PowerPoint Presentation LỊCH SỬ ĐÔ THỊ Đề tài Thành phố Priene và những đặc trưng chủ yếu của đô thị Hy Lạp thời cổ đại BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 4 Mục lục • SƠ LƯỢC VỀ HY LẠP CỔ ĐẠI • CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA Đ[.]
Trang 1LỊCH SỬ ĐÔ THỊ
Đề tài: Thành phố Priene và những đặc trưng chủ yếu
của đô thị Hy Lạp thời cổ đại
BÀI THUYẾT TRÌNH NHÓM 4
Trang 2Mục lục
• SƠ LƯỢC VỀ HY LẠP CỔ ĐẠI
• CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÔ THỊ HY LẠP CỔ ĐẠI
- Phân khu chức năng
- Hình thái không gian đô thị
• KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI
• GIỚI THIỆU VỀ THÀNH PHỐ PRIENE
• BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ QUY HOẠCH
Trang 3SƠ LƯỢC VỀ HY LẠP CỔ ĐẠI
• Vị trí địa lý : nằm bên bờ biển địa trung hải và biển Aegean,ngoài ra địa giới còn cả Trung Âu ,Nam Âu, Tiểu
Á và Ai Cập Với lãnh thổ nói trên ,Hy Lạp đã tiếp thu tinh hoa của các văn minh Ai Cập, Lưỡng Hà, Ba Tư, địa hình có núi ….bờ biển….,khí hậu Địa Trung Hải ấm áp thuận lợi cho việc sinh hoạt định cư.
• Lịch sử : thời kỳ Hy Lạp cổ đại bắt đầu vào khoảng thế
kỷ thứ 8 TCN từ Thời kỳ Tăm tối sau khi nền văn minh Mycenae sụp đổ cho đến khi Alexander Đại Đế chết vào năm 323 TCN.
Trang 4Hình dạng địa lý phức tạp : nhiều đảo, thung lũng & đồng bằng, bị chia cắt bởi biển cả, sông hồ hay các dãy núi
Không hình thành nhà nước tập trung mà là tập hợp các quốc gia thành thị hay đại thành bang (megalopolis) độc lập
Mỗi một đại thành bang là một vương quốc độc lập bao gồm một thành phố trung tâm, kết hợp với vùng nông thôn phụ cận trực thuộc Mỗi đại thành bang
có hệ thống chính quyền riêng
SƠ LƯỢC VỀ HY LẠP CỔ ĐẠI
• Điều kiện tự nhiên :
Trang 5• Về xã hội :
- Khác với quan niệm tôn giáo và tín ngưỡng của người Ai Cập nhưng gần với quan niệm của cư dân Tây Á ,người Hi Lạp ý thức thần thánh vừa thể hiện sức mạnh của vũ trụ, vừa thể hiện ước vọng lao động sáng tạo của con người, nghĩa là tín ngưỡng gần với cuộc sống đời thường hơn và trong chừng mực nhất định, phản ánh ước mơ của con người
- Do đó các công trình kiến trúc tôn giáo được xây dựng ngay trong thành phố, không có khoảng cách với khu cư trú
SƠ LƯỢC VỀ HY LẠP CỔ ĐẠI
Trang 6• Về hình thái sản xuất :
- Chủ yếu là thủ công và nông nghiệp, ít dựa vào nông nghiệp mà chỉ phát triển hàng hải, thương mại thông qua đó tiếp thu nền văn minh lân cận
- Ngoài ra, xen kẽ giữa các khu cư trú là các cánh đồng, vườn cây nhỏ Điều đó cho thấy trồng trọt là một trong những nền tảng của văn minh Hi Lạp cổ đại
SƠ LƯỢC VỀ HY LẠP CỔ ĐẠI
Trang 7• Phong cách sinh hoạt công cộng : bao gồm các hoạt động hội họp, chính trị, xã hội, văn hóa, giải trí, thương
mại, dịch vụ đều tập trung vào khu vực gọi là agora
- Đô thị là niềm tự hào của mọi công dân tự do Hi Lạp, là công sức tập thể xuất phát từ ý thức xây dựng cuộc sống cộng đồng thông qua một thiết chế dân chủ, tiến bộ bao gồm Hội đồng Công dân, Hội đồng Quý tộc
- Hội đồng Công dân, trước hết tập hợp các ý kiến đóng góp của công dân về các vấn đề đô thị và sau đó tổ chức cho mọi công dân thực hiện những quyết định của Hội đồng Quý tộc Đây là một trong những sinh hoạt cộng đồng thường xuyên của người Hi Lạp, diễn ra trên các quảng trường công cộng (agora)
SƠ LƯỢC VỀ HY LẠP CỔ ĐẠI
Trang 8• Quan niệm về đô thị của người Hy Lap cổ:
- Đô thị là một thiết chế xã hội cộng đồng mang tính địa phương
- Mỗi một đô thị không những có những đặc điểm riêng dễ
nhận diện mà giữa chúng luôn có sự cạnh tranh để phát triển
