Mục tiêu bài học Sau khi học xong bài này học sinh phải: - Trình bày được đặc điểm, cách thức tổ chức hoạt động kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình - Trình bày và phân tích
Trang 1VnDoc.com - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
BÀI 50 DOANH NGHIỆP VÀ HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA DOANH NGHIỆP
I Mục tiêu bài học
Sau khi học xong bài này học sinh phải:
- Trình bày được đặc điểm, cách thức tổ chức hoạt động kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình
- Trình bày và phân tích được kế hoạch kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình
- Phát triển tư duy phân tích, tổng hợp; Liên hệ, vận dụng kiến thức được học vào giải thích một số hoạt động kinh doanh ở địa phương
- Bước đầu có ý thức định hướng trong việc lựa chọn nghề nghiệp của bản thân
II Chuẩn bị
* Giáo viên: Xem trước nội dung bài học trong SGK; Tham khảo các tài liệu có liên quan đến
loại hình kinh doanh hộ gia đình, kinh doanh cá thể (Giáo trình Kinh tế học vi mô, Internet…); Tìm hiểu và phân tích một số hoạt động, tình huống kinh doanh đang diễn ra tại địa phương
* Học sinh: Học thuộc các khái niệm đã được đề cập trong bài 49; Đọc trước nội dung bài học
và tìm hiểu các hoạt động kinh doanh ở quy mô hộ gia đình tại địa phương
III Phương pháp, phương tiện
* Phương pháp: Vấn đáp, hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm và thuyết trình có minh họa
* Phương tiện: Phiếu học tập
IV Tiến trình dạy học
1 Ổn định tổ chức – 1’
2 Dạy học bài mới – 40’
Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm và tổ chức hoạt động kinh doanh của loại hình kinh
doanh hộ gia đình – 10’
- Chia nhóm, yêu cầu học sinh đọc SGK,
hoàn thành phiếu học tập Nhóm thứ nhất
hoàn thiện PHT về đặc điểm của kinh
doanh hộ gia đình; Nhóm thứ hai hoàn
I Kinh doanh hộ gia đình
1 Đặc điểm kinh doanh hộ gia đình
Trang 2VnDoc.com - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
thiện về cách thức tổ chức kinh doanh hộ
gia đình trong thời gian 3’
- Sau khi học sinh trình bày bảng, yêu cầu HS
khác nhận xét, bổ sung (nếu cần thiết) và kết
luận
- Lấy ví dụ về các hoạt động thuộc lĩnh vực
sản xuất, thương mại và dịch vụ?
Lưu ý: Nhấn mạnh vai trò của chủ sở hữu:
Là người chịu trách nhiệm về mọi hoạt
động kinh doanh trước pháp luật
- Thế nào là vốn? Vốn có những loại hình
nào?
- Những yếu tố nào đảm bảo cho hoạt động
kinh doanh diễn ra liên tục?
- Với hoạt động thương mại thì yếu tố nào
đảm bảo cho nó luôn diễn ra liên tục?
- Những yếu tố nào đảm bảo cho hàng hóa
lưu thông trên thị trường?
- Khi tiến hành kinh doanh, các hộ gia đình
huy động vốn từ nguồn nào là chủ yếu?
- Trong kinh doanh hộ gia đình, lao động
được sử dụng có đặc điểm gì?
- Các lĩnh vực kinh doanh: Sản xuất, thương mại và tổ chức các hoạt động dịch vụ
- Chủ sở hữu: Cá nhân là chủ gia đình
- Quy mô kinh doanh: Nhỏ
- Công nghệ kinh doanh: Đơn giản
- Lao động: (Thường) Người thân trong gia
đình
2 Tổ chức hoạt động kinh doanh gia đình
a Tổ chức vốn kinh doanh
- Các loại hình vốn:
+ Vốn cố định: Là vốn đảm bảo cho hoạt động kinh doanh được diễn ra thường xuyên, liên tục Ví dụ: Nhà xưởng, máy móc, trang thiết bị, nguyên vật liệu…
+ Vốn lưu động: Là phần vốn đảm bảo cho hàng hóa, sản phẩm được lưu thông trên thị trường
Ví dụ: Tiền, vàng, sản phẩm thành phẩm…
- Nguồn vốn: Chủ yếu là vốn tự có của gia đình, một phần khác là vay mượn
b Tổ chức sử dụng lao động
- Lao động chủ yếu là người thân trong gia đình
- Lao động được sử dụng linh hoạt, một người có thể tham gia vào nhiều công đoạn khác nhau của hoạt động kinh doanh
Trang 3VnDoc.com - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí Hoạt động 2: Xây dựng kế hoạch kinh doanh – 15’
- Kế hoạch bán sản phẩm ra thị trường ứng
với lĩnh vực nào trong kinh doanh? (ứng với
lĩnh vực sản xuất và dịch vụ)
- Hãy cho biết, lượng sản phẩm được bán ra
thị trường phụ thuộc vào yếu tố nào?
