NHU CẦU DU LỊCH DƯỚI GÓC NHÌN CỦA THÁP NHU CẦU MASLOW

Kim tự tháp nhu cầu là một lý thuyết động cơ trong tâm lý học, bao gồm một mô hình năm lớp của kim tự tháp, thể hiện các nhu cầu tự nhiên của con người từ nhu cầu cơ bản đến nhu cầu nâng

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - TÀI CHÍNH TP HỒ CHÍ MINH

VÕ PHAN THANH NGÂN

MSSV: 205240554

TIỂU LUẬN HỌC PHẦN KINH TẾ DU LỊCH

MÃ HP: TOU1104

TP.Hồ Chí Minh, 2021

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ - TÀI CHÍNH TP HỒ CHÍ MINH

VÕ PHAN THANH NGÂN

MSSV: 205240554

BÀI THU HOẠCH HỌC PHẦN KINH TẾ DU LỊCH

ĐỀ TÀI: NHU CẦU DU LỊCH DƯỚI GÓC NHÌN CỦA THÁP NHU

CẦU MASLOW

GVHD : TS Trần Văn Thông

KHÓA K20

TP.Hồ Chí Minh, 2021

Mục lục

Mở đầu

Du lịch là hoạt động của con người xuất phát từ xa xưa đến nay, đi song song với sự phát triển vượt bậc của kinh tế xã hội thì du lịch dần trở thành một

xu thế toàn cầu Trong hơn 60 năm xây dựng và phát triển, du lịch Việt Nam ngày nay đã vươn lên là một trong những ngành kinh tế quan trọng của nước ta với tầm vóc đáng kể Mặc dù ngành du lịch ra đời sau các ngành nghề khác tại nước ta, nhưng vai trò của nó trong kinh tế và xã hội là không thể phủ nhận Du lịch được xem là ngành công nghiệp không khói không chỉ góp phần mang lại nguồn thu ngoại tệ, tăng GDP cho chính quốc, tạo việc làm cho người dân địa phương, mà còn góp phần quảng bá nền văn hóa bản địa

Nhu cầu của con người là mong muốn của họ về vật chất và tinh thần dựa trên sự thiếu thốn Vì vậy, nhu cầu du lịch được phát sinh nhằm đáp ứng sự thiếu thốn của con người về việc nghỉ dưỡng, tham quan và giải trí Và đây cũng được xem là một nhu cầu xã hội đặc biệt bởi các đặc tính của nó và giá trị mà

nó đem lại cho xã hội

Việc nghiên cứu nhu cầu du lịch dưới góc nhìn của tháp nhu cầu Maslow

để chứng minh đây là một nhu cầu xã hội đặc biệt đã góp phần khẳng định vị thế của du lịch và tính chất không thể thay thế của ngành nghề này Bên cạnh

đó, việc nghiên cứu này cũng hoàn thiện hơn cái nhìn về nhu cầu du lịch để đề

ra những phương hướng phát triển tốt nhất trong tương lai

Kết cấu của bài nghiên cứu gồm ba phần chính:

Chương 1: Tổng quan về nhu cầu du lịch và tháp nhu cầu Maslow

Chương 2: Dựa trên tháp nhu cầu Maslow để xác định nhu cầu du lịch là nhu cầu đặc biệt

Chương 3: Các giải pháp để thỏa mãn nhu cầu du lịch ngày nay

Chương 1: Tổng quan về nhu cầu du

lịch và tháp nhu cầu Maslow.

1 Tháp nhu cầu Maslow là gì?

Abraham Maslow cho rằng nhu cầu của con người được chia thành hai loại: nhu cầu cơ bản và nhu cầu nâng cao Khi những nhu cầu cơ bản như ăn, uống, ngủ, nghỉ được đáp ứng, con người sẽ dần hướng đến những nhu cầu cao hơn như an toàn, được tôn trọng, danh vọng, địa vị Dựa trên cơ sở này, ông Abraham Maslow đã tạo ra một kim tự tháp Kim tự tháp nhu cầu là một lý thuyết động cơ trong tâm lý học, bao gồm một mô hình năm lớp của kim tự tháp, thể hiện các nhu cầu tự nhiên của con người từ nhu cầu cơ bản đến nhu cầu nâng cao hơn: tầng đầu tiên là sinh lý, rồi đến an toàn, đến các mối quan hệ

xã hội, đến kính trọng, và cuối cùng là thể hiện bản thân

Năm cấp độ trong hệ thống phân cấp nhu cầu của Maslow được phát triển tuần tự từ dưới lên trên, tương ứng với các nhu cầu từ cơ bản đến nâng cao Abraham Maslow tin rằng bốn loại nhu cầu đầu tiên bắt nguồn từ sự thiếu thốn,

vì vậy con người cần được đáp ứng trước tiên Tuy nhiên, nhu cầu cao nhất lại không phải xuất phát từ sự thiếu thốn mà xuất phát từ mong muốn tự nhiên của con người để phát triển và khẳng định bản thân

