Chuyên đề kỹ thuật chăn nuôi chim cút

Mặckhác việc nuôi chim cút cũng rất đơn giản vốn đầu tư các trang thiết bị chuồngnuôi ít, giống chim cút ở Việt Nam rất dồi dào giá thành mua con giống thấp và so với các loại gia cầm kh

MỤC LỤC

Trang

CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ 5

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG 6

2.1 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA CHIM CÚT 6

2.2 CON GIỐNG 6

2.2.1 Các giống cút phổ biến 6

2.2.1.1 Cút Anh 6

2.2.1.2 Cút Pharaoh 6

2.2.1.3 Cút Pháp 7

2.2.2 Phân biệt cút trống và cút mái 7

2.2.3 Cách chọn giống cút 7

2.2.4 Cách chọn giống Cút 7

2.3 KỸ THUẬT NUÔI CHIM CÚT 8

2.3.1 Sản xuất cút con 8

2.3.1.1 Chọn trứng 8

2.3.1.2 Ấp trứng 8

2.3.1.3 Úm cút con 9

2.3.1.4 Chế độ dinh dưỡng cho cút con 11

2.3.1.5 Chọn cút con 12

2.3.2 Nuôi chim Cút đẻ 13

2.3.2.1 Chuồng nuôi cút đẻ 13

2.3.2.2 Chọn giống 14

2.3.2.3 Chế độ dinh dưỡng cho cút đẻ 15

2.3.2.5 Vệ sinh chuồng nuôi 16

2.4 CHUỒNG TRẠI 17

2.4.1 Mát mẻ 17

2.4.2 Thoáng khí 17

2.4.3 Yên tĩnh 17

2.4.4 Hợp vệ sinh 18

2.4.5 Tránh mèo chuột 18

2.5 PHÒNG TRỪ BỆNH CHO CÚT 19

2.5.1.Chứng suy dinh dưỡng 19

2.5.2.Chứng ngộ độc thức ăn 19

2.5 3 Chứng sưng mắt 20

2.5.4 Chứng chết đột ngột 20

2.5 5 Chứng nằm liệt của cút đẻ 20

2.5.6 Bệnh dịch ở cút 20

2.5 7 Bệnh CRD ở chim cút 21

2.6 GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CHIM CÚT 21

2.6.1 Giá trị dinh dưỡng của thịt chim cút 21

2.6.2 Giá trị dinh dưỡng của trứng chim cút 23

2.6.3 Chim cút trong ẩm thực 24

2.6.4 Chim cút trong Đông-Nam dược 25

2.6.5 Theo dược học dân gian Việt Nam 26

CHƯƠNG 3 KẾT LUẬN 27

TÀI LIỆU THAM KHẢO 28

DANH MỤC HÌNH

Hình 1: Chọn trứng chim Cút để ấp 8

Hình 2: Chuồng úm cút con 10

Hình 3: Nuôi cút đẻ 13

Hình 4: Chuồng nuôi cút đẻ 14

Hình 5: Các giống chim cút 14

Hình 6: Một số kiểu chuồng nuôi chim cút 18

Hình 7: Một số sản phẩm chế biến từ cút 25

DANH MỤC BẢNG

Bảng 1: Nhiệt độ úm cút con 10Bảng 2:Khẩu phần ăn hàng ngày của cút 12Bảng 3: Công thức pha trộn thức ăn hổn hợp cho cút đẻ 16

CHƯƠNG 1 ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngày nay khi đời sống ngày càng được cải thiện thì nhu cầu con đòi hỏi ngàycàng cao Những sản phẩm kém chất lượng dần dần bị loại thải thay vào đó lànhững sản phẩm có chất lượng Một trong những sản phẩm được ưa chuộng nhấthiện nay là những phẩm được sản xuất từ chim cút Thịt và trúng cút chế biếnđược nhiều món ăn ngon bổ dưỡng Phân cút cũng là một nguồn phân bón rất tốtcho các loại cây trồng, đồng thời dùng cho hầm bếp Biogas rất tiện lợi Mặckhác việc nuôi chim cút cũng rất đơn giản vốn đầu tư các trang thiết bị chuồngnuôi ít, giống chim cút ở Việt Nam rất dồi dào giá thành mua con giống thấp và

