TIẾT 56 PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH

Ghi nhớ .1-SGK T128 Muốn có tri thức để làm tốt bài văn thuyết minh, người viết phải quan sát, tìm hiểu sự vật, hiện tượng cần thuyết minh nhất là phải nắm bắt được bản chất, đặc trưng c

Trang 1

KIỂM TRA BÀI CŨ

1 Nhận định nào sau đây nói đúng nhất mục đích của văn bản thuyết minh?

A Đem đến cho con người tri thức văn học nghệ thuật mà con người chưa hề biết.

B Đem lại cho con người những tri thức chính xác, khách quan về sự vật, hiện tượng để có thái độ, hành động đúng đắn.

C Đem lại cho con người những tri thức mới lạ chưa bao giờ biết đến

D Đem lại cho con người những tri thức tiêu biểu nhất để con người làm theo.

2 Ngôn ngữ sử dụng trong văn bản thuyết minh có đặc điểm gì?

A Có tính hình tượng, giàu giá trị biểu cảm

B

Trang 3

TiÕt 56

I.Tìm hiểu các phương pháp thuyết

minh.

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri

thức để làm bài văn thuyết minh

b Tại sao lá cây có màu xanh lục

-> Giải thích nguyên nhân màu xanh lục trong

lá cây

c Huế

-> Giới thiệu về địa danh Huế

d Khởi nghĩa Nông Văn Vân

Trang 4

TiÕt 56

minh.

lá cây

=> Sinh học

c Huế

=> Địa lý, văn hóa, lịch sử

-> Tù trưởng Nông Văn Vân

Trang 5

TiÕt 56

minh.

lá cây

=> Sinh học

c Huế

=> Địa lý, văn hóa, lịch sử

-> Tù trưởng Nông Văn Vân

- Quan sát, học tập, tích lũy, tra

cứu, phân tích tài liệu

- Chính xác, thực tế,

- Vai trò: nắm bắt được bản chất

đặc trưng của sự vật, tránh sa vào

trình bày các biểu hiện không tiêu

biểu không quan trọng.

tránh kiểu

tưởng tượng, suy diễn…

Trang 6

TiÕt 56

minh.

a Ví dụ: (SGK)

b Nhận xét:

- Quan sát, học tập, tích lũy, tra

cứu, phân tích tài liệu

- Chính xác, thực tế, tránh kiểu

tưởng tượng, suy diễn.

-Vai trò: nắm bắt được bản chất

đặc trưng của sự vật, tránh sa vào

trình bày các biểu hiện không tiêu

biểu không quan trọng.

GHI NHỚ (.1-SGK T)

c Ghi nhớ (.1-SGK T128)

Muốn có tri thức để làm tốt bài văn thuyết minh, người viết phải quan sát, tìm hiểu sự vật, hiện tượng cần thuyết minh nhất là phải nắm bắt được bản chất, đặc trưng của chúng, để tránh sa vào trình bày các biểu hiện không tiêu biểu, không quan trọng.

Trang 7

I.Tìm hiểu các phương pháp

- Quan sát, học tập, tích lũy, tra

cứu, phân tích tài liệu

Tra cứu tài liệu

Phân tích

Tri thức thuyết minh

Trang 9

TiÕt 56

TM a

b

Đọc các ví dụ trong sách giáo khoa và trả lời các câu hỏi sau:

1 Đối tượng thuyết minh trong các đoạn văn?

2 Cách tìm hiểu các đối tượng thuyết minh trong các đoạn văn này?

3 Tác dụng của các cách làm đó?

4 Phương pháp thuyết minh được sử dụng trong các đoạn văn?

Trang 10

TiÕt 56

minh.

thức để làm bài văn thuyết minh:

Trang 11

- Huế; Nông Văn Vân

Trang 12

TiÕt 56

minh.

- Vị trí: đứng ở đầu bài, đầu đoạn

- Vai trò: Giới thiệu chung

-Nhiệm vụ: Quy sự vật được định nghĩa vào loại của nó và chỉ ra đặc điểm, công dụng riêng

- Là kiểu câu trần thuật đơn có từ “là”.

