Chuyên đề kỹ thuật chăn nuôi chim cút

Mặc khác việc nuôi chim cút cũng rất đơn giản vốn đầu tư các trang thiết bị chuồng nuôi ít, giống chim cút ở Việt Nam rất dồi dào giá thành mua con giống thấp và so với các loại gia cầm

MỤC LỤC

Trang

CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 5

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG 6

2.1 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA CHIM CÚT 6

2.2 CON GIỐNG 6

2.2.1 Các giống cút phổ biến 6

2.2.1.1 Cút Anh 6

2.2.1.2 Cút Pharaoh 6

2.2.1.3 Cút Pháp 7

2.2.2 Phân biệt cút trống và cút mái 7

2.2.3 Cách chọn giống cút 7

2.2.4 Cách chọn giống Cút 7

2.3 KỸ THUẬT NUÔI CHIM CÚT 8

2.3.1 Sản xuất cút con 8

2.3.1.1 Chọn trứng 8

2.3.1.2 Ấp trứng 8

2.3.1.3 Úm cút con 9

2.3.1.4 Chế độ dinh dưỡng cho cút con 11

2.3.1.5 Chọn cút con 12

2.3.2 Nuôi chim Cút đẻ 13

2.3.2.1 Chuồng nuôi cút đẻ 13

2.3.2.2 Chọn giống 14

2.3.2.3 Chế độ dinh dưỡng cho cút đẻ 15

2.3.2.5 Vệ sinh chuồng nuôi 16

2.4 CHUỒNG TRẠI 17

2.4.1 Mát mẻ 17

2.4.2 Thoáng khí 17

2.4.3 Yên tĩnh 17

2.4.4 Hợp vệ sinh 18

2.4.5 Tránh mèo chuột 18

2.5 PHÒNG TRỪ BỆNH CHO CÚT 19

2.5.1.Chứng suy dinh dưỡng 19

2.5.2.Chứng ngộ độc thức ăn 19

2.5 3 Chứng sưng mắt 20

2.5.4 Chứng chết đột ngột 20

2.5 5 Chứng nằm liệt của cút đẻ 20

2.5.6 Bệnh dịch ở cút 20

2.5 7 Bệnh CRD ở chim cút 21

2.6 GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CHIM CÚT 21

2.6.1 Giá trị dinh dưỡng của thịt chim cút 21

2.6.2 Giá trị dinh dưỡng của trứng chim cút 23

2.6.3 Chim cút trong ẩm thực 24

2.6.4 Chim cút trong Đông-Nam dược 25

2.6.5 Theo dược học dân gian Việt Nam 26

CHƯƠNG 3 KẾT LUẬN 27

TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

DANH MỤC HÌNH

Hình 1: Chọn trứng chim Cút để ấp 8

Hình 2: Chuồng úm cút con 10

Hình 3: Nuôi cút đẻ 13

Hình 4: Chuồng nuôi cút đẻ 14

Hình 5: Các giống chim cút 14

Hình 6: Một số kiểu chuồng nuôi chim cút 18

Hình 7: Một số sản phẩm chế biến từ cút 25

DANH MỤC BẢNGBảng 1: Nhiệt độ úm cút con 10Bảng 2:Khẩu phần ăn hàng ngày của cút 12Bảng 3: Công thức pha trộn thức ăn hổn hợp cho cút đẻ 16

CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngày nay khi đời sống ngày càng được cải thiện thì nhu cầu con đòi hỏi ngày càng cao Những sản phẩm kém chất lượng dần dần bị loại thải thay vào đó là những sản phẩm có chất lượng Một trong những sản phẩm được ưa chuộng nhất hiện nay là những phẩm được sản xuất từ chim cút Thịt và trúng cút chế biến được nhiều món ăn ngon bổ dưỡng Phân cút cũng là một nguồn phân bón rất tốt cho các loại cây trồng, đồng thời dùng cho hầm bếp Biogas rất tiện lợi Mặc khác việc nuôi chim cút cũng rất đơn giản vốn đầu tư các trang thiết bị chuồng nuôi ít, giống chim cút ở Việt Nam rất dồi dào giá thành mua con giống thấp và so với các loại gia cầm khác, nuôi cút ít bị rủi ro hơn, đồng thời ít

bị động với thị trường tiêu thụ nên người nuôi thu được lợi nhuận cao góp phần phát triển kinh tế đất nước

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG

2.1 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA CHIM CÚT.

