Đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế của thị trường du lịch Việt Nam Việt Nam có tiềm năng về du lịch tuy nhiên việc quy hoạch khai thác tài nguyên du lịch ở nước ta còn chưa tương xứng.
Trang 1Đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế của thị trường du lịch Việt Nam.
Việt Nam có tiềm năng về du lịch tuy nhiên việc quy hoạch khai thác tài nguyên du lịch ở nước ta còn chưa tương xứng với tiềm năng ví
dụ như nhiều khu du lịch đưa vào khai thác không hiệu quả và
ngược lại cũng có nhiều nơi rất có tiềm năng du lịch nhưng chưa được đầu tư, khai thác đúng và đạt hiệu quả như mong đợi Nhiều nơi việc khai thác tài nguyên du lịch còn cẩu thả, bừa bãi và thiếu sự quản lý của cơ quan ban, ngành dẫn đến tình trạng các tài nguyên
du lịch bị hao mòn, suy kiệt và không phát huy được tiềm năng vốn có
Việc khai thác tài nguyên du lịch vẫn chỉ 1 hướng “cho đi” mà không
“nhận lại”, nghĩa là một số nơi chỉ biết khai thác và tận dụng triệt để nguồn tài nguyên du lịch mà không có ý thức bảo vệ, phục hồi, tôn tạo Bên cạnh đó ý thức của một bộ phận cá nhân trong ngành du lịch chưa cao, chưa quan tâm đến lợi ích chung của cộng đồng mà chỉ biết lo đến lợi ích cá nhân, trục lợi từ tài nguyên du lịch
Mặc dù Việt Nam nổi tiếng là đất nước với những con người thân thiện, hiếu khách nhưng vẫn còn tồn tại những người làm du lịch ý thức chưa cao như phá hoại tài nguyên du lịch, thực hiện những hành vi không tốt làm mất đi hình ảnh của du lịch Việt Nam như vứt
Trang 2rác bừa bãi, thực hiện những hành vi ảnh hưởng đến cảnh quan sinh thái, môi trường (thấy rõ nhất là ở các bãi tắm, bãi biển hoặc ở
những khu vực công cộng như đường phố, công viên…)
Các đơn vị, ban, ngành, đoàn thể quản lý về du lịch có lượng nhân
sự còn mỏng Thêm vào đó, tình trạng quản lý chồng chéo; do vậy, đôi khi còn xảy ra các vấn đề liên quan đến tài nguyên du lịch thì đùn đẩy trách nhiệm cho nhau, không phân quyền hạn hoặc giao trách nhiệm cụ thể Cơ sở hạ tầng tuy được nâng cấp, cải thiện
nhưng vẫn còn thiếu đồng bộ giữa các vùng, miền, khu, điểm du lịch
Nguồn nhân lực hoạt động trong ngành dịch vụ du lịch tuy đông nhưng về mặt trình độ chuyên môn là chưa cao, chưa đáp ứng kịp thời yêu cầu của khách du lịch, nhất là du khách quốc tế Các đơn vị
lữ hành trong nước dù “sân nhà” nhưng có trường hợp vẫn không cạnh tranh được các công ty du lịch đa quốc gia hoặc công ty du lịch
có vốn đầu tư nước ngoài, về cả trình độ chuyên môn, năng lực cạnh tranh nhất là các đường Tour quốc tế
Về mảng tiếp thị, quảng cáo hình ảnh Việt Nam trên thương trường
du lịch thế giới vẫn đang là vấn đề cần được quan tâm Việc xây dựng một chiến lược tiếp thị dài hơi và phù hợp để du khách quốc tế luôn xem Việt Nam là một điểm đến hấp dẫn trong kế hoạch nghỉ
Trang 3dưỡng của họ đó là một thách thức không dễ thực hiện.
