+ Qua các điều ước, nhà Nguyễn đi từ nhượng bộ này đến nhượng bộ khác với Pháp cắt đất, nhường dân, thu hẹp lãnh thổ, chủ quyền dân tộc bị Pháp can thiệp, nhà Nguyễn sợ dân hơn giặc, đ[r]
Trang 1Câu 3: Hiểu được khái niệm “Cần Vương” trình bày được hai giai đoạn của phong trào Cần Vương
* Khái niệm phong trào Cần Vương:
Là hết lòng giúp vua cứu nước, phong trào Cần Vương thực chất là phong trào đấu tranh chống ngoại xâm của nhân dân, dưới ngọn cờ của một ông vua yêu nước Phong trào Cần vương là phong trào ủng hộ vua để phục hồi ngôi vua
* Hai giai đoạn của phong trào Cần Vương
+ Giai đoạn 1: (1885-1888)
- Lãnh đạo: Tôn Thất Thuyết, vua Hàm Nghi, các văn thân sĩ phu yêu nước
- Lực lượng tham gia: Đông đảo quần chúng nhân dân, có cả dân tộc thiểu số
- Địa bàn hoạt động: Chủ yếu ở Bắc và Trung Kỳ
- Khởi nghĩa tiêu biểu: Khởi nghĩa của Mai Xuân Thưởng, Phạm Bành
- Bộ chỉ huy của phong trào đóng tại vùng rừng núi phía Tây 2 tỉnh Quảng Bình và Hà Tĩnh
- Cuối năm 1888, do sự phản bội của Trương Quang Ngọc, vua Hàm Nghi bị Pháp bắt và lưu đày sang An-giê-ri
+ Giai đoạn 2: (1888-1896)
- Lãnh đạo: Các văn thân, sĩ phu yêu nước
- Lực lượng tham gia: Đông đảo quần chúng nhân dân, có cả dân tộc thiểu số
- Địa bàn hoạt động: Phạm vi thu hẹp dần, quy tụ thành các trung tâm khởi nghĩa lớn ở trung du và miền núi như Hưng Yên, Thanh Hoá, Hà Tĩnh
- Khởi nghĩa tiêu biểu: Khởi nghĩa Ba Đình, Hương Khê Năm 1896, Pháp dập tắt cuộc khởi nghĩa Hương Khê, đánh dấu sự kết thúc của phong trào Cần Vương
Câu 4: Tại sao nói cuộc khởi nghĩa Hương Khê là cuộc khởi nghĩa tiêu biểu nhất trong phong trào Cần Vương?
- Thời gian tồn tại lâu : 10 năm (1885 – 1895)
- Quy mô tổ chức lớn, địa bàn rộng: 4 tỉnh (Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Bình)
- Trình độ tổ chức cao, tổ chức chặt chẽ, chỉ huy thống nhất
- Người lãnh đạo : văn thân tiêu biểu, tấm gương sáng
- Lực lượng : Cách mạng đông đảo, gồm người Kinh, dân tộc thiểu số, người Lào, bước đầu có liên lạc với các cuộc khởi nghĩa khác, 15 quân thứ, mỗi quân thứ có từ 100 đến 500 người
- Chế tạo được loại vũ khí tối tân, súng trường theo mẫu Pháp
- Sức chiến đấu bền bỉ, gây nhiều tổn thất cho địch
- Tính chất : ác liệt, chống Pháp và triều đình phong kiến bù nhìn
- Kết quả : lập nhiều chiến công, đánh dấu kết thúc phong trào đấu tranh yêu nước chống Pháp dưới ngọn cờ Cần Vương
Câu 5: Bằng những kiến thức đã học, em hãy chứng minh: Triều đình nhà Nguyễn đã đầu hàng từng bước đi đến đầu hàng hoàn toàn dân Pháp
+ Ngày 5/6/1862 Triều đình nhà Nguyễn ký với Pháp điều ước Nhâm Tuất
- Thừa nhận quyền cai quản của Pháp ở 3 miền Đông Nam Kỳ và đảo Côn Lôn
- Mở 3 cửa biển cho Pháp tự do buôn bán
- Cho Pháp và Tây Ban Nha tự do truyền đạo Gia Tô, bãi bỏ lệnh cấm đạo
- Bồi thường chi phí cho Pháp (288 vạn lạng bạc)
+ Ngày 15/03/1874, Triều đình nhà Nguyễn lại ký với Pháp điều ước Giáp Tuất thừa nhận 6 tỉnh Nam Kỳ hoàn toàn thuộc Pháp