Chim cút có thị giác rất phát triển nên có khả năng nhận biết và chọn lọc thức ăn cao, nhưng vị giác và khứu giác lại kém phát triển nên khó nhận biết mùi vị thức ăn Vì vậy, cút rất dễ bị ngộ độc thức ăn do ăn phải thức

ăn ôi, mốc

Chim cút mặc dầu đã được thuần hóa nuôi dưỡng từ lâu nhưng còn mang nhiều đặc tính hoang dã Đáng chú ý là vẫn sợ tiếng động, tiếng ồn, thường bay lên va vào thành lồng, chết

Ngày nay, chim cút nuôi nhốt,cho ăn đầy đủ, chăm sóc tốt cho sản lượng trứng 300 – 360 trứng/năm, có con đến 400 trứng/năm Tỷ lệ đẻ trung bình đến 80-90%, khối lượng trứng trung bình 10 - 15g/quả Tuổi bắt đầu đẻ trứng khoảng 40 ngày, thời gian sử dụng đẻ trứng 14- 18 tháng

Nuôi cút đẻ không đòi hỏi nhiều diện tích chuồng nuôi, thức ăn chi phí không nhiều nhưng hiệu quả chăn nuôi cao Mỗi ngày cho ăn 20-25gr thức

ăn và cút cho một quả trứng nặng 10-11 gam cho thấy cút là loài gia cầm

có năng suất tạo trứng cao

nuôi trong chuồng Do đó người ta chỉ thường nuôi các con lai của giống này.

2.2.1.3 Cút Pháp

Nhập vào nuớc ta khoảng 1980 Cút Pháp to con (trọng lượng trung bình

250 – 300 g), màu lông trắng hơn cút Pharaoh Trứng có vỏ màu trắng với các đốm đen nhạt nhỏ lấm tấm như đầu kim

2.2.2 Phân biệt Cút trống và Cút mái

Nếu mục đích chăn nuôi cút để khai thác trứng thì chỉ cần nuôi cút mái Cút trống chỉ nuôi để bán thịt

Trường hợp nuôi cút để sản xuất con giống thì cần cút trống Tỉ lệ thích hợp là 1 con trống phối cho 2,5 – 3 con mái Thả theo tỉ lệ này sẽ đạt khoảng 90% trứng là trứng có cồ (thụ tinh) và tỉ lệ trứng nở sẽ đạt khoảng 70% đạt yêu cầu về kỹ thuật

Những đặc điểm để phân biệt cút trống, mái như sau: (kể từ tuần lễ thứ 3)-Cút trống : toàn bộ lông ở phía dưới cổ và ức có màu đỏ verni

-Cút mái : lông ở phía dưới cổ và ức có lốm đốm đen như hạt cườm

2.2.3 Cách chọn giống Cút

Cả cút trống lẫn cút mái đều phải khỏe mạnh, lanh lẹ, háu ăn Khi cút trống được 3 tháng tuổi và cút mái được trên 3 tháng tuổi thì mới nên cho giao phối để lấy trứng ấp sản xuất cút giống

Cút giống tốt khi đạt được các tiêu chuẩn sau đây:

Cút trống

Thân hình gọn, nhỏ nhăn hơn cút mái Đầu nhỏ, cổ ngắn, mỏ dài Bầu tinh

no tròn, đỏ sẫm, co bóp thường xuyên Khi bóp nhẹ bầu tinh tiết ra nhiều tinh dịch trắng như bọt xà phòng

