ĐỀ CƯƠNG HỌC EXCEL VÀ LẬP TRÌNH VBA
Trang 1Đ C NG H C EXCEL & L P TRÌNH VBA
Dành cho: Các đ n v , công ty
C ập nhật: 8/10/2015
1 THÔNG TIN V K HO CH H C T P
- Thời gian học: một buổi học thông thường 2h30’, đã bao gồm 10 phút nghỉ giải
lao Một tuần học 2 - 3 buổi (tùy theo yêu cầu và khả năng tiếp thu c a học viên)
- Địa điểm học: Theo yêu cầu c a đơn vị, công ty ở Hà Nội hoặc khu vực các tỉnh
lân cận
- Đăng ký trên GPE: Học Excel nâng cao và lập trình VBA
- Đăng ký trên Facebook: https://www.facebook.com/groups/598088926920174/
Ghi chú: Nghiêm c ấm các tổ chức, cá nhân sao chép nội dung học ở bên dưới cho
m ục đích tổ chức kinh doanh
2 YÊU C U Đ I V I H C VIÊN
Để kết quả học tập đạt hiệu quả cao, yêu cầu đối với học viên như sau:
- Các học viên phải có máy tính xách tay để thuận lợi cho việc học tập
- Học trên Excel 2007 hoặc 2010, 2013
- Với học viên tham gia lớp lập trình VBA yêu cầu phải có kiến th c về Excel tương đối khá, hiểu biết được cấu trúc đối tượng và sự phân cấp quản lý chúng
- Chịu khó thực hành, xây dựng code trên máy ở lớp cũng như ở nhà
- Nên ghi chép với những nội dung quan trọng
Trang 23 THAM GIA GI NG D Y
Giảng viên là ThS Phan Tự Hướng (0913.532.322 - lop.vba.Excel@gmail.com), là tác giả cuốn Lập trình VBA trong Excel và thành viên có trình độ c a diễn đàn www.giaiphapexcel.com
Chúng tôi đã tham gia nhiều lớp giảng dạy Excel nâng cao, VBA trong Excel cho
các tổ ch c, các cá nhân như tập đoàn Vingroup, Công ty TNHH Showa Denko
Rare-Earth Việt Nam, Công ty CP Đầu tư và Phát triển Giáo dục S.S.G (Wellspring), Tập đoàn CapitaLand, Công ty bánh ngọt Thu Hương, Đồng thời chúng tôi đã chia sẻ
kiến th c cho cộng đồng mạng như giaiphapexcel.com, webketoan.vn, ketcau.com,
cadviet.vn
4 GI I THI U N I DUNG H C
Hiện nay, Excel đã trở nên thân thuộc đối với những người thường xuyên làm việc
với bảng tính và biểu đồ Khả năng tính toán, lập biểu đồ, phân tích và xử lý dữ liệu
tuyệt vời c a Excel đã giúp chúng ta giải quyết được nhiều công việc khác nhau
Kiến th c về Excel rất rộng lớn và ở nhiều cấp độ khác nhau nên việc học có hệ
thống, bài bản sẽ giúp chúng ta nắm bắt nhanh hơn, hiệu quả hơn
VBA là ngôn ngữ lập trình Visual Basic phát triển trong môi trường Office Phần
mềm Excel, Word, Access, Powerpoint, và kể cả phần mềm vẽ kỹ thuật AutoCad đều có thể sử dụng VBA VBA giúp Excel không chỉ là đơn thuần bảng tính mà trở
thành phần mềm ng dụng rất hiệu quả cho những nhà lập trình nghiệp dư Do nhu
cầu nghiên c u về VBA ở m c độ khác nhau nên chúng tôi chia ra các nội dung sau:
4.1 Kiến thức Excel cơ bản
Nội dung gồm kiến th c Excel nâng cao tổng hợp nhất Thời lượng học dự kiến như sau (còn phụ thuộc trình độ hiểu biết c a học viên, thời gian thực hành) Nội dung chuyên đề có thể thay đổi cho phù hợp
+ Buổi 1: Giới thiệu và Excel, chuyên đề 1
+ Buổi 2: Chuyên đề 2, 3
+ Buổi 3: Chuyên đề 3, 4
+ Buổi 4: Chuyên đề 5
Trang 3+ Buổi 5: Chuyên đề 6