Như đã đề cập, năm tầng trong tháp nhu cầu Maslow lần lượt từ thấp đến cao là nhu cầu sinh lý, nhu cầu an toàn, nhu cầu về các mối quan hệ xã hội, nhu cầu được đánh giá và tôn trọng, và cuối cùng là nhu cầu thể hiện bản thân

- Nhu cầu sinh lý Nhu cầu sinh lý là những nhu cầu cơ bản nhất, phải được đáp ứng trước khi con người có thể tồn tại, tồn tại và tiến tới nhu cầu tiếp theo trong hệ thống phân cấp nhu cầu của Maslow Các nhu cầu sinh lý bao gồm các nhu cầu về thở, thức ăn, nước uống, quần áo, chỗ ở,…

Khi các nhu cầu này được đáp ứng, con người mới có thể hoạt động và phát triển tốt Nếu nhu cầu này không Nếu nó không được đáp ứng, thì không

có nhu cầu nào ở tầng trên được đáp ứng

- Nhu cầu an toàn Khi nhu cầu đầu tiên được đáp ứng, con người sẽ chuyển sang nhu cầu cao hơn, đó là nhu cầu về an toàn Nhu cầu an toàn bao gồm nhu cầu cho bản thân, an toàn cho gia đình, an toàn tài sản

Loại nhu cầu này thể hiện rất rõ trong hành vi của con người, chẳng hạn như lựa chọn thực phẩm sạch, sản phẩm hữu cơ trong siêu thị thay vì mua hàng trên vỉa hè hay mua gói bảo hiểm để phòng ngừa tai nạn hoặc rủi ro Điều này giúp đáp ứng nhu cầu của con người về sự an toàn tâm lý và cho phép họ yên tâm làm việc

- Nhu cầu về các mối quan hệ xã hội Khi nhu cầu cơ bản của con người đã được đáp ứng đầy đủ, họ bắt đầu muốn mở rộng các mối quan hệ của mình, chẳng hạn như tình bạn, tình yêu, đối tác, đồng nghiệp Nhu cầu này được thể hiện thông qua các mối quan hệ xung quanh như gia đình, bạn bè, người yêu, câu lạc bộ, cảm giác thân thuộc, gần gũi và giúp mọi người giảm bớt sự cô đơn, trầm cảm và lo lắng Đây là nhu cầu được yêu và được yêu, nếu con người rời bỏ mối quan hệ xã hội thì họ không thể sống được

- Nhu cầu được đánh giá và tôn trọng

Ở cấp độ này, nhu cầu đề cập đến mong muốn của con người là được đánh giá cao và được công nhận bởi những người khác Nhu cầu này thể hiện ở lòng tự trọng, sự tự tin, lòng tin, sự tin cậy và mức độ thành công của một

người Nhu cầu được tôn trọng trong hệ thống cấp bậc nhu cầu của Maslow được chia thành hai loại:

Mong muốn có được danh tiếng và sự tôn trọng của người khác: Được thể hiện thông qua danh tiếng, địa vị, vị thế mà người khác có được trong xã hội hoặc trong một tổ chức, tập thể

Lòng tự trọng: Đây là yếu tố vô cùng quan trọng trong việc phát triển bản thân, điều này thể hiện ở lòng tự trọng và đạo đức Những người thiếu lòng tự trọng có xu hướng mặc cảm và thường lo lắng về những điều khó khăn trong cuộc sống Thông thường, những người được người khác tôn trọng và công nhận thì bản thân họ sẽ cảm thấy tự tôn trọng và tự tin, tự hào về khả năng của mình

Nhu cầu này rõ ràng nhất khi con người cố gắng đạt được tiến bộ trong công việc Và đó cũng là yếu tố giúp tạo động lực để con người luôn nỗ lực trong công việc và cuộc sống

- Nhu cầu thể hiện bản thân Trên đỉnh của tháp nhu cầu Maslow là nhu cầu thể hiện bản thân, cũng là nhu cầu cao nhất mà con người muốn đạt được Mọi người muốn đạt đến vị trí cao nhất trong lĩnh vực của họ và họ luôn cố gắng và hoàn thiện bản thân