so với các loại gia cầm khác, nuôi cút ít bị rủi ro hơn, đồng thời ít bị động với thịtrường tiêu thụ nên người nuôi thu được lợi nhuận cao góp phần phát triển kinh

tế đất nước

CHƯƠNG 2 NỘI DUNG

2.1 MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC CỦA CHIM CÚT.

Chim cút có thị giác rất phát triển nên có khả năng nhận biết và chọn lọc thức ăncao, nhưng vị giác và khứu giác lại kém phát triển nên khó nhận biết mùi vị thức

ăn Vì vậy, cút rất dễ bị ngộ độc thức ăn do ăn phải thức ăn ôi, mốc

Chim cút mặc dầu đã được thuần hóa nuôi dưỡng từ lâu nhưng còn mang nhiềuđặc tính hoang dã Đáng chú ý là vẫn sợ tiếng động, tiếng ồn, thường bay lên vavào thành lồng, chết

Ngày nay, chim cút nuôi nhốt,cho ăn đầy đủ, chăm sóc tốt cho sản lượng trứng

300 – 360 trứng/năm, có con đến 400 trứng/năm Tỷ lệ đẻ trung bình đến 90%, khối lượng trứng trung bình 10 - 15g/quả Tuổi bắt đầu đẻ trứng khoảng 40ngày, thời gian sử dụng đẻ trứng 14- 18 tháng

80-Nuôi cút đẻ không đòi hỏi nhiều diện tích chuồng nuôi, thức ăn chi phí khôngnhiều nhưng hiệu quả chăn nuôi cao Mỗi ngày cho ăn 20-25gr thức ăn và cútcho một quả trứng nặng 10-11 gam cho thấy cút là loài gia cầm có năng suất tạotrứng cao

Nhỏ con (trọng lượng trung bình 180 – 200 g), trứng có vỏ trắng với những đốm

to, đen nhạt.Cút Pharaoh có nguồn gốc hoang dã nên ít thích hợp việc

nuôi trong chuồng Do đó người ta chỉ thường nuôi các con lai của giống này.

2.2.1.3 Cút Pháp

Nhập vào nuớc ta khoảng 1980 Cút Pháp to con (trọng lượng trung bình 250 –

300 g), màu lông trắng hơn cút Pharaoh Trứng có vỏ màu trắng với các đốm đennhạt nhỏ lấm tấm như đầu kim

2.2.2 Phân biệt Cút trống và Cút mái

Nếu mục đích chăn nuôi cút để khai thác trứng thì chỉ cần nuôi cút mái

Những đặc điểm để phân biệt cút trống, mái như sau: (kể từ tuần lễ thứ 3)

-Cút trống : toàn bộ lông ở phía dưới cổ và ức có màu đỏ verni

-Cút mái : lông ở phía dưới cổ và ức có lốm đốm đen như hạt cườm

2.2.3 Cách chọn giống Cút

Cả cút trống lẫn cút mái đều phải khỏe mạnh, lanh lẹ, háu ăn Khi cút trống được

3 tháng tuổi và cút mái được trên 3 tháng tuổi thì mới nên cho giao phối để lấytrứng ấp sản xuất cút giống

Cút giống tốt khi đạt được các tiêu chuẩn sau đây:

Cút mái:

Thân hình êm, mịn.Vóc dáng trung bình.Khoảng cách giữa xương sống vàxương ức rộng Xương chậu nở rất rộng và rất mềm Hậu môn đỏ tươi và mởrộng

Cút trống

Thân hình gọn, nhỏ nhăn hơn cút mái Đầu nhỏ, cổ ngắn, mỏ dài Bầu tinh notròn, đỏ sẫm, co bóp thường xuyên Khi bóp nhẹ bầu tinh tiết ra nhiều tinh dịchtrắng như bọt xà phòng