Trang 13

- Huế; Nông

Văn Vân

- Thường có cấu tạo C là V

- Chủ ngữ nêu đối tượng thuyết minh; VN: Nêu đặc điểm, tính chất, công dụng

- Hiểu đặc điểm riêng biệt của đối tượng.

Định nghĩa, giải thích

Trang 14

TiÕt 56

minh.

(Cây dừa Bình Định)

Trang 15

- Thường có cấu tạo C là V.

- Chủ ngữ nêu đối tượng thuyết minh; VN: Nêu đặc điểm, tính chất, công dụng

- Cây dừa

Trang 16

TiÕt 56

minh.

(Cây dừa Bình Định)

- Thân làm máng

- Lá làm tranh

- Cọng lá chẻ nhỏ làm vách

- Gốc dừa già làm chõ đồ xôi

- Nước dừa kho

cá, kho thịt, làm nước mắm

Trang 17

- Cây dừa -Kể ra lần lượt các đặc

điểm, tính chất của sự vật…theo một trật tự nhất định

- Tạo sự phong phú, giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện về đối tượng

- Liệt kê

Trang 18

TiÕt 56

minh.

(Ôn dịch thuốc lá)

Trang 19

- Chủ ngữ nêu đối tượng thuyết minh; VN: đặc điểm, tính chất, công dụng

- Liệt kê

- Chiến dịch

chống thuốc

Trang 20

TiÕt 56

minh.

- Ở đoạn văn này người viết đã đưa ra ví dụ

cụ thể về hình thức xử phạt hành chính đối với những người hút thuốc lá ở Bỉ.

- Nhắc nhở các nước cần phải thiết chặt hơn nữa hình thức xử phạt với những người hút thuốc lá gây ô nhiễm môi trường, sức khỏe.

Trang 21

-Làm cho người đọc tin vào những điều

mà người viết cung - Ví dụ

Trang 22

TiÕt 56

minh.

dùng hết số dưỡng khí ấy, đồng thời số thán khí không ngừng gia tăng vậy vì sao đến nay dưỡng khí vẫn còn? Đó là nhờ thực vật Thực vật khi quang hợp hút thán khí và nhả

ra dưỡng khí Một héc-ta cỏ mỗi ngày có khả năng hấp thụ 900 kg thán khí và nhả ra

600 kg dưỡng khí Vì thế trồng cây xanh và thảm cỏ trong thành phố có ý nghĩa cực kì

to lớn (Nói về cỏ)

Trang 23

TiÕt 56

Ví

Phương pháp TM

- Cây dừa

-Kể ra lần lượt các đặc điểm, tính chất của sự vật…theo một trật tự nhất định

- Làm cho người đọc tin vào những điều mà người viết cung cấp. - Ví dụ

Trang 24

TiÕt 56

minh.

dùng hết số dưỡng khí ấy, đồng thời số thán khí không ngừng gia tăng Vậy vì sao đến nay dưỡng khí vẫn còn? Đó là nhờ thực vật Thực vật khi quang hợp hút thán khí và nhả

ra dưỡng khí Một héc-ta cỏ mỗi ngày có khả năng hấp thụ 900 kg thán khí và nhả ra

600 kg dưỡng khí Vì thế trồng cây xanh và thảm cỏ trong thành phố có ý nghĩa cực kì

- Không! Vì đây là những số liệu chính xác, cụ thể

về dưỡng khí và thán khí có trong không khí nhằm làm nổi bật vai trò của cỏ trong thành phố

->Nhấn mạnh tầm quan trọng của việc trồng cây xanh trong thành phố (tạo khả năng hút thán khí, nhả ra dưỡng khí).

Trang 25

- Cây dừa -Kể ra lần lượt các đặc điểm, tính chất của sự

vật…theo một trật tự nhất định

- Làm cho người đọc tin vào những điều mà người viết cung cấp.

- Ví dụ

Trang 26

TiÕt 56

minh.