Trong mắt bạn bè, du khách quốc tế, dù du lịch Việt Nam có nhiều
ưu điểm song không phải là không có nhược điểm như vấn nạn hàng rong chèo kéo, nói thách đối với người nước ngoài dường như chưa bao giờ giảm; nạn ăn xin, móc túi, cướp giật hiện nay đang có xu hướng tăng; hệ thống các biển báo, biển hướng dẫn ở những nơi công cộng chưa hợp lý cũng gây khó hiểu cho du khách nước ngoài
và điểm nhức nhối cuối cùng là một số tài xế taxi thường xuyên bày những chiêu trò như “hôi của” hay chạy quãng đường xa hơn để tính thêm tiền của khách
Dựa trên những đặc điểm nào để khẳng định "" DU LỊCH LÀ NGÀNH KINH TẾ ĐẶC THÙ "".
Du lịch là hoạt động của con người xuất phát từ xa xưa đến nay, đi song song với sự phát triển vượt bậc của kinh tế xã hội thì du lịch dần trở thành một xu thế toàn cầu Trong hơn 60 năm xây dựng và phát triển, du lịch Việt Nam ngày nay
đã vươn lên là một trong những ngành kinh tế quan trọng của nước ta với tầm vóc đáng kể Kinh tế du lịch phát triển mạnh là nhờ vào tiềm năng vốn có của đất nước và sự khai thác có hiệu quả của những nhà làm du lịch trong những năm gần đây Kinh tế du lịch là một loại hình kinh tế với đặc thù riêng biệt vì
Trang 4cung cấp sản phẩm là dịch vụ và được coi là ngành công nghiệp không khói Đây là ngành kinh tế có vai trò khai thác các nguồn tài nguyên thiên nhiên sẵn
có tại chỗ để thu hút khách du lịch trong và ngoài nước đến tham quan Để nói ngành du lịch là một ngành kinh tế đặc thù, cần phải xem xét trên nhiều đặc điểm khác nhau
Trước hết, không thể phủ nhận rằng du lịch là ngành kinh tế dịch vụ Đầu tiên, cần phải hiểu rõ, kinh tế dịch vụ là ngành kinh tế có sản phẩm là hàng hóa phi vật chất nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, con người và mang lại lợi nhuận Như vậy, các sản phẩm tạo ra và phục vụ cho ngành du lịch sẽ là những sản phẩm dịch vụ, đáp ứng nhu cầu của khách du lịch và mang lại doanh thu cho công ty
Kế đến, có thể xét đến ngành du lịch là ngành kinh doanh tổng hợp, hay nói cách khác là có cấu trúc liên ngành Theo các định nghĩa về sản phẩm du lịch có thể thấy nó là tập hợp của các dịch vụ khác nhau dựa trên việc khai thác các tài nguyên du lịch Do vậy, du lịch tác động qua lại với rất nhiều ngành nghề khác nhau và các ngành này có mối liên hệ chặt chẽ để tạo ra một sản phẩm du lịch hoàn hảo và thu hút khách du lịch Để phát triển ngành du lịch, cần phải xem xét và vận dụng hợp lý mối quan hệ giữa ngành này với các ngành kinh tế khác
để đạt được hiệu quả kinh tế cao Ví dụ, khách du lịch tham gia một chuyến đi không chỉ dùng các dịch vụ vận tải, lưu trú, ăn uống, tham quan mà còn sử dụng
vô vàn các dịch vụ khác nhau để phục vụ nhu cầu của bản thân
Trang 5Đặc trưng về xã hội hóa cũng là một trong những đặc trưng lớn nhất để có thể chứng minh du lịch là ngành kinh tế đặc thù Xã hội hóa trong du lịch trước hết được hiểu là quá trình diễn ra sự liên kết giữa các đơn vị, thành phần, bộ phận trong xã hội để tăng tính xã hội của ngành du lịch dựa trên cơ sở phân công chuyên môn hóa Nói cách khác, ngành du lịch có tính xã hội hóa cao là do nó thu hút được các thành phần chủ thể kinh tế xã hội khác nhau nhằm phản ánh quá trình phát triển giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất cũng như là tính chất xã hội
