Bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang, bức bối của người thanh niên cộng sản đang bị cầm tù, khi nghe thấy tiếng chim tu hú báo hiệu mùa hè đến đã muốn phá tung xiềng xích để trở về với đồ
Trang 1Soạn bài Luyện tập và vận dụng Tập 1 Ngữ văn 10 sách
KNTT
1 Đọc
Ghi vào vở chữ cái đứng trước phương án trả lời đúng nhất cho mỗi câu hỏi (từ câu
1 đến câu 3)
Câu 1 Văn bản thuộc loại nào?
A Văn bản văn học
B Văn bản thông tin
C Văn bản nghị luận
D Văn bản đa phương thức
Trả lời:
Câu 1: C
Câu 2 Câu nào trong bài viết khái quát đầy đủ đặc trưng của cảnh vật được gọi lên ở bài thơ Thiên Trường vẫn vọng?
A Bài thơ tả một cành thôn quê như muôn vàn cảnh thôn quê lúc chiều xuống
B Cảnh giản đơn, đạm bạc, quê mùa mà sức chứa đựng lớn lao, kỉ
C Không thể nào khác là một cảnh thanh bình, yên ả, phơn phớt chút tươi vui hiền lành, thầm lặng phát ra từ một cuộc sống có phản âm no, hạnh phúc,
D Chiều đã tà nhưng xóm thôn chưa đi vào hoàng hôn hắn
Trả lời:
Câu 2: A
Câu 3 Bài viết được triển khai theo trình tự nào?
A Phân tích lần lượt từng câu thơ một
B Giảng nghĩa từ ngữ trước, sau đó đi vào phân tích ý nghĩa các câu thơ và bài thơ,
C Phân tích văn bản thơ, tiếp đó mở rộng liên hệ tới hoàn cảnh sáng tác và k thể của tác giả bài thơ,
D Nêu cảm nhận chung về bài thơ, phân tích bài thơ, đánh giá ý nghĩa của bài thơ,
Trang 2Trả lời:
Câu 3: D
Trả lời câu hỏi:
Câu 1
- Ở đây lại là trong tầm mắt và thẩm mỹ, điệu xúc động của một ông vua thi sĩ Ông vua ấy - Trần Nhân Tông Đúng là tự thân lăn lộn trong dân, cùng nhân dân vào sinh
ra tử gian khổ biết chừng nào mới đánh đuổi được quân giặc, giành lại được cho đất nước, cho dân cảnh sống thănh bình này
Câu 2
- Trần Nhân Tông (1258 – 1308) tên thật là Trần Khâm, con đầu của vua Trần Thánh Tông Sau khi lên ngôi, ông tỏ ra là một vị vua nổi tiếng khoan hòa, nhân ái
và yêu nước Ông đã cùng vua cha lãnh đạo hai cuộc kháng chiến chống giặc Nguyên – Mông thắng lợi vẻ vang (1285, 1288)
Vốn theo đạo Phật và là người sáng lập dòng thiền Trúc Lâm theo hướng Việt Nam hóa đạo Phật, cuối đời, vào năm 1298, ông đi tu và trụ trì ở chùa Yên Tử (thuộc tỉnh Quảng Ninh ngày nay) Vua Trần Nhân Tông còn là một nhà văn hóa, một nhà thơ tiêu biểu của đời Trần
Bài thơ Buổi chiều đứng ở phủ Thiên Trường trông ta được ông sáng tác trong một dịp về thăm quê Các vua đời Trần cho xây ở quê một hành cung gọi là cung Thiên Trường để thỉnh thoảng về nghỉ ngơi Mỗi dịp về đó, các vua thường có thơ lưu lại, nay còn giữ được vài bài, trong đó có bài này Bài thơ gợi được cái hồn, cái cốt của làng quê Việt Nam Bài thơ phảng phất chất thiền thể hiện tâm hồn sâu lắng, thanh cao của bậc vua hiền tài nhân ái Trần Nhân Tông
Câu 3 Những yếu tố nào của thơ nói chung đã được đặc biệt lưu ý xem xét, phân tích trong văn bản này?
