TỪ ĐỒNG NGHĨA

1 Khái niệm:-Từ đồng nghĩa: là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau.. - Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.. - Rủ nhau xuống bể mò cua, Đem v

1

I: TÌM HIỂU BÀI

Ví dụ 1 – Bản dịch thơ “ Xa ngắm thác núi Lư”

Nắng rọi Hương Lô khói tía bay,

Xa trông dòng thác trước sông này.

Nước bay thẳng xuống ba nghìn thước, Tưởng dải ngân hà tuột khỏi mây.

Tìm từ đồng nghĩa với các từ

chiếu, soi, tỏa … nhìn, ngó, nhòm, dòm, liếc, ….

2/ Ví dụ 2.

Trông

NhìnChăm sóc Đợi

(ngó, nhòm, liếc…)(giữ gìn,coi sóc…)(chờ, mong, ngóng…)

- Món quà anh gửi, tôi đã đưa tận tay chị ấy rồi.

- Bố tôi đưa khách ra đến cổng rồi mới trở về.

trao tiễn

1) Khái niệm:

-Từ đồng nghĩa: là những từ có nghĩa giống

nhau hoặc gần giống nhau.

- Một từ nhiều nghĩa có thể thuộc nhiều nhóm từ đồng nghĩa khác nhau.

TỪ ĐỒNG NGHĨA

II) BÀI HỌC:

Bài tập 2 (SGK/115)

Tìm từ có gốc Ấn - Âu đồng nghĩa với các từ sau đây:

- Máy thu thanh

Nhóm 1 1. Gan dạ

2 Nhà thơ

3 Mổ xẻ

Tìm từ đồng nghĩa với các từ cho trước

Nhóm 2 1. Máy thu thanh

Đồng nghĩa giữa

từ toàn dân và từ địa

phương

Ví dụ 2:

- Trước sức tấn công như vũ bão và tinh thần chiến đấu dũng cảm tuyệt vời của quân Tây Sơn, hàng vạn quân Thanh đã bỏ mạng

-Công chúa Ha-ba-na đã hi sinh anh dũng, thanh kiếm vẫn cầm tay

Quan sát hình ảnh

Lợn-Heo Mũ-Nón

Kính-Kiếng Quả na-Trái Mãng Cầu

- Rủ nhau xuống bể mò cua, Đem về nấu quả mơ chua trên rừng.

(Trần Tuấn Khải)

- Chim xanh ăn trái xoài xanh,

Ăn no tắm mát đậu cành cây đa.

(Ca dao)

- Rủ nhau xuống bể mò cua, Đem về nấu trái mơ chua trên rừng.

(Trần Tuấn Khải)

- Chim xanh ăn quả xoài xanh,

Ăn no tắm mát đâụ cành cây đa.

(Ca dao)

3) Sử dụng từ đồng nghĩa

- Hi sinh và bỏ mạng không thể

thay thế cho nhau vì nó có sắc

thái ý nghĩa khác nhau.

- Quả và trái có thể thay

thế cho nhau vì sắc thái ý

nghĩa trung hoà

VD1 Hãy thay thế các từ đồng nghĩa quả và trái ,

bỏ mạng và hi sinh trong các ví dụ ở mục trước

và rút ra nhận xét.

Chia li và chia tay không thể thay thế

cho nhau vì:

- Chia li : nghĩa là chia tay lâu dài

,thậm chí là vĩnh biệt vì kẻ đi là

người ra trận

thời ,thường là sẽ gặp lại trong

một tương lai gần

CÂU HỎI

VD2.Tại sao đoạn trích trong Chinh phụ ngâm

khúc lấy tiêu đề là Sau phút chia li mà

Không phải bao giờ từ

đồng nghĩa cũng có thế thay thế cho nhau Khi nói cũng như khi viết ,cần cân nhắc để chọn trong số các từ đồng nghĩa những từ thể hiện đúng thực tế

khách quan và sắc thái

biểu cảm.

3) Sử dụng từ đồng nghĩa

Bài tập 4/115 Hãy thay thế các từ in đậm trong

các câu sau :

1 Món quà anh gửi, tôi đã

đưa tận tay chị ấy rồi

1 Món quà anh gửi, tôi đã

trao tận tay chị ấy rồi

Bài tập 5 phân biệt

nghĩa của các từ

trong các nhóm đồng

người trao vật không phân biệt ngôi thứ với người nhận vật được trao, thường để khen ngợi, khuyến khích, tỏ lòng quí mến

người trao vật có ngôi thứ cao hơn hoặc ngang bằng người nhận

Bài tập 5 phân biệt

nghĩa của các từ

trong các nhóm đồng

nghĩa:

Tu, Nhấp, Nốc

uống từng chút một bằng cách chỉ hớp ở đầu môi, thường là để cho biết vị

uống nhiều và hết ngay trong một lúc một cách thô tục

Nhấp:

Nốc:

uống nhiều liền một mạch, bằng cách ngậm trực tiếp vào miệng vật đựng (chai hay vòi ấm)

Tu:

14

LuyÖn tËp

Bài 6/116 Chọn từ thích hợp điền vào các

câu sau

1 Thế hệ mai sau sẽ được hưởng thành tích/

thành quả của công cuộc đổi mới hôm nay

2 Con cái có trách nhiệm phụng dưỡng/ nuôi

Luyện tập Bài 8

1 Nội dung : Đặt câu với các từ: kết quả, hậu quả,

trỡnh bày, trưng bày

2 Hình thức : Thi theo nhóm , ghi vào bảng phụ, lên

dán kết quả ( nhóm nào nhanh nhất, đúng -> thắng )

( Chọn 2 nhúm nhanh nhất)

Bài 9:?Chữa các từ dùng sai in đậm trong các câu sau:

-Ông bà cha mẹ đã lao động vất vả, tạo ra các thành quả

=> Hưởng thụ

-Trong xã hội ta không ít người sống ích kỉ, không giúp đỡ

bao che cho người khác

chúng ta lòng biết ơn đối với thế hệ cha anh

TIẾT 35 – TIẾNG VIỆT – TỪ ĐỒNG NGHĨA

DÆn dß

- Tìm trong một số VB các cặp từ đồng nghĩa

- Học thuộc 3 ghi nhớ, làm bài tập còn lại

- Soạn bài : Cách lập ý của bài văn biểu cảm