BAI 6 7 CHAN TROI KI II NHAM (1)

Dẫn dắt vào bài mới b Nội dung: Giáo viên cho học sinh c Sản phẩm: Câu trả lời và thái độ khi tham gia trò chơi d Tổ chức thực hiện: Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ - Gv chuyển giao nhiệm

Trang 1

- Chủ đề điểm tựa tinh thần

- Một số khái niệm về truyện như: truyện, chi tiết tiêu biểu, ngoài hình nhân vật

2 Năng lực

a Năng lực chung: Khả năng giải quyết vấn đề, năng lực tự quản bản thân,

năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

b Năng lực riêng biệt:

- Nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, chủ đề, câu chuyện, nhân vật trongtính chỉnh thể

- Nhận biết và phân tích được đặc điểm nhân vật thể hiện qua ngoại hình, cửchỉ, hành động, ý nghĩ của nhân vật

- Nêu được ấn tượng chung về văn bản

- Nêu được bài học về cách nghĩ và cách ứng xử của cá nhân do VB gợi ra

Trang 2

- Tranh ảnh

- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ, Bút dạ, Giấy A0

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC

A HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU

a) Mục tiêu: Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ

học tập của mình Dẫn dắt vào bài mới

b) Nội dung: Giáo viên cho học sinh

c) Sản phẩm: Câu trả lời và thái độ khi tham gia trò chơi

d) Tổ chức thực hiện:

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Gv chuyển giao nhiệm vụ

+ Cách 1: Bản thân em hoặc em đã chứng

kiến, xem trên tivi, sách báo rất nhiều người

gặp khó khăn, thử thách trong sống Em hãy

chia sẻ để mọi người cùng biết Đồng thời em

hãy cho biết họ đã vượt qua thử thách bằng

cách nào?

+ Cách 2: Xem video Ấm lòng 500k cho người

về quê tránh dịch và trả lời câu hỏi: Cảm xúc

của em khi em video?

Trang 3

- Gv tổ chức hoạt động

- Hs trả tham gia trò chơi

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ

- GV nhận xét, bổ sung, dẫn dắt vào bài

Cuộc sống của chúng ta không phải lúc nào

cũng bằng phẳng, đôi lúc ta sẽ gặp những khó

khăn, thử thách thậm chí là trượt xuống vực

thẳm Nhưng rồi thật may mắn, đó đây có

những cánh tay giang rộng để giúp đỡ chúng

ta Bài học hôm nay sẽ cho ta hiểu rõ hơn điều

này

B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC

Hoạt động 1: Tìm hiểu giới thiệu bài học

a Mục tiêu:

- Xác định được chủ điểm, thể loại chính và câu hỏi lớn của bài học

b Nội dung: Gv gợi mở để học sinh tìm hiểu giới thiệu bài học

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ nói của HS

d Tổ chức thực hiện:

Gv yêu cầu học sinh đọc đoạn giới thiệu bài

học cùng với câu hỏi:

+ Chủ đề của bài học là gì

+ Theo em điểm tựa tinh thần là gì?

+ Điểm tựa tinh thần có vai trò như thế nào?

+ Thể loại chính của chủ đề? Kể tên các văn

I Tìm hiểu giới thiệu bài học

- Học sinh dựa vào phần mởđầu, tên bài học để trả lời vềchủ đề: “Điểm tựa tinh thần”

- Học sinh chia sẻ suy nghĩ vềđiểm tựa tinh thần: đó là bờvai, là niềm tin, sự ủng hộ củanhững người ta tin tưởng,

3

Trang 4

- Hs trả lời câu hỏi

- Kích hoạt kiến thức nền thể loại truyện

- Bước đầu nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, chủ đề, câu chuyện,nhân vật

b Nội dung: Gv tổ chức thảo luận nhóm bằng các PHT

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời bằng ngôn ngữ nói của HS

Trang 5

- Hs trả lời câu hỏi

vụ

- Gv định hướng về mục tiêu cần đạt qua bài

học cho học sinh

nhân vật,

- Chi tiết tiêu biểu là chi tiết

gây ấn tượng, cảm xúc mạnhđối với người đọc; góp phầnquan trọng tạo nên hình tượngnghệ thuật gợi cảm và sốngđộng trong tác phẩm

- Ngoại hình của nhân vật là

những biểu hiện đặc điểm bênngoài của nhân vật, thể hiệnqua hình dáng, nét mặt, trangphục

- Ngôn ngữ nhân vật là lời của

nhân vật trong tác phẩm,thường được nhận biết về mặthình thức qua các dấu hiệunhư: câu nói được đặt thànhdòng riêng và có gạch đầudòng câu nói được đặt trongngoặc kép sau dấu hai chấm

- Hành động của nhân vật là

những động tác, hoạt động củanhân vật, những hành vi, ứng

xử của nhân vật với nhữngnhân vật khác và với các sựvật, hiện tượng trong tác phẩm