2.3 KỸ THUẬT NUÔI CHIM CÚT.

sẽ nở Trong thời gian trứng ở trong phòng ấp, cần trở trứng theo định kỳ

để điều hòa nhiệt độ của các trứng:

Đối với máy ấp hiện đại: Việc đảo trứng được thực hiện tự động theo đồng

Điều chỉnh nhiệt độ trong chuồng úm: tuần lễ đầu: 35oC, tuần lễ thứ hai:

32oC Từ tuần lễ thứ ba trở đi thì không cần sưởi nữa

Tuy vậy, vào mùa lạnh, nếu nhiệt độ xuống thấp hơn 29oC thì cần sưởi ấm cho cút Có thể quan sát chuồng úm để biết nhiệt độ trong chuồng có thích hợp chưa để điều chỉnh công suất đèn úm: Nếu nhiệt độ thích hợp: cút con hiện diện đều trong chuồng, nếu nóng, cút tản ra xa nguồn nhiệt, nếu lạnh, cút tụ lại gần nguồn nhiệt

Chuồng úm cút phải đặt nơi không bị nguồn ánh sáng chiếu trực tiếp và không bị gió lùa nhưng phải đảm bảo độ thoáng khí cần thiết

Hình 2: Chuồng úm cút con

Mật độ úm: tuần lễ đầu: 200 con/m2, tuần lễ thứ hai: 100 con/m2 Từ tuần

lễ thứ ba chuyển cút con sang nuôi tại chuồng nuôi cút lớn

11 28-29 Ban đêm hoặc trời lạnh

Khi úm chim non tùy thuộc vào nhiệt độ và thời tiết để điều chỉnh thời gian úm và nhiệt độ cho phù hợp

Trong thời gian úm cần quan sát thường xuyên để theo dõi tình trạng sứ khỏe của cút Úm cút thường gặp tình trạng cút con chồng chất lên nhau Gặp trường hợp này phải xem:

Có đủ độ ấm không (nóng quá hoặc lạnh quá)

Có độ thông thoáng không

Có ăn uống bình thường và thức ăn có bị nhiễm độc không.

Phải có phương pháp dự phòng lúc cúp điện

Có bị lây nhiễm dịch bệnh không để có biện pháp điều chỉnh kịp thời Nếu không có nhiệt kế thì có thể quan sát bằng mắt: nhiệt độ vừa phải cút tản đều ăn uống bình thường, quá nóng cút tránh xa bóng đèn ăn ít uống nhiều nước, quá lạnh cút chụm lại gần bóng đèn ăn uống giảm

2.3.1.4 Chế độ dinh dưỡng cho cút con

Loại thức ăn

Cho cút con ăn thức ăn hỗn hợp pha trộn theo công thức riêng (nhiều bánh dầu và bột cá nhưng lại ít bột xương, bột sò hơn so với thức ăn của cút đẻ) Thức ăn của cút con phải được xay nhuyễn để cút con có thể mổ ăn hết

Cách cho ăn

Trong 3 ngày đầu, dùng máng ăn dẹt có lót lưới 1cm x 1cm để cút con tập

ăn Sau đó dùng máng ăn con quay dài 0,9m Bình quân 200 con dùng 2 máng ăn dài và 2 bầu nước nhỏ dành riêng cho cút Không nên dùng bầu nước lớn của gà để cút con uống vì cút con sẽ lọt vào ướt mình, dồn đống

và chết Máng ăn uống không nên để gần nguồn nhiệt vì thức ăn và nước uống sẽ bị sưởi nóng cút con sẽ chê, không ăn uống

Ngoài ra, trong chuồng úm, nên đặt các bầu nước nhỏ chứa nước sạch sẽ để cho cút uống Thay nước uống và rửa bầu mỗi ngày 2 lần Nếu có điều kiện, pha Polyvitamin vào nước cho cút uống

Lượng thức ăn phụ thuộc vào ngày tuổi và trọng lượng cơ thể:

Giai đoạn từ 0-30 ngày tuổi nên cho chim cút non ăn thức ăn nhiều chất dinh dưỡng, có mùi thơm, dễ tiêu hóa, cho ăn nhiều lần trong ngày

Giai đoạn 31-42 ngày tuổi, thay đổi dần tỉ lệ thức ăn cho chim cút đẻ và chim cút non, cho ăn vừa đủ để chim không quá béo và đẻ sớm

Giai đoạn đẻ, dùng thức ăn cho chim cút đẻ, cho ăn vào ban ngày và ban đêm cần có đủ ánh sáng để chim ăn được nhiều hơn.

Bảng 2: Khẩu phần ăn hằng ngày của cút

Bảng 2 2.3.1.5 Chọn cút con

Nếu nuôi cút để lấy trứng thương phẩm thì chỉ cần nuôi cút mái Cút trống nuôi để bán thịt Nếu nuôi cút để lấy trứng ấp thì cần nuôi cả mái lẫn trống theo tỉ lệ 1 trống/ 3 mái

Từ tuần lễ thứ 3, có thể phân biệt cút trống và cút mái

Cút trống: toàn bộ lông ở phía dưới cổ và ức có mảu đỏ nâu

Cút mái: lông ở phía dưới cổ và ức có lốm đốm đen

Riêng đối với các giống cút nâu (như cút Anh) thì không phân biệt được bằng màu sắc lông Do đó phải chờ đến tuần lễ thứ 6 mới phân biệt được.Cút trống: có bầu tinh phát triển rõ ở sau đuôi Cút mái không có

Ngày tuổi Lượng thức ăn (g) Trọng lượng cơ thể (g)

Cút mái bắt đầu đẻ lúc 10 – 11 tuần tuổi, tỉ lệ đẻ tăng dần đến tuần tuần

18, sau đó giảm dần đến tuần tuổi 60 thì giảm rất nhanh

Vỉ hứng phân có kích thước dư ra 10cm chiều rộng so với đáy lồng để che không cho phân rơi xuống máng ăn, máng uống ở ngăn dưới.

Máng ăn, uống treo ở dọc theo chiều dài của lồng

Hình 4: Chuồng nuôi Cút đẻ

2.3.2.2 Chọn giống

Chim cút giống chuyên trứng được nuôi rộng rãi là giống chim cút Nhật Bản, có tên khoa học là “Corturnix japonica”

Giống này Có đặc điểm là dễ nuôi, sức kháng bệnh cao, đẻ nhiều trứng và

thời gian khai thác trứng kéo dài, nhiều con đẻ trên 300 quả/năm.

Hiên nay chim cút đang được nuôi rất phổ biến Bởi vì nuôi chim cút rất

dễ, vốn đầu tư thấp, có thể xây dựng chuồng trại với diện tích rất nhỏ Thời gian sinh trưởng của chim cút ngắn, xoay vòng vốn đầu tư nhanh

Hình 5: Các giống chim Cút

Chọn mua cút ở những cơ sở sản xuất giống bố mẹ Cút giống phải khỏe mạnh, nhanh nhẹn, háu ăn và không bị dịch bệnh, dị tật

Cút con lúc ngày 20 ngày tuổi có thể phân biệt trống mái Nuôi đến 25 ngày tuổi thì chọn lọc những con đủ tiêu chuẩn làm giống nuôi riêng:Chọn cút mái: Lông ức màu vàng rơm, lốm đốm chấm đen Đầu thanh tú,

cổ nhỏ, lông da bóng mượt, xương chậu rộng, hậu môn nở, đỏ hồng và mềm mại Khối lượng 70-75g/con lúc 20 ngày tuổi

Chọn cút trống: Lông ức và hai bên má màu nâu đỏ (verni) không xen màu khác Khỏe mạnh, nhanh nhẹn, lông da bóng mượt, thân hình thon gọn, đầu nhỏ, mỏ ngắn, cổ dài, ngực nở, 25 ngày tuổi nặng từ 70-90g

