Sự lãnh đạo kịp thời, sáng tạo của Đảng cộng sản Đông Dương và lãnh tụ Hồ Chí Minh trong Cách mạng tháng Tám thể hiện ở những điểm nào?. Nguyên nhân thành công và ý nghĩa lịch sử của Các
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
HÀ NỘI
ĐỀ CHÍNH THỨC
KÌ THI HỌC SINH GIỎI THÀNH PHỐ - LỚP 9
Năm học 2011 - 2012
Môn : Lịch sử Ngày thi : 04 / 4 / 2012 Thời gian làm bài : 150 phút
(Đề thi gồm 01 trang)
Câu 1 (4 điểm)
Hãy so sánh phong trào Cần vương với cuộc khởi nghĩa Yên Thế về thời gian, mục tiêu đấu tranh, thành phần lãnh đạo, lực lượng tham gia.
Câu 2 (2 điểm )
Những biến đổi của Hà Nội về kinh tế, chính trị, xã hội trong giai đoạn 1919
-1930 ?
Câu 3 (9 điểm )
Trình bày diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 Sự lãnh đạo kịp thời, sáng tạo của Đảng cộng sản Đông Dương và lãnh tụ Hồ Chí Minh trong Cách mạng tháng Tám thể hiện ở những điểm nào ? Nguyên nhân thành công và ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám ?
Câu 4 ( 3 điểm )
Cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật hiện nay đã và đang có những tác động như thế nào đối với cuộc sống của con người ? Trước những tác động đó, nước ta cần chú
ý những vấn đề gì trong phát triển kinh tế, xã hội ?
Câu 5 ( 2 điểm )
Các sự kiện lịch sử sau xảy ra vào năm nào ?
1 In-đô-nê-xi-a tuyên bố độc lập.
2 Thành lập nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
3 Chiến tranh Triều Tiên bùng nổ.
4 Cách mạng Cu Ba thắng lợi.
5 17 nước châu Phi giành độc lập.
6 Thành lập Hiệp hội các nước Đông Nam Á (ASEAN).
7 Cuộc khủng hoảng dầu mỏ.
8 Thành lập Tổ chức thương mại thế giới (WTO).
- Hết
-(Giám thị không giải thích gì thêm)
Họ và tên thí sinh : ……… Số báo danh: ………
Trang 2KÌ THI HỌC SINH GIỎI THÀNH PHỐ - LỚP 9
Năm học 2011 - 2012
Hướng dẫn chấm môn Lịch sử Câu 1 (8 ý x 0,5 = 4 điểm)
Mục tiêu đấu tranh Giúp vua cứu nước Chống cuộc bình định quân sự của Pháp,
bảo vệ cuộc sống…
Câu 2 ( 2 điểm )
Những biến đổi của Hà Nội trong giai đoạn 1919- 1930:
- Phố xá ngày thêm sầm uất Bên cạnh khu phố cổ, tại khu phố Tây, xuất hiện nhiều cơ sở kinh
doanh của tư bản Pháp… 0,75đ
- Giai cấp công nhân hình thành, tầng lớp tiểu tư sản và tư sản người Việt đông lên Ý thức giai cấp
của họ dần trưởng thành Phong trào đấu tranh diễn ra sôi nổi 0,75đ
- Tư tưởng Mác - Lênin được truyền bá sâu rộng Chi bộ cộng sản đầu tiên ra đời, Ban chấp hành
Đảng bộ Hà Nội lâm thời được thành lập 0,5đ
Câu 3 (9 điểm )
a Tóm tắt diễn biến cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám năm 1945 5đ
- 14 và 15-8, Hội nghị toàn quốc của Đảng quyết định phát động Tổng khởi nghĩa 0,25đ
- 16-8, Đại hội Quốc dân ở Tân Trào nhất trí tán thành quyết định của Đảng 0,25đ
- Chiều 16-8, Võ Nguyên Giáp chỉ huy một đội quân giải phóng từ Tân Trào tiến về giải phóng
Thái Nguyên 0,25đ
- 14 - 8 đến 18 - 8 - 1945, ở nhiều xã, huyện thuộc một số tỉnh đã nối tiếp nhau nổi dậy giành chính quyền Bốn tỉnh giành chính quyền ở tỉnh lị sớm nhất là Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh và
Quảng Nam 0,5đ
- Các đội Tuyên truyền xung phong và các đội danh dự tăng cường hoạt động ở Hà Nội 0,25đ
- 15-8, Xứ ủy Bắc Kì họp tại làng Vạn Phúc quyết định giành chính quyền 0,25đ
- 17-8, tại quảng trường Nhà hát thành phố, Ủy ban quân sự cách mạng chiếm diễn đàn tại cuộc
mít tinh do một tổ chức thân Nhật tổ chức rồi biến thành cuộc tuần hành ủng hộ Việt Minh 0,25đ
- 19 - 8, Mặt trận Việt Minh tổ chức mit tinh ở Nhà hát lớn, kêu gọi nhân dân đứng lên giành
chính quyền… Cuộc khởi nghĩa thắng lợi ở Hà Nội 0,5đ
- 23 - 8: Cuộc khởi giành chính quyền thắng lợi ở Huế 0,5đ
- 25 - 8: Giành được chính quyền ở Sài Gòn 0,5đ
- 28 - 8, cuộc Tổng khởi nghĩa thắng lợi trong toàn quốc 0,5đ
- Trước khí thế vũ bão của cách mạng ngày 30-8-1945 vua Bảo Đại thoái vị 0,5đ
- 2-9-1945 Lễ Tuyên ngôn độc lập tại Quảng trường Ba Đình 0,5đ
b Sự lãnh đạo kịp thời, sáng tạo của Đảng cộng sản Đông Dương và lãnh tụ Hồ Chí Minh trong Cách mạng tháng Tám thể hiện ở những điểm nào ?