- Ý nghĩ của nhân vật là những

5

Trang 6

suy nghĩ của nhân vật về conngười, sự vật hay sự việc nào

đó Ý nghĩ thể hiện một phầntính cách, tình cảm, cảm xúccủa nhân vật, chi phối hànhđộng của nhân vật

C HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP- VẬN DỤNG

a Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.

b Nội dung: Gv tổ chức trò chơi …để hướng dẫn học sinh luyện tập

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, thái độ khi tham gia trò chơi

- GV chuyển giao nhiệm vụ

Câu 1: Điền từ còn thiếu vào chỗ trống: “…là

dáng vẻ bề ngoài của nhân vật (thân hình,

gương mặt, ánh mắt, làn da, mái tóc, trang

phục

Câu 2: “Hơn hai chục thanh niên cả nam cả

nữ, mỗi người vác một củi vẹt, nhảy xuống dòng

nước đang cuốn dữ” nhắc đến đặc điểm nào

của nhân vật?

Câu 3: “Dượng Hương Thư như một pho tượng

đồng đúc, các bắp thịt cuồn cuộn, hai hàm răng

cắn chặt, quai hàm bạnh ra, cặp mắt nảy

lửa…” nhắc đến đặc điểm nào của nhân vật?

Câu 4: “Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài

đường rụng nhiều và trên không có những đám

- Hs trả lời được câu hỏi

10 Điểm tựa tinh thần

11 Gió lạnh đầu mùa, Tuổithơ tôi, Con gái của mẹ,Chiếc lá cuối cùng

6

Trang 7

mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ

niệm mơn man của buổi tựu trường” nhắc đến

đặc điểm nào của nhân vật?

Câu 5: Nhận đinh: “”Hành động là những

động tác, hành vi, ứng xử của nhân vật” đúng

hay sai?

Câu 6: Câu “- A Cổ hả? Lớn tướng rồi nhỉ? Bố

cháu có gửi pin đài lên cho ông không? Chỉ yếu

tố nào của truyện?

Câu 7: Điền từ còn thiếu vào chỗ trống: “…là

những cảm xúc, tình cảm, suy nghĩ của nhân

vật.

Câu 8: “Ngôn ngữ là lời nói của nhân vật,

thường được nhận biết về mặt hình thức qua

các dấu hiệu như: câu nói được đặt ở dòng

riêng và có gạch đầu dòng ở đầu câu…”đúng

Trang 8

b Nội dung: Gv tổ chức trò chơi …để hướng dẫn học sinh luyện tập

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS.

Phương pháp Làm thẻ thông tin đã được giới

thiệu ở bài Hòa nhập vào môi trường mới Em

hãy làm thẻ thông tin ghi lại các yếu tố của

Trang 9

- Có câm mồm không?

Bác sĩ điềm tĩnh hỏi:

- Anh bảo tôi phải không?

Khi tên chúa tàu cục cằn bảo "phải", bác sĩ nói:

- Anh cứ uống rượu mãi như thế thì đến phải tống anh đi nơi khác

Cơn tức giận của tên cướp thật dữ dội Hắn đứng phắt dậy, rút soạt dao ra, lăm lăm chực đâm Bác sĩ Ly vẫn dõng dạc và quả quyết:

- Nếu anh không cất dao, tôi quyết làm cho anh bị treo cổ trong phiên tòa sắp tới

Trông bác sĩ lúc này với gã kia thật khác nhau một trời một vực Một đằng thì đức độ, hiền từ mà nghiêm nghị Một đằng thì nanh ác, hung hăng như conthú dữ nhốt chuồng Hai người gườm gườm nhìn nhau Rốt cục, tên cướp biểncúi gằm mặt, tra dao vào, ngồi xuống, làu bàu trong cổ họng

Một lát sau, bác sĩ lên ngựa Từ đêm ấy, tên chúa tàu im như thóc

(Theo XTI-VEN-XƠN )

Các yếu tố trong truyện Biểu hiện trong truyện Khuất phục tên cướp

9

Trang 10

Ý nghĩChi tiết tiêu biểu

Tên chúa tàu ấy cao lớn, vạm vỡ, da lưng sạmnhư gạch nung Trên má hắn có một vết sẹochém dọc xuống, trắng bệch nanh ác, hung hăngnhư con thú dữ nhốt chuồng…

Hànhđộng

ngồi hát những bài ca man rợ; đập tay xuốngbàn quát mọi người im; trừng mắt nhìn bác sĩ;đứng phắt dậy, rút soạt dao ra, lăm lăm chựcđâm; cúi gằm mặt, tra dao vào, ngồi xuống, làu

10

Trang 11

bàu trong cổ họng…

Ngôn ngữ - Có câm mồm không?