Phối giống: Chọn 1 trống cho 2-3 mái Cho phối giống khi cút được 3 – 4 tháng tuổi Phối giống sớm sẽ làm cho bầy cút nhanh bị loại thải

2.3.2.3 Chế độ dinh dưỡng cho cút đẻ:

Cút là loại gia cầm có hệ số biến dưỡng rất lớn: mỗi ngày một con cút mái

ăn khoảng 23 – 25g thức ăn và đẻ một quả trứng nặng 10 – 11g

Muốn cút đẻ sai, phải cho ăn đầy đủ và thức ăn phải có chất lượng tốt Thức ăn tốt nhất cho cút phải chứa đủ 24% đạm tổng số, 4% canxi, vitamin

và đầy đủ các nguyên tố vi lượng

Các nguyên tố có kích thước lớn như bắp, đậu, bánh dầu… phải được xay nhỏ thành các mảnh vụn 1mm

Thức ăn pha trộn xong, chỉ nên sử dụng trong vòng 3 – 5 ngày để tránh bị

ẩm và nhiễm nấm

Cần cung cấp đầy đủ nước sạch cho cút uống Mỗi ngày thay nước 2 lần Nếu có điều kiện, nên pha thêm Polyvitamin vào nước uống để cung cấp thêm vitamin cho cút

Bảng 3: Công thức pha trộn thức ăn hỗn hợp cho cút đẻ

Tránh gây tiếng ồn hoặc di chuyển cút từ chuồng này sang chuồng khác khi cút đang đẻ vì sẽ gây stress làm cút giảm đẻ

Giữ cho nhiệt độ trong chuồng ổn định khoảng 20 – 25oC bằng cách dùng các vật liệu cách nhiệt và thông gió

2.3.2.5 Vệ sinh chăn nuôi

Một số bệnh thường gặp ở chim cút: Dịch tả, Marek, thương hàn, cầu trùng

Phòng bệnh cho cút đẻ bằng vaccin: Cút 20 ngày tuổi dùng vaccin Lasota hòa vào nước uống Cách 3 tháng sau hòa cho uống lại

ND-Định kỳ vệ sinh và sát trùng chuồng trại

2.4 CHUỒNG TRẠI

Chuồng nuôi phải Cách xa khu dân cư, có nguồn nước sạch, mát mẻ về mùa hè và ấm về mùa đông, nên xây chuồng nuôi theo hướng đông, đông – nam Kích thước: chiều rộng< 8m, chiều cao>2.5m

Dùng lưới sắt để ngăn các vách chuồng giữ cho chim và chuột không lọt vào chuồng, nền chuồng bằng ximăng, hơi dốc để dễ dàng vệ sinh

Nếu có nhiều dãy chuồng, nên bố trí mỗi chuồng cách nhau 10m để đảm bảo an toàn dịch bệnh

2.4.1 Mát mẻ

Nhiệt độ thích hợp cho cút đẻ là 18oC – 25oC Nóng quá hay lạnh quá đều làm cho cút đẻ giảm Nhiệt độ chênh lệch giữa ngày và đêm càng lớn thì sẽ càng gây “Stress”, kéo theo sự gia tăng mức độ điều chỉnh ảnh hưởng đến sinh lý Có thể khắc phục bằng cách dùng vật liệu có độ cách nhiệt và thông gió một cách hợp lý

nuôi vẫn còn giữ bản tính của tổ tiên, có thính giác và thị giác rất phát triển nên dễ bị kích động bởi các xáo trộn của môi trường bên ngoài

Do đó để cút đẻ tốt cần giữ môi trường yên tĩnh và quen thuộc càng nhiều càng tốt

2.4.4 Hợp vệ sinh

Cùng với sự phát triển của đàn cút thì mật độ phát triển của mầm bệnh tăng cao Để cắt đứt mối nguy hiểm ấy cần tạo nhiều điều kiện thuận lợi để cút phát triển, chuồng trại phải sạch sẽ và đảm bảo vệ sinh