Khi con người đã được đáp ứng tất cả các nhu cầu của bốn cấp độ bên dưới, nhu cầu thể hiện bản thân để được công nhận sẽ bắt đầu xuất hiện Nhu cầu này không phải do sự thiếu thốn như bốn nhu cầu cấp dưới, mà xuất phát từ mong muốn phát triển của con người Nhu cầu này thể hiện ở chỗ con người có thể từ bỏ những công việc có địa vị cao, danh tiếng và được trả lương hấp dẫn

để làm những gì họ thích và đam mê

Nhu cầu thể hiện bản thân thường xuất hiện ở những người thành công, những người không ngừng thể hiện tiềm năng, sức mạnh và trí tuệ của mình với người khác Hầu hết những người này đều làm việc để thỏa mãn nhiệt huyết và tìm kiếm những giá trị thực sự thuộc về họ Vì vậy, nếu nhu cầu này không được đáp ứng, con người sẽ tiếc rằng sự đam mê của họ đã không được đáp ứng

2 Nhu cầu du lịch là gì?

Nhu cầu của con người được xem là một trạng thái tâm lý, là cái gây nên nội lực cho con người khi họ cảm thấy không đầy đủ về vật chất hoặc tinh thần Nhu cầu xuất phát từ cảm giác thiếu thốn, nó khác với mong muốn và là tiền đề

cho mong muốn Mỗi người có môi trường sống, điều kiện sống và khả năng tài chính khác nhau thì sẽ có những nhu cầu khác nhau, và nhu cầu này không cố định mãi mãi mà sẽ thay đổi theo thời gian và địa điểm sống

Du lịch là khái niệm xuất hiện từ rất lâu đời và được sử dụng rộng rãi cho đến tận ngày nay Theo Điều 4, Chương I, của bộ Luật du lịch Việt Nam năm

2005 :“Du lịch là các hoạt động có liên quan đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất định.” Như vậy, du lịch được định nghĩa là các hoạt động đi rời khỏi nơi cư trú thường xuyên đến một nơi khác để tham quan, giải trí trong thời gian ngắn

Như vậy, với sự phát triển không ngừng nghỉ của xã hội ngày nay, nhu cầu du lịch xuất hiện như một hệ quả tất yếu và mang tính toàn cầu Nhu cầu du lịch xuất phát từ sự cảm thấy không đầy đủ về tinh thần và mong muốn được đi đến một địa điểm khác với nơi ở thường trú để tìm hiểu, trải nghiệm và tạo sự thoải mái cho du khách Tuy nhiên, nhu cầu du lịch không thuộc nhóm nhu cầu

cơ bản, vì vậy nhu cầu du lịch chỉ có thể được thỏa mãn trong những điều kiện nhất định về kinh tế, trình độ, kỹ thuật Và khi sản xuất ngày càng phát triển, thu nhập của con người ngày càng cao và mức sống cũng tăng theo thì nhu cầu du lịch cũng càng phát triển

3 Nhu cầu xã hội đặc biệt là gì?

Nhu cầu xã hội đặc biệt là nhu cầu khác với nhu cầu của các ngành sản xuất vật chất như Công nghiệp hoặc Nông nghiệp Như vậy, nhu cầu xã hội đặc biệt là nhu cầu không chỉ của riêng một cá nhân hay một con người, mà đó là nhu cầu của cả một tổ chức, một tập thể trong một xã hội nhất định Tính đặc biệt của nhu cầu xã hội được thể hiện qua tính chất của sản phẩm được dùng để đáp ứng nhu cầu của con người và sự khác nhau với các nhu cầu khác

Chương 2: Dựa trên tháp nhu cầu

Maslow để xác định nhu cầu du lịch là

nhu cầu đặc biệt.

