ĐỀ CƯƠNG ôn HSG LỊCH sử 8 (1) T

Từ sau năm 1905, nhiều tổ chức công đoàn được thành lập và truyền bá chủ nghĩa Mác, Năm 1920 Đảng cộng sản thành lập.+ Ở Phi-líp-pin phong trào đấu tranh chống thực dân Tây Ban Nha giành

ĐỀ CƯƠNG ễN TẬP MễN LỊCH SỬ LỚP 8

I/ PHẦN LỊCH SỬ THấ́ GIỚI.

CHƯƠNG I/ THỜI Kè XÁC LẬP CỦA CNTB

(TỪ GIỮA TK XVI Đấ́N NỬA SAU THấ́ KỈ XIX)

Cõu 1: Cỏch mạng tư sản là gỡ? Phõn tớch nguyờn nhõn bựng nổ của cỏc cuộc cỏch mạng tư sản thời cận đại? Cỏc cuộc cỏch mạng tư sản đú cú những hạn chế gỡ? Em hóy lấy vớ dụ chứng minh (6 điểm)

Hướng dẫn trả lời:

- Cỏch mạng tư sản là cuộc cỏch mạng do giai cấp tư sản hoặc quý tộc tư sản hoỏ…lónh đạo, nhằmđỏnh đổ chế độ phong kiến đó lỗi thời, mở đường cho CNTB phỏt triển, xỏc lập sự thống trị của giaicấp tư sản

- Nguyờn nhõn cơ bản làm bựng nổ cỏc cuộc cỏch mạng tư sản là:

+ Nguyờn nhõn sõu xa: do mõu thuẫn giữa lực lượng sản xuất tư bản chủ nghĩa với quan

hệ sản xuất phong kiến ngày càng sõu sắc

+ Nguyờn nhõn trực tiếp: Mỗi cuộc cỏch mạng tư sản cú một nguyờn nhõn khỏc nhau.Cỏch mạng tư sản Anh nổ ra do vua Sỏc – lơ I tập hợp lực lượng chống Quốc hội; Chiến tranh giànhđộc lập của 13 thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ nổ ra nhõn “sự kiện chố Bụ-xtơn”…

- Vấn đề ruộng đất và vấn đề giải phóng nông dân khỏi gông cùm của chế

độ phong kiến cha đợc giải quyết

- Giai cấp t sản không dám duy trì nền cộng hòa mà phải liên minh với thế lựcphong kiến, thiết lập nhà nớc quân chủ lập hiến Cách mạng t sản Anh giữa TKXVII là cuộc cách mạng t sản cha triệt để

Cõu 3/ Tại sao núi cuộc cỏch mạng tư sản Phỏp là cuộc cỏch mạng tư sản triệt để nhất? Những nhõn tụ́ nào đưa đến sự triệt để đú ?

Hướng dẫn trả lời:

* Giải thớch tớnh triệt để:

- CMTS Phỏp cuối thế kỉ XVIII được đỏnh giỏ là cuộc cỏch mạng tư sản triệt để nhất, vỡ đó lật đổnền quõn chủ chuyờn chế phong kiến thối nỏt, xõy dựng một chế độ xó hội mới ở chõu Âu với cơ cấu

tổ chức mới và cỏc quyền tự do dõn chủ

- Qua cỏch mạng đó đập tan quan hệ ruộng đất phong kiến , giải phúng nụng dõn khỏi những ỏp bứcphong kiến, mở đường cho nền kinh tế tư bản chủ nghĩa phỏt triển mạnh mẽ

- Cỏch mạng đó phỏt triển từ thấp đến cao mà nền chuyờn chớnh Giacụbanh là đỉnh cao nhất

- Nú hoàn thành đầy đủ nhất những nhiệm vụ dõn tộc, dõn chủ của một cuộc cỏch mạng tư sản, lầnlượt đỏnh bại cỏc õm mưu can thiệp vũ trang của liờn minh cỏc nước đế quốc, bảo vệ đất nước, cho rađời bản tuyờn ngụn bất hủ về quyền con người, đỏp ứng phần nào quyền dõn chủ cho dõn

* Những nhõn tố nào đó tạo ra sự triệt để này

- Do giai cấp tư sản Phỏp đó trở thành một lực lượng mạnh mẽ

- Quần chỳng nhõn dõn cú tinh thần cỏch mạng cao

- Tác động mạnh mẽ của tư tưởng khai sang với nhiều nhà tư tưởng nổi tiếng: Vôn-te, Rut-xô, …

Câu 4/ Bằng những sự kiện lịch sử, hãy làm rõ vai trò của nhân dân trong Cách mạng tư sản Pháp (1789-1794)?

- Quần chúng nhân dân đóng vai trò quyết định trong quá trình phát triển của cách mạng,

- Ngày 14/7/1789, quần chúng tấn công chiếm pháo đài-nhà tù Ba-xti, mở đầu cho thắng lợi củacách mạng

- Trước tình hình "Tổ quốc lâm nguy", ngày 10/8/1792, quần chúng đứng lên lật đổ sự thống trị củaphái lập hiến, đồng thời xoá bỏ chế độ phong kiến

- Ngày 2/6/1793, nhân dân Pa-ri, dưới sự lãnh đạo của Rô-be-spie, đã khởi nghĩa thắng lợi, lật đổphái Gi-rông-đanh đưa phái Gia-cô-banh lên cầm quyền Cách mạng Pháp đạt đến đỉnh cao

Câu 5 Cách mạng công nghiệp là gì ? diễn ra đầu tiên ở đâu, khi nào ? Các phát minh quan trọng ? Hệ quả của cuộc cách mạng công nghiệp ?

* Cách mạng công nghiệp là quá trình chuyển biến từ sản xuất nhỏ bằng thủ công sang sản xuất lớnbằng máy móc

* Cách mạng công nghiệp diễn ra đầu tiên ở Anh từ những năm 60 của thế kỉ XVIII ?

* Thành tựu:

- 1764 máy kéo sợi Gien ni được Giêm H a - gri-vơ phát minh

- 1769 Ac-crai-tơ chế tạo máy kéo sợi chạy bằng sức nước

- 1785 Et-mơn cac-rai chế tạo thành công máy dệt

- 1784 Giêm-Oát chế tạo ra máy hơi nước Từ đó máy móc được ứng dụng trong các ngành khác+Giao thông vận tải:Tàu thuỷ chạy bằng hơi nước, đường sắt,xe lửa

+Công nghiệp nặng:phát triển sản xuất gang thép

* Hệ quả của cách mạng công nghiệp.

- Về kinh tế : cách mạng công nghiệp làm thay đổi bộ mặt các nước tư bản, như nâng cao năng suấtlao động, hình thành các trung tâm kinh tế, thành phố lớn

- Xã hội: Hình thành 2 giai cấp tư sản và vô sản mâu thuẫn với nhau, dẫn đến các cuộc đấu tranh giaicấp trong xã hội tư bản

Câu 5/ Những sự kiện nào đã chứng tỏ đến giữa thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản đã thắng lợi trên phạm vi toàn thế giới ?

- Sự xác lập của chủ nghĩa tư bản trên phạm vi thế giới được thể hiện ở thắng lợi của cách mạng tưsản dưới nhiều hình thức khác nhau

+ Ở châu Âu, từ giữa thế kỉ XVI – XIX đã chứng kiến sự thắng lợi của hàng loạt các cuộc cách

mạng tư sản, như cách mạng tư sản Hà Lan (1566), cách mạng tư sản Anh (1640 - 1688), cách mạng

tư sản Pháp (1789 - 1794), cuộc đấu tranh thống nhất Đức (1864 - 1871) và I-ta- li -a (1859 - 1870),cải cách nông nô ở Nga (1861)…

+ Ở châu Mĩ, từ năm 1775 – 1783 đã diễn ra cuộc đấu tranh giành độc lập của các thuộc địa Anh ở

Bắc Mĩ Đến đầu thế kỉ XIX, khi thực dân Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha suy yếu hàng loạt quốc gia

Mĩ la-tinh đã nổi dậy giành độc lập và đi theo con đường tư bản chủ nghĩa, như Ha-i-ti, Pa-ra-goay,Chi-lê, Mê-hi-cô, Bra-xin,…

+ Ở châu Á, năm 1868 Nhật Bản đã tiến hành cuộc Duy tân Minh Trị

=> Như vậy về mặt chính trị đến giữa thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản đã được xác lập trên phạm vi thế giới.

