BÀI 10 HY lạp và lẫm cổ đại

MỤC TIÊU- Giới thiệu và nhận xét được những tác động của điều kiện tự nhiên hải cảng, biển đảo đối với sự hình thành, phát triển của nền văn minh Hy Lạp, La Mã.. Ngôi đền Pác-tê-nông thu

HOẠT Đ NG CÁ NHÂN ỘNG CÁ NHÂN

HOẠT Đ NG CÁ NHÂN ỘNG CÁ NHÂN

THẢO LU N NHÓM ẬN NHÓM

THẢO LU N NHÓM ẬN NHÓM

HOẠT Đ NG V N DỤNG ỘNG CÁ NHÂN ẬN NHÓM

HOẠT Đ NG V N DỤNG ỘNG CÁ NHÂN ẬN NHÓM

Em hãy ghi bài vào vở

HOẠT Đ NG C P ĐÔI ỘNG CÁ NHÂN ẶP ĐÔI

HOẠT Đ NG C P ĐÔI ỘNG CÁ NHÂN ẶP ĐÔI

MỤC TIÊU

- Giới thiệu và nhận xét được những tác động của điều kiện tự nhiên (hải cảng, biển đảo) đối với sự hình thành, phát triển của nền văn minh Hy Lạp, La Mã.

- Trình bày được tổ chức nhà nước thành bang, nhà nước đế chế ở Hy Lạp và La Mã.

- Nêu được một số thành tựu văn hoá tiêu biểu của

Hy Lạp và La Mã.

MỞ Đ ẦU

Quan sát kênh hình và

hoàn thành phiếu học

Em sẽ làm gì

để biết thêm những thông tin

về Hy Lạp và

La Mã cổ đại .

Ngôi đền Pác-tê-nông thuộc khu thành

cổ Ác-rô-pô-lit ở A-ten (Hy Lạp) được coi

là biểu tượng của nền dân chủ A-ten và cái nôi của nền văn minh phương Tây Công trình này được do nhà điêu khắc nổi tiếng nhất thời cổ đại Phi-đi-at thiết

kế và nhiều kiến trúc sư giỏi khác trực tiếp giám sát quá trình thi công.

Ngôi đền này vì sao được coi là biểu tượng của nền dân chủ A-ten và của văn minh phương Tây cổ đại? Điều gì đã khiến cho nền văn minh Hy Lạp và La

Mã cổ đại này được đánh giá cao như vậy? Chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu bài

10, Hy Lạp và La Mã cổ đại.

1 Điều kiện tự nhiên

Quan sát hai lược đồ và so sánh lãnh thổ Hy Lạp cổ đại và Hy Lạp ngày nay?

Bản đồ nước Hy Lạp

a Hy Lạp cổ đại

1 Điều kiện tự nhiên

Hy Lạp cổ đại rộng lớn hơn Hy

Lạp hiện nay, nằm ở phía nam

bán đảo Ban Căng

Bản đồ nước Hy Lạp

1 Điều kiện tự nhiên

Nhóm I.Đọc kĩ thông tin mục 1a (tr.44), và

quan sát lược đồ H.2 (tr.45), hãy cho biết:

1-Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên của Hy Lạp

cổ đại có điểm gì nổi bật?

2- Với điều kiện tự nhiên như vậy, cư dân Hy

Lạp cổ đại có ưu thế để phát triển các ngành

kinh tế nào?

3- Dựa vào H.3 và thông tin kèm theo (tr.45),

cho biết những hoạt động kinh tế chính của

cảng Pi-rê

Nhóm II.Đọc kĩ thông tin mục 1b và quan sát

lược đồ H.4 (tr.46) hãy:

1- Xác định địa bàn ban đầu của La Mã cổ đại

và phạm vi lãnh thổ của La Mã thời đế chế

2- Cho biết vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên nổi

bật của La Mã cổ đại

3- Với lãnh thổ và điều kiện tự nhiên như vậy,

cư dân La Mã cổ đại có ưu thế để phát triển

các ngành kinh tế nào?