+ Buổi 6: Chuyên đề 7
+ Buổi 7: Chuyên đề 8
+ Buổi 8: Chuyên đề 9
+ Buổi 9: Chuyên đề 10, 15
+ Buổi 10: Tổng kết những vướng mắc hoặc kiểm tra (tùy chọn)
4.2 Kiến thức Excel nâng cao
Nội dung gồm kiến th c Excel nâng cao tổng hợp nhất Thời lượng học dự kiến như sau (còn phụ thuộc trình độ hiểu biết c a học viên, thời gian thực hành) Nội dung chuyên đề có thể thay đổi cho phù hợp
+ Buổi 1: Chuyên đề 11
+ Buổi 2: Chuyên đề 12
+ Buổi 3: Chuyên đề 13
+ Buổi 4: Chuyên đề 14
+ Buổi 5: Chuyên đề 16
+ Buổi 6: Chuyên đề 17
+ Buổi 7: Chuyên đề 18
+ Buổi 8: Chuyên đề 19
+ Buổi 9: Chuyên đề 20
+ Buổi 10: Tổng kết những vướng mắc hoặc kiểm tra (tùy chọn)
4.3 Kiến thức VBA cơ bản
Thời lượng học dự kiến như sau (còn phụ thuộc trình độ hiểu biết c a học viên,
thời gian thực hành) Nội dung chuyên đề có thể thay đổi cho phù hợp
+ Buổi 1: Chuyên đề 1, 2, 3, 4, 5
+ Buổi 2: Chuyên đề 6 và 7
+ Buổi 3: Chuyên đề 7 & 8
+ Buổi 4: Chuyên đề 9 & 10
+ Buổi 5: Chuyên đề 11 & 12
+ Buổi 6: Chuyên đề 13 & 14
+ Buổi 7: Chuyên đề 14 & 15
Trang 4+ Buổi 8: Chuyên đề 15
+ Buổi 9: Chuyên đề 16 & 17
+ Buổi 10: Tổng kết những vướng mắc hoặc kiểm tra (tùy chọn)
4.4 Kiến thức VBA nâng cao
Thời lượng học dự kiến như sau (còn phụ thuộc trình độ hiểu biết c a học viên,
thời gian thực hành)
+ Buổi 1: Chuyên đề 18
+ Buổi 2: Chuyên đề 19
+ Buổi 3: Chuyên đề 20
+ Buổi 4: Chuyên đề 21
+ Buổi 5: Chuyên đề 22
+ Buổi 6: Chuyên đề 23
+ Buổi 7: Chuyên đề 25
+ Buổi 8: Chuyên đề 26
+ Buổi 9: Chuyên đề tự chọn 24, 27, 28, 29
+ Buổi 10: Tổng kết những vướng mắc hoặc kiểm tra (tùy chọn)
Ghi chú: N ội dung các chuyên đề đã đề cập ở dưới Học viên có thể nghiên cứu chuyên đề nào không cần thiết (hoặc đã biết) để bỏ qua, chuyển chuyên đề khác
4.5 Đề cương Excel nâng cao
Chúng tôi sẽ giảng theo từng chuyên đề, có tính hệ thống
Gi i thi u v Excel
Học viên tìm hiểu về phần mềm Excel 2007, khả năng ng dụng và các thao tác cơ
bản trong Excel
1 Kiểu dữ li u, kỹ thu t nh p li u và đ nh d ng b ng tính
Học viên hiểu được các dạng dữ liệu trong tự nhiên, phương pháp nhập các dạng
dữ liệu cho đúng Đây là kỹ thuật quan trọng học viên cần hiểu rõ để không gặp phải
các lỗi dữ liệu sau này Việc nhập liệu và định dạng chuẩn dữ liệu sẽ giúp chúng ta
làm việc với Excel một cách khoa học và chuẩn mực Chuyên đề này còn cung cấp
các kỹ năng định dạng dữ liệu, khối ô một cách hệ thống
2 Xây dựng b ng tính theo mô hình CSDL
Trang 5Học viên tìm hiểu phương pháp xây dựng dữ liệu theo mô hình CSDL trong Excel
một cách đơn giản và hiệu quả, thay vì phải sử dụng các phần mềm chuyên về CSDL
Việc trình bày dữ liệu một cách khoa học, logic sẽ giúp chúng ta sử dụng, trích lọc và
khai thác bảng tính Excel hiệu quả hơn Học viên biết cách sử dụng Form trong Excel
để nhập dữ liệu vào bảng tính một cách chuyên nghiệp
3 S dụng các hàm trong Excel
Học viên được tìm hiểu nhiều kiểu hàm được hỗ trợ sẵn trong Excel, vận dụng khả năng hoạt động c a chúng