Nhu cầu du lịch là một nhu cầu xã hội đặc biệt và nó được thể hiện trực tiếp thông qua việc phân tích tháp nhu cầu của Maslow Đây cũng là các nhu cầu cốt lõi, là nền tảng nhằm tạo nên hành vi của con người trong du lịch Như

đã nói, theo Maslow, nhu cầu của con người được chia là năm cấp bậc tương ứng với năm tầng khác nhau

1 Nhu cầu sinh lý trong du lịch

Mức đầu tiên của hệ thống phân cấp nhu cầu bao gồm nhu cầu sinh lý, chẳng hạn như thức ăn, quần áo và giấc ngủ Những nhu cầu sinh lý được coi là nhu cầu cơ bản và thiết yếu của con người để duy trì sự sống và tồn tại Những nhu cầu này bao gồm ăn uống, ngủ nghỉ, hít thở, sưởi ấm vào mùa đông, làm mát vào mùa hè, thỏa mãn tình dục, chỗ ở,

Ở tầng nhu cầu này, sản xuất càng phát triển, nguồn thu nhập của con người ngày càng cao, thì chất lượng của tầng nhu cầu càng được đòi hỏi cao hơn Các nhà cung cấp dịch vụ du lịch buộc phải hoàn thiện và nâng cao các dịch vụ liên quan để đáp ứng được nhu cầu ngày càng cao của du khách Ví dụ, nếu như trước kia đi du lịch, con người chỉ cần có nơi để ngủ, có thức ăn để ăn

là sẽ cảm thấy thỏa mãn Tuy nhiên, ngày nay không chỉ là nơi để ngủ, du khách còn mong muốn chất lượng chỗ ngủ được nâng cao, phòng ốc tiện nghi, tầm nhìn đẹp, hay các dịch vụ đi kèm được phục vụ đầy đủ Đối với thức ăn, du khách ngày nay không chỉ cần ăn no, mà còn mong muốn được ăn ngon, được thưởng thức ẩm thực đặc sản ở địa phương

Nhu cầu du lịch tại tầng nhu cầu này đã thể hiện tính xã hội khi mong muốn của du khách phụ thuộc vào điều kiện xã hội và trình độ của cư dân Ví

dụ, nhóm du khách có thu nhập thấp hơn sẽ có nhu cầu sinh lý với chất lượng tầm trung và thấp, so với du khách có thu nhập cao sẽ có nhu cầu cao hơn Vì vậy khi trình độ, thu nhập của du khách càng cao thì nhu cầu sinh lý của họ càng đòi hỏi hơn về chất lượng và ngược lại

Bên cạnh đó, du khách thường bị ảnh hưởng bởi các xu hướng xã hội, các phong tục tập quán và thị hiếu đám đông Khách du lịch dễ dàng bị thu hút bởi những cơ sở nghỉ dưỡng hay nhà hàng nhận được những phản hồi tốt từ khách hàng đi trước, và họ có xu hướng ưa chuộng việc thưởng thức ẩm thực địa phương Hơn thế nữa, ở tầng nhu cầu này, tính xã hội của nhu cầu du lịch được thể hiện rõ nét, dẫn đến việc các công ty lữ hành cần phải có biện pháp để khảo sát thị trường, khách hàng, xem xét các khía cạnh xã hội để có thể tạo ra sản phẩm du lịch thu hút được du khách

2 Nhu cầu an toàn trong du lịch

Khi những nhu cầu cơ bản của con người được đáp ứng ở mức độ một, những nhu cầu này sẽ không còn điều khiển được suy nghĩ và hành động của con người Họ sẽ có nhu cầu cao hơn, lúc này nhu cầu về sự an toàn và ổn định

sẽ bắt đầu thôi thúc và kích thích họ hành động Nhu cầu an toàn thể hiện ở thể xác và tinh thần, ví dụ: sức khỏe thể chất, không bị đe dọa đến công việc, tài sản, sức khỏe và tính mạng của bản thân và các thành viên trong gia đình

Việc du khách phải rời khỏi nơi cư trú thường xuyên để đến một địa điểm mới lạ là một trong những yếu tố tiên quyết khiến cho nhu cầu an toàn của du khách càng cấp thiết hơn bao giờ hết Đến một nơi mới mẻ, xa lạ khiến cho du khách không thể nào dễ dàng thích ứng một cách nhanh chóng với môi trường

và các điều kiện xung quanh, do đó nhu cầu được đảm bảo an toàn về thân thể, tính mạng và tài sản được xem là một trong những nhu cầu cấp thiết Ví dụ du khách thường sẽ không lựa chọn những điểm đến du lịch đang xảy ra những

tình trạng bất ổn về xã hội hoặc chính trị Hay dễ hiểu hơn, con người thường có

xu hướng tránh xa khỏi những vùng mà họ cho là nguy hiểm

Khác với nhu cầu của khách hàng trong nông nghiệp hoặc công nghiệp, đối với du lịch thì nhu cầu an toàn của khách hàng không chỉ thể hiện ở mức an toàn về thể xác mà còn muốn được quan tâm đến tinh thần Theo đó khách du lịch có xu hướng lựa chọn những chuyến du lịch phù hợp với mục đích, lành mạnh, tạo điều kiện để giải tỏa tâm lý, nuôi dưỡng tinh thần