Một đặc điểm khác để nói ngành du lịch là ngành kinh tế đặc thù đó là tính xanh
và sạch Ngày nay, cả thế giới đang định hướng phát triển theo hướng hội nhập quốc tế và toàn cầu hóa, tuy nhiên vẫn chú trong vào các biện pháp để bảo vệ môi trường Theo đó, du lịch là ngành kinh tế cung cấp các sản phẩm dịch vụ, chính vì vậy mà nó có thể nói là ít gây hại đến môi trường Tuy nhiên không vì vậy mà các nhà làm du lịch có thể lơ là với đặc điểm này của du lịch, cần phải đưa ra những chính sách và biện pháp để đảm bảo rằng du lịch là ngành công nghiệp không khói và không gây hại đến môi trường
Đặc điểm tiếp theo cần đề cập đến là tính ích lợi và hiệu quả kinh tế cao của ngành kinh tế du lịch ngày nay Với sự phát triển vượt bậc của xã hội ngày nay thì du lịch có thể được xem là giải pháp tốt để giúp con người giải tỏa Do vậy, đây có thể được xem là ngành công nghiệp đã, đang và sẽ phát triển mạnh trong tương lai Nhờ vào du lịch mà tổng sản phẩm kinh tế quốc dân ở nhiều nước
Trang 6được nâng cao, ngân sách được cải thiện và tốc độ tăng trưởng GDP tăng vọt Ngành kinh tế du lịch được xem là chìa khóa để đẩy mạnh nền kinh tế phát triển một cách phong phú hóa, đa phương hóa tại nhiều đất nước
Kế tiếp, cần bàn đến là ngành kinh tế du lịch có tính thời vụ Tính thời vụ trong nền kinh tế du lịch lăp đi lặp lại hàng năm dưới những tác động khách quan nhất định Từ đó mà nguồn cung du lịch tương đối ổn định quanh năm, trong khi nhu cầu du lịch có xu hướng biến động phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác nhau Kinh
tế du lịch có đặc tính này, do vậy mà nguồn thu du lịch không có tính đồng nhất với nhau hàng tháng, mà sẽ có sự thay đổi, chênh lệch giữa các mùa khác nhau
Ví dụ, vào mùa cao điểm, doanh thu của ngành kinh tế du lịch sẽ tăng vọt và ngược lại
Đặc trưng cuối cùng để khẳng định du lịch là ngành kinh tế đặc thù đó là tính xã hội đặc biệt trong nhu cầu du lịch Nhu cầu xã hội đặc biệt là nhu cầu khác với nhu cầu của các ngành sản xuất vật chất như Công nghiệp hoặc Nông nghiệp Như vậy, nhu cầu xã hội đặc biệt là nhu cầu không chỉ của riêng một cá nhân hay một con người, mà đó là nhu cầu của cả một tổ chức, một tập thể trong một
xã hội nhất định Tính đặc biệt của nhu cầu du lịch được thể hiện qua tính chất của sản phẩm được dùng để đáp ứng nhu cầu của con người Và khác với Công nghiệp và Nông nghiệp, ngành kinh tế du lịch sử dụng các sản phẩm dịch vụ để đáp ứng nhu cầu của khách hàng
Trang 7Như vậy, thông qua các đặc trưng cơ bản trên có thể khẳng định du lịch là một ngành kinh tế đặc thù và có tính chất hoàn toàn khác với Công nghiệp hay Nông Nghiệp Chính vì vậy, để phát triển ngành kinh tế đặc thù này, cần đưa ra những giải pháp phù hợp với thời đại và từng giai đoạn phát triển của đất nước
Các yếu tố tác động đến cầu trong kinh doanh du lịch bao gồm:
- Yếu tố tự nhiên:
Yếu tố tự nhiên là yếu tố đầu tiên tác động đến cầu trong kinh doanh du lịch Nó sẽ quyết định phần lớn nhu cầu của khách hàng đến điểm du lịch Bởi vì yếu tố tự nhiên bao gồm cả những tài nguyên tự nhiên và các yếu tố liên quan đến thời tiết Tài nguyên tự nhiên sẽ giúp du khách quyết định mục đích và nhu cầu tại nơi du lịch Các yêu tố liên quan đến thời tiết cũng là yếu tố khiến du khách cân nhắc thời gian cũng như địa điểm du lịch
