- Mạch cảm xúc: Từ cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, tác giả thể hiện khát vọng được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của cuộc đời c
Trang 1NGỮ VĂN 9
Trang 3Rùc rì
s¾c mai
vµng
Mïa xu©n MiÒn Nam
Trang 5MÙA XUÂN NHO
Hải
Trang 6Mọc giữa dòng sông
xanh
Một bông hoa tím
biếc
Ơi con chim chiền
chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người
cầm súng
Lộc giắt đầy trên
lưng
Mùa xuân người ra
đồng
Lộc trải dài nương
mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn
xao…
Đất nước bốn
ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía
trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho
nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân- ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.
11 -
1980
Say sưa , trìu me án
Nhanh, hối
hả
Tha thie
át, trầ
m lắn g.
MÙA XUÂN NHO
NHỎ
Tự ha øo
Trang 7Thanh Hải
(1930-1980) tên khai sinh là
Phạm Bá Ngoãn,
quê ở huyện Phong
Điền, tỉnh Thừa
Thiên-Huế Ông
hoạt động văn nghệ
từ cuối những năm
kháng chiến chống
Pháp Trong thời kì
chống Mĩ cứu nước,
Thanh Hải ở lại quê
hương hoạt động và
là một trong những
cây bút có công
xây dựng nền văn
học cách mạng ở
miền Nam từ những
ngày đầu.
THANH HẢI
Trang 9MÙA XUÂN NHO
Hải
I.TÌM HIỂU CHUNG
1.Tác giả: Thanh Hải (1930-1980) tên
thật là Phạm Bá Ngoãn, quê ở Thừa Thiên Huế.
Trang 10Mạch cảm xúc của bài thơ
ra hình ảnh mùa xuân đất nước vừa cụ thể, vừa khái quát.
Suy nghĩ và ước nguyệ
n được làm
một mùa xuân nho
nhỏ góp vào mùa xuân lớn.
Cảm xúc thiết tha, tự hào
về quê hương, đất
nước qua
điệu dân ca xứ
Huế.
Trang 11Mọc giữa dòng sông
xanh
Một bông hoa tím
biếc
Ơi con chim chiền
chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân người
cầm súng
Lộc giắt đầy trên
lưng
Mùa xuân người ra
đồng
Lộc trải dài nương
mạ
Tất cả như hối hả
Tất cả như xôn
xao…
Đất nước bốn
ngàn năm
Vất vả và gian lao
Đất nước như vì sao
Cứ đi lên phía
trước.
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho
nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Mùa xuân- ta xin hát
Câu Nam ai, Nam bình
Nước non ngàn dặm mình
Nước non ngàn dặm tình
Nhịp phách tiền đất Huế.
11 -
1980
Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên đất trời.
Cảm xúc về mùa xuân đất nước
Suy nghĩ và ước nguye
än của nhà thơ Lời ca ngợi quê hươn
g qua làn điệu dân ca.
MÙA XUÂN NHO
NHỎ
Trang 12MÙA XUÂN NHO
Hải
I.TÌM HIỂU CHUNG
1.Tác giả: Thanh Hải (1930-1980) tên thật là Phạm Bá Ngoãn,
quê ở Thừa Thiên Huế.
- Mạch cảm xúc: Từ cảm xúc trước vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên, mùa xuân đất nước, tác giả thể hiện khát vọng được dâng hiến “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của cuộc đời chung
Trang 131 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời (khổ 1)
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
Mùa xuân thiên nhiên đất trời được phác hoạ qua những hình ảnh, âm thanh nào?
Trang 141 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời (khổ 1)
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
-Tín hiệu mùa xuân:
+ dịng sơng xanh, + bơng hoa tím biếc, + tiếng chim chiền chiện hĩt vang trời
Thoáng đãng, tươi vui, tràn đầy nhựa
sống, mang nét đặc trưng xứ Huế
Em có nhận xét gì về trật tự của hai dòng thơ đầu?