Hàm logic như IF, AND, OR, NOT, SUMIF, COUNTIF Đây là nhóm hàm rất
quan trọng và thường xuyên sử dụng trong việc lập các công th c có điều kiện
Hàm xử lý về văn bản như các hàm LEFT, RIGHT, MID,…Các hàm xử lý văn bản được dùng rất phổ biến và được kết hợp với các hàm logic để giải quyết những bài
toán cụ thể
Hàm để xử lý về các loại số học, như số nguyên, số thập phân, tiền tệ Liên quan
tới việc tính toán, thống kê thì không thể thiếu các hàm như SUM, COUNT, MAX,
Hàm tìm kiếm trong một bảng dữ liệu (CSDL) như INDEX, LOOKUP,
hàm khác sẽ giúp ích việc tìm kiếm và lọc dữ liệu theo ý muốn
Hàm tài chính áp dụng trong một số hình huống kinh doanh hay tính toán lợi
nhuận
4 M ng và công th c m ng trong Excel
Khi làm việc với mảng 2 chiều (theo mô hình CSDL), nhiều trường hợp chúng ta
phải tính toán, thống kê theo 1 tiêu chí nào đó Thay vì những công th c lồng ghép, tính toán thông thường thì chúng ta có thể sử dụng công th c mảng Đây là ng dụng mang tính đặc thù c a Excel và có thể giải quyết được nhiều bài toán ph c tạp tưởng
chừng khó giải quyết
5 Kỹ thu t l p công th c trong b ng tính
Trang 6Các hàm được xây dựng sẵn để giải quyết một bài toán cụ thể Tuy nhiên với nhiều trường hợp, đòi hỏi sự lồng ghép nhiều hàm cùng nhiều bước tính toán mới có thể
giải quyết được Chuyên đề này hướng dẫn cách phân tích, vận dụng, khai thác và
lồng ghép các hàm để giải các bài toán ph c tạp
Học viên được tìm hiểu về Name để thay thế các địa chỉ trong tính toán Với kỹ
thuật đặt Name và Name động, các công th c tạo ra có tính trực quan và dễ hiểu với
khả năng tùy biến cao
6 Đ nh d ng dữ li u nâng cao trong trình bày b ng tính
Học viên nắm được phương pháp định dạng nâng cao trong Custom Format, Style,
Conditional Format, sử dụng các ký hiệu định dạng để đạt được sự tự động và linh
hoạt, ng dụng các kiểu dữ liệu hỗ trợ từ Excel để có được bảng tính trình bày
chuyên nghiệp
7 S dụng ch c năng Data Validation
Học viên nắm được kỹ thuật kiểm soát dữ liệu trước khi nhập liệu vào bảng tính, như chọn mã từ danh sánh cho trước, chỉ nhập các dữ liệu trong danh sách hợp lệ Đây là kỹ thuật quan trọng để kiểm tra những dữ liệu hợp lệ được nhập vào bảng
tính, nếu dữ liệu không hợp lệ không được phép nhập vào, tránh xảy ra lỗi ngoài ý
muốn c a người dùng
8 Xây dựng vƠ đ nh d ng các đ i t ợng đồ h a trong Excel
Phần mềm Excel chuyên về bảng tính nhưng vẫn được hỗ trợ các đối tượng đồ hoạ,
hình vẽ Các đối tượng này giúp bảng tính c a chúng ta bớt sự đơn điệu, đẹp mắt hơn,
khả năng vận dụng cũng hiệu quả
9 Các thao tác v i b ng tính và kh i ô
Đây là các đối tượng thường xuyên làm việc trong Excel nên được đề cập riêng Chuyên đề này hướng dẫn khả năng khai thác, sử dụng chúng một cách hiệu quả
nhất
10 L I CÔNG TH C TRONG EXCEL VÀ CÁCH X LÝ
Chuyên đề này cũng hướng dẫn học viên ng dụng được các hàm kiểm tra kiểu dữ
liệu, các lỗi như #N/A, #Value, Trên cơ sở đó, học viên lập được công th c để chặn