- Sự thắng lợi của chủ nghĩa tư bản còn thể hiện trên lĩnh vực kinh tế, cụ thể là từ giữa thế kỉ XV mộtnền sản xuất mới – nền sản xuất tư bản chủ nghĩa đã được hình thành Đến những năm 60 của thế kỉXVIII, cuộc cách mạng công nghiệp đã được tiến hành ở Anh, rồi sau đó là các nước khác như Pháp,Đức,…Từ đây máy móc đã được phát minh và đưa vào sử dụng rộng rãi

- Sự phỏt triển của kinh tế tư bản đó đặt ra vấn đề về thị trường và nguồn nguyờn liệu từ đú thụi thỳccỏc nước tư bản đi xõm lược thuộc địa ở chõu Á, chõu Phi Kinh tế tư bản cũng từng bước được hỡnhthành ở cỏc nước thuộc địa.

=> Những đẫn chứng trờn cho thấy đến giữa thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản đó thắng lợi trờn phạm vithế giới

CHƯƠNG II CÁC NƯỚC ÂU – MĨ CUỐI THấ́ KỈ XIX – ĐẦU THấ́ KỈ XX

- Ngày 26/3/1871, bầu cử Hội đồng Công xã theo hình thức phổ thông đầuphiếu

- Ngày 28/3/1871, Công xã đợc thành lập và ra mắt quần chúng nhân dânPari

* Khởi nghĩa ngày 18/3/1871 là cuộc Cách mạng vô sản vì:

- Mục đích:+ Lật đổ chính quyền t sản, thành lập chính quyền của giaicấp vô sản

+ Lãnh đạo và tham gia cách mạng là giai cấp vô sản

Cõu 8: Vỡ sao cụng xó Pa-Ri là nhà nước kiểu mới? vẽ sơ đồ bộ mỏy nhà nước cụng xó Pa- ri? Nờu ý nghĩa lịch sử và bài học kinh nghiệm của cụng xó.

Học sinh cần giải quyết bốn vấn đề:

 Chứng minh được cụng xó Pa-Ri là nhà nước kiểu mới:

Vỡ cụng xó Pa-Ri là nhà nước vụ sản do nhõn dõn bầu ra, phục vụ vỡ nhõn dõn

Cơ quan cao nhất của nhà nước là hội đồng cụng xó Vừa ban bố phỏp luật,vừa thành lập cỏc tiểu banthi hành phỏp luật

Cụng xó ra sắc lệnh giải tỏn quõn đội và bộ mỏy cảnh sỏt của chế độ cũ Thành lập lực lượng

vũ trang và lực lượng an ninh của nhõn dõn Cụng xó ban bố và thi hành cỏc sắc lệnh phục vụ quyềnlợi của nhõn dõn:

- Tỏch nhà thờ khỏi hoạt động của nhà nước, nhà trường khụng được dạy kinh thỏnh

- Giao cho cụng nhõn quản lý những xớ nghiệp của bon chủ bỏ trốn

- Quy định về tiền lương tối thiểu, giảm lao động ban đờm, cấm cỳp phạt,đỏnh đập cụng nhõn

- Hoón trả tiền thuờ nhà, hoón trả nợ

- Quy định giỏ bỏn bỏnh mỡ

- Thực hiện chế độ giáo dục bắt buộc, miễn học phí.

* Sơ đồ bộ máy nhà nước công xã Pa-Ri (SGK)

 Ý nghĩa:Tuy tồn tại được 72 ngày nhưng công xã Pa-Ri là hình ảnh của một chế độ mới, một

xã hội mới

Là sự cổ vũ nhân dân lao động toàn thế giới trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng giai cấp vôsản và nhân dân lao động ra khỏi áp bức, bóc lột

 Bài học kinh nghiêm:Công xã để lại nhiều bài học quý báu: cách mạng vô sản muốn thắng

lợi phải có Đảng cách mạng chân chính lãnh đạo, thực hiện liên minh công nông; phải kiênquyết trấn áp kẻ thù, xây dựng nhà nước của dân, do dân và vì dân

Câu 9 Nguyên nhân, diễn biến của phong trào công nhân vào nữa đầu thế kỉ XIX ?

Câu 10 Em hiểu thế nào là phong trào công nhân? Phong trào công nhân bắt đầu từ khi nào, động cơ và hình thức đấu tranh buổi đầu là gì?

Câu 11: Trong thời cận đại, vấn đề mâu thuẫn chủ yếu giữa các nước tư bản chủ nghĩa là gì? Phân tích hệ quả tất yếu của mâu thuẫn đó?(4 điểm)

Câu 12 Hoàn cảnh lịch sử, diễn biến, phân tích nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc cách mạng Nga 1905-1907.

* Hoàn cảnh lịch sử:

+ Đầu thế kỷ XX, nước Nga lâm vào tình trạng khủng hoảng, đời sống nhân dân nói chung, nhất làcông nhân rất cực khổ, họ phải lao động từ 12 đến 14 giờ/ngày nhưng tiền lương không đủ sống + Chế độ Nga hoàng đẩy nước Nga vào cuộc chiến tranh với Nhật Bản (1904-1905) để tranh giànhthuộc địa, bị thất bại nặng nề càng làm cho nhân dân chán ghét chế độ Nhiều cuộc bãi công nổ ra vớinhững khẩu hiệu “Đả đảo chế độ chuyên chế”, “Đả đảo chiến tranh”, “Ngày làm 8 giờ”

+ Tháng 5 năm 1905, nông dân nhiều vùng nổi dậy phá dinh cơ của địa chủ phong kiến, lấy củangười giàu chia cho người nghèo

+ Tháng 6 năm 1905, binh lính trên chiến hạm Pô-tem-kin cũng khởi nghĩa, nhiều đơn vị hảiquân, lục quân khác cũng nổi dậy

+ Đỉnh cao là cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Mát-xcơ-va (12-1905) của các chiến sĩ cách mạng kéodài gần 2 tuần lễ,

+ Sau cuộc khởi nghĩa vũ trang ở Mát-xcơ-va, phong trào cách mạng vẫn tiếp tục diễn ra ở nhiềunơi, đến giữa năm 1907 mới chấm dứt

* Phân tích guyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử:

+ Cuộc khởi nghĩa bị thất bại vì lực lượng không cân sức Lúc này chế độ Nga hoàng tuy đã thốinát nhưng vẫn còn mạnh hơn lực lượng cách mạng

+ Lực lượng cách mạng còn non trẻ, chưa có nhiều kinh nghiệm trong phong trào đấu tranh

* í nghĩa lịch sử:

+ Tuy thất bại nhưng nú đó giỏng một đũn chớ tử và làm suy yếu chế độ Nga Hoàng Là bướcchuẩn bị cần thiết cho cuộc cỏch mạng xó hội chủ nghĩa sẽ diễn ra vào năm 1917

+ Cổ vũ mạnh mẽ phong trào giải phúng dõn tộc ở cỏc nước thuộc địa và phụ thuộc trờn thế giới

Để lại nhiều bài học kinh nghiệm cho cỏc cuộc cỏch mạng vụ sản sau này

Cõu 13: ( 3.5 điểm)

Em biết gỡ về những tiến bộ của Khoa học - kĩ thuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX ? Nờu những thành tựu của nền Văn húa Xụ viết.

