Tiểu luận lịch sử đảng

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH KHOA CHÍNH TRỊ VÀ LUẬT TIỂU LUẬN LỊCH SỬ ĐẢNG ĐỀ TÀI CÔNG NGHIỆP HÓA HIỆN ĐẠI HÓA LÀ CON ĐƯỜNG TẤT YẾU ĐỂ ĐƯA VIỆT NAM TRỞ THÀNH NƯỚC CÔNG NGHIỆP THEO HƯ.

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH

KHOA CHÍNH TRỊ VÀ LUẬT

TIỂU LUẬN:

LỊCH SỬ ĐẢNG

ĐỀ TÀI:

CÔNG NGHIỆP HÓA HIỆN ĐẠI HÓA LÀ CON ĐƯỜNG TẤT YẾU

ĐỂ ĐƯA VIỆT NAM TRỞ THÀNH NƯỚC CÔNG NGHIỆP THEO

HƯỚNG HIỆN ĐẠI

 Giáo viên hướng dẫn: TS.Phùng Thế Anh

 Sinh viên thực hiện:

TP HCM, ngày 8 tháng 11 năm 2022

PHẦN NHẬN XÉT CỦA GIẢNG VIÊN

Thủ Đức, ngày 18 tháng 10 năm 2022

Giảng viên hướng dẫn

Mở Đầu

1 Lý do chọn đề tài

Từ cuối thế kỷ thứ XVIII đến nay, trong lịch sử đã diễn ra các loại công nghiệp hoá khác nhau: Công nghiệp hoá tư bản chủ nghĩa

và công nghiệp hoá xã hội chủ nghĩa Đối với những nước có nền kinh tế kém phát triển như nước ta, nền sản xuất nhỏ là chủ yếu,…

do đó công nghiệp hóa hiện đại hóa là quá trình chủ mang tính quy luật để tạo ra cơ sở vật chết cho nền sản xuất lớn hiện đại hơn Tuy nhiên, theo nghĩa chung, khái quát nhất, công nghiệp hoá là quá

2

trình biến một nước có nền kinh tế lạc hậu thành một nước công nghiệp

Kế thừa có chọn lọc và phát triển những tri thức của văn minh nhân loại về công nghiệp hoá vào điều kiện lịch sử cụ thể của nước ta hiện nay, tại đại hội lần thứ VIII của Đảng cộng sản Việt Nam xuất phát từ nguyện vọng, ý kiến của nhân dân và dựa trên tình hình hiện tại, Đảng ta đã khẳng định: Tiếp tục sực nghiệp đổi mới, đẩy mạng công nghiệp hóa, hiện đại hóa vì mục tiêu dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn mình, vững bước đi lên Chủ nghĩa xã hội – là nhiệm

vụ sắp tới của dân tộc ra

Từ lý do trên chúng em quyết định chọn đề tài : “Công nghiệp hóa hiện đại hóa là con đường tất yếu để đưa việt nam trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”

2.Mục đích nghiên cứu

Nhằm nâng cao thêm nhận thức, hiểu biết cũng như tầm quan trọng của Công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, qua đó ý thức cho mỗi người được công cuộc Công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước chính

là con đường quan trọng đưa nước Việt Nam trở thành một nước công nghiệp có cơ sở vật chất kỹ thuật hiện đại với cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiến bộ, phù hợp với trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, đời sống vật chất và tinh thần cao, quốc phòng,

an ninh vững chắc, dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng văn minh

3.Những nội dung chính

Các nội dung chính bao gồm như sau:

 Một số vấn đề của Công nghiệp hóa hiện đại hóa

 Công nghiệp hóa hiện đại hóa là con đường tất yếu để đưa việt nam trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại

 Kiến thức vận dụng

Những nội dung chính

 Một số vấn đề của công nghiệp hóa hiện đại hóa

0.1 Khái niệm Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa

Công Nghiệp Hóa Hiện Đại Hóa là gì ?

Công nghiệp hóa là quá trình chuyển đổi cơ bản và toàn diện hầu hết các hoạt động sản xuất từ việc sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng một cách phổ biến sức lao động phổ thông dựa trên sự phát triển của ngành công nghiệp cơ khí Ngoài ra, công nghiệp hóa còn được hiểu là quá trình nâng cao tỷ trọng của công nghiệp trong toàn bộ các ngành kinh tế của một vùng kinh tế hay một nền kinh tế Đó là tỷ trọng về lao động, về giá trị gia tăng, về năng suất lao động,

Hiện đại hóa được hiểu là việc ứng dụng, trang bị những thành tựu khoa học và công nghệ tiên tiến, hiện đại vào quá trình sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế xã hội Từ việc sử dụng sức lao động thủ công sang sử dụng sức lao động phổ thông ứng dụng những thành tựu công nghệ Đây là một thuật ngữ tổng quát nhằm biểu đạt tiến trình cải biến nhanh chóng khi con người nắm được khoa học kỹ thuật tiên tiến và dựa vào đó để phát triển xã hội với mộc tốc độ mau chóng chưa từng thấy trong lịch sử

 Công nghiệp hóa, hiện đại hóa hiện nay được hiểu là quá trình chuyển đổi căn bản và toàn diện từ các hoạt động kinh tế và kinh tế - xã hội từ sử dụng sức lao động thủ công là chính sang sử dụng lao động phổ thông cũng như công nghệ, phương tiện và phương pháp tiên tiến, hiện đại để tạo ra năng suất lao động xã hội lớn.