- Nhắc lại mục đích của hoạt động kinh
doanh?
- Theo em, công thức trên đúng với trường
hợp nào? Những trường hợp nào không
đúng?
Trong kinh doanh, số lượng sản phẩm gia
đình tự tiêu thụ là rất nhỏ, thậm trí là không
có Vậy số lượng sản phẩm bán ra thị trường
phụ thuộc chủ yếu vào số lượng sản phẩm
được sản xuất ra
- Theo em, người kinh doanh phải căn cứ vào
điều gì để xác định số lượng sản phẩm cần sản
xuất?
Dựa vào nhu cầu của thị trường và điều
kiện của hộ gia đình Trong đó nhu cầu thị
trường là yếu tố quyết định
- Theo em, thế nào là nhu cầu?
Là lượng hàng hóa hay dịch vụ mà người
mua có khả năng và sẵn sàng mua ở các
mức giá khác nhau trong một thời gian nhất
định
- Vậy nhu cầu của thị trường phụ thuộc vào
3 Xây dựng kế hoạch kinh doanh
a Kế hoạch bán sản phẩm do gia đình sản xuất
= -
* Tổng sản phẩm sản xuất ra phụ thuộc vào:
- Nhu cầu của thị trường
- Điều kiện của doanh nghiệp (hộ gia đình) Trong đó nhu cầu thị trường là yếu tố quyết định
* Nhu cầu thị trường được tạo thành bởi 5 yếu tố:
- Thu nhập của người tiêu dùng
S PHẨM BÁN RA T.TRƯỜNG
TỔNG S.P SẢN XUẤT
RA
SỐ S.PHẨM
GĐ TỰ TIÊU THỤ
Trang 4VnDoc.com - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
những yếu tố nào?
Phụ thuộc vào 5 yếu tố: (1) thu nhập của
người tiêu dùng; (2) giá của hàng hóa có
liên quan; (3) dân số; (4) sở thích của
người tiêu dùng và mức độ kỳ vọng của
người tiêu dùng
- GV chia nhóm, cho HS thảo luận để lấy ví
dụ phân tích cho các yếu tố cấu thành nhu
cầu thị trường Sau 3 – 4’ thảo luận, yêu cầu
học sinh nêu và phân tích
- GV nhận xét, phân tích ví dụ và kết luận:
Kết luận: Mức độ bán sản phẩm ra thị
trường phụ thuộc chủ yếu vào nhu cầu thị
trường và được quyết định bởi các yếu tố:
thu nhập của người tiêu dùng; giá của hàng
hóa có liên quan; dân số; sở thích của
người tiêu dùng và mức độ kỳ vọng của
người tiêu dùng
Ví dụ: Khi thu nhập của người dân thấp, nhu cầu sử dụng thực phẩm, hàng hóa có giá trị cao như thịt, cá, sữa; Điều hòa, máy giặt; Du lịch… thấp Khi thu nhập tăng, lượng tiền kiếm được nhiều hơn, khi đó nhu cầu về các loại hàng hóa, dịch vụ trên tăng lên
- Giá của hàng hóa liên quan
Ví dụ: Café và chè là hai loại hàng hóa có liên quan Khi giá của café tăng lên thì người dân có nhu cầu sử dụng chè cao hơn
Do vậy nhu cầu của thị trường với chè tăng
- Dân số
Ví dụ: TQ đông dân hơn VN do vậy nhu cầu sử dụng lương thực, thực phẩm, dịch vụ… của TQ cao hơn của VN
- Sở thích, thói quen của người tiêu dùng
Ví dụ: Người dân sống ở khu vực nông thôn
sử dụng quen mỡ ĐV, không quen sử dụng dầu TV do vậy tại thị trường nông thôn, nhu cầu đối với dầu TV thấp hơn mỡ ĐV
- Mức độ kỳ vọng của người tiêu dùng
Ví dụ: (Nhu cầu mua thẻ điện thoại) Tại thời điểm đầu tháng 12, những người sử dụng điện thoại di động có hy vọng vào dịp Noel (cuối tháng 12), các nhà cung cấp dịch
vụ sẽ có nhiều khuyến mại về nạp tiền Do
đó nhiều người không muốn nạp tiền vào đầu tháng 12 (nhu cầu mua thẻ điện thoại thấp) và đợi đến dịp Noel nạp tiền để hưởng
Trang 5VnDoc.com - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
- Kế hoạch này ứng với lĩnh vực nào trong
kinh doanh? (ứng với lĩnh vực thương mại)
- Nhìn vào sơ đồ và cho biết, yếu tố nào
quyết định lượng sản phẩm mua vào?
khuyến mại (nhu cầu mua thẻ điện thoại cao hơn)
b Kế hoạch mua gom sản phẩm để bán = -
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc điểm loại hình doanh nghiệp nhỏ – 5’
- Theo em, doanh thu là gì?