- Chủ trương trước hết phải giải phóng dân tộc, tạm gác khẩu hiệu “Đánh đổ địa chủ, chia
ruộng đất cho dân cày” Tích cực chuẩn bị về mọi mặt 0,25đ
- Nhạy bén trước tình hình, nắm bắt đúng thời cơ : Khi Nhật đảo chính Pháp, Đảng ta đã kịp
thời phát động cao trào “ Kháng Nhật cứu nước ” làm tiền đề cho cuộc tổng khởi nghĩa, sẵn sàng
đón thời cơ Khi phát xít Nhật đầu hàng, Đảng ta nhận định thời cơ đã đến 0,25đ
- Kịp thời phát động tổng khởi nghĩa: Ngay khi nghe tin Chính phủ Nhật sắp đầu hàng, Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ngay sau đó, ra Quân lệnh số 1 Tiếp đó, Hội nghị toàn
quốc của Đảng quyết định phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước, giành chính quyền trước khi
Trang 3quân Đồng minh vào Đông Dương Đại hội Quốc dân đã nhất trí tán thành quyết định Tổng khởi nghĩa của Đảng Một số địa phương nổi dậy giành chính quyền trước khi phát xít Nhật chính thức đầu hàng Đồng minh Cả nước giành được chính quyền trước khi quân Đồng minh kéo vào Đông
Dương 0,5đ
c Nguyên nhân thành công 3 ý x 0,5 = 1,5đ
- Dân tộc ta có truyền thống yêu nước, …
- Có đường lối đúng đắn của Đảng, có khối liên minh công nông vững chắc, mặt trận dân tộc
thống nhất, kết hợp đấu tranh vũ trang với đấu tranh chính trị, đấu tranh du kích với khởi nghĩa từng phần…
Hoàn cảnh quốc tế thuận lợi, Hồng quân Liên Xô và quân Đồng minh đánh bại phát xít Đức
-Nhật…
d Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Tám: 3 ý x 0,5 = 1,5đ
- Phá tan xiềng xích thực dân và phát xít, lật nhào ngai vàng phong kiến Việt Nam trở thành nước độc lập, nhân dân ta thành người dân làm chủ…
- Mở ra kỉ nguyên mới của lịch sử dân tộc…
- Thắng lợi đầu tiên của một dân tộc nhược tiểu, cổ vũ nhân dân các nước thuộc địa…
Câu 4 ( 3 điểm )
a Tác động:
- Đưa đến những thay đổi lớn cho cuộc sống con người 0,5đ
- Thực hiện những bước nhảy vọt về sản xuất và năng suất lao động, nâng cao mức sống và
chất lượng cuộc sống của con người 0,5đ
- Thay đổi lớn về cơ cấu dân cư lao động trong nông nghiệp, công nghiệp và dịch vụ 0,5đ
- Hậu quả tiêu cực : Vũ khí huỷ diệt, ô nhiễm môi trường, những tai nạn lao động và giao
thông, tệ nạn xã hội, các loại dịch bệnh mới, 0,5đ
b Nước ta cần chú ý:
- Áp dụng có hiệu quả những thành tựu khoa học - công nghệ của thế giới… Ưu tiên phát triển
khoa học - công nghệ, chú ý đến công tác đào tạo con người nâng cao chất lượng nguồn nhân
lực.Tính đến sự thay đổi cơ cấu dân cư, phải có tính toán trước để không bị động trước sự thay đổi
này 0,5đ
- Chú ý hạn chế những tác động tiêu cực, không vì những lợi ích kinh tế trước mắt mà bỏ qua
những vấn đề an sinh, an toàn xã hội Có chiến lược phát triển bền vững 0,5đ
Câu 5 ( 8 ý x 0,25 = 2 điểm )
- Hết