2.3 KỸ THUẬT NUÔI CHIM CÚT.

2.3.1 Sản xuất cút con

2.3.1.1 Chọn trứng

Trứng phải được nhặt thường xuyên, ít nhất 3 lần/ ngày Trứng không dự trữ quá

7 ngày sau khi đẻ.Trong thời gian dự trữ, nhiệt độ dự trữ là 160C và ẩm độkhoảng 65%

Trứng có trọng lượng trung bình, không dị hình, vỏ trứng không bị nứt, khôngvấy bẩn

Hình 1: Chọn trứng chim Cút để ấp

2.3.1.2 Ấp trứng

Trứng được xếp vào các khay ấp, đầu to quay lên trên Đặt các khay ấp vào máy

ấp trứng, sau 14 ngày trong phòng ấp và 2 ngày trong phòng nở, trứng sẽ nở.Trong thời gian trứng ở trong phòng ấp, cần trở trứng theo định kỳ để điều hòanhiệt độ của các trứng:

Đối với máy ấp hiện đại: Việc đảo trứng được thực hiện tự động theo đồng hồ đogiờ.

Đối với máy ấp trứng thủ công: đảo trứng bằng tay ngày 3 lần

Trước khi đưa cút vào, cần sưởi nóng chuồng bằng bóng đèn 75W trong 12 giờ

Điều chỉnh nhiệt độ trong chuồng úm: tuần lễ đầu: 35oC, tuần lễ thứ hai:

32oC Từ tuần lễ thứ ba trở đi thì không cần sưởi nữa

Tuy vậy, vào mùa lạnh, nếu nhiệt độ xuống thấp hơn 29oC thì cần sưởi ấm chocút Có thể quan sát chuồng úm để biết nhiệt độ trong chuồng có thích hợp chưa

để điều chỉnh công suất đèn úm: Nếu nhiệt độ thích hợp: cút con hiện diện đềutrong chuồng, nếu nóng, cút tản ra xa nguồn nhiệt, nếu lạnh, cút tụ lại gần nguồnnhiệt

Chuồng úm cút phải đặt nơi không bị nguồn ánh sáng chiếu trực tiếp và không bịgió lùa nhưng phải đảm bảo độ thoáng khí cần thiết

Hình 2: Chuồng úm cút con

Mật độ úm: tuần lễ đầu: 200 con/m2, tuần lễ thứ hai: 100 con/m2 Từ tuần lễ thứ

ba chuyển cút con sang nuôi tại chuồng nuôi cút lớn

Có đủ độ ấm không (nóng quá hoặc lạnh quá)

Có độ thông thoáng không

Có ăn uống bình thường và thức ăn có bị nhiễm độc không.

Phải có phương pháp dự phòng lúc cúp điện

Có bị lây nhiễm dịch bệnh không để có biện pháp điều chỉnh kịp thời Nếukhông có nhiệt kế thì có thể quan sát bằng mắt: nhiệt độ vừa phải cút tản đều

ăn uống bình thường, quá nóng cút tránh xa bóng đèn ăn ít uống nhiều nước,quá lạnh cút chụm lại gần bóng đèn ăn uống giảm

2.3.1.4 Chế độ dinh dưỡng cho cút con

Loại thức ăn

Cho cút con ăn thức ăn hỗn hợp pha trộn theo công thức riêng (nhiều bánh dầu

và bột cá nhưng lại ít bột xương, bột sò hơn so với thức ăn của cút đẻ) Thức ăncủa cút con phải được xay nhuyễn để cút con có thể mổ ăn hết

sẽ chê, không ăn uống

Ngoài ra, trong chuồng úm, nên đặt các bầu nước nhỏ chứa nước sạch sẽ để chocút uống Thay nước uống và rửa bầu mỗi ngày 2 lần Nếu có điều kiện, phaPolyvitamin vào nước cho cút uống

Lượng thức ăn phụ thuộc vào ngày tuổi và trọng lượng cơ thể:

Giai đoạn từ 0-30 ngày tuổi nên cho chim cút non ăn thức ăn nhiều chất dinh dưỡng, có mùi thơm, dễ tiêu hóa, cho ăn nhiều lần trong ngày Giai đoạn 31-

42 ngày tuổi, thay đổi dần tỉ lệ thức ăn cho chim cút đẻ và chim cút non, cho

ăn vừa đủ để chim không quá béo và đẻ sớm

Giai đoạn đẻ, dùng thức ăn cho chim cút đẻ, cho ăn vào ban ngày và ban đêmcần có đủ ánh sáng để chim ăn được nhiều hơn.