- Dẫn đến quan niệm đô thị là một thể thống nhất, trong đó các chức năng có mối liên hệ với nhau Riêng khu vực tôn giáo tín ngưỡng và hành chính, chính trị, tuy có tường bảo vệ, song
vẫn có mối liên hệ sử dụng thuận lợi và trực tiếp với các khu vực chức năng khác của đô thị
- Điều này hoàn toàn khác vói cách tổ chức đô thị Ai Cập, Lưỡng
Hà và phương Đông nơi mà các khu vực chức năng hoạt động độc lập trên nguyên tắc phân biệt giai cấp và được bảo vệ
bằng hệ thống thành, luỹ kiên cố, tạo nên những tổng thể biệt lập, khép kín trong lòng một đô thị
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÔ THỊ HY LẠP
CỔ ĐẠI
Trang 9• Phân khu chức năng đô thị:
Các đô thị Hi Lạp thường có 4 khu vực chức năng như sau:
vực này còn được gọi là khu thị dân Khu cư trú được bảo vệ bằng thành luỹ và pháo đài kiên cố
Nhà ở đô thị Hi Lạp tương đối thống nhất về thể loại, được xây dựng phân tán, không tạo thành những khu ở riêng biệt cho các giai tầng xã hội như thường gặp trong đô thị cổ đại của Ai Cập và phương Đông
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÔ THỊ HY LẠP
CỔ ĐẠI
Trang 10• Phân khu chức năng đô thị:
đền thờ thần, khu vực linh thiêng nơi diễn ra các nghi thức tôn giáo của người Hi Lạp, có tên gọi là Akropolis (Acropole)
Đồng thời là lớp thành phòng vệ cuối cùng Acropole thường chiếm lĩnh các địa thế cao, những khu đất trội lên khỏi thành phố, gắn bó với khung cảnh thiên nhiên, tạo nên các điểm nhìn đẹp
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÔ THỊ HY LẠP
CỔ ĐẠI
Trang 11• Phân khu chức năng đô thị:
trị, hành chính và thương mại của thành phố Hy Lạp cổ đại bao gồm: quảng trường, chợ, các cửa hàng, nơi sinh hoạt văn hoá công cộng…
Agora thường có hình dáng hình học và được bao quanh bởi những hàng cột thức
Agora có xuất xứ từ Hy Lạp và sau này ảnh hưởng khá lớn đến
sự hình thành các Forum thời kỳ La Mã
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÔ THỊ HY LẠP
CỔ ĐẠI
Trang 12• Phân khu chức năng đô thị:
xuất thủ công chính nằm ngoài đô thị thường ở khu vực cảng trong phạm vi của đại thành bang và trực thuộc đô thị
Ngoài ra, bên trong đô thị, xen kẽ giữa các khu cư trú là các cánh đồng, vườn cây nhỏ
Điều đó cho thấy trồng trọt là một trong những nền tảng của văn minh Hi Lạp cổ đại
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÔ THỊ HY LẠP
CỔ ĐẠI
Trang 13• Hình thái không gian đô thị : có 2 dạng phổ biến
- Dạng đô thị phát triển theo nguyên tắc bố cục tự do:
Các đường phố, những quảng trường công cộng cùng với các công trình kiến trúc được hình thành trong sự kết hợp vơí dạng
thái không gian rất đa dạng
Dạng đô thị phát triển tự do không theo quy tắc xuất hiện sớm, vào giai đoạn đầu của văn minh Hi Lạp cổ đại và phát triển mạnh đến khoảng thế kỉ V tr.CN Đây là dạng đô thị phổ biến và đặc trưng của Hi Lạp cổ đại
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÔ THỊ HY LẠP
CỔ ĐẠI
Trang 14• Hình thái không gian đô thị :
- Dạng đô thị phát triển theo nguyên tắc bố cục hình học đều đặn
Mặt bằng đô thị có dạng ô bàn cờ Hình thức bố cục theo dạng ô bàn cờ do Hippodammus để xuất lần đầu tiên vào thế kỉ V tr.CN cho thấy những ảnh hưởng của phương pháp quy hoạch đô thị phương Đông cổ đại
Từ đó, nó trở thành phổ biến và được áp dụng chủ yếu trong việc thiết kế và xây dựng các đô thị mới của Hi Lạp cổ đại
CÁC ĐẶC TRƯNG CỦA ĐÔ THỊ HY LẠP
CỔ ĐẠI
Trang 15• Kiến trúc nhà ở
- Nhà ở tương đối thống nhất về thể loại được xây dựng phân tán không tạo thành những khu riêng biệt cho các giai tầng xã hội như các đô thị cổ đại Ai Cập