* Những tiến bộ của khoa học- kĩ thuật thế giới đầu thế kỉ XX:

- Bớc vào thế kỉ XX, sau cuộc cách mạng công nghiệp, nhân loại tiếp tục đạt

đ-ợc những thành tựu rực rỡ về khoa học, kĩ thuật

- Các ngành khoa học cơ bản nh: Hóa học, sinh học, các khoa học về trái đất…

đều đạt đực những tiến bộ phi thờng, nhất là về Vật lí học với sự ra đời củathuyết nguyên tử hiện đại, đặc biệt là lí thuyết tơng đối có ảnh hởng lớn củanhà bác học ngời Đức Anbe- Anhxtanh

- Nhiều phát minh khoa học cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX đã đợc sử dụng nh:

điện tín, điện thoại, ra đa, hàng không…

- Sự phát triển của KH-KT đã mang lại cuộc sống vật chất và tinh thần tốt đẹpcho con ngời Nhng mặt khác, chính những thành tựu KH cũng đợc để sử dụngtrở thành phơng tiện chiến tranh gây thảm họa cho nhân loại qua hai cuộcchiến tranh TG

* Thành tựu của nền Văn hóa Xô viết:

Nền văn hóa Xô viết đã đạt đợc những thành tựu to lớn và rực rỡ là:

+ Xóa bỏ tình trạng mù chữ và nạn thất học, sáng tạo chữ viết cho các dân tộctrớc đây cha có chữ viết

+ Phát triển hệ thống giáo dục quốc dân với chế độ giáo dục phổ cập bắtbuộc 7 năm, trở thành một đất nớc mà đa số ngời dân có trình độ văn hóacao cùng một đội ngũ trí thức có năng lực sáng tạo

+ Nền khoa học- kĩ thuật Xô viết đã chiếm lĩnh nhiều đỉnh cao của khoa học– kĩ thuật thế giới Nền văn hóa- nghệ thuật Xô viết đã có những cống hiếnxuất sắc vào kho tàng văn hóc nghệ thuật nhân loại

CHƯƠNG III CHÂU Á THấ́ KỈ XVIII – ĐẦU THấ́ KỈ XX

* Xó hội: mõu thuẫn giữa nụng dõn, tư sản, thị dõn với chế độ phong kiến lạc hậu

* Chớnh trị: mõu thuẫn giữa Thiờn Hoàng và Tướng quõn

- Giữa lỳc Nhật Bản khủng hoảng suy yếu, cỏc nước tư sản Âu – Mỹ tỡm cỏch xõm nhập

- Trước nguy cơ bị xâm lược Nhật Bản phải lựa chọn một trong hai con đường là bảo thủ duy trì chế

độ phong kiến, hoặc là cải cách phát triển theo con đường các nước tư bản phương Tây

Trình bày nội dung, kết quả của cuộc Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản.

*Nội dung của cuộc Duy tân Minh Trị:

-Về kinh tế:

+Thống nhất tiền tệ

+Xoá bỏ sự độc quyền về ruộng đất của giai cấp phong kiến

+Tăng cường phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn

+Xây dựng cở sở hạ tầng, đường sá, cầu cống,

-Về chính trị:

+Chế độ nông nô được bãi bỏ

+Đưa quý tộc tư sản hoá và đại tư sản lên nắm chính quyền

+Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc, chú trọng nội dung khoa học kĩ thuật

+Cử những học sinh ưu tú đi du học ở phương Tây

- Chính sách xâm lược và bành trướng của Nhật: Chiến tranh Đài Loan (1874), Chiến tranh Trung –Nhật (1894-1895), Chiến tranh Nga – Nhật (1904-1905)…

- Kết luận: Nhật Bản đã trở thành đế quốc chủ nghĩa

Câu 15/Vì sao trong hoàn cảnh lịch sử của châu Á, Nhật Bản thoát khỏi số phận một nước thuộc địa và trở thành nước đế quốc?

- Từ giữa thế kỷ XIX, cùng với quá trình tiến lên chủ nghĩa đế quốc của tư bản Âu- Mĩ, một loạt cácnước châu Á bị biến thành thuộc địa Nhật Bản cũng không tránh khỏi nguy cơ bị xâm lược và biếnthành thuộc địa…

- Trước nguy cơ bị xâm lược và cuộc khủng hoảng ở trong nước, từ năm 1868 Thiên hoàng Minh Trị

đã tiến hành một cuộc cải cách trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, giáo dục và quân sự nhằm bảo vệđộc lập và phát triển đất nước

+ Về chính trị: Nhật hoàng tuyên bố chấm dứt chế độ Mạc Phủ, thành lập chính phủ mới, xóa bỏ tình

trạng cát cứ, đưa Nhật Bản thành một quốc gia thống nhất thuộc quyền chỉ đạo của chính phủ trungương…Năm 1889 hiến pháp mới được ban hành, chế độ quân chủ lập hiến được thiết lập

+ Về kinh tế: Chính phủ đã thi hành các chính sách thống nhất tiền tệ, thống nhất thị trường… cho

phép mua bán ruộng đất, tăng cường phát triển kinh tế tư bản chủ nghĩa ở nông thôn…

+ Về văn hóa- giáo dục: Thực hiện chế độ giáo dục bắt buộc, đưa nội dung khoa học – kỹ thuật vào

chương trình giảng dạy, cho thanh niên ưu tú ra nước ngoài học…

+ Về quân sự Hiện đại hóa quân đội theo kiểu phương Tây, thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự

- Sau hơn 20 năm Minh Trị duy tân (1868-1895), Nhật Bản đã có bước phát triển vượt bậc về côngthương nghiệp Minh Trị duy tân đã mở đường cho việc biến Nhật Bản phong kiến thành một nước

tư bản chủ nghĩa và tiến dần lên đế quốc chủ nghĩa, từ đó giúp Nhật Bản thoát khỏi số phận mộtnước thuộc địa

Câu 16/ Những nét chính của phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc ở các nước Đông Nam Á cuối thế kỉ XIX đầu thế kỉ XX.

- Từ khi thực dân phương Tây xâm lược, nhân dân các nước ĐNA đã kiên quyết đấu tranh Do thếlực đế quốc mạnh, … nên thất bại Chính sách cai trị haf khắc … làm cho mâu thuẫn dân tộc thêmgay gắt, phong trào đấu tranh nổ ra liên tục, rộng khắp

+Ở In-đô-nê-xi-a, nhiều tổ chức yêu nước của trí thức tư sản tiến bộ ra đời Từ sau năm 1905, nhiều

tổ chức công đoàn được thành lập và truyền bá chủ nghĩa Mác, Năm 1920 Đảng cộng sản thành lập.+ Ở Phi-líp-pin phong trào đấu tranh chống thực dân Tây Ban Nha giành thắng lợi, dẫn tới sự ra đờinước cộng hòa Phi-líp-pin…

+ Ở Cam-pu-chia, có cuộc khởi nghĩa của A-cha Xoa lãnh đạo, của nhà sư Pu-côm-bô (1866 – 1867)

- Vào cuối thế kỉ XIX-đầu thế kỉ XX, sự phát triển không đồng đều giữa các nước tư bản về kinh tế

và chính trị đã làm thay đổi sâu săcso sánh lực lượng giữa các nước đế quốc

- Mâu thuẫn về vấn đề thuộc địa đã dẫn đến các cuộc chiến tranh đế quốc đầu tiên: chiến tranh Mĩ –Tây Ban Nha 1898, chiến tranh Anh – Bô-ơ 1899 – 1902, chiến tranh Nga – Nhật 1904 – 1905

- Để chuẩn bị cho chiến tranh giành thị trường và thuộc địa, các nước đế quốc đã thành lập hai khốiquân sự đối địch: Khối Liên minh gồm Đức – Áo – Hung (1882) và khối Hiệp ước gồm Anh – Pháp– Nga (1907) Hai khối này tích cực chạy đua vũ trang, gây chiến tranh nhằm làm bá chủ thế giới

- Ngày 28-6-1914,thái tử Áo – Hung bị một người Xéc-bi ám sát Lấy cớ này, Áo – Hung phát độngchiến tranh Ngày 28 – 7 – 1914, Áo – Hung tấn công Xéc – bi Từ ngày 1 đến ngày 3/8/1914, Đứctuyên chiến với Nga và Pháp Ngày 4/8/1914,Anh tuyên chiến với Đức Chiến tranh thế giới thứ nhấtbùng nổ

* Diễn biến:

- Giai đoạn 1914 - 1916, Đức tập trung lực lượng đánh phía tây nhằm thôn tính Pháp Song nhờ cóNga tấn công quân Đức ở phía Đông, nên nước Pháp được cứu nguy

+ Từ năm 1916, chiến tranh chuyển sang thế cầm cự đối với cả hai phe

+ Chiến tranh lôi kéo nhiều nước tham gia, sử dụng nhiều loại vũ khí hiện đại, đã giết hại và làm bịthương hàng triệu người

- Giai đoạn II 1917 - 1918

- Năm 1917, Nga rút ra khỏi chiến tranh.Cách mạng tháng Mười Nga thành công

- Tháng 4 – 1917,Mĩ tham chiến đứng về phe Hiệp ước, vì thếp phe Liên minh liên tục bị thất bại

- Từ cuối năm 1917, phe Hiệp ước liên tục mở các cuộc tấn công làm cho đồng minh của Đức lầnlượt đầu hàng

- 11/11/1918, Đức đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc

* Kết cục của chiến tranh thế giới thứ nhất

- Chiến tranh gõy thiệt hại lớn về người và cơ sở vật chất: 10 triệu người chết, hơn 20 triệu người bịthương, nhiều thành phố, làng mạc, đường sỏ bị phỏ hủy,…chi phớ chiến tranh lờn tới 85 tỉ đụla

- Chiến tranh chỉ đem lại lợi ớch cho cỏc nước thắng trận, nhất là Mĩ Bản đồ chớnh trị thế giới bị chialại Đức mất hết thuộc địa, cũn Anh, Phỏp và Mĩ được mở rộng thờm thuộc địa của mỡnh

- Tuy nhiờn vào giai đoạn cuối của chiến tranh, phong trào cỏch mạng thế giới tiếp tục phỏt triển, đặcbiệt là sự bựng nổ và thắng lợi của cỏch mạng thỏng Mười Nga

b Em hóy phõn tớch tớnh chất của chiến tranh thế giới thứ nhất (1914 – 1918)?