1 Điều kiện tự nhiên

1- Vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên Hy Lạp cổ đại có những điểm nổi

bật:

-VTĐL: nằm ở khu vực Địa Trung Hải, có vị trí địa lý rất quan trọng

trong việc giao thương giữa phương Đông và phương Tây Lãnh thổ Hy

Lạp cổ đại bao gồm ba phần: phần Hy Lạp lục địa ( phía Nam bán đảo

Ban Căn), miền đất ven bờ tiểu Á và những đảo thuộc biển Ê-giê

-ĐKTN: địa hình bị chia cắt thành vùng đồng bằng nhỏ hẹp bởi các

dãy núi thấp chạy dài ra biển, đất đai canh tác ít, không màu mỡ nên

không thuận lợi cho nông nghiệp

Biên giới biển Hy Lạp cổ đại rất dài, bờ biển có đặc trưng riêng ở hai

nửa Đông – Tây Bờ biển phía tây gồ ghề lởm chởm, không thuận tiện

lắm cho việc hình thành các hải cảng Bờ phía đông lại khúc khuỷu,

hình răng cưa tạo ra nhiều vịnh, hải cảng tự nhiên, an toàn và thuận lợi

cho tàu thuyền đi lại Bờ biển phía tây của miền Hy Lạp Tiểu Á cũng

tương tự như bờ biển phía đông Hy Lạp lục địa

Hy Lạp cổ đại thuộc vùng khí hậu ôn đới Địa Trung Hải

Nhiều khoáng sản nên thủ công nghiệp, luyện kim rất phát triển

2- Cư dân Hy Lạp cổ đại có ưu thế để phát triển thương mại biển và

các nghề thủ công.

3- Cảng Pi-rê là trung tâm xuất – nhập khẩu và buôn bán nô lệ sầm

uất nhất của thế giới cổ đại:

+ Xuất khẩu rượu nho, dầu ô liu, đồ gốm màu, đá cẩm thạch, thiếc,

chì, vải…

+ Nhập khẩu: ngũ cốc, hạt tiêu, chà là và lúa mì

1 Điều kiện tự nhiên

1- Địa bàn ban đầu của La Mã cổ đại hình

thành trên bán đảo I-ta-li-a(Nam Âu) nhỏ hơn

nhiều so với thời đế chế La Mã (mở rộng trên

cả ba châu lục Âu-Á-Phi)

2- Cho biết vị trí địa lí và điều kiện tự nhiên

nổi bật của La Mã cổ đại.

- VTĐL: bán đảo I-ta-li-a là dải đất hẹp hình

chiếc ủng, ba mặt Đông, Tây, Nam giáp biển,

- ĐKTN: có nhiều đồng bằng, nhiều đồng cỏ

rộng lớn, bờ biển có nhiều vịnh, cảng, giàu

tài nguyên, khoáng sản.

Khí hậu quanh năm ấm áp, ôn hòa

3- Cư dân La Mã cổ đại có ưu thế để phát

triển các ngành kinh tế: trồng trọt, chăn nuôi;

thương mại biển và luyện kim.

a Hy Lạp cổ đại:

- Lãnh thổ Hy Lạp cổ đại gồm vùng nam bán đảo Ban-căng, các đảo trên biển Ê-giê và các dải đất ven bờ Tiểu Á

- Đồng bằng bị chia cắt, nhỏ, hẹp; nhiều đồi núi, đất đai ít màu

mỡ, chỉ thích hợp trồng các cây lâu năm như nho, ô-liu…

- Bờ biển gồ ghề, có nhiều vũng, vịnh, thích hợp cho việc lập những hải cảng buôn bán…

- Có nhiều khoáng sản nên thủ công nghiệp, luyện kim rất phát triển.

b La Mã cổ đại:

- Nhà nước La Mã cổ đại hình thành trên bán đảo I-ta-li-a (Nam Âu).

