồng rau, trồng hoa…

Biết chủ động tạo ra cuộc sống riêng ngăn nắp mà đầy đủ,

biệt tự tạo ra niềm vui trong cuộc sống cô độc.

- Khi hoạ sĩ định vẽ anh: không không bác đừng vẽ cháu

cháu sẽ giới thiệu với bác ông kĩ s trồng rau… ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

 Khiêm tốn, vô t và hồn nhiên ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

Những điều này cho em biết gì

thêm về anh thanh niên?

Khi thấy ông hoạ sĩ có ý định vẽ mình, anh thanh niên đ có hành ã sống bốn năm một mình trên đỉnh Yên Sơn cao hai

Tiết 67

* Trong cuộc sống :

- Với mọi ng ời: ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

+ gửi tam thất cho vợ bác lái xe

+ chuẩn bị thức ăn tr a cho bác lái xe, ông hoạ sĩ và cô kĩ

s … ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

+ tặng hoa cho cô kĩ s … ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

 Anh thanh niên là ng ời cởi mở, ân cần, chu đáo và ượng mạnh về nhân vật, gợi sự giàu tình cảm

Với mọi ng ời, anh thanh niên có thái

độ nh thế nào?

Em hiểu thêm điều gì nữa về anh thanh niên qua những chi tiết này?

Lặng lẽ Sa Pa

(Trích) - Nguyễn Thành Long -

Tiết 67

Khi chứng kiến cảnh anh thanh niên tặng hoa cho cô kĩ s và nghe anh kể về công việc của mình, hoạ sĩ lại cảm thấy bối rối Theo em, tại sao hoạ sĩ lại cảm thấy bối rối?

- Chứng kiến và trò chuyện với

anh thanh niên, ông cảm thấy

bối rối bởi vì:

+ Ông cảm nhận đ ợc những ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

điều tốt đẹp trong con ng ời ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

anh.

+ Đó là sự bối rối của con ng ời ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

đang trăn trở đi tìm cái đẹp

bỗng phát hiện ra cái đẹp đang

hiển hiện bất ngờ ngay tr ớc mắt

3 ễng họa sĩ

Tiết 67

- Chú ý câu văn: “Ng ời con trai ấy

đáng yêu thật nh ng làm ông nhọc

quá”

Em hiểu những suy nghĩ gì của ông

hoạ sĩ qua câu văn này?

- “Ng ời con trai ấy đáng yêu thật nh ng làm ông nhọc ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm quá”.

 Đó là cái nhọc tinh thần rất cần thiết cho ng ời nghệ ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

sĩ trong sáng tạo nghệ thuật: là ng ời có ý thức sâu sắc ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

về cảm hứng sáng tác trong hội hoạ

Lặng lẽ Sa Pa

(Trích) - Nguyễn Thành Long -

Cuộc gặp gỡ với anh thanh niên đ cho cô kĩ s suy nghĩ ã sống bốn năm một mình trên đỉnh Yên Sơn cao hai

.ấn t ợng hàm ơn khó tả.… ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

- Khi chia tay anh thanh niên:

…+ muốn có cáI gì để tặng anh

…+ chìa tay cho anh nắm, cẩn trọng nh ng ời ta cho nhau ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm cái gì.

 Là ng ời có lý t ởng và say mê với công việc, thực sự xúc ượng mạnh về nhân vật, gợi sự ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

động tr ớc những suy nghĩ việc làm của anh thanh niên ượng mạnh về nhân vật, gợi sự Những chi tiết này cho em hiểu gỡ

về cụ kĩ sư?

4 Cụ kĩ sư.

Tiết 67

Bác lái xe có vị trí nh thế nào trong câu chuyện này?

- Là nhịp cầu nối gây sự chú ý và hứng thú cho ng ời đọc ượng mạnh về nhân vật, gợi sự

đón chờ sự xuất hiện của anh thanh niên.

- Rất sôi nổi và yêu quí mảnh đất Sa pa

Lặng lẽ Sa Pa

(Trích) - Nguyễn Thành Long -

- Anh cán bộ khí t ợng trên đỉnh Phan-xi-păng: ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm

- Ông kĩ sự v ờn rau Sa pa: tự tay thụ phấn cho hàng ngàn ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm cây su hào

- Ng ời cán bộ nghiên cứu bản đồ sét: 11 năm không một ười cô độc nhất thế gian, hai mưươi bảy tuổi, làm ngày xa cơ quan

 Họ đều là những con ng ời lặng thầm hi sinh quyền lợi ượng mạnh về nhân vật, gợi sự riêng, quên mình cống hiến cho công cuộc xây dựng đất

TiÕt 67

Th¶o luËn

NhËn xÐt vÒ c¸ch gäi tªn c¸c nh©n vËt trong c©u chuyÖn? V× sao nh©n vËt kh«ng cã tªn?

LÆng lÏ Sa Pa

(TrÝch) - NguyÔn Thµnh Long -

Tiết 67

Nhận xét về đặc điểm nghệ thuật của truyện?

Lặng lẽ Sa pa là câu chuyện về cuộc gặp gỡ với những

con ng ời trong một chuyến đi thực tế của nhân vật ông ượng mạnh về nhân vật, gợi sự họa sĩ, qua đó, tác giả thể hiện niềm yêu mến đối với những con ng ời có lẽ sống cao đẹp đang lặng lẽ quên ượng mạnh về nhân vật, gợi sự mình cống hiến cho Tổ quốc.

Lặng lẽ Sa Pa

(Trích) - Nguyễn Thành Long -

ý ngh a c a văn b n? ĩa của văn bản? ủa văn bản? ản?

Mái chèo đó là những viên phấn trắng

Và thầy là người đưa đò cần mẫn Cho chúng con định hướng tương lai”

“Mai thầy về, mùa gọi nắng lên cao

Vai áo bạc như màu trang vở cũ

Con muốn gọi sao lòng đau nghẹn ứ

Đã bao lần con ngỗ nghịch thầy ơi!”