1987

- Số liệu chính xác, rõ ràng, đáng tin cậy

- Tạo độ tin cậy cao cho người đọc về các tri

thức thuyết minh.

Trang 27

TiÕt 56

minh.

e Biển Thái Bình Dương chiếm một diện tích lớn gần bằng ba đại dương khác cộng lại và lớn gấp 14 lần diện tích biển Bắc Băng Dương là đại dương bé nhất.

Trang 28

- Thường có cấu tạo C là V;

Chủ ngữ nêu đối tượng thuyết minh;VN: Đặc điểm, tính chất, công dụng

- Hiểu đặc điểm riêng biệt của đối tượng. Định nghĩa,

giải thích

- Cây dừa

-Kể ra lần lượt các đặc điểm,

tính chất của sự vật…theo một trật tự nhất định

Vai trò của cỏ - Dùng số liệu chính xác, rõ

ràng -Tạo độ tin cậy cao cho

người đọc về các tri thức thuyết minh.

- Dùng số liệu

Biển Thái

Bình Dương

Trang 29

TiÕt 56

minh.

-Dùng hình thức so

sánh để nhấn mạnh

Trang 30

- Tạo sự phong phú, giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện về đối tượng - Liệt kê

- Ví dụ

Vai trò của cỏ - Dùng số liệu chính xác, rõ ràng -Tạo độ tin cậy cao cho

Biển Thái

Bình Dương - Đối chiếu các đối tượng cùng loại hoặc khác loại nhằm làm

nổi bật đặc điểm tính chất của đối tượng

- Tăng sức thuyết phục và độ tin cậy cao cho nội dung thuyết minh.

So sánh

Trang 31

TiÕt 56

minh.

* Xét ví dụ g: Văn bản “Huế”

Trang 32

Nhân dân các địa phương ở Huế vùng lên giành chính quyền trong những ngày Cách mạng tháng Tám sôi sục.

Trang 33

- Ví dụ

Vai trò của cỏ - Dùng số liệu chính xác, rõ ràng -Tạo độ tin cậy cao cho

Trang 34

TiÕt 56

I.Tìm hiểu các phương

pháp thuyết minh.

1 Quan sát, học tập, tích

lũy tri thức để làm bài

văn thuyết minh

sự kết hợp hài hoà của núi, sông và biển

Cảnh sắc thiên nhiên:

Đẹp với cảnh sắc sông núi

Văn hóa:

Những công trình kiến trúc nổi tiếng

Ẩm thực:

Nổi tiếng với những món

ăn chỉ riêng Huế mới có

Lịch sử: Là một thành phố đấu tranh kiên cường

Sản phẩm đặc biệt:

Vườn hoa, cây cảnh, nón Huế…

Trang 35

giải thích

- Cây dừa -Kể ra lần lượt các đặc điểm, tính

chất của sự vật…theo một trật tự nhất định

chống thuốc

lá

-Ví dụ cụ thể, thực tế, đáng tin cậy.

- Làm cho người đọc tin vào những điều mà người viết cung cấp

Trang 36

TiÕt 56

I.Tìm hiểu các phương

pháp thuyết minh.

1 Quan sát, học tập, tích

lũy tri thức để làm bài

văn thuyết minh

sự kết hợp hài hoà của núi, sông và biển

Cảnh sắc thiên nhiên:

Đẹp với cảnh sắc sông núi

Văn hóa:

Những công trình kiến trúc nổi tiếng

Ẩm thực:

Nổi tiếng với những món

ăn chỉ riêng Huế mới có

Lịch sử: Là một thành phố đấu tranh kiên cường

Sản phẩm đặc biệt:

Vườn hoa, cây cảnh, nón Huế…

Trang 37

giải thích

- Cây dừa -Kể ra lần lượt các đặc điểm, tính

chất của sự vật…theo một trật tự nhất định

chống thuốc

lá

-Ví dụ cụ thể, thực tế, đáng tin cậy - Làm cho người đọc tin

vào những điều mà người viết cung cấp

- Ví dụ

Vai trò của cỏ - Dùng số liệu chính xác, rõ ràng. -Tạo độ tin cậy cao cho

- - Tăng sức thuyết phục và

Trang 38

Phương phỏp phõn loại, phõn tớch

trong tay nghệ sĩ múa Núi Ngự Bình

nh cái yên ngựa nổi bật trên nền trời trong xanh của Huế.

