LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG

Kết luận: Bài 2 + Bài 3 LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG * Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F 1 đồng tính về tính trạng của bố hoặc mẹ, còn F 2 có sự

Trang 1

BÀI 2 + BÀI 3

LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO QUẬN GÒ VẤP

BÀI GIẢNG MÔN SINH HỌC LỚP 9

Trang 2

NỘI DUNG BÀI HỌC

I Thí nghiệm của Menden.

II Menden giải thích kết quả thí nghiệm III Lai phân tích.

IV Ý nghĩa của tương quan trội lặn

Trang 3

I THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN

1 Đối tượng thí nghiệm:

Tại sao Menđen chọn cây đậu Hà lan làm đối tượng thí nghiệm?

- Đậu Hà lan là cây tự thụ phấn nghiêm ngặt

- Có nhiều cặp tính trạng tương phản dễ quan sát

2 Cách tiến hành:

Bài 2 + Bài 3 LAI MỘT CẶP TÍNH TRẠNG

Trang 4

Nhắc lại một số kiến thức

- Thế nào là hoa tự thụ phấn?

- Thế nào là hoa lưỡng tính?

Trang 5

- Cắt bỏ nhị của cây mẹ

- Rắc hạt phấn của cây bố lên cây mẹ

Tính trạng của F1

Nghiên cứu thông tin SGK T.8, quan sát hình 2.1 SGK Trình bày thí nghiệm của

Menđen?

Trang 6

Bảng 2 Kết quả thí nghiệm của Men Đen

3 Kết quả thí nghiệm

Xem bảng 2 và điền tỉ lệ các loại kiểu hình ở F 2 vào ô trống.

Trang 7

Bảng 2 Kết quả thí nghiệm của Men Đen

3 Kết quả thí nghiệm

Nếu thay đổi vai trò của các cây bố và cây mẹ kết quả

phép lai sẽ thế nào?

Trang 8

Ví dụ: cây đậu Hà Lan

có kiểu hình: thân cao,

hoa đỏ, quả lục, hạt trơn,

Trang 9

Hãy xác định tính trạng trội và tính trạng lặn trong sơ đồ trên?

Trang 10

Dựa vào những thí nghiệm ở

bảng 2 và cách gọi tên các tính trạng của Menđen, em hãy điền các từ hay cụm từ: đồng tính, 3 trội : 1 lặn vào các chỗ trống

trong câu sau:

Khi lai hai bố mẹ thuần chủng

khác nhau một cặp tính trạng tương phản thì

F1………… về tính

trạng của bố hoặc mẹ, còn F2 có

sự phân ly tính trạng theo tỉ lệ trung bình………

đồng tính

3 trội: 1 lặn

Trang 11

I Thí nghiệm của Menden:

4 Kết luận:

* Khi lai hai bố mẹ khác nhau về một cặp tính trạng thuần chủng tương phản thì F 1 đồng tính về tính

trạng của bố hoặc mẹ, còn F 2 có sự phân li tính trạng theo tỉ lệ trung bình 3 trội : 1 lặn.

Trang 12

I Thí nghiệm của Menden

II Menden giải thích kết quả thí nghiệm

Trang 13

I THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN

1 Đối tượng thí nghiệm:

2 Thí nghiệm của Menđen:

* Khi lai hai bố mẹ khác nhau về

- Ông giả định: trong tế bào sinh dưỡng, các nhân tố di truyền tồn tại thành từng cặp

Menđen quy ước:

- Chữ cái in hoa là nhân tố di truyền trội

- Ví dụ: a quy định tính trạng hoa màu trắng

- Chữ cái in thường là nhân tố di truyền lặn quy định tính trạng lặn.

- Ví dụ: A quy định tính trạng hoa màu đỏ

Trang 14

II MENĐEN GIẢI THÍCH KẾT QUẢ

- Mỗi tính trạng trên

cơ thể do một cặp

nhân tố di truyền

quy định ( gen)

Trang 15

- Tại sao F 2 lại có tỉ lệ

3 hoa đỏ : 1 hoa

trắng?

Vì trong quá trình phát sinh giao tử mỗi nhân tố di

truyền trong cặp nhân tố di truyền phân li về một giao tử

và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể thuần chủng của P

Sự tổ hợp của các loại giao tử này trong thụ tinh đã tạo

ra tỉ lệ ở F 2 là 1AA : 2Aa : 1aa Các tổ hợp AA và Aa đều biểu hiện kiểu hình trội (hoa đỏ)

Hãy quan sát hình 2.3

và cho biết:

Trang 16

- Cơ chế di truyền của các tính trạng:

Sự phân li và tổ hợp của cặp nhân tố di truyền

(gen) quy định cặp tính trạng tương phản thông qua các quá trình phát sinh giao tử và thụ tinh.

- Nội dung quy luật phân li:

Trong quá trình phát sinh giao tử, mỗi nhân tố di truyền trong cặp nhân tố di truyền phân li về một giao tử và giữ nguyên bản chất như ở cơ thể thuần chủng của P.

Trang 17

A BÀI TOÁN THUẬN:

Cho biết KG, KH của P

→ Xác định tỉ lệ KG, KH

của F

1 Phương pháp giải:

- Dựa vào tính trạng trội- lặn,

qui ước gen

ở F1 như thế nào trong các trường hợp sau đây?

a) Toàn lông ngắn

b) Toàn lông dài

c) 1 lông ngắn : 1 lông dài

d) 3 lông ngắn : 1 lông dài

Trang 18

Qui ước gen: A quy định tính trạng lông ngắn

a quy định tính trạng lông dàiXác định kiểu gen: lông ngắn thuần chủng: AA lông dài : aa

Trang 19

trạng đang xét, tính trội hoàn toàn.