- Bờ biển phía nam có nhiều vịnh, cảng thuận lợi cho buôn bán.

- Ở thời đế quốc La Mã, đất đai được mở rộng ra cả ba châu lục Âu, Á, Phi; có nhiều đồng bằng, đồng cỏ rộng lớn nên trồng trọt và chăn nuôi phát triển.

- Có nhiều khoáng sản nên nghề luyện kim phát triển.

1 Điều kiện tự nhiên

Cảng Pi-rê ngày nay

Em biết gì về hải cảng Pi-rê? Hãy nhận xét về vai trò của hải cảng này?

Cảng Pi-rê là một cảng sầm uất ngay từ thời cổ đại Ngày nay hải cảng Pire vẫn là hải cảng sầm

uất

? Dựa theo hình

5 hãy cho biết nhà nước thành bang được thành lập như thế nào? Nhà nước thành bang có đặc điểm gì?

2 Nhà nước thành bang và nên dân chủ cổ đại ở Hy Lạp

- Từ thế kỉ VIII đến thế kỉ IV TCN, ở Hy Lạp

đã hình thành hàng trăm nhà nước được gọi là

nhà nước thành bang.

- A-ten là thành bang tiêu biểu cho chế độ

dân chủ ở Hy Lạp cổ đại, thể hiện:

+ Sơ đồ tổ chức nhà nước thành bang

A-ten (SGK)

+ Cơ quan quyền lực tối cao thuộc về Đại

hội nhân dân (gồm toàn bộ công dân nam từ

- Chế độ bỏ phiếu bằng vỏ sò là dùng vỏ sò như 1 lá phiếu bỏ phiếu cho người được tìn nhiệm.

- Ưu điểm của nhà nước thành bang: là nhà nước do dân bầu ra và mọi quyền quyết định là do các cơ quan được nhân dân bầu ra biểu quyết, quyết định

2 Nhà nước thành bang và nên dân chủ cổ đại ở Hy Lạp

“nhà nước thành bang” là những nhà nước nhỏ,

có một thành thị là trung tâm, xung quanh là vùng đất trồng trọt Trong mỗi thành bang có phố

xá, lâu đài, đến thờ, sân vận động, nhà hát, bến cảng Mỗi thành bang có bộ máy quyền lực riêng, luật pháp riêng và tài chính riêng.

EM CÓ BiẾT

3 Nhà nước đế chế La Mã cổ đại

1- Đế quốc La

Mã đã hình thành như thế nào?

2- Dựa vào Sơ đồ tổ chức nhà nước đế chế La

Mã, cho biết nhà nước đế chế La Mã được tổ chức như thế nào?

-Đế quốc La Mã hình thành vào thế kỉ I TCN Năm

27 TCN, Ôc-tavi-út được tôn lên thành Đấng tối

cao (hoàng đế), mở đầu thời kì đế chế.

- Tổ chức nhà nước đế chế ở La Mã:

+ Đứng đầu là hoàng đế, có quyền lực tối cao

+ Viện nguyên lão (gồm khoảng 300 người) và cơ

quan Đại hội nhân dân (gồm các công dân của La

Mã) vẫn được duy trì nhưng chỉ mang tính hình

thức.

Lạp và nhà nước đế chế La Mã có gì khác nhau? Nhà nước đế chế La Mã

giống với kiểu nhà nước nào em đã học?

Nhà nước thành bang

Cơ quan quyền lực cao

nhất thuộc về Đại hội

nhân dân

Quyền lực tập trung trong tay Đấng tối cao (như hoàng đế) Giống như kiểu nhà

nước chuyên chế

phương Đông

Hy Lạp tiêu biểu cho

chế độ dân chủ cổ đại La Mã có xu hướng độc quyền.

nước đế chế trong khi các nhà nước thành bang ở Hi Lạp lại không có xu hướng như vậy?