Ý nghĩ /Chi tiết tiêu biểu - Bác sĩ vẫn ôn tồn giảng cho ông chủ quán trọ

- Tình yêu thương giữa con người với con người

- Các yếu tố của truyện: chi tiết tiêu biểu, đề tài, chủ đề, câu chuyện, nhân vật

2 Năng lực

11

Trang 12

- Nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, chủ đề, câu chuyện, nhân vật trongtính chỉnh thể.

- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ,

- Dự án giới thiệu về tác giả, tác phẩm (tranh vẽ,video, Inforgraphic, ppt )

- GV chuyển giao nhiệm vụ:

Cách 1: Gv trình chiếu hình ảnh và

hỏi học sinh: Em có biết những ảnh

ảnh này ở đâu không? Em có cảm

xúc, suy nghĩ gì sau khi xem các hình

Trang 13

Cách 2: Kể về một sự giúp đỡ, chia

sẻ mà em đã từng dành cho ai đó

hoặc từng được đón nhận Chia sẻ

cảm xúc của em trong tình huống đó

- HS tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo luận,

thực hiện nhiệm vụ

- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi

- Gv quan sát, hỗ trợ, cố vấn

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động

áo quần tặng cho các bạn nhỏ nghèokhó, người dân vùng lũ lụt, ngườidân ở khu vực bị Covid; tham gia laođộng dọn dẹp nhà cửa giúp cho các

bà cụ neo đơn sống một mình…

-> Cảm xúc: Tự hào, vui mừng, hạnhphúc khi làm được một việc tốt

- Sự giúp đỡ, chia sẻ mà em từngđược đón nhận: nhận được một chainước khi đi ngoài trời nắng; đượcmột vị khách tốt bụng nhường chỗngồi trên xe bus, được một người tốtbụng dẫn về nhà khi bị lạc đường…-> Cảm động, hạnh phúc…khi nhận

13

Trang 14

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến

- Biết cách đọc văn bản truyện

- Hiểu được nghĩa của từ

b Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV

c Sản phẩm học tập: HS tiếp thu kiến thức và câu trả lời của HS

NV 1: Hướng dẫn hs đọc, tìm hiểu chú

thích

+ GV hướng dẫn cách đọc (yêu cầu học

sinh đọc trước khi đến lớp)

+ GV đọc mẫu thành tiếng một đoạn đầu,

sau đó HS thay nhau đọc thành tiếng toàn

VB.

+ GV hướng dẫn HS về chiến lược đọc

theo dõi và dự đoán (các hộp chỉ dẫn)

+ Giới thiệu tác giả, tác phẩm

I Trải nghiệm cùng văn bản

1 Đọc

- HS biết cách đọc thầm, biết cáchđọc to, trôi chảy, phù hợp về tốc

3 Tác giả, tác phẩm

a Tác giả

- Tên thật: Nguyễn Tường Vinh

14

Trang 15

- HS lắng nghe, tiếp nhận nhiệm vụ

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện

- GV chuyển giao nhiệm vụ: Đại diện các

nhóm (3 nhóm) lên báo cáo dự án về tác

- Quê quán: Hải Dương

- Truyện của Thạch Lam nhẹnhàng, giàu tình thương, đặc biệt

là tình thương với trẻ thơ

15

Trang 16

Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi

a Mục tiêu: Nắm được nội dung và nghệ thuật văn bản.

- Nhận biết được các chi tiết tiêu biểu, đề tài, chủ đề, câu chuyện, nhân vật trongtính chỉnh thể

- Giúp HS hình thành những phẩm chất tốt đẹp: tình yêu thương con người, biếtcảm thông và sẻ chia với người khác

b Nội dung: Hs sử dụng sgk, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.

NV1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu

về cốt truyện

+ Theo em, cốt truyện là gì?

+ Các sự kiện trong truyện được sắp

xếp theo trình tự nào? Việc sắp xếp

theo trình đó có ý nghĩa như thế nào

- HS thuyết trình sản phẩm thảo luận

II Suy ngẫm và phản hồi

tả, đang co ro vì lạnh

- (c) Ái ngại về hoàn cảnh của Hiên,Sơn và Lan quyết định về nhà lấy áobông của Duyên (đứa em xấu số), giấu

mẹ, mang sang cho Hiên

- (d) Chuyện đến tai người nhà, Sơn vàLan sợ bị mẹ mắng đi đòi lại áo khôngđược, không dám về nhà

16

Trang 17

- GV gọi hs nhận xét, bổ sung câu trả

GV phát PHT số 1

Sơn bây giờ mới chợt nhớ ra nhà

cái Hiên rất nghèo, chỉ có nghề đi

mò cua bắt ốc thì còn lấy đâu ra tiền

mà mua sắm cho con nữa Sơn thấy

động lòng thương, cũng như ban

sang Sơn đã thương nhớ đến em

Duyên ngày trước vẫn chơi cùng với

Hiên, đùa nghịch ở vườn nhà Một ý

nghĩ tốt bỗng dưng thoáng qua trong

 Các sự việc xảy ra theo mối quan hệnhân quả, nếu không có sự việc ( c) thìkhông có sự việc (d )