các lỗi trên bảng tính
Trang 711 S dụng các đi u khiển nâng cao (Controls) c a Excel
Học viên khai thác các điều khiển nâng cao c a Excel, ở m c sử dụng cơ bản
Microsoft Excel không nhìn thấy các điều khiển này ng dụng các điều khiển này (Spin, Scroll bar, TextBox,…) trên bảng tính cho phép sử dụng chuột để chọn hay
nhập dữ liệu rất chuyên nghiệp, giống như phần mềm chuyên dụng
12 Excel và các t ng tác bên ngoƠi
Nội dung này hướng dẫn khả năng khai thác các nguồn dữ liệu từ bên ngoài như
Web, CSDL, các phần mềm khác trong Office để kết nối, cập nhật, phân tích trong
Excel
13 Kỹ thu t ph i hợp các ng dụng nâng cao trong Excel
Chúng ta vận dụng Data Validation (DV), Conditional Formatting (CF) cùng các
ng dụng nâng cao khác trong Excel Sau đó phối hợp, lồng ghép, sử dụng chúng nhờ
sử dụng công th c và hàm Hiệu quả ng dụng có thể làm người sử dụng phải kinh
ngạc!
14 L p b ng t ng hợp theo nhóm c a đ i t ợng - Subtotal, Grant Total
Chuyên đề này cho phép tạo ra báo cáo có thống kê theo nhóm căn c theo một cột nào đó từ CSDL chuẩn Công cụ này cho kết quả nhanh chóng thay vì làm một cách
th công dễ nhầm lẫn
15 T o biểu đồ trong Excel
Excel hỗ trợ nhiều dạng biểu đồ, đồ thị tùy theo mục đích sử dụng Nhờ chúng mà
các bảng tính khô khan trở nên sinh động Ngoài ra, nếu biết chọn biểu đồ thích hợp
và trang trí (định dạng) đẹp mắt, chúng ta không cần phải thể hiện số liệu
16 T o Table, sắp x p và trích l c dữ li u bằng Auto Filter, Advance Filter
Với dữ liệu được xắp xếp theo mô hình CSDL, ch c năng Auto Filter cho phép
trích lọc dữ liệu trong bảng dữ liệu theo một hoặc nhiều điều kiện khác nhau sẵn có
Ch c năng Advance Filter cho phép lọc dữ liệu trong bảng dữ liệu theo một hoặc
nhiều điều kiện do người sử dụng đưa ra Ngoài ra, Advance Filter cho phép xuất
trích lọc ra một nơi khác (khác với Auto Filter)
17 ng d ụng Macro trong vi c s dụng các hàm tự t o trong Excel
Trang 8Trong các lĩnh vực tài chính kế toán, một số công việc mang tính đặc thù Ví dụ như việc đổi số sang chữ, tính thuế thu nhập cá nhân, nội suy 1 hoặc 2 chiều trong
xây dựng, chuyển đổi bảng mã trong Excel, Nếu thực hiện th công rất mất công và
dễ sai sót Công việc này trở nên dễ dàng khi sử dụng ngôn ngữ lập trình ng dụng
trong Excel (Visual Basic for Applications-VBA) lập ra các hàm tự tạo trên Học viên
sẽ được hướng dẫn thiết lập Macro và sử dụng các hàm đó (cũng như các hàm tự tạo
khác) giống như các hàm có sẵn trong Excel
18 B o m t t p tin và b ng tính Excel
Khi đã khai thác sâu về Excel, nhu cầu bảo mật (hay bảo vệ) dữ liệu trong Excel đã
trở nên rất cần thiết, có khi chỉ là chống người khác vào sửa đổi, ăn cắp dữ liệu hay là
những dữ liệu quan trọng Có khi sự rò rỉ thông tin ảnh hưởng đến nghề nghiệp hay
sự phát triển c a công ty Do đó, nhu cầu bảo mật dữ liệu c a file Excel là chính đáng
khi sự phát triển c a CNTT rất mạnh mẽ