Em có nhận xét gì về bức tranh mùa xuân trong đoạn thơ?
Trang 151 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời (khổ 1)
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
-Tín hiệu mùa xuân:
+ dịng sơng xanh, + bơng hoa tím biếc, + tiếng chim chiền chiện hĩt vang trời
-
Giọt
Mưa, sương Tiếng chim ( Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác)
Thoáng đãng, tươi vui, tràn đầy nhựa
sống, mang nét đặc trưng xứ Huế
“Giọt long lanh” trong đoạn thơ là giọt gì?
Cảm xúc của tác giả được thể hiện qua câu thơ nào?
Từ “hứng”
trong câu thơ thể hiện
thái độ gì của tác giả?
Trang 161 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời (khổ 1)
II TÌM HIỂU VĂN BẢN
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Từng giọt long lanh rơi
Tôi đưa tay tôi hứng.
-Tín hiệu mùa xuân:
+ dịng sơng xanh, + bơng hoa tím biếc, + tiếng chim chiền chiện hĩt vang trời
-
Giọt
Mưa, giọt sương Tiếng chim ( Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác)
Thoáng đãng, tươi vui, tràn đầy nhựa
sống, mang nét đặc trưng xứ Huế
- “Tơi đưa tay tơi hứng ”: cử chỉ trân trọng, tấm lịng thiết tha yêu mến cuộc sống; niềm say sưa, ngây ngất trước vẻ đẹp của đất trời vào xuân
Vẻ đẹp trong trẻo, đầy sức sống của thiên nhiên, đất trời mùa xuân và cảm xúc say sưa, ngây ngất của nhà thơ.
Vậy qua đoạn thơ này em thấy được gì về vẻ đẹp thiên nhiên va cảm xúc của tác giả trước mùa xuân?
Trang 17II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời
2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước
(khổ 2, 3 )
Mùa xuân Lộc giắt đầy trên lưng
Mùa xuân Lộc trải dài nương mạ
Tất cả như hối hả Tất cả như xôn xao…
người cầm súng
người ra đồng
Mùa xuân của đất nước được tác giả diễn tả qua những hình ảnh nào?
- Mùa xuân Người cầm súng
Hai hình ảnh này tượng trưng cho những nhiệm vụ nào?
Tượng trưng cho hai nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ và xây dựng đất
nước
Người cầm súng đi chiến đấu và người ra đồng sản xuất trở nên gợi cảm khi gắn liền với hình ảnh nào? Lộc non
Người ra đồng
Trang 18Người cầm súng Người ra đồng
Trang 19II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời
2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước
(khổ 2, 3 )
- Mùa xuân Người cầm súng
Tượng trưng cho hai nhiệm vụ chiến đấu bảo vệ và xây dựng đất
Tất cả như xôn xao…
Đất nước bốn ngàn
năm Vất vả và gian lao Đất nước như vì sao Cứ đi lên phía trước.
thể hiện niềm tin của tác giả vào tương lai đất nước
Trong đọan thơ trên tác giả đã sử dụng những biện pháp nghệ thuật gì?
- NT: Điệp ngữ, so sánh, từ láy, nhịp thơ nhanh
Vẻ đẹp và sức sống của đất nước qua mấy nghìn năm lịch sử
Trang 20II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời
2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước
3 Suy nghĩ và tâm niệm của nhà thơ (khổ 4, 5)
Ta nhập vào hoà ca
xao xuyến.
Trước mùa xuân tươi đẹp, nhà thơ nguyện ước được làm gì?
con chim hót
một cành hoa
Một nốt trầm
- Ta làm
Con chim hót
Một cành hoa Một nốt trầm
Tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì trong đoạn thơ?
- NT: Điệp ngữ, ẩn dụ tượng trưng, nhịp thơ nhanh
Ước nguyện chân thành, tha thiết
Ta làm
Ta làm
Trang 21II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời
2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước
3 Suy nghĩ và tâm niệm của nhà thơ
Hãy tìm những từ láy có trong đoạn thơ và cho biết những từ láy này diễn đạt điều gì?