+ Hầu hết cỏc nước tham chiến là phi nghĩa (trừ Xec-bi)

+ Chiến tranh để lại những hậu quả nặng nề: Thiệt hại về người và của cải…;chiến tranh khụngmang lại lợi ớch gỡ cho nhõn dõn lao động trong khi đú mọi gỏnh nặng của chiến tranh đều đổ lờnvai nhõn dõn lao động nhưng lại là cơ hội làm giàu cho giai cấp tư sản, đặc biệt là Mĩ

Cõu 18 ( 6.5 điểm)Trỡnh bày khỏi quỏt nội dung bao trựm lịch sử thế giới Cận đại Em hóy chọn năm sự kiện tiờu biểu nhất của giai đoạn lịch sử này và giải tthớch vỡ sao em chọn ?

* Nội dung bao trùm lịch sử thế giới cận đại:

- Sự thắng lợi của các cuộc CMTS, sự phát triển của CNTB với những khủnghoảng và mâu thuẫn ngày càng gay gắt; Sự phát triển của phong trào côngnhân và sự ra đời của CNXH khoa học, đa cuộc đấu tranh của giai cấp vô sảnchống t sản thành phong trào cộng sản và phong trào công nhân quốc tế;Phong trào kháng chiến chống xâm lợc và giải phóng dân tộc của nhân dâncác nớc á, Phi, Mĩ La tinh

* Chọn 5 sự kiện tiêu biểu nhất của lịch sử thế giới cận đại và giải thích:

- HS có thể có nhiều phơng án lựa chọn khác nhau, song phải có

sự kiện thuộc các lĩnh vực sau:

Thứ nhất: CMTS ( hs có thể chọn 1 trong các cuộc CMTS sau: Anh, Pháp, Hà

Lan, )

Thứ hai: Sự phát triển của các nớc TB, sự xâm lợc của thực dân phơng tây đối

với các nớc phơng đông ( hs có thể chọn một trong các nớc TB: Anh, Pháp, Đức,

Thứ ba: HS có thể chọn 1 trong các sự kiện: PT công nhân, CNXH khoa học,

Các tổ chức quốc tế

Thứ t: HS có thể chọn 1 trong các sự kiện về: Văn học, nghệ thuật, khoa học kĩ

thuật

Thứ năm: Chiến tranh TG thứ nhất.

- Giải thích: Mỗi hs có cách giải thích khác nhau, song phải bám vào ý nghĩa của mỗi sự kiện.

Cõu 19/ Nội dung cơ bản của lịch sử thế giới cận đại

- Sự ra đời, phỏt triển của nền sản xuất mới – tư bản chủ nghĩa; mõu thuẫn giữa chế độ phong kiếnvới tư sản và cỏc tầng lớp nhõn dõn ngày càng gay gắt dẫn tới cỏc cuộc cỏch mạng tư sản diễn radưới nhiều hỡnh thức khỏc nhau, như cỏch mạng tư sản Hà Lan thế kỉ XVI, cỏch mạng tư sản Anh thế

kỉ XVII và chiến tranh giành độc lập của cỏc thuộc địa Anh ở Bắc Mĩ thế kỉ XVIII, Trong đú cuộc

cách mạng tư sản Pháp là cuộc cách mạng tư sản triệt để nhất Tuy kết quả các cuộc cách mạng tưsản có kết quả không giông nhau song đều đạt được mục tiêu chung là chủ nghĩa tư bản thắng lợitrên phạm vi thế giới, một số nước phát triển kinh tế, chuyển sang giai đoạn đế quốc chủ nghĩa.

- Cùng với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản, sự xâm lược của thực dân phương Tây đối với cácnước phương Đông được đẩy mạnh

- Hâu quả sự thống trị của chế độ thực dân rất nặng nề và phong trào đấu tranh của nhân dân thuộcđịa diễn ra sôi nổi ở các nước Trung Quốc, Ấn Độ, và các nước Đông Nam Á,

- Cuộc đấu tranh của công nhân ở các nước tư bản phatr triển ngày càng phát triển mạnh mẽ Chủnghĩa xã hội khoa học ra đời Các tổ chức quốc tế của công nhân được thành lập

- Văn học , nghệ thuật, khoa học-kĩ thuật phát triển và đạt được nhiều thành tựu to lớn

- Chiến tranh thế giới thứ nhất 1914 – 1918: nguyên nhân, tính chất, điễn biến và kết cục

LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI (PHẦN TỪ NĂM 1917 ĐẾN NĂM 1945)

CHƯƠNG I.

CÁCH MẠNG THÁNG MƯỜI NGA NĂM 1917 VÀ CÔNG CUỘC XÂY DỰNG CHỦ NGHĨA XÃ HỘI Ở LIÊN XÔ (1921 - 1941)

Câu 20 Vì sao ở nước Nga năm 1917 lại có 2 cuộc cách mạng ?

-Trước cách mạng nước Nga là nước quân chủ chuyên chế, đứng đầu là Nga hoàng Kinh tế bịkìm hãm, công nông nghiệp còn rất lạc hậu, đời sống của người dân Nga vô cùng khó khăn Vì thếcần có một cuộc cách mạng dân chủ tư sản để xóa đi sự cản trở phong kiến mở đường cho nước Ngaphát triển

- Tháng 2/1917, nhân dân Nga dưới sự lãnh đạo của đảng Bôn –sê – vích do Lê – nin lãnh đạo

đã tiến hành cuộc cách mạng lật đổ chế độ phong kiến Nga Hoàng, đem lại quyền tự do, dân chủ chonhân dân Cuộc cách mạng này mang tính chất là cách mạng dân chủ tư sản

-Tuy nhiên, sau cách mạng tháng Hai 1917, cục diện 2 chính quyền song song tồn tại ở nước Nga: Một là chính quyền Xô viết của Công - Nông, và 2 là chính phủ lâm thời Tư sản (chính phủ củagiai cấp bóc lột), vì vậy, Lênin và Đảng Bôsêvich đặt ra nhiệm vụ tiếp theo của cách mạng là phải tiếp tục lật đổ chính phủ lâm thời Tư sản, giành chính quyền hoàn toàn về tay Vô sản Vì vậy cuộc cách mạng lần thứ 2 bùng nổ vào tháng Mười năm 1917 và đó là cuộc cách mạng xã hội chủ nghĩa

Câu 21) (6 điểm) Cục diện nước Nga sau cách mạng tháng Hai 1917? Tóm tắt diễn biến chính và

ý nghĩa lịch sử của Cách mạng tháng Mười 1917? Ảnh hưởng của Cách mạng này đối với Việt Nam như thế nào ?