Trả lời:
- Ngôn ngữ thơ: sử dụng từ Hán Việt, giải nghĩa các từ ngữ -> tư tưởng nội dung
- Không gian và thời gian trữ tình trong thơ
2 Viết
Trang 3Đề 1: Hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá một tác phẩm văn học mà bạn yêu thích
Bài làm tham khảo
Tố Hữu vừa là nhà thơ vừa là người chiến sĩ hoạt động cách mạng hang say,
cả cuộc đời ông gắn liền với kháng chiến với những sáng tác đầy chất trữ tình chính trị Bài thơ Khi con tu hú tại nhà lao Thừa Phủ (Huế) vào mùa hè năm 1939, sau khi
bị thực dân Pháp bắt giam Bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang, bức bối của người thanh niên cộng sản đang bị cầm tù, khi nghe thấy tiếng chim tu hú báo hiệu mùa hè đến đã muốn phá tung xiềng xích để trở về với đồng bào, đồng chí yêu thương
Mở đầu bài thơ tiếng chim tu hú gợi ra cả một bức tranh mùa hẹ rực rỡ sắc màu, rộn rã âm thanh Đó là âm thanh rất đỗi đời thường và quen thuộc: Tiếng chim
tu hú gọi bầy gợi cho nhà thơ nghĩ đến khung trời lồng lộng ở bên ngoài và càng cảm thấy ngột ngạt trong xà lim chật chội, càng khao khát cháy bỏng cuộc sống tự
do Tiếng chim là yếu tố gợi mở để mạch cảm xúc trào dâng mãnh liệt:
Khi con tu hú gọi bầy Lúa chiêm đương chín, trái cây ngọt dần
Đó là tín hiệu của mùa hè rực rỡ, của sự sống tưng bừng sinh sôi nảy nở Tiếng chim vô tình tác động đến tâm hồn người tù trẻ tuổi Nằm trong xà lim chật hẹp, tối tăm, cách biệt với thế giới bên ngoài, nhà thơ lắng nghe tiếng chim rộn rã, lắng nghe mọi âm thanh cuộc đời bằng tâm hồn và trái tim nhạy cảm của người nghệ sĩ Tiếng chim vượt qua song sắt nhà tù vang tới đôi tai người tù Cách mạng Một tiếng chim thôi cũng gợi trong tâm tưởng nhà thơ cả một trời thương nhớ về những mùa
hè nồng nàn của quê hương Hình ảnh “lúa chiêm đang chín” và “trái cây ngọt dần” được miêu tả bằng động từ chỉ trạng thái khiến cho bức tranh tĩnh mà như động, thể hiện tiết trời đang độ vào hè
Mùa hè là mùa của sức sống căng tràn dưới cái nắng vàng óng như mật của miền Trung Những âm thanh rạo rực và hình ảnh tươi đẹp, tràn đầy sức sống của mùa hè nối nhau hiện lên trong kí ức nhà thơ:
Vườn râm dậy tiếng ve ngân Bắp rây vàng hạt đầy sân nắng đào Trời xanh càng rộng càng cao
Trang 4Đôi con diều sáo lộn nhào từng không…
Ôi tiếng ve! Tiếng ve ngân dài suốt thời thơ ấu, suốt tuổi học trò, làm sao quên được! Tiếng ve gợi nhớ về những khu vườn râm mát bóng cây, những sân phơi bắp (ngô) đầy ắp nắng đào Màu vàng của lúa, bắp; màu hồng của nắng; màu xanh của trời tạo nên những mảng màu sắc lung linh, rực rỡ của bức tranh quê Thoang thoảng đâu đây hương lúa, hương thơm trái chín đầu mùa Xa xa, tiếng chim tu hú lảnh lót, tiếng ve ngân ra rả trong vòm lá Trên bầu trời cao rộng, những cánh