Để cai quản được lãnh thổ rộng lớn bao trùm nhiều phần của cả 3 châu lục ( Á, Âu, Phi) vào thời kì đế quốc La Mã thì cần 1 bộ máy nhà nước trong đó quyền lực tập trung vào tay 1 người , đó là hoàng đế Trong khi đó các thành bang ở Hi Lạp lại chủ yếu phát triển kinh tế công thương nghiệp, buôn bán bằng đường biển ở các hải cảng sầm uất nên không có xu hướng mở rộng lãnh thổ và hình thành

nhà nước đế chế như ở La Mã

4 Một số thành tựu văn hóa tiêu biểu của Hy Lạp, La Mã

? Quan sát các thông tin trong sách giáo khoa và các tranh ảnh hãy cho biết các thành tựu văn hóa cổ đại của Hy Lạp và La Mã?

Thành tựu văn hóa Hy Lạp và La Mã

HS quan sát 1,9,10,11,12 (tr.44,48,49)/SGK và đọc thông tin mục 4, hãy: 1- Điền vào ô trống để hoàn thành sơ đồ tóm tắt những thành tựu của văn văn hóa của Hy Lap, La Mã?

2- Các em ấn tượng với thành tựu văn hóa nào nhất? Hãy cho biết lí do? 3- Thành tựu văn hóa nào của Hy Lạp, La Mã cho đến ngày nay còn được

sử dụng ?

Lịch và thiên văn học

Chữ viết, văn học

Kiến trúc, điêu khắc

Sử học, khoa học

4 Một số thành tựu văn hóa tiêu biểu của Hy Lạp, La Mã

Thành tựu văn hóa Hy Lạp và La Mã

-Lịch: sáng tạo ra dương

lịch

-Khoa học: Có các nhà

khoa học nổi tiếng như

Pi-ta-go, Ta-let, Ac-si-met

-Chữ viết: chữ cái la- tinh

và chữ số La Mã -Văn học: nhiều thể loại như thần thoại, kịch, thơ Tác giả tiêu biểu là Hô-me với I-đi-

at và Ô-đi-xơ, Xô-phốc với

vở kịch Ơ-đip làm vua

-Kiến trúc: có Đền

Pac-ta-nông, đấu trường

Cô-li-dê … -Điêu khắc: nổi tiếng

với các bức tượng thần

Vệ nữ, lực sĩ ném đĩa

Sử học: Có các nhà sử học tiêu biểu: Hê-rô- đôt, Tuy-xi-dit với nhiều bộ sử đồ sộ

4 Một số thành tựu văn hóa tiêu biểu của Hy Lạp, La Mã

3- Chữ cái la tinh, trở thành chữ viết của nhiều

quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam,

những cống hiến của các nhà khoa học như let, Pi-ta-go, Ac-si-met đã đặt nền móng cho sự ra đời của các ngành khoa học cơ bản sau này như toán học, vật lí…

Ta-4 Một số thành tựu văn hóa tiêu biểu của Hy Lạp, La Mã

- Chữ viết: chữ cái La-tinh và chữ số La Mã.

- Văn học: đa dạng, phong phú về thể loại.

- Họ sáng tạo ra dương lịch

- Có nhiều nhà khoa học, sử học tiêu biểu

- Kiến trúc, điêu khắc: với nhiều công trình nổi tiếng.

- Điều kiện tự nhiên không thuận lợi cho việc trồng các loại cây lương thực Nhưng có đường biên giới biển dài, khúc khuỷu, thuận lợi cho việc đi lại, trú ngụ của tàu thuyền và hình thành các hải cảng tự nhiên, đặc biệt là các hoạt động đánh bắt hải sản và mậu dịch hàng hải.