 Việc sắp xếp cốt truyện theo trình

tự nhân quả giúp cốt truyện phát triển,tạo tình huống để tính cách nhân vậtđược bộc lộ và từ đó truyền tải nộidung, thông điệp của tác phẩm

2 Tìm hiểu nhân vật

a Nhân vật Sơn và Lan

* Ý nghĩ, cảm xúc

- Chợt nhớ, động lòng thương, nhớthương, ý nghĩ tốt bỗng thoáng qua

 Sơn là cậu bé sống tình cảm, giàulòng trắc ẩn, biết quan tâm và yêuthương người thân, bạn bè

* Hành động

- Tặng áo cho bé Hiên

 Giúp bé Hiên cảm thấy vui, ấm ápkhi được quan tâm, chia sẻ từ bạn bè

- Đi đòi lại áo+ Nguyên nhân: Sơn sợ mẹ mắng vì đã

tự ý cho Hiên chiếc áo bông cũ+ Hành động đó không làm em giảmbớt thiện cảm với nhân vật Sơn vì nhàvăn đã miêu tả đúng với đặc điểm của

17

Trang 18

nhận được điều gì ở nhân vật này?

………

……….

PHT số 2:

Hành động của Sơn và Lan giúp em

liên tưởng đến câu tục ngữ nào

Lá lành đùm lá rách

Thương người như thể thương thân

(Chiếu video mở rộng)

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực

hiện nhiệm vụ

- GV quan sát, hướng dẫn

- HS đó trao đổi, thống nhất

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

- Gv tổ chức hoạt động, gọi 1 nhóm cáo

cáo sản phẩm, nhóm còn còn lại nhận

xét, bổ sung

- HS báo cáo sản phẩm, nhận xét, bổ

sung câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện

nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt

lại kiến thức

NV3: Tìm hiểu nhân vật hai người

mẹ

một em nhỏ ngây thơ là sợ bị mẹ mắng

và có lẽ lúc đó em mới hiểu mẹ rất quý chiếc áo bông ấy

 Hai chị em Sơn là những đứa trẻ nhân hậu, có lòng thương người, biết đồng cảm, chia sẻ với người khác

b Nhân vật hai người mẹ

a Mẹ của Hiên

- Người mẹ nghèo khổ, chỉ có nghề đi

mò cua bắt ốc  không đủ tiền để may

áo cho con

- Cách ứng xử + Hành động: Khi biết con được nhận

áo từ chị em Sơn, người mẹ đã mang

18

Trang 19

Gv phát PHT số 3, Hs thảo luận theo

xét, bổ sung

nhiệm vụ

lại kiến thức

đến trả + Lời nói: “Tôi biết cậu ở đây đùa, nêntôi phải vội vàng đem lại đây trả mợ” + Xưng hô: “tôi”- “cậu”- “mợ”, “bẩm”,

“nhà cháu”

 Là người mẹ nghèo nhưng khéo léo,

có lòng tự trọng, dạy con phải biết “đóicho sach, rách cho thơm”, và biết tôntrọng người khác

b Mẹ của Sơn

- Là người phụ nữ giàu có, thuộc tanglớp trung lưu

- Cách cư xử+ Với mẹ con Hiên: Không hề chửibới, trách móc mà hỏi han hoàn cảnh;cho vay 5 đồng để mẹ Hiên may áocho con (có lẽ chiếc áo là kỉ vật thiêngliêng, gắn liền với đứa con đã mất nênchị không muốn cho chiếc áo này)

 Cách cư xử nhân hậu, tế nhị củamột người mẹ có điều kiện sống khágiả hơn

+ Với các con: Nhắc nhở các conkhông nên tự tiện lấy áo đem chongười khác mà phải xin phép mẹ,nhưng mẹ vui vì các con biết chia sẻ,giúp đỡ người khác

 Cách cư xử vừa nghiêm khắc, vừayêu thương

19

Trang 20

NV3: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu

về đề tài, chủ đề

+ Em hãy nhắc lại khái niệm đề tài và

chủ đề?

+ Theo em, truyện Gió lạnh đầu mùa

viết về đề tài nào?

+ Dựa vào sơ đồ sau, em hãy thử suy

nghĩ về câu hỏi đặt ra cho truyện: Ai là

điểm tựa tinh thần cho ai? Từ đó hãy

xác định chủ đề của văn bản?