Bảng 2: Khẩu phần ăn hằng ngày của cút

Ngày tuổi

0 1-7 8-14 15-21 22-28 29-35 36-42 43 Bảng 2 2.3.1.5 Chọn cút con

Nếu nuôi cút để lấy trứng thương phẩm thì chỉ cần nuôi cút mái Cút trống nuôi

để bán thịt Nếu nuôi cút để lấy trứng ấp thì cần nuôi cả mái lẫn trống theo tỉ lệ 1trống/ 3 mái

Từ tuần lễ thứ 3, có thể phân biệt cút trống và cút mái

Cút trống: toàn bộ lông ở phía dưới cổ và ức có mảu đỏ nâu

Cút mái: lông ở phía dưới cổ và ức có lốm đốm đen

Riêng đối với các giống cút nâu (như cút Anh) thì không phân biệt được bằngmàu sắc lông Do đó phải chờ đến tuần lễ thứ 6 mới phân biệt được

Cút trống: có bầu tinh phát triển rõ ở sau đuôi Cút mái không có

2.3.2 Nuôi chim Cút đẻ

Những năm gần đây nghề chăn nuôi chim cút đã phát triển ở nhiều vùngtrong tỉnh; tập trung ở ven thành phố, thị trấn và đã đem lại hiệu quả kinh tếcho nhiều hộ nông dân Trong đó nuôi cút đẻ lấy trứng cung cấp cho thịtrường tiêu dùng có lợi thế hơn so với nuôi cút lấy thịt

Cút mái bắt đầu đẻ lúc 10 – 11 tuần tuổi, tỉ lệ đẻ tăng dần đến tuần tuần 18, sau

đó giảm dần đến tuần tuổi 60 thì giảm rất nhanh

Lồng thường làm bằng kẽm, hoặc lưới, nẹp gỗ, nóc làm vật liệu mềm vì cút hay

có thói quen nhảy lên cao, đụng vào nóc lồng

Đáy lồng làm bằng lưới kẽm tròn hoặc lỗ ô vuông để phân lọt xuống vỉ hứng bêndưới Đáy lồng có độ dốc 2 – 3% để trứng lăn ra vỉ hứng trứng Chiều cao củamỗi lồng là 16 – 18 cm

Vỉ hứng phân có kích thước dư ra 10cm chiều rộng so với đáy lồng để che khôngcho phân rơi xuống máng ăn, máng uống ở ngăn dưới.

Máng ăn, uống treo ở dọc theo chiều dài của lồng

Hình 5: Các giống chim Cút

Chọn mua cút ở những cơ sở sản xuất giống bố mẹ Cút giống phải khỏe mạnh, nhanh nhẹn, háu ăn và không bị dịch bệnh, dị tật

Cút con lúc ngày 20 ngày tuổi có thể phân biệt trống mái Nuôi đến 25 ngày tuổithì chọn lọc những con đủ tiêu chuẩn làm giống nuôi riêng:

Chọn cút mái: Lông ức màu vàng rơm, lốm đốm chấm đen Đầu thanh tú, cổnhỏ, lông da bóng mượt, xương chậu rộng, hậu môn nở, đỏ hồng và mềm mại.Khối lượng 70-75g/con lúc 20 ngày tuổi

Chọn cút trống: Lông ức và hai bên má màu nâu đỏ (verni) không xen màu khác.Khỏe mạnh, nhanh nhẹn, lông da bóng mượt, thân hình thon gọn, đầu nhỏ, mỏngắn, cổ dài, ngực nở, 25 ngày tuổi nặng từ 70-90g

Phối giống: Chọn 1 trống cho 2-3 mái Cho phối giống khi cút được 3 – 4 thángtuổi Phối giống sớm sẽ làm cho bầy cút nhanh bị loại thải