1 Nhu cầu về các mối quan hệ xã hội trong du lịch

Nhu cầu thứ ba là mong muốn được tham gia các hoạt động xã hội, được yêu thương, được mưu cầu hạnh phúc Abraham Maslow coi đó là nhu cầu thuộc về một nhóm xã hội, mong muốn được các thành viên trong nhóm xã hội quan tâm Nhu cầu này được thể hiện qua quá trình giao tiếp kết bạn, kết hôn, tìm người yêu, tham gia các sự kiện xã hội, tham gia câu lạc bộ, v.v Sức mạnh của họ tăng lên theo cấp số nhân và khi họ trở thành thành viên của một nhóm, thì sự tự tin của họ cũng tăng lên vì nó xác nhận vai trò và vị trí của họ trong xã hội Sự cô đơn, không gia đình, không nhóm xã hội mà một cá nhân thuộc về có thể ảnh hưởng lớn đến sự phát triển tâm lý và các mối quan hệ xã hội của một

cá nhân Theo Abraham Maslow, nhu cầu xã hội được xem như dấu tích tập thể của thời nguyên thủy trong xã hội loài người

Trong du lịch, nhu cầu này được thể hiện ở chỗ sự mong muốn sâu sắc của du khách trong việc được tham gia vào các hoạt động du lịch và được trải nghiệm hoạt động tại địa phương Bên cạnh đó du khách còn có mong muốn được gặp gỡ và giao lưu với người dân bản địa nhằm mở rộng các mối quan hệ

xã hội Việc giao tiếp xã hội trong du lịch không chỉ giúp du khách thỏa mãn nhu cầu về xã hội mà còn giúp họ cảm thấy không cô đơn và có cơ hội được khám phá nhiều hơn về xã hội nơi họ đến

Bên cạnh đó, nhu cầu này là một trong những nhu cầu được xem là nổi trội nhất để thể hiện rằng du lịch là một nhu cầu xã hội đặc biệt Bởi lẽ, nhu cầu

về các mối quan hệ xã hội được thể hiện rõ nét trong ngành du lịch hơn bất kỳ ngành nghề nào khác Nói cách khác, du khách không thể tham gia các hoạt động du lịch mà không có con người và các mối quan hệ xã hội Những hoạt động du lịch không chỉ cung cấp cho du khách những trải nghiệm tham quan, nghỉ dưỡng mà còn đáp ứng được nhu cầu xã hội của du khách về việc tham gia các hoạt động, được giao lưu, giao tiếp, kết bạn

Xét về bản chất từ thời nguyên thủy, con người luôn muốn và có nhu cầu được sống theo bầy đàn, được giao tiếp và kết giao với mọi người Chính vì vậy ngày nay, nhu cầu này đã được nâng lên một tầm cao mới và được thể hiện rõ nét trong du lịch Nắm bắt được nhu cầu và đáp ứng tốt nhu cầu này sẽ giúp cho các công ty lữ hành có thể thu hút được khách hàng và gây ấn tượng tốt với các khách hàng tiềm năng Tuy nhiên nếu không biết đáp ứng nhu cầu đúng cách, cung cấp quá nhiều hay quá ít đều sẽ khiến cho du khách cảm thấy không thoải mái và có thể sẽ làm mất đi khách hàng tiềm năng

4 Nhu cầu được đánh giá và tôn trọng

Mức độ thứ tư của nhu cầu bao gồm hai yếu tố: lòng tự trọng và được người khác tôn trọng Cụ thể là lòng tự trọng bao gồm nhu cầu tôn trọng bản thân, tin tưởng vào khả năng, danh tiếng, thứ bậc và lòng tự trọng của mình Bên cạnh đó, nhu cầu được người khác tôn trọng là mong muốn được công nhận, có uy tín, sự tôn trọng và sự chấp nhận của mọi người xung quanh hay xã hội về những thành tựu và nỗ lực của bản thân Mọi người phải luôn được đối

xử bình đẳng, lắng nghe và không bị coi thường Dù là ai, trẻ em hay người lớn, khỏe mạnh hay tàn tật, giàu hay nghèo, tất cả đều cần được đánh giá cao, được công nhận về sự hiện diện và ý kiến của mình Mọi người có trở nên tự tin và thể hiện quyền lực của mình hay không một phần là do họ có được đối xử bình đẳng khi còn nhỏ hay không