 Đó là cách cư xử đẹp của hai bà mẹthuộc hai giai cấp khác nhau nhưngđều mang đầy giá trị đạo đức Cáchứng xử đẹp ấy chính nhờ vào tấm lòngcủa những em bé

3 Tìm hiểu đề tài, chủ đề

- Đề tài: Tình cảm, mối quan hệ, ứng

xử giữa con người với nhau

- Chủ đề: Văn bản thể hiện tình yêuthương, sự cảm thông, chia sẻ, giúp đỡlẫn nhau giữa người với người trongcuộc sống

20

Trang 21

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

xét, bổ sung

nhiệm vụ

lại kiến thức

GV bổ sung: Câu chuyện đã lan tỏa hơi

ấm của tình người giữa những ngày đầu

đông lạnh giá Mẹ không trách mắng

Sơn và Lan vì đã có hành động tốt Mẹ

Hiên cũng hiểu được chiếc áo bông là

kỉ vật quan trọng của với mẹ Sơn vì đó

là kí ức về đứa con gái bé bỏng đã qua

đời nên mang trả lại và để hai chị em

Sơn không bị mẹ mắng Mẹ Sơn hiểu

hoàn cảnh của mẹ con Hiên và và cho

vay tiền để may áo cho con Câu

chuyện được kết thúc một cách nhẹ

nhàng, thể hiện sự lan tỏa yêu thương,

sự ấm áp của tình yêu thương giữa con

4 Chia sẻ bài học về cách nghĩ và ứng xử của cá nhân

21

Trang 22

người – đó là điểm tựa tinh thần cho

chúng ta vượt qua mọi khó khăn trong

cuộc sống

NV4: Hướng dẫn học sinh Chia sẻ

bài học về cách nghĩ và ứng xử của

cá nhân

+ Theo em, việc Lan và Sơn giấu mẹ

lấy chiếc áo bông của em Duyên đem

cho Hiên là đáng khen hay đáng trách?

nhiệm vụ

lại kiến thức

Từ cách nghĩ và cách ứng xử của cácnhân vật trong văn bản, cần:

- Cần biết chia sẻ, cảm thông vớinhững hoàn cảnh khó khăn, bất hạnhtrong cuộc sống, không được khinhkhi, coi thường, chế nhạo họ

- Dù cuộc sống có thể nào cũng phải cólòng tự trọng bởi vì đây là thước đoquan trọng để đánh giá nhân cách conngười

- Việc tự đưa ra quyết định là cần thiết,tuy nhiên trong một số tình huống cầnphải có sự đồng ý của người khác

- Cha mẹ không nên giáo dục bằng đònroi, bằng những lời chửi mắng mà nênnói chuyện, phân tích để con hiểu đượccái đúng, cái sai

- Không nên có tính tọc mạch, máchlẻo

22

Trang 23

Hs thoải mái trình bày quan điểm

+ Đáng khen vì suy cho cùng, hành

động của hai chị em xuất phát từ lòng

trắc ẩn, sự thương cảm dành cho Hiên

khi thấy cô bé co ro giữa trời rét Hơn

nữa chiếc áo cũng không còn dùng đến

+ Đáng trách vì hai chị em đã tự tiện

lấy kỉ vật của mẹ với bé Duyên mà

không hỏi ý kiến của mẹ

Hoạt động 3: Tổng kết

a Mục tiêu: Khái quát lại nội dung nghệ thuật của văn bản/ Đánh giá quá trình

học tập của học sinh

b Nội dung: Giáo viên phát PHT, học sinh làm việc cá nhân

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS bằng ngôn ngữ nói, PHT

+ Hãy tóm tắt nội dung và ý nghĩa của văn

bản?

+ Theo em, chủ đề của văn bản là gì?

+ Nghệ thuật đặc sắc được thể hiện qua văn

bản? Các sự kiện trong văn bản giúp em

hiểu đặc điểm nào của truyện ngắn

23

Trang 24

nhiệm vụ

- HS suy nghĩ

- Gv tổ chức hoạt động, gọi 4-5 học sinh báo

cáo sản phẩm

- HS báo cáo sản phẩm, nhận xét, bổ sung

câu trả lời của bạn

b Nội dung: Gv tổ chức trò chơi “Vòng quay văn học” để hướng dẫn học sinh

củng cố kiến thức đã học

c Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS, thái độ khi tham gia trò chơi

24

Trang 25

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS DỰ KIẾN SẢN PHẨM Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ

- Gv chuyển giao nhiệm vụ:

Gv tổ chức trò chơi “Vòng quay văn học” để

hướng dẫn học sinh củng cố lại kiến thức đã học.

Câu 1: Truyện “Gió lạnh đầu mùa” viết về mùa

nào trong năm?

A Mùa xuân

B Mùa hạ

C Mùa thu

D Mùa đông

Câu 2: Dáng vẻ bề ngoài của Hiên trong truyện “

Gió lạnh đầu mùa” được miêu tả như thế nào?

A Mặc áo bông ấm, mới mua, rất đẹp

B Mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và

tay.