- Yếu tố văn hóa – xã hội:
Yếu tố văn hóa - xã hội được xem là yếu tố có sức ảnh hưởng đến nhu cầu của khách hàng trong suốt quá trình trưởng thành của họ Yếu tố này bao gồm các mối quan hệ xung quanh du
Trang 8khách, địa vị xã hội, tầng lớp xã hội, tôn giáo, từ đó ảnh
hưởng trực tiếp đến nhu cầu đi du lịch của du khách Những yếu
tố này quyết định được tính chất cũng như đặc điểm của những tour du lịch mà du khách lựa chọn Ví dụ du khách Hồi Giáo bị phụ thuộc rất nhiều vào tôn giáo của họ và họ luôn tuân thủ chặt chẽ các quy định về ăn uống, lễ hội Do vậy mà các công
ty du lịch phục vụ nhóm du khách này cũng cần phải tìm hiểu
kỹ về đặc trưng tôn giáo của họ
- Yếu tố kinh tế:
Yếu tố kinh tế bao gồm thu nhập của khách du lịch, giá cả hàng hóa và tỉ giá hối đoái Thu nhập của khách du lịch cũng ảnh hưởng rất nhiều đến nhu cầu du lịch của du khách Khách hàng
ở các phân khúc khác nhau sẽ có thu nhập và nhu cầu du lịch khác nhau Thu nhập của du khách có tác động thuận với nhu cầu du lịch vì du khách có thu nhập càng cao thì càng có nhu cầu đi du lịch và càng mong muốn được trải nghiệm những dịch
vụ và sản phẩm cao cấp hơn Yếu tố kế tiếp là giá cả của hàng hóa cũng là một trong những nhân tố liên quan đến nhu cầu du lịch của con người Nó ảnh hưởng trực tiếp đến mong muốn đi
du lịch của khách bởi vì giá cả hàng hóa thay đổi thì nhu cầu du lịch của con người cũng sẽ thay đổi Và nhân tố cuối cùng là tỉ
Trang 9giá hối đoái hay còn được gọi là tỉ giá trao đổi ngoại tệ Nhân tố này ảnh hưởng đến nhu cầu du lịch của khách quốc tế đến nước chủ nhà Khi lựa chọn một điểm đến du lịch thì du khách sẽ phải xem xét về giá trị đồng tiền tại nước đó, quốc gia nào có đồng tiền rẻ hơn sẽ thu hút nhiều khách nước ngoài hơn Ví dụ như đồng tiền của Thụy Sĩ hiện nay sẽ gây bất lợi cho du khách đến du lịch tại đây nhưng sẽ là điểm có lợi cho người dân tại đây nếu muốn đi du lịch nước ngoài
- Yếu tố cách mạng khoa học – kỹ thuật và quá trình đô thị hóa:
Yếu tố kế tiếp ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu du lịch của du khách đó là yếu tố về cách mạng khoa học kĩ thuật và quá trình
đô thị hóa Nhìn chung thì du khách sẽ ưu tiên lựa chọn những điểm đến có sự phát triển mạnh về khoa học kĩ thuật Bởi vì ngày nay công nghệ là công cụ không thể thiếu trong cuộc sống và trong việc thu hút khách du lịch Tại nơi có trình độ khoa học kĩ thuật cao thì việc di chuyển của du khách cũng sẽ trở nên dễ dàng, nhanh chóng hơn, các nhu cầu của du khách được đáp ứng một cách hoàn hảo hơn và du khách có thể có nhiều sự lựa chọn hơn Bên cạnh đó quá trình đô thị hóa cũng ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định trong nhu cầu du lịch của
Trang 10du khách Tùy thuộc vào đặc trưng của loại hình du lịch và du khách chọn thì họ sẽ ưu tiên những nơi có mức độ đô thị hóa khác nhau Nhưng nhìn chung thì du khách thường sẽ lựa chọn những nơi có thể đáp ứng đầy đủ các nhu cầu cơ bản của họ cũng như là mang lại cho du khách những trải nghiệm tốt nhất
- Yếu tố chính trị:
Yếu tố kế tiếp cần phải kể đến đó là yếu tố chính trị Mỗi quốc gia sẽ có một thể chế chính trị riêng phù hợp với tư tưởng của giai cấp thống trị, lãnh đạo Tuỳ vào mỗi quốc gia mà họ có những chính sách để giúp thúc đẩy ngành kinh tế du lịch hoặc bài trừ và cấm đoán các hoạt động du lịch Điều này làm ảnh hưởng đến tâm lý của khách du lịch và ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu du lịch của du khách Ví dụ vào trước năm 1976, Trung Quốc có những chính sách bất hợp tác với các nước láng giềng,
đã là trở ngại to lớn kìm hãm sự phát triển du lịch của quốc gia này dù cho nơi đây là một nước rộng lớn và có nhiều tài nguyên
du lịch phong phú hấp dẫn Bên cạnh đó thì các vấn đề quy định về xuất nhập cảnh, quản lý thị thực, thời hạn thị thực cũng như lệ phí cũng ảnh hưởng bởi chính trị và có tác động trực tiếp đến nhu cầu du lịch của du khách
Trang 11- Các yếu tố xúc tiến, quảng cáo và tiếp thị du lịch:
Yếu tố cuối cùng phải kể đến đó là các yếu tố về xúc tiến,
quảng cáo và tiếp thị du lịch Yếu tố này giúp cho nền du lịch của chính quốc có thể tiếp cận rộng rãi đến du khách quốc tế
và ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu du lịch của du khách
Thông qua các chương trình xúc tiến du lịch thì du khách có thể biết được những tài nguyên tự nhiên và tài nguyên văn hóa mà quốc gia đó đang sở hữu và đang phát triển Từ đó họ sẽ có nhu cầu đến để tìm hiểu và tiếp cận thị trường du lịch của quốc gia
đó Các chương trình quảng cáo và tiếp thị du lịch với các ưu đãi cũng là một trong những cách thu hút khách du lịch và ảnh hưởng trực tiếp đến nhu cầu du lịch của du khách Du khách sẽ
có xu hướng đến những nơi có những chương trình quảng cáo tiếp thị du lịch và những ưu đãi hấp dẫn
Những điểm khác biệt của ngành kinh tế du lịch so với ngành kinh tế công nghiệp hoặc nông nghiệp là:
- Đầu tiên, không thể phủ nhận rằng du lịch là ngành kinh tế dịch vụ, trong khi ngành kinh tế công nghiệp hoặc nông nghiệp là ngành kinh tế hàng hóa Kinh tế dịch vụ là ngành kinh tế có sản phẩm là hàng hóa phi vật
Trang 12chất nhằm đáp ứng nhu cầu của xã hội, con người và mang lại lợi nhuận Như vậy, các sản phẩm tạo ra và phục vụ cho ngành du lịch sẽ là những sản phẩm dịch vụ, đáp ứng nhu cầu của khách du lịch và mang lại doanh thu cho công ty
- Kế đến, có thể xét đến ngành du lịch là ngành kinh doanh tổng hợp, hay nói cách khác là có cấu trúc liên ngành Trong khi đó, ngành công nghiệp
và nông nghiệp thì cấu trúc ít phức tạp hơn, ít có sự liên kết giữa các ngành khác nhau hơn Theo các định nghĩa về sản phẩm du lịch có thể thấy nó là tập hợp của các dịch vụ khác nhau dựa trên việc khai thác các tài nguyên du lịch Do vậy, du lịch tác động qua lại với rất nhiều ngành nghề khác nhau và các ngành này có mối liên hệ chặt chẽ để tạo ra một sản phẩm du lịch hoàn hảo và thu hút khách du lịch Để phát triển ngành
du lịch, cần phải xem xét và vận dụng hợp lý mối quan hệ giữa ngành này với các ngành kinh tế khác để đạt được hiệu quả kinh tế cao Ví dụ, khách
du lịch tham gia một chuyến đi không chỉ dùng các dịch vụ vận tải, lưu trú, ăn uống, tham quan mà còn sử dụng vô vàn các dịch vụ khác nhau để phục vụ nhu cầu của bản thân
- Tiếp theo, cần bàn đến là ngành kinh tế du lịch có tính thời vụ Mặc dù nông nghiệp cũng có tính thời vụ, nhưng ngày nay với sự phát triển của khoa học kĩ thuật thì đặc tính này trong nông nghiệp cũng không còn rõ nét Tính thời vụ trong nền kinh tế du lịch lặp đi lặp lại hàng năm dưới những tác động khách quan nhất định Từ đó mà nguồn cung du lịch