diều chao lượn, tiếng sáo vi vu trong gió nam mát rượi chiều hè… Phải gắn bó, yêu mến quê hương sâu đậm đến độ nào thì nhà thơ mới hình dung ra một bức tranh mùa hè xứ Huế sống động đến như vậy Đó là những mùa hè mà chàng thanh niên mười tám còn được sống tự do giữa gia đình, bè bạn, đồng bào, đồng chí thân thương Cuộc sống bên ngoài với tất cả vẻ đẹp, tất cả sức sống, tất cả sự tưới tắn rực rỡ, như ùa vào không gian nhà lao, khuấy động tâm tư con người trong cảnh ngục tù trăn trở Đặc biệt hình ảnh “trời xanh” – “con diều sáo” là sự biểu hiện của lòng khao khát tự do đến cháy bỏng: con diều sáo hay chính là tâm tưởng của người tù đang bay lượn tự
do trên bầu trời
Sáu câu thơ lục bát uyển chuyển mở ra cả một thế giới rộn ràng, tràn trề nhựa sống Nhiều âm thanh, hình ảnh tiêu biểu của mùa hè được đưa vào bài thơ: tiếng ve ngân trong vườn cây, lúa chiêm chín vàng trên cánh đồng, bầu trời cao rộng với cánh diều chao lượn, trái cây chín mọng ngọt lành… Tiếng chim tu hú khởi đầu và bắt nhịp cho mùa hè rộn rã âm thanh, rực rỡ màu sắc, ngạt ngào hương vị… trong cảm nhận của người tù Đoạn thơ thể hiện khả năng cảm nhận tinh tế và khát vọng tự do cháy bỏng của người chiến sĩ cách mạng trẻ trung, yêu đời nhưng đang bị quân thù tước mất tự do Trong “Tâm tư trong tù”, cùng sáng tác trong khoảng thời gian này, Tố Hữu cũng từng viết:
Tai mở rộng và lòng nghe rạo rực…
Tôi lắng nghe tiếng đời lăn náo nức
Ở ngoài kia vui sướng biết bao nhiêu.”
Cuộc sống rạo rực sức sống ấy chỉ xuất hiện trong tâm trí con người Không khí ngột ngạt của chốn lao tù khiến người từ quay trở về hiện thực phũ phàng, khắc nghiệt
Ta nghe hè dậy bên lòng
Trang 5Mà chân muốn đạp tan phòng, hè ôi!
Càng yêu mến cuộc sống, càng khao khát tự do, nhà thơ càng phẫn uất trước cảnh giam hãm tù đầy Với cách ngắt nhịp độc đáo và kết hợp các động từ mạnh, lời thơ như tiếng lòng phẫn uất, hoàn toàn trái ngược với tâm trạng say mê náo nức ở khổ đầu Thi hứng được khơi nguồn bắt đầu từ tiếng chim tu hú Tiếng chim nhắc nhớ đến mùa hè và tạo nên sự xao động lớn trong tâm hồn thi sĩ Cảm xúc cứ dâng lên từng đợt, từng đợt như sóng dậy, thôi thúc con người phá tung xiềng xích, phá tan tù ngục để trở về với cuộc sống phóng khoáng, tự do Dường như sức nóng của mùa hè đang rừng rực cháy trong huyết quản người thanh niên yêu nước Tố Hữu Sức sống mãnh liệt của mùa hè chính là sức sống mãnh liệt của tuổi trẻ khát khao lí tưởng cách mạng, khát khao hoạt động, cống hiến cho dân, cho nước Tiếng chim tu
hú là tiếng gọi thôi thúc của cuộc sống đối với người chiến sĩ cách mạng đang bị giam cầm Bên ngoài là tự do, phóng khoáng, còn nơi đây là tù túng, bức bối:
Ngột làm sao, chết uất thôi Con chim tu hú ngoài trời cứ kêu!