19 Virus và m t s v n đ trong Excel
Chuyên đề này đề cập đến virus macro và một số vấn đề thường gặp trong quá
trình làm việc với các tập tin Excel và hậu quả c a nó gây ra Đó là tập tin Excel
phình to bất thường, một số trường hợp mất dữ liệu và rối loạn sự làm việc trong quá
trình làm việc
20 T ng hợp và phân tích dữ li u bằng Pivot Table
PivotTable là một công cụ tổng hợp và phân tích rất mạnh c a Excel ng dụng
này cho phép áp dụng với bảng tính theo mô hình CSDL, kết quả đạt được hiệu quả hơn nhiều so với các ng dụng đã được hỗ trợ trong Excel Ngoài kết quả thể hiện ở
dạng số liệu, còn cho phép thể hiện ở dạng biểu đồ, đồ thị một cách trực quan
21 T ng hợp và phân tích nhân qu
Chuyên đề này giới thiệu một số công cụ liên quan đến công tác tổng hợp, xử lý
thống kê và phân tích nhân quả Chúng hỗ trợ một số tình huống và bài toán cụ thể rất
hiệu quả, thay vì thực hiện một cách th công tốn nhiều thời gian Công cụ được sử
dụng như Consolidate, Goal Seek, Data Table
Trang 94.6 Đề cương lập trình VBA trong Excel
Chúng tôi sẽ giảng theo từng chuyên đề, có tính hệ thống, nội dung ch yếu bám
theo cuốn Lập trình VBA trong Excel (Nhà xuất bản Thống kê)
1 Gi i thi u v VBA
- Học viên hiểu được khả năng ng dụng c a VBA trong Excel qua các chương
trình ng dụng
- Thành phần VBA trong bộ Office và cách cài đặt
- Giới thiệu Ribbon điều khiển VBA và ý nghĩa c a nó
2 Ghi và thực hi n macro
macro b ởi các câu lệnh đã được ghi lại trong nó Ngoài ra, các dòng lệnh đó sẽ giúp
tìm hi ểu ngôn ngữ lập trình này
3 Cách thực hi n m t macro đ n gi n
pháp khác nhau
4 Gi i thi u c a s làm vi c Microsoft Visual Basic
Visual Basic (MVB) MVB là nơi làm việc chính trong quá trình xây dựng code
5 Làm vi c v i file ch a macro
Trong nh ững năm gần đây, do virus macro phát triển nên Microsoft đã bổ sung
thêm ch ế độ an toàn trong các ứng dụng Chức năng Security điều khiển sự làm việc
6 Đ i t ợng l p trình VBA cùng v i ph ng th c và thu c tính c a chúng
(Object) cùng v ới phương thức (Method) và thuộc tính (Property) của chúng
7 M t s đ i t ợng c b n trong Excel
Trang 10H ọc viên tìm hiểu các đối tượng hay được sử dụng đến với thuộc tính, phương thức điều khiển chúng theo ý muốn Tìm hiểu sâu về Range vì đây là đối tượng chúng ta
hay làm vi ệc nhất
8 Khai báo và s dụng bi n trong VBA
9 Ph ng pháp tự xây dựng ch ng trình
Sau khi đã có những kiến thức cơ bản về VBA, các học viên có thể tự xây dựng chương trình (Sub) mà không phải sử dụng chức năng tự ghi macro
10 S dụng và xây dựng hàm trong VBA
theo tìm hi ểu cách xây dựng hàm theo ý muốn
- Sử dụng các hàm sẵn có trong Excel
- Sử dụng các hàm trong VBA
- Xây dựng hàm trong VBA
11 H p tho i trong VBA
- Phương th c InputBox
- Hàm InputBox
- Hàm MsgBox
12 C u trúc đi u khiển trong VBA
khi làm vi ệc với Excel, điều khiển chúng để đáp ứng được yêu cầu đề ra Với mỗi tình
- Điều khiển có điều kiện
- Điều khiển vòng lặp
13 Kỹ thu t x lý l i