2.4.5 Tránh mèo, chuột

Mèo và chuột là kẻ thù của cút, vì cút là mồi ngon của chúng Vì vậy cần

có biện pháp rào chắn bảo vệ cẩn thận, chắc chắn, tùy điều kiện cụ thể mà

đề phòng sự phá hoại gây ra của mèo và chuột

kiểu chuồng nuôi chim Cút

2.5 PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH CHO CÚT

Với phương châm phòng bệnh là chính, thực hiện tốt chơng trình 3 sạch: ở sạch,

ăn sạch, uống sạch Đặc biệt, khi thời tiết hoặc môi trường sống thay đổi, cần phải

vệ sinh, chăm sóc nuôi dưỡng thật tốt, có thể bổ sung kháng sinh và vitamin cho cút 3-5 ngày để tăng cờng sức đề kháng và chống stress gây hại

Thường xuyên theo dõi cân cút để phòng và trị bệnh kịp thời, nhất là những bệnh thường gặp như: Ngộ độc thức ăn (Aflatoxin), suy dinh dưỡng, sưng mắt, tiêu chảy và phân sáp, bệnh thương hàn, CRD, viêm ruột hoại tử…

2.5.1 Hội chứng suy dinh dưỡng

Cút chậm lớn, phát triển không đồng đều, lông xác xơ Ở cút đẻ thì năng suất trứng giảm đi, kích thước trứng nhỏ lại

Phòng trị: Cho ăn thức ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, pha thêm vitamin vào

nước uống hoặc trộn vào các thức ăn cho cút ăn

2.5.2 Hội chứng ngộ độc thức ăn

Do ăn phải các thức ăn hư cũ, bị nấm mốc, không hợp vệ sinh

Triệu chứng: Cút gầy còm, ăn ít, đứng yên một chỗ đầu chúc xuống đất

hoặc đi lảo đảo, thụt lùi hoặc xoay vòng vòng

Phòng trị: Chọn thức ăn tốt, mới pha trộn trong vòng 3 – 5 ngày, hợp vệ sinh

Nếu vừa thấy hiện tượng ngộ độc thì ngưng ngay loại thức ăn đang dùng Thay thế bằng loại thức ăn mới, có chất lượng bảo đảm

Dùng thuốc I.M hỗn hợp gồm: Strychnin 1 mg + Vitamin B1 50 mg + Vitamin B12 1000… chích cho 3 – 5 cút đẻ hoặc cho 10 – 15 cút con uống Mỗi ngày 2 lần

2.5.3 Hội Chứng sưng mắt

Do thiếu Vitamin A hoặc do chuồng thiếu thông thoáng, tích tụ khí độc.Phòng trị: Bổ sung vitamin A: 10.000 IU/ con/ ngày Điều chỉnh cho chuồng nuôi được thông thoáng.- Nhỏ mắt ngày 2 lần.

2.5.4 Chứng chết đột ngột

Thông thường khi nuôi cút thì tỉ lệ cút chết là 1 – 1,5%/ tháng khi điều kiện chuồng trại không tốt, chế độ dinh dưỡng không đầy đủ, hợp lý, nhiễm trùng bộ phận sinh dục thì tỷ lệ chết sẽ tăng cao đột ngột…

phòng trị: cần tìm hiểu rõ nguyên nhân và điều chỉnh ngay các sai sót Nên thường xuyên pha vào nước uống của cút các vitamin và Terramycine

Ở cút đẻ: cút bị ỉa chảy, phân lỏng như nước, và có đốm trắng, bỏ ăn, ủ rũ,

đẻ kém Vỏ trứng mềm, màu nâu, không có các đốm trên vỏ

Phòng trị: Dùng thuốc đặc hiệu do cán bộ thú y hướng dẫn, để cho cút uống phòng bệnh định kỳ

2.5.7 Bệnh CRD ở chim cút