- Nhà ở có cửa hàng, phòng ăn, nhà tắm, bếp, sân trong và bể nước dự trữ
- Những ngôi nhà đều làm theo 1 hướng để phù hợp với khí hậu
KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI
Trang 16KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI
Trang 17- Thiết kế cột trong các công trình
Hy Lạp cổ đại được xem như
một biểu tượng của kiến trúc cổ
điển
KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI
Trang 19• Cột Ionic :
- Trái với kiểu cột Doric, cột Ionic mang dáng dấp nữ tính, mảnh
dẻ và giàu tính trang trí hơn cột Doric
- Cột Ionic có 24 gờ sống đứng trong khi cột Doric chỉ có 20 gờ,
tỷ lệ đường kính cột trên chiều cao cột là 1:9
- Ngoài ra, cột này có thêm đế cột ở phía dưới và đầu cột có hình đệm nhỏ, phía trên có hình xoắn ốc loe ra rồi cuộn vào trong Các dầm ngang của cột Ionic được phân vị theo chiều ngang thành ba dải Các ngôi đền có cột này là đền Artemis ở Ephesus, đền thờ Apollo ở Bassae, đền Erecteyon ở Athena
KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI
Trang 20- Do kiến trúc sư Callimachus sáng tạo ra
- Cột này có ưu điểm hơn hai cột trên là đối xứng nhiều chiều và
có thể cảm nhận được trong không gian
- Có thể thấy công trình sử dụng loại cột này tại đền Olympeion
ở Athena và đền Apollo ở Bassae
KIẾN TRÚC HY LẠP CỔ ĐẠI
Trang 21THÀNH PHỐ PRIÈNE
• Giới thiệu về Priene:
- Priene là 1 thành phố cổ Hy Lạp thuộc vùng Ionia, Thổ Nhĩ Kỳ hiện nay
- Được thành lập như là 1 thuộc địa của thành bang Thebes cổ vào khoảng năm 1000 TCN trên đỉnh núi Mycale sau đó được di chuyển nhiều lần đến vị trí hiện nay vào khoảng TK thứ 4 TCN
- Dân số khoảng 4-5 nghìn người
- Diện tích : ~ 37 hecta
- Mật độ dân số : 166 người/ha
Trang 22THÀNH PHỐ PRIÈNE
• Giới thiệu về Priene:
- Có địa hình dốc, nằm dưới chân núi với chênh lệch cao độ lênh tới 160m
- Vốn được xây dựng bên bờ biển, sau nhiều thay đổi địa hình đã nằm sâu trong nội địa 6 km
Thành phố được chia thành 4 khu:
- 1 khu chính trị với các bouleuterion và prytaneion (hội
đồng và tòa án thành phố)
- 1 khu nông nghiệp với 1 nhà hát lớn
- 1 khu thương mại chứa agora của thành phố
- 1 khu tôn giáo với đền thờ thần Zeus, thần Demeter (nông nghiệp) và đền Athena
Trang 24MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ PRIENE
Trang 25MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ PRIENE
Trang 26MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ PRIENE
Trang 27MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ PRIENE
Trang 28MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ PRIENE
Trang 29MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ PRIENE
Trang 30MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ PRIENE
Trang 31MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ PRIENE
Trang 32BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ QUY
- Trong khi đó, quy hoạch đô thị ở VN chỉ lấy việc chia đất làm trọng tâm, còn những công trình công cộng đc phân bố theo chỉ tiêu, tương ứng với dân số & kết hợp với các khu dân cư
- Vì vậy để tạo ra 1 đô thị bền vững và đặc sắc, cần chú ý tới việc phân bố không gian công cộng
2 Hình thành và xây dựng 1 đô thị cần phải bám theo địa hình, dựa vào yếu tố địa hình thì đô thị mới có thể bền vững lâu dài được
Trang 33BÀI HỌC KINH NGHIỆM VỀ QUY
nó cũng sẽ trở thành một không gian công cộng có giá trị trong bối cảnh đô thị hóa hiện nay
4 Bố cục các công trình kiến trúc trong đô thị cần hướng tới không gian mở
Trang 34XIN CẢM ƠN THẦY & CÁC BẠN
ĐÃ CHÚ Ý LẮNG NGHE !