+ F1 đồng tính trội →ít nhất 1 cơ thể P đồng hợp trội; F1 đồng

Trang 20

- Xác định tương quan trội

lặn, qui ước gen và lập sơ

đồ lai kiểm chứng

2 Bài toán minh họa:

- Học sinh làm bài tập: + Bài 2/22 SGK/tr 22 + Bài tập 4 SGK/tr 23

Trang 21

III LAI PHÂN TÍCH:

Thế nào là kiểu gen?

- Kiểu gen: là tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào

Trang 22

III LAI PHÂN TÍCH:

- Kiểu gen: Là tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào của cơ thể.

- Thể đồng hợp: Kiểu gen chứa cặp gen gồm 2 gen tương ứng giống nhau Ví dụ AA, aa, BB…

- Thể dị hợp : kiểu gen chứa cặp gen gồm 2 gen tương ứng khác nhau Ví dụ: Aa, Bb

Trong thí nghiệm của Menđen, tính trạng

trội hoa đỏ ở F 2 có mấy kiểu gen ?  AA

 Aa

Trang 23

Hãy xác định kết quả của những phép lai sau:

1Aa (hoa đỏ):1aa (hoa trắng)

- Em có nhận xét gì về kết quả 2 phép lai trên

Kết quả là đồng tính Kết quả là phân tính

Kiểu hình trội có kiểu

Trang 24

Điền từ thích hợp vào những chỗ trống trong câu sau đây :

Phép lai phân tích là phép là phép lai giữa cá thể mang tính trạng ………cần xác định ……… với cá thể

mang tính trạng ………Nếu kết quả của phép lai là đồng tính thì cá thể mang tính trạng trội có kiểu gen

………, còn kết quả phép lai là phân tính thì cá thể

Trang 25

III Lai phân tích :

- Lai phân tích là phép lai giữa cá thể mang tính trạng trội cần xác định kiểu gen với cá thể mang tính trạng lặn

+ Nếu kết quả phép lai là đồng tính thì cá thể mang

tính trạng trội có kiểu gen đồng hợp (P thuần chủng).

+ Nếu kết quả phép lai là phân tính thì cá thể đó có

kiểu gen dị hợp (P không thuần chủng).

Trang 26

III Lai phân tích :

- Nêu mục đích của phép lai phân tích?

Nhằm xác định kiểu gen của cá thể mang tính trạng trội.

- Ứng dụng của phép lai phân tích?

Sử dụng trong chọn giống để kiểm tra giống

có thuần chủng hay không thuần chủng.

Trang 27

(?) Em có nhận xét gì về mối tương quan Trội - Lặn trong

tự nhiên?

Trong tự nhiên: Mối tương quan trội lặn là phổ biến

(?) Lấy thêm ví dụ về mối tương quan trội - Lặn trong tự nhiên?

IV Ý NGHĨA CỦA TƯƠNG QUAN TRỘI LẶN

(?) Xác định tính trạng trội và tính trạng lặn nhằm mục đích gì

Tính trạng trội thường là tính trạng tốt  mục đích xác định tính trạng trội và tập trung nhiều gen trội quý vào một kiểu gen tạo ra giống có giá trị kinh tế.

Trang 28

- Việc xác định độ thuần chủng của giống có ý nghĩa gì

trong sản xuất?

- Muốn xác định giống có thuần chủng hay không cần

phải thực hiện phép lai nào ?

Tránh sự phân ly diễn ra, tránh xuất hiện tính trạng

lặn xấu ảnh hưởng tới phẩm chất và năng suất cây

trồng, vật nuôi

Kiểm tra độ thuần chủng của giống phải thực hiện phép lai phân tích.

- Làm thế nào để xác định tương quan trội lặn? Cho ví dụ?

Muốn xác định tương quan trội lặn phải sử dụng phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen

Ví dụ: F 2 phân ly kiểu hình 3:1 thì kiểu hình chiếm tỉ lệ ¾

là tính trạng trội, còn kiểu hình có tỉ lệ ¼ là TT lặn

Trang 29

- Trong tự nhiên mối tương quan trội – lặn là phổ biến

- Tính trạng trội thường là tính trạng tốt  Cần xác định tính trạng trội và tập trung nhiều gen trội quý vào

một kiểu gen tạo giống có ý nghĩa kinh tế

- Trong chọn giống để tránh sự phân li tính trạng phải kiểm tra độ thuần chủng của giống

Trang 30

BÀI TẬP CỦNG CỐ :

Khoanh tròn vào chữ cái (a,b,c, ) chỉ ý trả lời đúng

1 Khi cho cây cà chua quả đỏ thuần chủng lai phân tích

Kết quả thu được :

a) Toàn quả vàng ; c) 1 quả đỏ : 1 quả vàng ;

b) Toàn quả đỏ ; d) 3 quả đỏ : 1 quả vàng

2 Ở đậu Hà Lan , gen A quy định thân cao , gen a quy định thân thấp Cho lai cây thân cao với cây thân thấp F1

thu được 51% cây thân cao : 49% cây thân thấp

Kiểu gen của phép lai trên là:

a) P : AA  aa ; c) P : Aa  Aa ;b) P : AA  Aa ; d) P : Aa  aa

b

d

Trang 31

HƯỚNG DẪN HỌC BÀI Ở NHÀ

SGK trang 10, các câu hỏi 1,2 trong SGK trang 13.

- Đọc trước bài 4: Lai hai cặp tính trạng.

Tiêu đề	Lai Một Cặp Tính Trạng
Trường học	Trường Trung Học Phổ Thông Quận Gò Vấp
Chuyên ngành	Sinh Học
Thể loại	Bài giảng
Thành phố	Hà Nội

Định dạng
Số trang	32
Dung lượng	2,28 MB