Huế nổi tiếng với các lăng tẩm

của các vua

Nguyễn, với chùa Thiên

Mụ, chùa Trúc Lâm,

đài Vọng Cảnh, điện Hòn Chén, Chợ Đông Ba

- Đẹp với cảnh sắc sông, núi

- Những công trình kiến trúc nổi tiếng

Trang 39

TiÕt 56

I.Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh.

1 Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh

Trang 40

TiÕt 56

II- LUYỆN TẬP- BÀI TẬP 1 –SGK T128)

Hãy chỉ ra những kiến thức mà tác giả

bài “Ôn dịch, thuốc lá” thể hiện trong

bài viết Đó là những kiến thức như thế

+ Kiến thức của một người có tâm huyết với những vấn đề xã hội bức xúc

-> Kiến thức: Chính xác, tiêu biểu, chọn lọc, thuyết phục.

Trang 41

+ Tác hại của thuốc lá với giặc

+ Liệt kê tác hại của thuốc lá đối với người hút.

+ Tác hại của thuốc lá đối với

Phương pháp dùng

số liệu và nêu ví dụ.

( ở Bỉ, từ năm 1987, vi phạm lần

Các phương pháp thuyết minh trong

văn bản “Ôn dịch, thuốc lá”

Trang 42

Lịch sử

Cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước; những cô gái thanh niên xung phong.

Khoa học quân sự

Về các loại máy bay, bom.

Đời sống

xã hội

Về đời sống, cuộc sống của các nữ thanh niên xung phong thời kỳ chống Mỹ cứu nước.

Phương pháp nêu ví dụ

Trang 43

HOÀN THÀNH BẢN SƠ ĐỒ TƯ DUY SAU

Trang 44

- Học thuộc ghi nhớ, nắm chắc nội dung bài học.

-Hoàn thành bài tập 4.

- Chuẩn bị:Đề văn thuyết minh và cách làm bài văn thuyết minh

Trang 46

Ai nhanh h¬n

A

B

C

D

Bài thơ ra đời trong hoàn cảnh nào? Ở đâu?

Bài thơ được làm theo thể thơ gì?

Cách ngắt nhịp thường gặp của thể thơ này là gì?

Nội dung chính của bài thơ là gì?

1 2 3 4

Phần thưởng của bạn là hộp quà.

Phần thưởng của bạn là một tràng pháo tay Phần thưởng của bạn là hộp quà.

Phần thưởng của bạn là một cây bút.

Ra đời năm 1908, tại Côn Đảo, khi bị bắt đầy ra đây.

Thất ngôn bát cú Đường luật

Cách ngắt nhịp thường gặp: 4/3; 2/2/3

Hình tượng đẹp lẫm liệt, ngang tàng của người anh hùng cứu nước, dù gặp bước nguy nan vẫn không sờn lòng đổi chí.

Trang 47

SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA BÀI HỌC

Trang 49

SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA

BÀI HỌC

Trang 50

BẢNG HỆ THỐNG HÓA BÀI HỌC

Trang 51

Khái quát các phương pháp thuyết minh bằng sơ đồ.

Trang 52

BẢNG HỆ THỐNG HÓA BÀI HỌC

VĂN BẢN THUYẾT MINH

Nêu định nghĩa giải thích

Phân loại phân tích

So sánh

Nêu ví

dụ, số liệu

Liệt

kê

Người đọc, người nghe có hiểu biết về

đối tượng được thuyết minh

Trang 53

B¶ng hÖ thèng hãa bµi häc

Tiêu đề	Phương pháp thuyết minh
Chuyên ngành	Ngữ Văn
Thể loại	Giáo án

Định dạng
Số trang	53
Dung lượng	3,3 MB