* Sau CM tháng Hai, cục diện 2 chính quyền song song tồn tại: Chính phủ tư sản lâm thời và Xô viết

đại biểu công nhân, nông dân và binh lính… Chính phủ tư sản tiếp tục theo đuổi chiến tranh đếquốc, mâu thuẫn giữa nhân dân với chính phủ tư sản tăng cao

* Diễn biến:

- Đầu 10/1917, không khí cách mạng bao trùm cả nước

- 7/10/1917, Lê-nin về nước trực tiếp chỉ đạo khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền

- Đêm 24/10/1917 (6/11) bắt đầu khởi nghĩa, chiếm được những vị trí then chốt ở Thủ đô

- Đêm 25/10/1917 (7/11) tấn công vào Cung điện Mùa Đông, bắt toàn bộ chính phủ tư sản lâm thời–> khởi nghĩa Pê-tơ-rô-grát thắng lợi

– Đầu 1918 cách mạng giành thắng lợi toàn nước Nga

* Ý nghĩa lich sử:

- Đối với nước Nga: Cách mạng tháng Mười đã làm thay đổi hoàn toàn vận mệnh nước Nga Lần đầutiên những người lao động lên nắm chính quyền, xây dựng chế độ xã hội mới – chế độ xã hội chủnghĩa, trên một đất nước rộng lớn

- Đối với thế giới: cách mạng tháng Mười thắng lợi đã làm thay đổi cục diện chính trị thế giới Cổ vũmạnh mẽ và tạo ra những điều kiện thuận lợi cho cuộc đấu tranh giải phóng của giai cấp vô sản vàcác dân tộc bị áp bức trên toàn thế giới Cách mạng tháng Mười Nga để lại nhiều bài học kinhnghiệm quý cho phong trào cách mạng thế giới

* Ảnh hưởng của CMXHCN tháng Mười Nga 1917 đến Việt Nam:

- Năm 1917, Nguyễn Ái Quốc từ Anh sang Pháp hoạt động Sau bao nhiêu năm tìm tòi con đườngcứu nước cho dân tộc, tháng 7 – 1920, Nguyễn Ái Quốc đã bắt gặp được con đường đó khi đọc được

Sơ thảo lần thứ nhất những Luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của Lê-nin Từ đó,Nguyễn Ái Quốc đi sâu tìm hiểu về cách mạng tháng Mười, về con đường cách mạng của Lê-nin.Người đã tìm cách truyền bá chủ nghĩa Mác về nước Năm 1925, Nguyễn Ái Quốc đã thành lập HộiViệt Nam cách mạng thanh niên, đưa thanh niên Việt Nam sang đào tạo rồi cho về nước hoạt động

Từ đó phong trào công nhân và phong trào yêu nước theo xu hướng vô sản đã phát triển Năm 1930,trên cơ sở 3 tổ chức cộng sản ra đời trong năm 1929, Nguyễn Ái Quốc đã chủ trì Hội nghị thành lậpĐảng cộng sản Việt Nam để lãnh đạo cách mạng nước ta

Câu 22/ Sau khi cách mạng tháng mười Nga thắng lợi, năm 1919 nhà văn Mỹ Gion-rít đã công

bố tác phẩm “Mười ngày lam rung chuyển thế giới’’.Vậy vì sao nhà văn lại đặt tên cuốn sách là

“Mười ngày làm rung chuyển thế giới”.Dựa vào ý nghĩa của cuộc cách mạng tháng mười Nga năm 1917,em hãy giải thích lí do?

- Cách mạng tháng Mười đã làm thay đổ hoàn toàn vận mệnh đất nước và số phận của hàng triệucon người ở Nga Lần đầu tiên trong lịch sử cách mạng đa đưa người lao động nên nắm chínhquyền,xây dựng chính quyền mới-chế độ XHCN làm cho các nước đế quốc phải hoảng sợ (0,75đ) -Tiếng vang của cuộc cách mạng tháng mười Nga đã vượt qua biên giới nước Nga,có tác động lớnđến cách mạng thế giới.Điều đó đã dấn đến những thay đổi lớn lao và để lại những bài học quý báucho cuộc đấu tranh giải phóng của giai câp vô sản,nhân dân lao động và các dân tộc bị áp bức(0,75đ) -Cổ vũ mạnh mẽ phong trào cách mạng của giai cấp công nhân các nước,chỉ ra cho họ con đườngđúng đắn đi tới thắng lới cuối cùng của sự nghiệp giải phóng dân tộc(0,75đ)

-Tạo ra những điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của phong trào cộng sản và công nhân quốctế,phong trào giải phóng dân tộc ở nhiều nước trên thế giới nhất là các nước Á, Phi,Mỹ la tinh(0,75đ)

Sự phát triển của kinh tế Mĩ:

- Nền kinh tế công nghiệp đứng hàng đầu thế giới

+ Năm 1923 - 1929 sản lượng công nghiệp tăng 69%

+ Năm 1928 vượt quá sản lượng của toàn châu Âu chiếm 48% sản lượng công nghiệp toàn thêgiới Đứng đầu về các ngành công nghiệp sản xuất ô tô, dầu lửa, thép Nắm 60% trữ lượng vàngthế giới

- Mĩ bước vào thời kì phồn thịnh và trở thành trung tâm công nghiệp, thương mại, tài chínhquốc tế

* Nguyên nhân của sự phát triển:

- Thiên nhiên ưu đãi, tài nguyên phong phú

- Mĩ có những cơ hội trong cuộc chiến tranh thế giới thứ nhất: Mĩ giàu lên nhờ buôn bàn vũkhí, trở thành chủ nợ

- Mĩ tham gia chiến tranh muộn, đất nước hầu như không bị chiến tranh tàn phá

- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, châu Âu kiệt quệ là điều kiện thuận lợi để Mĩ xuất khẩuhàng sang châu Âu

- Quan tâm việc phát triển khoa học, kĩ thuật

- Chú trọng đào tạo lao động có trình độ văn hoá, kĩ thuật cao

- Cải tiến kĩ thuật, áp dụng những thành tựu kĩ thuật mới nhất trong sản xuất

- Sản xuất dây chuyền, tăng cường độ lao động, bóc lột nhân công

Câu 24 (5 điểm)

a Cho biết bối cảnh quốc tế những năm 1929-1939 ?

b Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các cuộc chiến tranh thế giới ?

- Để giải quyết những hậu quả của khủng hoảng, trong thế giới tư bản hình thành hai conđường khác nhau:

Các nước Anh, Pháp, Mỹ chủ trương dùng những cải cách ôn hoà để khôi phục kinh tế và ổnđịnh chính trị

Giai cấp tư sản phản động ở một số nước khác chủ trương dùng bạo lực để đàn áp phong tràođấu tranh của quần chúng trong nước, đồng thời chuẩn bị phát động chiến tranh để chia lại thị trườngthế giới

Từ trong khuynh hướng bạo lực, chủ nghĩa phát xít xuất hiện và cầm quyền ở một số nước( ) Các thế lực phát xít ở Đức, Italia, Nhật ký hiệp ước liên minh thành khối Trục ráo riết chuẩn bịgây chiến tranh thế giới (1,0 điểm)

Trên thế giới hình thành hai khối đế quốc kình địch nhau: Anh Pháp Mỹ và Đức Italia Nhật Bản Nhưng cả hai khối này đều muốn chống Liên Xô

-Mỹ, Anh, Pháp không chịu liên minh với Liên Xô để chống phát xít, mà thi hành chính sáchthoả hiệp với các thế lực phát xít, nhằm chĩa mũi nhọn chiến tranh vào Liên Xô Việc ký Hiệp ướcMuyních (1938) đã không cứu vãn được hoà bình, mà còn tạo điều kiện cho bọn phát xít tiến hànhchiến tranh (1,0 điểm)

b Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các cuộc chiến tranh thế giới: (2 điểm)

- Quy luật phát triển không đều của chủ nghĩa đế quốc dẫn đến sự thay đổi tương quan lựclượng giữa các cường quốc tư bản Nền kinh tế tư bản càng phát triển thì yêu cầu thị trường càngcao Thị trường thế giới là có hạn, không thể đáp ứng yêu cầu của tất cả các cường quốc đế quốc, dẫnđến cuộc đấu tranh để chia lại (1,0 điểm)

- Tình hình trên làm phát sinh mâu thuẫn giữa đế quốc với đế quốc: giữa Anh, Pháp, Nga vớiĐức, Áo - Hung trong CTTG thứ nhất (1914-1918); giữa Anh, Pháp, Mỹ với Đức, Italia, Nhật Bảntrong CTTG thứ hai (1939-1945)

Cả hai cuộc CTTG tàn khốc, để lại những hậu quả hết sức nặng nề, đều do chủ nghĩa đế quốcgây ra (1,0 điểm)

Câu 25/ (3 điểm) Nguyên nhân và hậu quả về kinh tế, xã hội của cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 đối với các nước tư bản trên thế giới ? Cách đưa đất nước thoát khỏi cuộc khủng hoảng này giữa các nước tư bản trên thế giới có gì khác nhau ?