- Nguồn tài nguyên khoáng sản khá phong phú, thuận lợi cho các nghề thủ công…

LUYỆN TẬP

Người Hy Lạp, La Mã cổ đại đạt đượpc những thành tựu văn hóa rực rỡ là do tiếp thu những thành tựu của người phương Đông cổ đại?Em

có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

Người Hy Lạp, La Mã cổ đại đạt đượpc những thành tựu văn hóa rực rỡ là do tiếp thu những thành tựu của người phương Đông cổ đại?Em

có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

Người Hy Lạp và La Mã cổ đại đạt được những thành tựu văn hóa rực rỡ không những do tiếp thu mà còn phát triển, sáng tạo những thành tựu của người

phương Đông cổ đại

So với Phương Đông nền văn minh Phương Tây ra đời chậm hơn đến cả thiên niên kỷ Họ đã tiếp thu những thành tựu văn minh của người phương Đông

thông qua người Ả Rập để làm giàu thêm kho tàng tri thức của mình Những phát minh vĩ đại của người Phương Đông (Trung Quốc) đã được người phương Tây sử dụng một cách hiệu quả cho sự phát triển…

Kỹ thuật làm giấy và kỹ thuật in thay vì dùng để in lá bùa, chú phục vụ cho cúng bái của người Trung Quốc đã được người phương Tây sử dụng phục vụ

để in tài liệu phổ biến khoa học và in sách giáo khoa phục vụ cho cho giáo dục nhà trường Trường học ra đời sớm và giáo dục phát triển là một trong những nguyên nhân làm cho xã hội Tây Âu vào thời hậu kỳ trung đại và thời cận đại đã bứt phá một cách ngoạn mục để lại phương Đông trì trệ ở đằng sau

VẬN DỤNG

Có ý kiến cho rằng: Người Hy Lạp và La Mã cổ đại đạt được những thành

tựu văn hoá rực rỡ là do tiếp thu những thành tựu của người phương Đông cổ

đại Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

Có ý kiến cho rằng: Người Hy Lạp và La Mã cổ đại đạt được những thành

tựu văn hoá rực rỡ là do tiếp thu những thành tựu của người phương Đông cổ

đại Em có đồng ý với ý kiến trên không? Vì sao?

Nhận định có phần đúng bởi vì:

So với Phương Đông nền văn minh Phương Tây ra đời chậm hơn đến cả thiên niên

kỷ Khi Phương Đông đã gặt hái được những thành tựu rực rỡ của văn minh thì Phương Tây đang đắm chìm trong lạc hậu và dã man Họ đã tiếp thu những thành tựu văn minh của người phương Đông thông qua người Ả Rập để làm giàu thêm kho tàng tri thức của mình Những phát minh vĩ đại của người Phương Đông (Trung Quốc) đã được người phương Tây sử dụng một cách hiệu quả cho sự phát triển

Kỹ thuật làm giấy và kỹ thuật in thay vì dùng để in lá bùa, chú phục vụ cho cúng bái của người Trung Quốc đã được người phương Tây sử dụng phục vụ để in tài liệu phổ biến khoa học và in sách giáo khoa phục vụ cho cho giáo dục nhà trường Trường học ra đời sớm và giáo dục phát triển là một trong những nguyên nhân làm cho xã hội Tây Âu vào thời hậu kỳ trung đại và thời cận đại đã bứt phá một cách ngoạn mục để lại phương Đông trì trệ ở đằng sau

2 - Có giải thích được hợp lí các lí do không?

3 - Thảo luận nhóm có sôi nổi tích cực không?

4 -Cách trình bày có rõ ràng, mạch lạc và giải thích

được chi tiết các vấn đề đặt ra không? Cách trình bày có thu hút được người nghe không?

Em hãy ôn bài

Á;

Tìm tranh ảnh minh họa

Tìm hiểu về các thành tựu của Hy Lạp và La Mã cổ đại trên Internet, sưu tầm tranh ảnh

tốt !