(Doanh thu là khoản tiền thu được sau một
thời gian nhất định tiến hành hoạt động
kinh doanh)
- Doanh nghiệp nhỏ có doanh thu thế nào?
- Ngoài doanh thu không lớn, DN nhỏ còn
có những đặc điểm gì?
II Doanh nghiệp nhỏ
1 Đặc điểm loại hình doanh nghiệp nhỏ
- Doanh thu: Không lớn
- Số lượng lao động, quy mô: Nhỏ
- Vốn ít
Hoạt động 4: Những thuận lợi và khó khăn của loại hình DN nhỏ – 10’
- Từ những đặc điểm trên của DN nhỏ, hãy
phân tích những thuận lợi và khó khăn của
loại hình DN nhỏ?
- Lực lượng lao động, quy mô kinh doanh
nhỏ đã tạo cho DN nhỏ có thuận lợi gì?
- Vốn bao gồm những loại hình nào?
(Vốn bao gồm: vốn cố định và vốn lưu
động)
- DN nhỏ có vốn ít, do vậy vốn cố định và
vốn lưu động sẽ thế nào?
(Vốn cố định có giá trị thấp; Vốn lưu động
ít)
2 Thuận lợi và khó khăn của DN nhỏ
* Thuận lợi:
- Lao động có số lượng ít, quy mô kinh doanh nhỏ → quản lý dễ dàng và hiệu quả
- Vốn cố định có giá trị thấp nên dễ dàng
LƯỢNG SP MUA VÀO
LƯỢNG SP BÁN RA
NHU CẦU
DỰ TRỮ
Trang 6VnDoc.com - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
- Vốn cố định có giá trị thấp, khi muốn
chuyển đổi có khó khăn gì không? (Khi
chuyển đổi hay loại bỏ thì không gây thiệt
hại lớn)
- Vậy yếu tố vốn cố định có giá trị thấp là
điều kiện thuận lợi gì cho DN nhỏ?
- Từ những phân tích trên và căn cứ vào đặc
điểm của DN nhỏ, hãy chỉ ra những yếu tố
không thuận lợi của DN nhỏ?
- Căn cứ vào SGK, hãy cho biết những lĩnh
vực KD nào phù hợp với loại hình DN nhỏ?
Ví dụ?
đổi mới công nghệ; Quy mô nhỏ cũng là điều kiện thuận lợi để thay đổi lĩnh vực kinh doanh phù hợp với yêu cầu của thị trường
* Khó khăn
- Vốn ít nên khó đầu tư đồng bộ
- Khó nắm bắt được thông tin thị trường
- Chất lượng lao động thấp
3 Các lĩnh vực kinh doanh phù hợp
* Họat động sản xuất hàng hóa: Nông,
lâm, thủy sản, các mặt hàng công nghiệp
* Các họat động mua bán hàng hóa: Đại
lý bán hàng, bán lẻ
* Các họat động dịch vụ: Nông nghiệp,
công nghiệp, văn hóa, thể thao, vui chơi, giải trí, sửa chữa dụng cụ, đồ dùng, ăn uống…
3 Củng cố - 3’
- Những đặc điểm, cách thức tổ chức hoạt động kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình?
- Cách thức xây dựng kế hoạch kinh doanh của loại hình kinh doanh hộ gia đình?
4 Hướng dẫn – 1’
- Học bài, trả lời câu hỏi SGK; Có ý thức định hướng lựa chọn nghề nghiệp
- Đọc trước nội dung phần II: Doanh nghiệp nhỏ
YÊU CẦU: Đọc SGK phần I.1, trình bày đặc điểm của loại hình kinh doanh hộ gia đình
LĨNH VỰC KINH DOANH
CHỦ SỞ HỮU
Trang 7VnDoc.com - Tải tài liệu, văn bản pháp luật, biểu mẫu miễn phí
QUY MÔ KINH DOANH
DOANH
LAO ĐỘNG
YÊU CẦU: Đọc SGK phần I.2, trình bày cách thức tổ chức hoạt động kinh doanh gia đình
TỔ CHỨC
VỐN
CÁC LOẠI HÌNH VỐN NGUỒN HUY ĐỘNG VỐN
TỔ CHỨC SỬ DỤNG LAO ĐỘNG