C Mặc áo bông có vài mảnh vá

D Mặc áo len đã cũ

Câu 3: Khi nhìn thấy Hiên “mặc có manh áo

rách”, Sơn trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” đã thì

thầm với chị Lan điều gì?

A Hay cho nó cái áo bông cũ, chị ạ.

B Hay cho nó cái áo len cũ này, chị ạ

C Hay cho nó cái khăn len cũ này, chị ạ

D Hay cho nó đôi tất tay cũ này, chị ạ

Câu 4: Trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” khi biết

hai chị em Sơn cho Hiên chiếc áo bông cũ, mẹ của

hai em đã thể hiện thái độ như thế nào?

A Rất tức giận, vì các con đã tự ý cho Hiên áo

Trang 26

mà chưa xin phép mẹ.

B Rất buồn, vì các con đã làm trái lời mẹ dạy

C Âu yếm ôm hai chị em vào lòng và tự hào

về các con biết yêu thương, chia sẻ.

D Đánh mắng hai chị em vì dám cho một vật

kỷ niệm thiêng liêng của gia đình

Câu 5: Vì sao mẹ Sơn lại cho mẹ Hiên vay tiền

mà không cho áo?

A Vì mẹ Sơn muốn giữ chiếc áo là kỷ vật của

em Duyên và vẫn muốn giúp đỡ mẹ Hiên

B Vì mẹ Sơn muốn lấy lại số tiền cho vay;

C Vì mẹ Sơn rất quý chiếc áo là kỷ vật của em

Duyên;

D Vì mẹ Sơn không muốn giúp đỡ người khác;

Câu 6: Vì sao mẹ Hiên lại trả lại chiếc áo?

A Vì mẹ Hiên chê áo xấu

B Vì Sơn đòi lại áo

C Vì mẹ Hiên biết đó là kỷ vật của bé Duyên

D Vì mẹ Hiên nghèo nhưng có lòng tự trọng,

biết mẹ Sơn chưa đồng ý.

Câu 7: Vì sao những đứa trẻ nghèo không dám lại

gần chơi với Sơn và Lan?

A Vì chúng không thích chơi với những người có

điều kiện khá giả;

B Vì Sơn và Lan có thái độ khinh khỉnh;

C Vì chúng ngại cái nghèo của mình, biết thân

biết phận;

D Cả A và B đều đúng

Câu 8: Khi đọc hiểu nhân vật trong truyện ngắn,

26

Trang 27

Câu 9: Bài học nào sau đây không đúng khi nói

về truyện Gió lạnh đầu mùa

A Cần biết chia sẻ, cảm thông với những hoàn

cảnh khó khăn, bất hạnh trong cuộc sống

B Dù cuộc sống có thể nào cũng phải có lòng tự

trọng bởi vì đây là thước đo quan trọng để đánh

giá nhân cách con người

C Cuộc sống của ai thì người đó tự lo, chỉ cần

lo sống tốt cho chính mình là được

D Việc tự đưa ra quyết định là cần thiết, tuy nhiên

trong một số tình huống cần phải có sự đồng ý của

- Hs tham gia trò chơi, trả lời câu hỏi

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

- GV nhận xét, đánh giá, bổ sung, chốt lại kiến

thức

D HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG

27

Trang 28

(Có thể giao về nhà)

a Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.

b Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để viết đoạn văn

c Sản phẩm học tập: đoạn văn của HS

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ

HS

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

Bước1: Chuyển giao nhiệm vụ

- GV chuyển giao nhiệm vụ

Có nhiều nhân vật trẻ em xuất

hiện trong truyện Gió lạnh đầu

mùa Hãy viết một đọan văn

(khoảng 5- câu) trình bày cảm

phản biện câu trả lời của bạn

Bước 4: Đánh giá kết quả thực

- GV nhận xét, đánh giá, bổ

Gấp trang sách lại, lòng em vẫn thấy ấm

áp khi nghĩ tới tấm lòng của cậu bé Sơntrong câu chuyện về tấm lòng thảo thơmcủa cậu Dù biết có thể bị mẹ trách phạt -chẳng có người mẹ nào không phiền lòngkhi con cái tự ý đem cho người khác vật

gì - nhất là trong tình cảnh cuộc sốngcàng ngày càng khó khăn Nhưng bỏ quatất cả những điều đó, Sơn đã sẵn lòngtặng Hiên chiếc áo, giúp đỡ chia sẻ vớibạn, không hề toan tính Có phải chỉ vìbiết nghe trái tim mách bảo, mà Sơn đãkhông dửng dưng trước những mảnh đời

cơ cực? Hành động nhân ái của Sơn làhoàn toàn tự nguyện, không chờ bé Hiênnhờ vả, không đợi mọi người xung quanhđộng viên - điều này đâu dễ có ở mỗi conngười? Có thể nói, không phải tiền tàihay quyền lực, mà chính lòng yêu thươngnhau mới giúp con người có được nhữnghành động cao cả Một chú bé như Sơnđáng quý hơn hẳn nhiều người lớn mà

28

Trang 29

sung, chốt lại kiến thức lãnh đạm phủi tay trước đồng loại bần

Phiếu học tập số 1 Phụ lục ( thầy cô dùng bản màu hoặc bản trắng đen)

29Tác giả,

tác phẩm

Tác giả Thạch Lam

Trang 30

PHT SỐ 2Trong truyện, nhân vật Sơn và Lan có hai hành động đối lập, em hãy cho biết đó

là hành động nào và hoàn thiện PHT sau

a h ành độ

ng v

ới bé Hiên?