Tâm trạng đau khổ, uất ức bật thốt thành lời thơ thống thiết Cách ngắt nhịp bất thường kết hợp với các từ ngữ có khả năng đặc tả và những từ cảm thán như truyền đến độc giả cái cảm giác uất hận cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát ra khỏi cảnh tù ngục, trở về với cuộc sống tự do bên ngoài của người thanh niên yêu nước đang bị giam cầm trong lao tù đế quốc Câu thơ chứa đựng nỗi khắc khoải, vật
vã, day dứt khôn nguôi cả về thể xác lẫn tâm hồn của nhà thơ trẻ Trong hoàn cảnh
ấy, thời khắc ấy, người cộng sản phải tự đấu tranh với bản thân để làm chủ mình, vượt lên những đắng cay nghiệt ngã của lao tù đế quốc, nuôi dưỡng ý chí, giữ vững khí tiết và tinh thần đấu tranh cách mạng Tiếng chim tu hú cứ kêu hoài như nhắc nhở tới nghịch cảnh của nhà thơ, giục giã nhà thơ phá tung tù ngục để giành lại tự
do
Bài thơ bắt đầu và kết thúc đều bằng tiếng chim tu hú Mở đầu là tiếng chim tú hú của hoài niệm, kết lại bằng âm thanh giục giã thôi thúc, vang lên dồn dập vào đôi tai, tác động mạnh mẽ đến tâm trí người tù Sự đối lập giữa con người và tiếng chim ngoài kia, giữa sự tự do và tâm trạng bức bối của người tù Đến loài chim còn được
tự do kêu tiếng kêu của nó mà loài người lại chẳng có chút tự do! Câu thơ kết vang lên đầy đau đớn, ám ảnh nhưng vẫn hướng ta tới một niềm tin sâu sắc vào lẽ sống, vào lẽ tự do của cuộc đời
Trang 6Bài thơ Khi con tu hú làm theo thể thơ lục bát rất phù hợp với việc diễn tả tâm
tư nhân vật Sáu câu đầu nhịp điệu thong thả, từ ngữ trong sáng, hình ảnh tươi vui, tạo nên bức tranh mùa hè tuyệt đẹp Bốn câu thơ sau nhịp điệu thay đổi hẳn Câu thơ căng thẳng như chứa đựng một sức mạnh bị dồn nén chỉ chực bật tung ra Đó là tâm trạng của người chiến sĩ cách mạng trẻ tuổi hoạt động chưa được bao lâu đã lâm vào cảnh tù ngục, lúc nào cũng khao khát tự do, muốn thoát khỏi bốn bức tường xà-lim lạnh lẽo để trở về với đồng bào, đồng chí thân yêu Đặc sắc nghệ thuật của bài thơ được tạo nên từ rung động tột đỉnh của cảm xúc kết hợp với bút pháp miêu
tả tâm lí nhân vật vừa chân thực vừa tinh tế Tiếng chim tu hú chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi đã làm dậy lên tất cả cảnh và tình mùa hè trong tâm tưởng nhà thơ Người tù thấu hiểu được cảnh ngộ trớ trêu của mình trong chốn lao tù ngột ngạt, giữa lúc cuộc sống bên ngoài đang nảy nở, sinh sôi Phải bứt tung xiềng xích, phá tan những nhà ngục hữu hình và vô hình đang giam hãm cả dân tộc trong vòng nô lệ Bài thơ Khi con tu hú là tiếng lòng của người chiến sĩ cộng sản trẻ tuổi tuy đang phải sống trong cảnh lao tù nhưng vẫn tràn đầy sức sống, sức trẻ, chan chứa tình yêu con người, tình yêu cuộc sống
Đề 2: Khi được học về thần thoại và sử thi, vấn đề gì đã khiến bạn thực sự thấy hứng thú và muốn tìm hiểu sâu hơn? Hãy viết một báo cáo nghiên cứu về vấn đề đó Bài làm tham khảo