2.3.2.3 Chế độ dinh dưỡng cho cút đẻ:

Cút là loại gia cầm có hệ số biến dưỡng rất lớn: mỗi ngày một con cút mái ănkhoảng 23 – 25g thức ăn và đẻ một quả trứng nặng 10 – 11g

Muốn cút đẻ sai, phải cho ăn đầy đủ và thức ăn phải có chất lượng tốt Thức ăntốt nhất cho cút phải chứa đủ 24% đạm tổng số, 4% canxi, vitamin và đầy đủ cácnguyên tố vi lượng

Các nguyên tố có kích thước lớn như bắp, đậu, bánh dầu… phải được xay nhỏthành các mảnh vụn 1mm

Thức ăn pha trộn xong, chỉ nên sử dụng trong vòng 3 – 5 ngày để tránh bị ẩm vànhiễm nấm

Cần cung cấp đầy đủ nước sạch cho cút uống Mỗi ngày thay nước 2 lần Nếu cóđiều kiện, nên pha thêm Polyvitamin vào nước uống để cung cấp thêm vitamincho cút

Bảng 3: Công thức pha trộn thức ăn hỗn hợp cho cút đẻ

Tránh gây tiếng ồn hoặc di chuyển cút từ chuồng này sang chuồng khác khi cútđang đẻ vì sẽ gây stress làm cút giảm đẻ

Giữ cho nhiệt độ trong chuồng ổn định khoảng 20 – 25oC bằng cách dùng cácvật liệu cách nhiệt và thông gió

2.3.2.5 Vệ sinh chăn nuôi

Một số bệnh thường gặp ở chim cút: Dịch tả, Marek, thương hàn, cầu

2.4 CHUỒNG TRẠI

Chuồng nuôi phải Cách xa khu dân cư, có nguồn nước sạch, mát mẻ về mùa

hè và ấm về mùa đông, nên xây chuồng nuôi theo hướng đông, đông – nam Kích thước: chiều rộng< 8m, chiều cao>2.5m

Dùng lưới sắt để ngăn các vách chuồng giữ cho chim và chuột không lọt vào chuồng, nền chuồng bằng ximăng, hơi dốc để dễ dàng vệ sinh

Nếu có nhiều dãy chuồng, nên bố trí mỗi chuồng cách nhau 10m để đảm bảo

2.4.3 Yên tĩnh

Nguồn gốc của chim cút hiện nay là loài cút rừng sống hoang dã trong các lùmbụi nên bản tính cút rất nhút nhát Dù đã được thuần hóa nhưng cút

nuôi vẫn còn giữ bản tính của tổ tiên, có thính giác và thị giác rất phát triển nên

dễ bị kích động bởi các xáo trộn của môi trường bên ngoài

Do đó để cút đẻ tốt cần giữ môi trường yên tĩnh và quen thuộc càng nhiều càngtốt

2.4.4 Hợp vệ sinh

Cùng với sự phát triển của đàn cút thì mật độ phát triển của mầm bệnh tăng cao

Để cắt đứt mối nguy hiểm ấy cần tạo nhiều điều kiện thuận lợi để cút phát triển,chuồng trại phải sạch sẽ và đảm bảo vệ sinh

2.4.5 Tránh mèo, chuột

Mèo và chuột là kẻ thù của cút, vì cút là mồi ngon của chúng Vì vậy cần có biệnpháp rào chắn bảo vệ cẩn thận, chắc chắn, tùy điều kiện cụ thể mà đề phòng sựphá hoại gây ra của mèo và chuột

kiểu chuồng nuôi chim Cút

2.5 PHÒNG VÀ TRỊ BỆNH CHO CÚT

Với phương châm phòng bệnh là chính, thực hiện tốt chơng trình 3 sạch: ở sạch,

ăn sạch, uống sạch Đặc biệt, khi thời tiết hoặc môi trường sống thay đổi, cầnphải vệ sinh, chăm sóc nuôi dưỡng thật tốt, có thể bổ sung kháng sinh và vitamincho cút 3-5 ngày để tăng cờng sức đề kháng và chống stress gây hại