Gió lạnh đầu mùa

Trang 31

PHT SỐ 2Trong truyện, nhân vật Sơn và Lan có hai hành động đối lập, em hãy cho biết đó

là hành động nào và hoàn thiện PHT sau

a h ành độ

ng v

ới bé Hiên

Trang 32

Cách ứng xử của hai người mẹ

Nhân vật

Tiêu chí Mẹ Sơn và Lan Mẹ Hiên

Hoàn cảnh

Trang 33

- Tóm tắt VB một cách ngắn gọn

- Nêu được ấn tượng từ các chi tiết tiêu biểu, đề tài, chủ đề, câu chuyện, nhân vật trong tính chỉnh thể

33

Trang 34

- Nhận biết và phân tích được đặc điểm nhân vật thể hiện qua ngoại hình, cử chỉ, hành động, ý nghĩ của nhân vật.

- Máy tính, máy chiếu, bảng phụ,

NV4: Tìm hiểu về nhân vật Bọ Dừa

người khác hay chưa? Nếu có, sự việc ấy

xảy ra như thế nào?

- Hs chia sẻ suy nghĩ, cảm xúc

34

Trang 35

- HS tiếp nhận nhiệm vụ.

- GV quan sát, hỗ trợ, gợi mở

- HS thảo luận nhóm để thống nhất sản

- HS trình bày sản phẩm thảo luận, hs

nhận xét, bổ sung câu trả lời của bạn

Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn bản

a Mục tiêu: HS nắm được nội dung của bài học

b Nội dung: Hs sử dụng sgk, đọc văn bản theo sự hướng dẫn của GV

NV1: Hướng dẫn học sinh đọc văn bản I Trải nghiệm cùng văn bản

35

Trang 36

+ Hướng dẫn cách đọc thầm, đọc to, đọc

diễn cảm, ngắt nghỉ đúng chỗ, phân biệt lời

người kể chuyện và lời nhân vật

+ GV đọc mẫu thành tiếng một đoạn đầu,

sau đó HS thay nhau đọc thành tiếng toàn

VB.

+ GV hướng dẫn HS chú ý về các câu hỏi

suy luận

+ Giải nghĩa một số từ khó: Hổm rày, lem

luốc, chum sò, bời lời

+ Trình bày vài thông tin về tác giả, tác

- HS biết cách đọc to, trôichảy, phù hợp về tốc độ đọc,phân biệt được lời người kểchuyện và lời nhân vật

- Quê quán: Quảng Nam

- Ông là nhà văn có nhiều tácphẩm dành cho trẻ thơ đượcyêu quý

Trang 37

a Mục tiêu: Nắm được nội dung và nghệ thuật đoạn văn.

- Nêu được ấn tượng từ các chi tiết tiêu biểu, đề tài, chủ đề, câu chuyện, nhân vật trong tính chỉnh thể

- Nhận biết và phân tích được đặc điểm nhân vật thể hiện qua ngoại hình, cử chỉ, hành động, ý nghĩ của nhân vật

- Giúp HS hình thành được phẩm chất tốt đẹp: cảm thông, thấu hiểu và tha thứđối với mọi người trong cuộc sống

b Nội dung: Hs sử dụng sgk, chắt lọc kiến thức để tiến hành trả lời câu hỏi.

NV1: Hướng dẫn học sinh chia sẻ ấn tượng

chung về văn bản

GV đặt câu hỏi gợi mở: Nêu ấn tượng của em

sau khi đọc xong truyện Tuổi thơ tôi?

Bước 2: HS trao đổi thảo luận, thực hiện

nhiệm vụ

- HS thảo luận và trả lời từng câu hỏi

- Gv quan sát, hỗ trợ, cố vấn

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo

luận

- HS trình bày sản phẩm

- GV gọi HS nhận xét, bổ sung câu trả lời của

bạn

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

II Suy ngẫm và phản hồi

1 Ấn tượng chung về văn

+ Điều em ấn tượng nhất khi đọc văn bản là…

…

- Gợi ý + Ấn tượng về hành động của thầy giáo Phu vừa nghiêm khắc nhưng cũng vừa gần gũi, biết nhận lỗi khi vô tình gây ra…

37

Trang 38

NV2: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu nhân vật

+ GV phát PHT số 1 yêu cầu HS thảo luận theo

nhóm để tìm hiểu về nhân vật Lợi

+ Theo em, những chi tiết thể hiện phản ứng của

Lợi khi dế lửa chết có được coi là những chi tiết

tiêu biểu không? Vì sao?