Sử thi là thể loại dân gian ra đời từ rất lâu và đến nay không còn được sáng tác nữa Nhưng sử thi đã để lại những giá trị nhân văn và giá trị nghệ thuật đáng kể trong văn học Việt Nam Hơn thế nữa, qua những tác phẩm sử thi đời sống và hiện thực thẩm mĩ đều được phản ánh một cách chân thực nhất Một trong số những sử thi tiêu biểu ở Việt Nam phải kể đến Đăm Săn Sử thi Đăm Săn có giá trị tư tưởng – thẩm mĩ trong hình thức cổ điển, phản ánh trực tiếp những khát vọng hào hùng của lịch sử buổi đầu hình thành các bộ tộc ở Tây Nguyên và đời sống vẻ đẹp văn hóa độc lạ nơi đây
Lí do mà tôi chọn đề tài này bởi lẽ ở đây hiện ra trọn vẹn chân dung tâm hồn của người Ê-đê thời cổ đại, khi họ bắt đầu nảy ra những ý tưởng muốn vươn tới những đỉnh cao nhận thức mới về cái thế giới mà họ đang khát khao khám phá Dù
ba phần tư thế kỉ trôi qua từ khi Sử thi Đăm Săn được sưu tập lần đầu tiên nhưng tác phẩm vẫn giữ nguyên giá trị như một phát hiện nghệ thuật kì thú Người ta đã hết
Trang 7sức ngạc nhiên trước vẻ đẹp của nó và coi tác phẩm này là một sử thi sánh ngang với sử thi Iliat trong di sản văn hóa nhân loại
Trước tiên, có thể thấy, ngôi nhà là điểm nổi bật trong giá trị văn hóa vật chất của người Ê-đê Trong sử thi Đăm Săn, ngôi nhà của người anh hùng Đăm Săn được miêu tả rất kỹ: “nhà chàng Đăm Săn dài đến nỗi tiếng chiêng đánh đằng trước nhà, người đứng sau nhà không nghe thấy Mái hiên nhà chàng con chim bay mỏi cánh mới hết” Nhà của Đăm Săn có những “chiếc khiên chói lọi như đèn đuốc”,
“vải sợi nặng trĩu làm cong các sào phơi Thịt bò thịt trâu treo đầy xung quanh”,
“bát đĩa bằng đồng để khắp sàn nhà” (2) Người Ê đê thường cất nhiều đồ dùng ở trong nhà, đặc biệt ở gian khách, ví dụ như ché rượu cần, cồng chiêng, nồi đồng, thịt trâu bò vì đây là những tài sản giá trị, thể hiện sự giàu có Ngôi nhà ấy không chỉ
là không gian sống mà còn là nơi gắn kết bao thế hệ dòng tộc người Ê đê, nơi đánh dấu sự phồn thịnh, hùng cường của bộ tộc, bộ lạc Thực tế nhà ở của người Ê-đê cũng chia không gian nội thất làm hai phần theo chiều dọc, phần phòng khách vừa
là nơi sinh hoạt vừa là nơi gắn kết cả đại gia đình Phần cuối thì dành cho các cặp hôn nhân ở trong từng buồng có vách ngăn Những ngôi nhà dài không chỉ là biểu tượng vật chất của thế chế gia đình mẫu hệ mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa tinh thần của người Ê Đê qua năm tháng Ngôi nhà sàn được làm bằng tre, nứa hoặc bằng gỗ, mặt sàn và vách tường bao quanh nhà làm bằng thân cây bương hay thân cây tre già đập dập, mái lợp cỏ tranh Điều đặc biệt của ngôi nhà dài là luôn có hai cầu thanh đực dành cho những thành viên nam và cầu thang cái dành cho nữ giới
Đời sống của người Ê-đê còn được thể hiện qua món ăn hàng ngày Ẩm thực Ê Đê là sự hòa trộn, tinh tế của thảo dược, gia vị và thực phẩm tươi sống với những phong cách nấu nướng đặc biệt Những món ăn luôn có sự kết hợp hài hòa giữa vị chua, cay và đắng Ẩm thực Ê Đê đã góp phần tạo nên sự độc đáo cho nền