- Nguyên nhân: ( 0,5 điểm )

Do giai cấp tư sản chạy theo lợi nhuận sản xuất quá nhiều hàng hóa trong lúc đời sống nhândân khó khăn, không có tiền mua, gây ra cuộc “khủng hoảng thừa”

- Hậu quả: ( 1,5 điểm )

+ Đây là cuộc khủng hoảng kinh tế kéo dài và gây hậu quả nghiêm trọng về kinh tế và xã hội

cho các nước trên thế giới nhưng đặc biệt là đối với các nước tư bản ( 0,5 điểm )

+ Đối với kinh tế: Hàng loạt công ty, ngân hàng, trang trại bị phá sản Sản lượng các ngành sản xuất đều sụt giảm Sản xuất chậm lại hàng chục năm ( 0,5 điểm )

+ Về xã hội: nạn thất nghiệp và nạn đói tràn lan Đời sống nhân dân lao động hết sức khó khăn 0,5 điểm )

* Cách giải quyết khác nhau giữa các nước (1 điểm)

- Để thoát khỏi khủng hoảng, một số nước tư bản như Anh, Pháp,Mĩ đã tiến hành cải cách

- Một số nước khác như Đức, I-ta-li-a, Nhật Bản đã tiến hành phát xít hóa bộ máy thống trị và

chạy đua vũ trang, phát động chiến tranh chia lại thế giới (0,5 điểm)

Câu 26 (2,0 điểm) Tại sao nói: Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929- 1933 là cuộc khủng hoảng lớn nhất, kéo dài nhất và gây thiệt hại nặng nề nhất?

-Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới (1929- 1933) là cuộc khủng hoảng kinh tế lớn nhất, vì:Làm ảnh hưởng và lan rộng đến tất cả các nước

-Là cuộc khủng hoảng kéo dài nhất, vì:

Kéo dài trong 5 năm, hơn tất cả các cuộc khủng hoảng kinh tế trước đó

-Gây thiệt hại nặng nề nhất:

Những thiệt hại là không tính được Đặc biệt là hậu quả về chính trị, xã hội, tai hại nhất là nạnthất nghiệp dẫn đến phong trào đấu tranh của nhân dân lao động các nước và dẫn đến sự lên nắmchính quyền của CN phát xít ở một số nước Đẩy loài người đứng trước một cuộc chiến tranh thếgiới mới

CHƯƠNG III

CHÂU Á GIỮA HAI CUỘC CHIẾN TRANH THẾ GIỚI (1918 - 1939)

Câu 27 Vì sao sau chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào độc lập dân tộc ở châu Á lại bùng nổ mạnh mẽ ? Những nét mới của phong trào độc lập dân tộc ở châu Á sau CTTG II ?

- Phong trào độc lập dân tộc ở châu Á bùng nổ mạnh mẽ là do những hậu quả của Chiến tranh thế giới thứ nhất, nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc phải chịu nhiều đau khổ bởi chính sách khai thác thuộc địa của thực dân Đặc biệt phong trào chịu tác động và ảnh hưởng sâu sắc của Cách mạng tháng Mười Nga - đã chỉ ra con đường đấu tranh giành độc lập là con đường cách mạng vô sản

do giai cấp công nhân lãnh đạo

- Những nét mới của phong trào độc lập dân tộc ở châu Á sau chiến tranh thế giới thứ nhất là: giai cấp công nhân đã tích cực tham gia cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc, và ở một số nước, công nhân đã đóng vai trò lạnh đạo cách mạng Sau chiến tranh, nhiều Đảng cộng sản ở các nước châu Á cũng được thành lập như Đảng Cộng Sản Trung Quốc, Đảng Cộng sản In –đô –nê –xi –a, Đảng CộngSản của các nước Đông Nam Á…

Câu 28 Em có nhận xét gì về phong trào độc lập dân tộc ở các nước Đông Nam Á sau chiến tranh thế giới thứ nhất?

Cuộc đấu tranh giành độc lập dân tộc ở Đông Nam Á sau Chiến tranh thế giới thứ nhất: Phongtrào lên cao, lan rộng khắp các nước, giai cấp vô sản bắt đầu tham gia lãnh đạo cách mạng, trong khi

đó phong trào dân chủ tư sản cũng tiếp tục phát triển, tuy vậy các phong trào cuối cùng đều thất bại

Từ năm 1940, phong trào chĩa mũi nhọn vào chủ nghĩa phát xít Nhật

CHƯƠNG IV CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI (1939 - 1945)

Câu 29.

a Xuất phát từ đâu chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ? (Nguyên nhân bùng nổ CTTG II)

- Những mâu thuẫn giữa các nước đế quốc về vấn đề thị trường và thuộc địa tiếp tục nảy sinh sauchiến tranh thế giới thứ nhất-

- Cuộc khủng hoảng kinh tế thế giới 1929 – 1933 làm gay gắt thêm các mâu thuẫn đó

- Chính sách thù địch chống Liên Xô càng thúc đẩy các nước đế quốc phát động chiến tranh xâmlược nhằm xóa bỏ nhà nước xã hội chủ nghĩa đầu tiên trên thế giới

- Từ giữa những năm 30, đã hình thành hai khối đế quốc đối địch nhau với các chính sách đối ngoạikhác nhau Với chính sách hiếu chiến xâm lược, các nước phát xít Đức, I-ta-li-a, Nhật chủ trươngnhanh chóng phát động chiến tranh chia lại thế giới

- Các nước Anh, Pháp, Mĩ lại thực hiện đường lối nhân nhượng, thỏa hiệp với các nước phát xít, cốlàm cho các nước này chĩa mũi nhọn chiến tranh về phía Liên Xô

- Nhưng với những tính toán của mình, nước Đức đã tiến đánh các nước tư bản châu Âu trước khi tấncông Liên Xô

- Sau khi thôn tính Áo (3/1938), Tiệp Khắc (3/1939), phát xít Đức tấn công Ba Lan (1/9/1939), dẫntới sự bùng nổ chiến tranh thế giới thứ hai kéo dài tới 6 năm đầy khốc liệt

b Hoàn thành bảng niên biểu về diễn biến của cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai theo yêu cầu sau:

1-9-1939 Đức tấn công Ba Lan (1/9/1939), chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ

9-1940 I-ta-li-a tấn công Ai Cập

22-6-1941 Đức tấn công Liên Xô

7-12-1941 Nhật Bản tấn công Mĩ ở Trân Châu Cảng

1- 1942 Mặt trận Đồng minh chống phát xít hình thành

2/2/1943 Chiến thắng Xta-lin-grat

9/1943 Chính phủ mới ở Italia đầu hàng Đồng minh

9/5/1945 Đức kí hiệp định đầu hàng không điều kiện, chiến tranh chấm dứt ở châu Âu

6/8/1945 - Mĩ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản lần thứ nhất

9/8/1945 - Mĩ ném bom nguyên tử xuống Nhật Bản lần thứ nhất

15/8/1945 Nhật đầu hàng không điều kiện, chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc

c Kết cục của cuộc chiến tranh thế giới thứ hai?

+ Chiến tranh thế giới thứ hai kết thúc với sự thất bại hoàn toàn của các nước phát xít Đức, I-ta-li-a,

Nhật Bản Khối Đồng minh (Liên Xô, Mĩ Anh) đã chiến thắng

+ Chiến tranh thế giới thứ hai là cuộc chiến tranh lớn nhất, khốc liệt nhất và tàn phá nặng nề nhất

trong lịch sử loài người, làm 60 triệu người chết, 90 triệ người bị thương Chi phí gấp mười lần chiếntranh thế giới thứ nhất

+ Chiến trranh kết thúc đã dẫn đến những biến đổi căn bản của tình hình thế giới

d Vì sao chủ nghĩa phát xít Đức, I-ta-li-a, Nhật Bản thất bại?