Ta làm con chim hót
Ta làm một cành hoa
Ta nhập vào hoà ca
Một nốt trầm xao xuyến.
Một mùa xuân nho
nhỏ Lặng lẽ dâng cho đời
Dù là tuổi hai mươi
Dù là khi tóc bạc.
Trang 22II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời
2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước
3 Suy nghĩ và tâm niệm của nhà thơ (khổ 4, 5)
- Ta làm
Con chim hót
Một cành hoa Một nốt trầm
- NT: Điệp ngữ, ẩn dụ tượng trưng, nhịp thơ nhanh
Ước nguyện chân thành, tha thiết
- Nho nhỏ, lặng le: Bình dị, khiêm
nhường, tự nguyện
Khát vọng được sống cĩ ý nghĩa, được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời của tác giả
=> Thái độ sống
đáng trân trọng
Hình ảnh tuổi hai mươi và tóc bạc gợi
cho em suy nghĩ gì?
Em có suy nghĩ gì về thái độ sống của tác giả?
Trang 23II TÌM HIỂU VĂN BẢN
1 Cảm xúc trước mùa xuân thiên nhiên, đất trời
2 Cảm xúc về mùa xuân đất nước
3 Suy nghĩ và tâm niệm của nhà thơ
4 Khúc hát ca ngợi quê hương đất nước
Mùa xuân- ta xin hát Câu Nam ai, Nam b
Nước non ngàn dặm m Nước non ngàn dặm t Nhịp phách tiền đất Huế.
ình
ình ình
Cất lên câu Nam ai, Nam bình => Tin yêu vào những giá trị
truyền thống của quê hương đất nước
Trang 24III TOÅNG KEÁT
1 Nghệ thuật
- Viết theo thể thơ 5 chữ, nhẹ nhàng, tha thiết, mang âm
hưởng gần gũi với dân ca.
- Kết hợp hài hòa giữa những hình ảnh thơ tự nhiên, giản dị với những hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng khái quát.
- Sử dụng ngôn ngữ thơ giản dị, trong sáng, giàu hình ảnh, giàu cảm xúc với những ẩn dụ, điệp từ điệp ngữ, sử dụng
từ xưng hô,…
- Có cấu tứ chặt chẽ, giọng điệu thơ luôn có sự biến đổi
phù hợp với nội dung từng đoạn.
2 Ý nghĩa văn bản
Bài thơ thể hiện những rung cảm tinh tế của nhà thơ trước
vẻ đẹp của mùa xuân thiên nhiên đất nước và khát vọng được cống hiến cho đất nước, cho cuộc đời.
Trang 26Ý NGHĨA NHAN ĐỀ
* Mùa xuân nho nhỏ là một sáng tạo độc đáo,
một phát hiện mới mẻ củaThanh Hải
* Nhà thơ muốn làm một mùa xuân, nghĩa là
sống đẹp, sống với tất cả sức sống tươi trẻ của mình nhưng rất khiêm nhường là mùa xuân nhỏ góp vào mùa xuân lớn của đất nước, của cuộc đời chung.
Trang 27BÀI TẬP
CỦNG CỐ
Mùa xuân nho
Thanh Hải, em thấy mình cần phải có thái độ sống như
thế nào?
Trang 283 Bài thơ thuộc thể thơ gì ?
2 Nhà thơ Thanh Hải thể hiện khát vọng gì qua bài thơ ?1 Nguồn cảm hứng của tác giả về mùa xuân của thiên nhiên bắt
Trang 29HƯỚNG DẪN HỌC Ở NHÀ
* Học thuộc lòng bài thơ
Mùa xuân nho nhỏ.
* Nêu cảm nhận về một khổ thơ mà em yêu thích.
* Chuẩn bị bài:
- Liên kết câu và liên kết đoạn văn
- Nghị luận về một tác phẩm truyện
(ĐT).
Trang 30BÀI HỌC KẾT THÚC