ẩm thực Việt Nam.và đồng thời là yếu tố thu hút khách du lịch Trong những bữa ăn, cơm tẻ là một món ăn chủ yếu, muối ớt là thức ăn không thể thiếu đối với đồng bào
Ê Đê Những món ăn tiêu biểu của Ê Đê với nhiều loại gia vị, thảo dược có thể kể đến như món thịt bò xào xả gừng, các loại thịt thú rừng, các món hầm như canh làm
từ bột gạo xay nhuyễn, canh môn rừng, cá lóc suối, gà nướng Trong sử thi Đăm Săn, Đăm Par Kvây đã tiếp đãi Đăm Săn trước khi lên đường bắt Nữ Thần Mặt Trời
“đốt một gà mái ấp, giết một gà mái đẻ, giã gạo trắng như hoa êpang” Ẩm thực Ê
Đê phản ánh phong tục, lối sống phóng khoáng, gần gũi giữa con người với thiên
Trang 8nhiên thông qua cách nguyên liệu, chế biến theo phong cách vừa dân dã, vừa đậm chất núi rừng
Bản sắc văn hóa của cộng đồng người Ê đê được thể hiện rõ nét qua trang phục và các hoạt động lao động sản xuất Người anh hùng Đăm Săn được miêu tả với thân hình khỏe khoắn, cường tráng trong trang phục: “cái khố có hoa sao, cái áo
có hoa me”, “Trên đầu, chàng quấn một cái khăn màu tím Quanh lưng, chàng thắt một chiếc khăn màu đỏ” Trang phục của Đăm Săn chính là trang phục điển hình của đàn ông Ê đê xưa Y phục của họ gồm áo và khố: áo của nam thường có phần tay khá dài, vạt sau dài hơn vạt trước và khố dùng để che chắn nửa thân dưới của họ Ngoài ra, họ cũng thường mang hoa tai, vòng cổ hoặc quấn khăn đen nhiều vòng trên đầu Chính những bộ trang phục này đã tôn lên vẻ đẹp độc đáo, đầy nam tính của họ Bên cạnh đó, những người vợ của Đăn Săn cũng mang những bộ trang phục rất bắt mắt “Mỗi nàng mặc một chiếc váy có hoa me và chiếc áo có hoa sao” Trang phục của nữ giới là váy tấm, áo chui, chúng được làm bằng thổ cẩm với gam màu chàm, màu đen chủ đạo và điểm những hoa văn sặc sỡ đậm chất thiên nhiên núi rừng Trang phục còn kết hợp với trang sức bằng vàng hoặc đồng, vòng tay thường được đeo thành bộ kép để nghe tiếng va chạm của chúng vào nhau
Phương tiện đi lại phổ biến nhất của người Ê đê xưa là voi, là ngựa:
“Mặt đất in dấu chân ngựa nhiều như chân rết Mặt đất in đầy dấu chân voi như đáy cối giã gạo” Đăm Săn đã cưỡi voi dẫn dân làng đi lao động bắt cua, tôm, cá; cưỡi voi đi chiến đấu với M’tao Grứ và M’tao M’xây để bảo vệ thị tộc, bảo vệ vợ của mình Đó là những “con voi đực đuôi dài chấm đất, có bộ ngà rộng, mặt nó như bông hoa đẹp, khiến cho người người trông thấy nó đều phải vui mừng” Không chỉ
có voi mà ngựa cũng là một người bạn đồng hành cùng Đăm Săn đi bắt nữ thần Mặt Trời “con ngựa chạy nhanh như gió thổi, vượt lên đỉnh núi, nhảy qua bao dòng thác, bao con suối” đã cùng Đăn Săn băng qua mọi khó khăn ở rừng sáp đen của bà Sun
Y Rít và cùng Đăm Săn hy sinh trên con đường chinh phục tự nhiên
Đặc điểm văn hóa nổi bật của người dân Ê-đê là chế độ mẫu hệ Điều này được thể hiện rõ qua sử thi Đăm Săn Chế độ mẫu hệ của người Ê đê in đậm trong kiến trúc và trang trí chiếc đầu cầu thang vào nhà Chúng được trang trí đôi bầu sữa