Vì trong cuộc chiến tranh chống chủ nghĩa phát xít, ba cường quốc Liên Xô, Mĩ, Anh

là lực lượng trụ cột, đóng vai trò quyết định đưa tới chiến thắng vĩ đại Ba cường quốc đã liên minh cùng nhau lập nên khối đồng minh đầu tiên trong lịch sử với những nước có chế độ chính trị – xã hội khác nhau, cùng chung mục tiêu là tiêu diệt chủ nghĩa phát xít

Câu 30 Em hãy chứng minh các nước Anh, Pháp, Mĩ phải chịu một phần trách nhiệm về sự bùng nổ cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945) ? (đề thi HSG tỉnh ĐLĂK 2014-2015)

- Mỹ là nước giàu mạnh nhất, nhưng lại theo chủ nghĩa biệt lập ở Tây bán cầu, không tham gia Hộiquốc liên, chủ trương không can thiệp vào những sự kiện ngoài châu Mỹ Hành động này của Mỹgián tiếp tiếp tay cho chủ nghĩa phát xít hoành hành và chuẩn bị gây chiến.

- Anh và Pháp vừa lo sợ sự bành trướng của phe phát xít, vừa thù ghét chủ nghĩa cộng sản, nên chủtrương không liên minh với Liên Xô Hành động này của Anh và Pháp nhằm mục đích làm suy yếuLiên Xô và các nước phát xít để giữ nguyên hiện trạng của trật tự thế giới sau chiến tranh thế giới thứnhất

- Các nước Anh và Pháp đã thực hiện chính sách nhượng bộ phát xít để đổi lấy hoà bình, đẩy chủnghĩa phát xít hướng vào đánh Liên Xô với âm mưu làm suy yếu cả hai kẻ thù

- Tháng 9 năm 1938, Hội nghị Muy-ních bàn về quan hệ giữa nước Đức phát xít và Tiệp Khắc,nhưng Tiệp Khắc và Liên Xô lại không được mời tham dự

- Tại Hội nghị Muy-ních, Anh và Pháp đã bán rẻ đồng minh của mình bằng cách kí kết Hiệp ước traovùng Xuy-đét của Tiệp Khắc cho Đức để đổi lấy sự cam kết của Hít-le về việc chấm dứt mọi cuộcthôn tính các nước châu Âu

- Như vậy, trước những hành động xâm lược của chủ nghĩa phát xít, các nước Mỹ, Anh, Pháp đãkhông hợp tác với Liên Xô để chống lại chủ nghĩa phát xít và nguy cơ chiến tranh, mà còn có hànhđộng dọn đường, tiếp tay cho các nước phát xít Những việc làm đó vô hình chung, họ đã góp phầnvào việc thúc đẩy các nước phát xít gây ra cuộc Chiến tranh thế giới thứ hai (1939 - 1945)

CHƯƠNG V SỰ PHÁT TRIỂN CỦA KHOA HỌC – KĨ THUẬT VÀ

VĂN HÓA THẾ GIỚI NỬA ĐẦU THẾ KỈ XX.

Câu 31/ Nêu những thành tựu nổi bật của khoa học-kĩ thuật thế giới nửa đầu thế kỉ XX Hãy cho biết tác động của những thành tựu đó?

- Bước vào thế kỷ XX, nhân loại đạt được những thành tựu rực rỡ về khoa học-kỹ thuật

- Các ngành khoa học cơ bản như Hoá học, Sinh học, các khoa học về Trái đất đều đạt được những tiến bộ phi thường

- Trong lĩnh vực Vật lí, sự ra đời của lí thuyết nguyên tử hiện đại, đặc biệt là lí thuyết tương đối của nhà bác học Đức An-be Anh-xtanh, đã mang lại một dấu ấn sâu sắc cho khoa học hiện đại

- Các phát minh như điện tín, điện thoại, rađa, hàng không, điện ảnh với phim có tiếng nói và phim màu được đưa vào sử dụng

- Tác động tích cực: Sự phát triển của khoa học-kĩ thuật đã mang lại cuộc sống vật chất và tinh thần tốt đẹp hơn cho con người

- Tác động tiêu cực: Những thành tựu khoa học cũng được sử dụng để trở thành phương tiện chiến tranh gây thảm hoạ cho nhân loại qua hai cuộc chiến tranh thế giới

Câu 31/: Bằng kiến thức đã học trong chương trình lịch sử lớp 8 Hãy nêu ngắn gọn thế nào là: Cách mạng Tư sản; Cách mạng Vô sản? ( 2 điểm )

Cách mạng tư sản là cuộc cách mạng do giai cấp tư sản lãnh đạo, nhằm đánh đổ chế độ phong kiến đã lỗi thời mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển , xác lập sự thống trị của giai cấp tư sản ( 1 điểm )

Cách mạng vô sản là cuộc cách mạng do giai cấp vô sản lãnh đạo , nhằm dùng bạo lực cách mạng lật đổ ách thống trị của giai cấp tư sản lập nên chế độ xã hội chủ nghĩa ( 1 điểm )

II/ PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM CẬN ĐẠI (1858 - 1918)

CHƯƠNG I.

CUỘC KHÁNG CHIẾN CHỐNG THỰC DÂN PHÁP TỪ NĂM 1858 ĐẾN CUỐI THẾ KỈ XIX.

Câu 1 Tại sao thực dân Pháp xâm lược nước ta?

*Thực dân Pháp xâm lược nước ta do:

- Đến giữa thế kỉ XIX, chủ nghĩa tư bản phát triển cao, các nước đế quốc cần nhiều thị trường vàthuộc địa nên đẩy mạnh xâm lược các nước khác để vơ vét tài nguyên thiên nhiên, sức lao động

Trong lúc đó VN cũng như nhiều quốc gia khác ở châu Á đang là những nước phong kiến, kinh tế

-xã hội lạc hậu, tiềm lực quốc phòng yếu hơn nên trở thành đối tượng xâm lược của các nước phươngTây

- Việt Nam nằm ở khu vực Đông Nam Á có vị trí chiến lược quan trọng, giàu tài nguyên

- Lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô, Ngày 1- 9 – 1858, thực dân Pháp xâm lược Việt Nam

Câu 2 Tại sao mở đầu quá trình xâm lược Việt Nam, thực dân Pháp lại đánh vào Đà Nẵng ? Kế hoạch “đánh nhan thắng nhanh” của thực dân Pháp có giành được thắng lợi hay không? Vì sao ?

* Pháp chọn Đà Nẵng là nơi mở màn cho cuộc xâm lược Việt Nam:

- Rạng sáng 1/9/1858 Pháp nổ súng đánh chiếm bán đảo Sơn Trà (Đà Nẵng), mở đầu quá trình xâmlược Việt Nam

- Đà Nẵng là một tỉnh có diện tích rộng lớn, đông dân và trù phú

- Có biển sâu, kín gió, tàu Pháp dễ dàng hoạt động

- Đà Nẵng gần Huế, nên đây là mục tiêu để Pháp đánh chiếm làm bàn đạp tấn công Huế, buộc triềuNguyễn đầu hàng nhằm thực hiện kế hoạch đánh nhanh, thắng nhanh

* Kế hoạch đánh nhanh, thắng nhanh của thực dân Pháp bước đầu bị thất bại, vì:

+ Thái độ, hành động tích cực phối hợp của nhà Nguyễn với nhân dân

+ Quân và dân ta dưới sự chỉ huy của Nguyễn Tri Phương đã kiên quyết chống giặc, lập phòng tuyếnchống giặc, chống trả quyết liệt không cho quân Pháp tiến sâu vào nội địa Vì vậy sau 5 tháng tấncông Đà Nẵng, quân Pháp chỉ chiếm được bán đảo Sơn Trà

Câu 3 Tại sao sau khi thất bại ở Đà Nẵng, thực dân Pháp lại đánh vào Gia Định Kế hoạch đánh Gia Định của Pháp có giành thắng lợi hay không ? Vì sao ?

- Vì Gia Định phòng thủ yếu do cách xa kinh thành Huế và xa Trung Quốc, chiếm Gia Định để làmbàn đạp đ tấn công Cam puchia , Lào vì Pháp không chỉ muốn Việt Nam mà thôi mà cả Đông Dươnglàm thuộc địa của mình

- Vì Gia Định là một vựa lúa lớn ở việt nam và là nơi có vị trí chiến lược quan trọng mà lại dễ đánhchiếm nếu chiếm được Gia Định thì Pháp có thể có được 1 lượng lương thực lớn và thực hiện xongmột phần mục tiêu xâm lược việt nam

Câu 4 Trình bày khái quát quá trình xâm lược Việt Nam của thực dân Pháp từ năm 1858 đến 1884?