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức GV

bình: Cái chết của con dế đã khiến mọi người

thay đổi cách nhìn về Lợi Đó không chỉ là một

cậu bạn ích kỉ, “trùm sò” mà Lợi cũng dành tình

yêu thương thực sự, không chấp nhận đánh đổi

+ Ấn tượng về con dế lửa + Là một câu chuyện tuy có kết thúc buồn nhưng thể hiện được tình yêu thương, sự hối hận…

2 Tìm hiểu nhân vật Lợi

* Là nhân vật chính, có nhiềuchi tiết trong văn bản miêu tảnhân vật Lợi, các sự việcchính đều xoay quanh nhânvật Lợi

* Trong cuộc sống hàng ngày+ Trùm sò nổi tiếng trong lớp+ Chỉ nghĩ đến việc thu vén

cá nhân+ Phải trả công đàng hoàngmới làm

 Lợi là đứa ích kỉ, khôn lỏi,luôn tìm cách thu lợi chomình

* Khi Lợi có con dế lửa

- Rất quý con dế, không đổicon dế bằng bất cứ giá nào

 Trân trọng và coi con dế làbáu vật

* Khi con dế lửa bị chết

- Lợi khóc rưng rưng khi đóncái hộp diêm méo mó từ thầy

- Khóc như mưa bấc

38

Trang 39

vật chất với chú dế yêu quý, coi đó là người bạn

thân thiết, gắn bó, đi đâu cũng mang theo

Những giọt nước mắt của Lợi khi người bạn nhỏ

- chú dế lửa chết đã khiến mọi người nhận ra, ẩn

sau trong con người Lợi là một cậu bé tình cảm,

giàu lòng nhân ái

NV3: Tìm hiểu Cách ứng xử của các bạn

trong lớp và thầy giáo với dế lửa

+ GV yêu cầu HS thảo luận theo cặp đôi theo

phiếu học tập số 2 để làm rõ, cách ứng xử của

các bạn và thầy Phu như thế nào khi dế lửa còn

sống và sau khi dế chết?

Cách ứng xử của bạn học

Cách ứng xử của thầy Phu

- Chôn dế dưới gốc cây bờilời sau vườn

- Lợi đặt dế vào hộp các tông,chôn dưới gốc cây

- Cặm cụi sửa sang chiếc hộpcho ngay ngắn

- Lợi cắm lên mộ dế nhữngnhánh cỏ tươi

 Lợi yêu quý chú dế vàcảm thấy đau khổ, mất mátkhi chú dế đã chết

 Lợi là một cậu bé tìnhcảm, chân thành và yêu quýđộng vật

* Phản ứng của Lợi khi thấy

dế lửa chết là chi tiết tiêubiểu vì góp phần bộc lộ tínhcách nhân vật, giúp cốt truyệnphát triển

3 Tìm hiểu nhân vật dế lửa

a Cách ứng xử của các bạn trong lớp và thầy giáo với dế lửa

* Các bạn trong lớp

- Khi dế lửa còn sống+ Các bạn tìm mọi cách đểđổi được con dế bằng vật chấtnhưng không được

 tức tối, ganh ghét với Lợi

39

Trang 40

Biểu hiện

Ý nghĩa

Biểu hiện

Ý nghĩa

- HS suy nghĩ trả lời câu hỏi

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo

luận

- HS trình bày sản phẩm

- GV gọi HS nhận xét, bổ sung câu trả lời của

bạn

- GV nhận xét, bổ sung, chốt lại kiến thức

+ Các bạn tìm cách làm Lợi

bị bẽ mặt, bằng một trònghịch ngợm trong lớp, hộp

dế của Lợi bị thu

 hả hê, vui sướng

- Khi con dế chết+ Thấy lòng chùng xuống,chẳng thể nào sung sướng nổi+ Cảm thấy tan nát cõi lòng,thấy ân hận, vì đã vô tình đãlàm Lợi bị tổn thương

+ Đến đám tang chú dế với vẻmặt im lìm, buồn bã, trangnghiêm

+ Đào đất sâu và vuống vức+ Cả bọn xúm vào ném từnghòn sỏi lên quan tài, thi nhaulấp cho thật đầy

 Tác giả đã diễn tả tâm línhân vật đặc sắc, phù hợp vớilứa tuổi trẻ thơ

* Thầy Phu:

- Khi dế còn sống: Thầy giậngiữ khi phát hiện tiếng ồntrong lớp và tịch thu hộp dế

Định dạng
Số trang	199
Dung lượng	3,75 MB

Tiêu đề	Điểm tựa tinh thần
Thể loại	Bài giảng