và hình vầng trăng khuyết - những biểu tượng sống động của tính nữ Khi Đăm Săn đến nhà của Nữ Thần Mặt Trời “cầu thang trông như cái cầu vồng” Văn hóa người
Ê đê còn mãi với tục nối dây (Juê nuê) - một luật tục cổ truyền trong hôn nhân của
Trang 9người Ê đê Tục này quy định khi chồng chết, người phụ nữ có quyền đòi hỏi nhà chồng phải thế một người đàn ông khác để làm chồng Ngược lại khi vợ chết, người chồng phải lấy một người con gái trong gia đình vợ, miễn là người đó chưa có chồng Theo tục Juê nuê, trong hôn nhân của người Ê đê, khi bà của H’Nhí và H’Bhí chết, hai nàng phải nối dây với chồng bà là ông M’tao Y Kla (cậu của Đăm Săn) Nhưng cậu của Đăm Săn chết, Đăm Săn phải thay cậu nối sợi dây hôn nhân với H’Nhí và H’Bhí Trong sử thi, Đăm Săn đã thực hiện nhiệm vụ làm lụng gắn với các hoạt động chăn nuôi, săn bắt, trồng trọt Khát vọng của chàng mang ý nghĩa khẳng định sức mạnh của bản thân mình, đặt sức mạnh con người sánh ngang với tự nhiên Đăm Săn kiên cường đi tìm nữ thần Mặt Trời Đứng trước nữ thần Mặt Trời
vô cùng xinh đẹp, chàng đã nói rõ ý định của mình: “Tôi đến đây tìm người dệt chăn cho tôi, dệt áo dệt khố cho tôi mặc, tìm người nấu cơm cho tôi ăn” Nhưng nữ thần Mặt Trời đã từ chối Chàng thất vọng lên ngựa trở về, nhưng ngựa của Đăm Săn không chạy đua kịp với tốc độ của ánh sáng mặt trời nên cuối cùng chàng chết ngập trong rừng đất đen đang tan chảy của bà H’Sun Y Rít Người anh hùng đã hy sinh nhưng lý tưởng thì vẫn được tiếp nối mãi với sự xuất hiện của Đăm Săn cháu sau này, những người dân Ê đê khác sẽ tiếp tục đi tiếp con đường của chàng Đăm Săn, tiếp tục hoàn thiện lý tưởng, khát khao khẳng định mình, chinh phục thiên nhiên, những miền đất lạ để mở rộng sự giàu có, trù phú của buôn làng mà người anh hùng này đã mở ra trước đó…
Sử thi Đăm Săn là một trong những tác phẩm quan trọng trong kho tàng văn học dân tộc Qua hình tượng Đăm Săn, chúng ta hiểu rõ hơn về bản sắc văn hóa và con người Ê đê vùng đất Tây Nguyên Sử thi Đăm Săn đã tô đậm thêm những nghi thức, nghi lễ độc đáo với những tập tục đặc biệt của tộc người Ê đê không thể trộn lẫn với các dân tộc khác
Đề 3: Viết bài luận thuyết phục người khác từ bỏ một thoái quen hoặc quan niệm
mà bạn cho là không phù hợp với chuẩn mực chung mà cộng đồng tạo dựng
Bài làm tham khảo:
“Biết cách ho ̣c là đủ chứng tỏ ba ̣n thông thái” Quả đúng là như vâ ̣y, phương pháp
học tâ ̣p đúng đắ n sẽ ta ̣o nên hiê ̣u quả tích cực Ho ̣c tâ ̣p là nhiê ̣m vu ̣ của ho ̣c sinh Để duy trì thành tích ho ̣c tâ ̣p tốt, bên ca ̣nh viê ̣c chăm chú nghe giảng, ho ̣c tâ ̣p trên lớp, thờ i gian tự ho ̣c thông qua làm bài tâ ̣p về nhà cũng vô cùng quan tro ̣ng Tuy nhiên, hiện nay phần lớn các ho ̣c sinh có thói quen không làm bài tâ ̣p ở nhà