- Sau khi khiêu khích, lấy cớ bảo vệ đạo Gia Tô, Pháp đem quân xâm lược Việt Nam Chiều ngày31/08/1858, quân Pháp và Tây Ban Nha dàn trận ở cửa biển Đà Nẵng Âm mưu của chúng là chiếmxong Đà Nẵng kéo vào Huế buộc triều đình Nguyễn đầu hàng

- Rạng sáng 1/9/2858 Pháp nổ súng xâm lược Đà Nẵng, Nguyễn Tri Phương anh dũng chống trả,quân Pháp bước đầu thất bại

- Sau thất bại âm mưu đánh nhanh thắng nhanh ở Đà Nẵng, Pháp kéo quân vào Gia Định

- Ngày 17/2/1859 chúng tấn công thành Gia Định, triều đình Nguyễn chống trả yếu ớt rồi tan rã

- Ngày 24/2/1861 Pháp tấn công với quy mô lớn vào đại đồn Chí Hòa, nhanh chóng giành thắng lợiNgày 5/6/1862 Triều dình Huế kí với Pháp hiệp ước Nhâm Tuất nhượng cho chúng nhiều quyền lợi,trong đó nhượng hẳn cho Pháp 3 tỉnh miền Đông Nam kì

- Năm 1867, Pháp chiếm nốt ba tỉnh miền Tây Nam Kì :Vĩnh Long, An Giang và Hà Tiên.kế tiếp đểtạo thành một lãnh thổ thuộc địa

- Sau khi củng cố vị trí vững chắc ở Nam Kỳ, năm 1873, Pháp tiến đánh Bắc Kì lần thứ nhất TriềuNguyễn đã kí với Pháp Hiệp ước Giáp Tuất nhượng 3 tỉnh miền Tây nam kì cho Pháp

- Năm 1882, lấy cớ triều Nguyễn vi phạm Hiệp ước Giáp Tuất, Pháp tiến đánh Bắc Kì lần thứ hai vàsau đó đánh thẳng vào Huế buộc Triều Nguyễn lần lượt kí Hiệp ước Hác – măng (1883) và Hiệp ướcPa-tơ-nốt (1884)

- Vào năm 1885, các quan lại chủ chiến tổ chức phong trào Cần Vương chống Pháp nhưng thất bại

- Vào năm 1887, Pháp cơ bản hoàn tất quá trình xâm lược Việt Nam Người Pháp đã tổ chức ra một

bộ máy cai trị khá hoàn chỉnh từ trung ương cho đến địa phương

Câu 5(1,5 điểm)

Em hãy nêu nội dung cơ bản của hiệp ước Nhâm Tuất (1862)? Nhận xét về tích chất và thái

độ của triều đinh Huế?

-Nội dung hiệp ước Nhâm Tuất :

+ Triều đình thừa nhận quyền cai quản cửa Pháp ở 3 tỉnh miền Đông Nam Kỳ (Gia Định,ĐịnhTường ,Biên Hòa )và đảo Côn Lôn (0,25 )

+ Mở 3 cửa biển (Đà Nẵng ,Ba Lạt ,Quảng Yên)cho Pháp vào buôn bán (0,25)

+ Cho phép Pháp và Tây Ba Nha tự do truyền đạo Gia Tô ,bãi bỏ lệnh cấm đạo trước đây(0,25)+ Bồi thường cho Pháp một khoản chiến phí tương đương288vạn lạng bạc Pháp sẽ trả lại thành VĩnhLong cho triều đình chừng nào triều đình buộc được dân chúng ngừng kháng chiến (0,25)

- Nhận xét về tính chất hiệp ước và thái độ triều đình Huế:

+ Với hiệp ước Nhâm Tuất triều đình Huế đã cắt đất cầu hòa, đi ngược lại với ý chí nguyện vọng củanhân dân,đặt quyền lợi dòng họ lên trên quyền lợi dân tộc(0,25)

+ Hiệp ước Nhâm Tuất đã vi phạm nghiêm trọng chủ quyền độc lập dân tộc,nhân dân ta bất bìnhphản đối hành động bán nước của triều đình Huế(0,25)

Câu 6: (4 điểm)

Trình bày khái quát quá trình đấu tranh chống xâm lược của nhân dân ta từ năm 1858-1884 Qua đó hãy rút ra nhận xét thái độ của nhân dân ta và trách nhiệm của triều đình nhà Nguyễn trong quá trình Pháp xâm lược nước ta?

a Trình bày khái quát (3 điểm):

- Năm 1858, liên quân Pháp - Tây Ban Nha nổ súng đánh chiếm Đà Nẵng Đại thần Nguyễn Tri

Phương đã chỉ huy quân dân thực hiện kế hoạch “vườn không nhà trống” (0,25 điểm)

- Đốc học Phạm Văn Nghị đem 300 quân tình nguyện từ Bắc vào kinh đô Huế xin vua được rachiến trường chống giặc

Cuộc kháng chiến của nhân dân ta bước đầu làm thất bại âm mưu “đánh nhanh thắng nhanh” của

Pháp (0,25 điểm)

- Tháng 2-1859, Pháp kéo quân vào Gia Định mở mặt trận mới Các đội dân binh đã ngày đêmbám sát địch để tiêu diệt, làm thất bại kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp, chúng phải

chuyển sang kế hoạch “chinh phục từng gói nhỏ” (0,25 điểm)

- Các toán nghĩa quân của Trương Định đã hoạt động mạnh ở Tân Hoà (Gò Công) trong những

năm 1861-1864, gây cho Pháp nhiều khó khăn (0,25 điểm)

- Nghĩa quân Nguyễn Trung Trực đánh chìm tàu chiến Et-pê-răng (Hy vọng) của Pháp trên sông

Vàm Cỏ (ngày 10-12-1861) và đánh chiếm đồn Rạch Giá (tháng 6-1868) (0,25 điểm)

- Sau khi triều đình nhà Nguyễn ký với Pháp hiệp ước 1862, ở miền Đông Nam Kỳ điễn ra

“phong trào tị địa” Khi căn cứ chống Pháp của Trương Định bị đàn áp, Trương Quyền đưa nghĩa

quân lên Tây Ninh lập căn cứ mới chống Pháp (0,25 điểm)

- Hai anh em Phan Tôn, Phan Liêm lập căn cứ chống Pháp ở Ba Tri (Bến Tre), năm 1867-1868

và hi sinh đến người cuối cùng (0,25 điểm)

- Tổng đốc Nguyễn Tri Phương đã chỉ huy quân sĩ chiến đấu bảo vệ thành Hà Nội và đã anh dũng

hi sinh (0,25 điểm)

- Trận Cầu Giấy ngày 21-12-1873, viên chỉ huy quân Pháp Gác-ni-ê cùng một số lính đã bị tiêu

diệt (0,25 điểm)

- Khi quân Pháp đánh thành Hà Nội lần thứ 2 (1882), tổng đốc Hoàng Diệu đã chỉ huy quân sĩ

chiến đấu bảo vệ thành và đã tuẫn tiết để giữ tròn khí tiết (0,25 điểm)

- Các sĩ phu, văn thân yêu nước như Hoàng Tá Viêm, Trương Quang Đản vẫn tiếp tục tổ chứckháng chiến Nhân dân các tỉnh miền Bắc lập các đội nghĩa dũng, rào làng, đốt các dãy phố để

ngăn chặn quân giặc (0,25 điểm)

- Trận Cầu Giấy ngày 19-5-1883, tổng chỉ huy quân Pháp Ri-vi-e và hàng chục tên giặc bị tiêu

diệt (0,25 điểm)

- Sau khi nhà Nguyễn ký với Pháp hiệp ước Hác-măng (1883) và hiệp ước Pa-tơ-nốt (1884) nhiều

trung tâm kháng chiến vẫn tiếp tục hình thành (0,25 điểm)

b Nhận xét (1 điểm):

- Nhân dân ta đã kháng chiến chống Pháp với tinh thần quả cảm, kiên cường, không sợ hi sinh,

quyết tâm bảo vệ nền độc lập dân tộc (0,25 điểm)

- Cuộc kháng chiến mặc dù chưa giành được thắng lợi nhưng đã gây cho Pháp nhiều khó khăn

tổn thất Sau gần 30 năm chúng mới hoàn thành công cuộc xâm lược nước ta (0,25 điểm)

- Triều đình nhà Nguyễn lúc đầu có tổ chức kháng chiến nhưng với thái độc dè dặt, không kiên