+ Ngày 25/08/1883, Triều đình nhà Nguyễn ký với Pháp điều ước Hác Măng
- Chính thức thừa nhận nền bảo hộ của Pháp ở Bắc Kỳ và Trung Kỳ
- Cắt Bình Thuận ra khỏi Trung Kỳ để nhập vào đất Nam Kỳ
Trang 2- Cắt Thanh Nghệ Tỉnh ra khỏi Trung Kỳ vào Bắc Kỳ
- Việc nội trị và ngoại giao của triều đình phải thông qua viên Khâm sứ Pháo ở Huế + Qua các điều ước, nhà Nguyễn đi từ nhượng bộ này đến nhượng bộ khác với Pháp cắt đất, nhường dân, thu hẹp lãnh thổ, chủ quyền dân tộc bị Pháp can thiệp, nhà Nguyễn sợ dân hơn giặc, đầu hàng thực dân Pháp để đối phó với phong trào kháng chiến của nhân dân
- Điều ước Hac Măng đẩy mạnh phong trào kháng chiến của nhân dân ta, để làm chủ tình thế và xoa dịu dư luận Chính phủ Pháp lại ký với triều đình Huế điều ước Pa-tơ-nốt (06/06/1884) Điều ước Pa – tơ – nốt (06/06/1884) đã chấm dứt sự tồn tại của triều đại phong kiến nhà
Nguyễn với tư cách là một quốc gia độc lập, thay vào đó là chế độ thuộc địa nữa phong kiến Câu 7: Trình bày nội dung chính sách khai thác thuộc địa lần thứ nhất của Thực Dân Pháp
ở Việt Nam ( Mục đích, kế hoạch, nội dung, cách tiến hành)
- Pháp thành lập Liên bang Đông Dương gồm Việt Nam, Căm-pu-chia, Lào (17/10/1887)
đứng đầu là viên toàn quyền người Pháp
- Nước ta chia làm 3 kỳ với 3 chế độ cai trị khác nhau: Bắc kỳ là xứ nửa bảo hộ, Trung kỳ là
xứ bảo hộ, Nam kỳ là xứ thuộc địa Mỗi xứ chia làm nhiều tỉnh do người Pháp nắm quyền; các phủ, huyện, châu, làng xã do người địa phương cai quản
- Chính quyền từ trung ương đến địa phương đều do thực dân Pháp chi phối
- - Liên bang Đông Dương viên toàn quyền người Pháp, các tỉnh do người Pháp đứng đầu, các huyện, xã do, địa phương do người Việt( địa phương ) cai quản
a) Chính sách kinh tế:
-Trong nông nghiệp:
+ Pháp đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất, lập các đồn điền
+Bóc lột theo kiểu phát canh thu tô
-Trong công nghiệp:
+ Pháp tập trung khai thác than và kim loại
+ Ngoài ra, Pháp đầu tư một số ngành như xi măng, điện, chế biến gỗ…
-GTVT:
+ Pháp xây dựng hệ thống giao thông đường bộ , đường sắt để tăng cường bóc lột
kinh tế và phục vụ mục đích quân sự
-Về thương nghiệp:
+ Pháp độc chiếm thị trường V.Nam
+ Hàng hóa của Pháp nhập vào V.Nam đánh thuế nhẹ hoặc miễn thuế
+ Đánh thuế cao hàng hóa nước khác
- Thuế:
+ Pháp đề ra các thư thuế mới bên cạnh các loại thuế cũ
+ Nặng nhất là thuế muối , rượu, thuốc phiện…
* Mục đích: Vơ vét sức người, sức của của nhân dân ta làm giàu cho Pháp
b Chính sách văn hóa, giáo dục:
- Đến năm 1919 , Pháp vẫn duy trì chế độ giáo dục của thời phong kiến
- Về sau, Pháp mở trường học mới nhằm đào tạo lớp người bản xứ phục vụ công
cuộc cai trị Cùng với đó , Pháp mở một số cơ sở văn hóa , y tế
* Mục đích:
+ Thông qua giáo dục nô dịch Pháp muốn đào tạo lớp người chỉ biết phục
tùng
+ Dùng người Việt trị người Việt
+ Kìm hãm nhân dân ta trong vòng ngu dốt, để dễ bề cai trị
Ngu dịch, ngu dân