Thường xuyên theo dõi cân cút để phòng và trị bệnh kịp thời, nhất là những bệnhthường gặp như: Ngộ độc thức ăn (Aflatoxin), suy dinh dưỡng, sưng mắt, tiêuchảy và phân sáp, bệnh thương hàn, CRD, viêm ruột hoại tử…

2.5.1 Hội chứng suy dinh dưỡng

Cút chậm lớn, phát triển không đồng đều, lông xác xơ Ở cút đẻ thì năng suấttrứng giảm đi, kích thước trứng nhỏ lại

Phòng trị: Cho ăn thức ăn đầy đủ chất dinh dưỡng, pha thêm vitamin vào nước

uống hoặc trộn vào các thức ăn cho cút ăn

2.5.2 Hội chứng ngộ độc thức ăn

Do ăn phải các thức ăn hư cũ, bị nấm mốc, không hợp vệ sinh

Triệu chứng: Cút gầy còm, ăn ít, đứng yên một chỗ đầu chúc xuống đất hoặc đilảo đảo, thụt lùi hoặc xoay vòng vòng

Phòng trị: Chọn thức ăn tốt, mới pha trộn trong vòng 3 – 5 ngày, hợp vệ sinh

Nếu vừa thấy hiện tượng ngộ độc thì ngưng ngay loại thức ăn đang dùng

Thay thế bằng loại thức ăn mới, có chất lượng bảo đảm

Dùng thuốc I.M hỗn hợp gồm: Strychnin 1 mg + Vitamin B1 50 mg +

Vitamin B12 1000… chích cho 3 – 5 cút đẻ hoặc cho 10 – 15 cút con uống.Mỗi ngày 2 lần

2.5.3 Hội Chứng sưng mắt

Do thiếu Vitamin A hoặc do chuồng thiếu thông thoáng, tích tụ khí độc.

Phòng trị: Bổ sung vitamin A: 10.000 IU/ con/ ngày Điều chỉnh cho chuồngnuôi được thông thoáng.- Nhỏ mắt ngày 2 lần

2.5.4 Chứng chết đột ngột

Thông thường khi nuôi cút thì tỉ lệ cút chết là 1 – 1,5%/ tháng khi điều kiệnchuồng trại không tốt, chế độ dinh dưỡng không đầy đủ, hợp lý, nhiễm trùng bộphận sinh dục thì tỷ lệ chết sẽ tăng cao đột ngột…

phòng trị: cần tìm hiểu rõ nguyên nhân và điều chỉnh ngay các sai sót Nênthường xuyên pha vào nước uống của cút các vitamin và Terramycine

2.5.5 Chứng nằm liệt của cút đẻ

Do xương cánh bị gãy vì thiếu canxi, thường gặp ở cút đã đẻ trên 4 tháng

Cút không đi đứng được, không ăn uống được, ốm lần rồi chết

Phòng: Đảm bảo đầy đủ canxi và phôtpho trong khẩu phần ăn của cút đẻ

Bệnh CRD là bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn Mycoplasma gây nên Bệnhgây viêm đường hô hấp từ xoang mũi, thanh quản, lây nhiễm qua đường hôhấp là chính, cũng có thể lây qua trứng khi vỏ trứng bị nhiễm mầm bệnh, lúccút con nở ra hít phải mầm bệnh sẽ bị lây bệnh.

Triệu chứng: Chim cút khó thở, sức ăn giảm hẳn, chảy nước mũi kêu quécquéc, tỉ lệ đẻ giảm Bị nặng, cút bỏ ăn và chết Bệnh dễ nhầm với bệnh cảmcúm ở cút, nếu cho uống nước gừng, sả càng làm cho đàn cút bị lây lan nhiều

Điều trị: vẫn sử dụng các loại kháng sinh trên nhưng liều lượng tăng gấp đôi,dùng liên tục từ 5-7 ngày khi đàn cút đã có biểu hiện bệnh CRD Cần táchriêng những con bị bệnh để điều trị

2.6 GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CHIM CÚT

2.6.1 Giá trị dinh dưỡng của thịt chim cút

100 gram thịt chim cút (tươi) chứa:

- Calories

- Chất đạm