Trang 10Vậy ba ̣n có biết ta ̣i sao ho ̣c sinh chúng ta ngày càng lười làm bài tập không? Vớ i tôi, tôi cảm thấ y bài tâ ̣p về nhà rất khó và làm tốn rất nhiều thời gian, vì
vậy tôi thường trì hoãn viê ̣c làm bài của mình Vâ ̣y còn các ba ̣n thì sao? Nhiều ho ̣c sinh cho rằ ng học tâ ̣p là mô ̣t nhiê ̣m vu ̣ bắt buô ̣c nên luôn thực hiê ̣n nó mô ̣t cách đối phó Cũng có nhiều ho ̣c sinh cho rằ ng thời gian ho ̣c tâ ̣p trên lớp là đủ và không muốn phải tiếp tu ̣c ho ̣c khi về nhà Và cũng có những ho ̣c sinh cảm thấy áp lực trong học tâ ̣p, chán ghét và sợ hãi viê ̣c ho ̣c Đó là những lí do hình thành thói quen không là m bài tâ ̣p về nhà ở phần lớn ho ̣c sinh hiê ̣n nay Sau mỗi buổi ho ̣c trên lớp, giáo viên thường giao cho ho ̣c sinh mô ̣t số câu hỏi bài tâ ̣p để củng cố thêm kiến thứ c Tuy nhiên, chỉ cần bước chân ra khỏi lớp ho ̣c, đôi khi chúng ta sẽ quên ngay
mọi lời giáo viên nói Và khi trở về nhà, chúng ta bi ̣ thu hút bởi những cuô ̣c vui, bởi những trò chơi điê ̣n tử hay đơn giản là vì lười nên không muốn làm gì cả Thói quen
làm bài tâ ̣p ở nhà của ho ̣c sinh hiê ̣n nay chủ yếu là đối phó Chúng ta thường tìm lời giải trên ma ̣ng rồi chép la ̣i mang đến lớp nô ̣p để giáo viên kiểm tra mà không hề tự cố gắ ng là m bài Hoă ̣c chăm hơn mô ̣t chút, có những ho ̣c sinh sẽ tự ngồi làm bài tâ ̣p về nhà nhưng chỉ làm mô ̣t cách qua loa, không đầu tư nhiều thời gian và công sức
Cũng có những ba ̣n sẽ không làm ở nhà mà đến lớp, sát giờ ho ̣c mở vở ra mới nhâ ̣n
ra có bài tâ ̣p và vô ̣i vàng làm hoă ̣c sẽ mượn bài của các ba ̣n trong lớp chép Và cũng
sẽ có những ba ̣n không quan tâm đến viê ̣c có bài tâ ̣p, không làm và đến lớp ho ̣c với
một cái đầu trống rỗng Có lẽ những biểu hiê ̣n trên đều đã từng xuất hiê ̣n trong chính chúng ta ít nhất mô ̣t lần trong đời
Không là m bài tâ ̣p ở nhà là mô ̣t thói quen xấ u Vâ ̣y nếu không thể từ bỏ thói quen ấy, điều gì sẽ xảy ra? Chắc hẳn chúng ta đều biết bất kì thói quen xấu nào cũng hình thành nên những tính cách xấu Nếu không làm bài tâ ̣p ở nhà dần trở thành mô ̣t thói quen, chú ng ta sẽ trở thành mô ̣t con người lười biếng, ì trê ̣, luôn phu ̣ thuô ̣c vào người khác Không chỉ trong ho ̣c tâ ̣p mà trong bất kì công viê ̣c nào của cuô ̣c sống, thó i quen trì hoãn sẽ khiến ta không bao giờ hoàn thành được điều mình mong muốn Chủ ti ̣ch Hồ Chí Minh từng da ̣y: “Ho ̣c với hành phải đi đôi Ho ̣c mà không
hành thì vô ích Hành mà không ho ̣c thì hành không trôi chảy”.Câu nói ấy đến nay vẫn cò n nguyên những giá tri ̣ Ho ̣c tâ ̣p và tiếp nhâ ̣n lí thuyết ở trên lớp thôi chưa đủ, quan trọng chúng ta cần phải biết vâ ̣n du ̣ng những kiến thức được ho ̣c vào thực
hành làm bài tâ ̣p và áp du ̣ng trong cuô ̣c sống Tự mình hoàn thành bài tâ ̣p ở nhà chính là mô ̣t cách giúp chúng ta rèn luyê ̣n thực hành Nhờ đó, kiến thức tiếp thu được ở trên lớp sẽ được hiểu sâu và kĩ hơn Ngược la ̣i, nếu không làm bài tâ ̣p ở nhà,