Từ cuối thế kỉ XVIII đến nay, trong lịch sử diễn ra nhiều loại công nghiệp hóa khác nhau: công nghiệp hóa tư bản chủ nghĩa và công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa Các loại công nghiệp hóa này xét về mặt lực lượng sản xuất, khoa học và công nghệ là giống nhau Tuy nhiên lại khác nhau về mục đích, phương thức tiến hành và về sự chi phối của quan hệ sản xuất thống trị Công nghiệp hóa diễn ra ở các nước khác nhau, vào những thời điểm lịch sử khác nhau, trong những điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau, do vậy nội dung khái niệm có sự khác nhau Tuy nhiên, theo nghĩa chung, khái quát nhất, công nghiệp hóa là quá trình biến một nước có nền kinh tế lạc hậu thành một nước công nghiệp Kế thừa có chọn lọc và phát triển những tri thức của văn minh nhân loại về công nghiệp hóa và điều

kiện lịch sử cụ thể của nước ta hiện nay, Đảng ta nêu ra quan niệm

về công nghiệp hóa, hiện đại hóa như sau: Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là quá trình chuyển đổi căn bản, toàn diện các hoạt động sản xuất kinh doanh, dịch vụ và quản lý kinh tế - xã hội, từ sử dụng sức lao động với công nghiệp, phương tiện, phương pháp tiên tiến hiện đại, đựa trên sự phát triển của công nghiệp và tiến bộ khoa học công nghệ, tạo ra năng suất lao động xã hội cao Quan niệm nêu trên cho thấy, quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở nước ta phải kết hợp chặt chẽ hai nội dung công nghiệp hóa và hiện đại hóa trong quá trình phát triển Quá trình ấy, không chỉ đơn thuần phát triển công nghiệp mà còn phải thực hiện chuyển dịch cơ cấu trong từng ngành, từng lĩnh vực và toàn bộ nền kinh tế quốc dân theo hướng kỹ thuật và công nghệ hiện đại Quá trình ấy không chỉ tuần

tự trải qua các bước cơ giới hoá, tự động hoá, tin học hoá, mà còn sử dụng kết hợp kỹ thuật thủ công truyền thống với công nghệ hiện đại, tranh thủ đi nhanh vào hiện đại ở những khâu có thể và mang tính quyết định

0.2 Vai trò của Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa

– Tạo điều kiện thay đổi về chất nền sản xuất xã hội, tăng năng suất lao động, tăng sức chế ngự của con người đối với thiên nhiên, tăng trưởng và phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, ổn định tình hình kinh tế, chính trị, xã hội, góp phầnquyết định sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội

–Tạo điều kiện vật chất cho việc củng cố, tăng cường vai trò kinh tế của Nhà nước, nâng cao năng lực quản lý, khả năng tích luỹ và phát triển sản xuất, tạo ranhiều việc làm, nâng cao thu nhập, giúp cho sự phát triển tự do toàn diện của con người trong mọi hoạt động kinh tế

- xã hội

– Tạo điều kiện thuận lợi cho khoa học và công nghệ phát triển nhanh đạt trình độ tiên tiến hiện đại Tăng cường lực lượng vật chất

-kỹ thuật cho quốc phòng, an ninh, bảo đảm đời sống kinh tế, chính trị, xã hội của đất nước ngày càng được cải thiện Tạo điều kiện vật chất cho việc xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đủ sức thực hiện

sự phân công và hợp tác quốc tế

0.3 Lịch sử phát triển Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa của thế giới

Đến nay nhân loại đã trải qua bốn cuộc cách mạng kỹ thuật:

6

+ Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất về sản xuất cơ khí với máy dựa vào động cơ hơi nước, tạo ra dây chuyền sản xuất hàng loạt, sản xuất hàng hóa, kinh tế thị trường… (cuối thế kỷ 18 đầu thế kỷ 19)

+ Cách mạng công nghiệp lần thứ hai đưa đến sự ra đời của nền công nghiệp và xã hội điện khí hóa; tạo tiền đề để chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh lên độc quyền đế quốc (cuối thế kỷ 19 đầu thế kỷ 20)

+ Cách mạng công nghiệp lần thứ ba về sản xuất tự động với máy tính, điện tử và cách mạng số hóa (từ thập kỷ 70 của thế kỷ 20) + Cách mạng công nghiệp lần thứ tư về sản xuất thông minh nhờ các đột phá của công nghệ số (từ đầu thế kỷ 21)

Mỗi cuộc cách mạng tạo ra một trình độ công nghệ ngày càng hiện đại cho quá trình công nghiệp hóa lâu dài của nhân loại Các chuyên gia trên thế giới đã khái quát 4 trình độ công nghiệp hóa từ thấp đến cao Thấp nhất là trình độ lắp ráp (Assemblement); tiếp đó là trình

độ sản xuất với kỹ thuật riêng (Own Engineering Manufacturing-OEM); cao hơn là trình độ sản xuất với thiết kế riêng (Own Design Manufacturing-ODM) và cao nhất là trình độ sản xuất với thương hiệu riêng (Own Brand Manufacturing-OBM) Ta có thể thấy Công nghiệp hóa là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình phát triển vì nó đưa cả nền sản xuất vật chất và đời sống văn hóa - xã hội của đất nước lên trình độ mới Ở mỗi thời kỳ lịch sử, căn cứ vào tình hình kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa có nội dung và bước đi cụ thể, phù hợp Cụ thể như sau:

 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất

Bắt đầu vào khoảng năm 1784 Điểm nổi bật của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất là việc sử dụng năng lượng nước, hơi nước

và cơ giới hóa sản xuất Cuộc cách mạng công nghiệp này mở màn

từ việc James Watt phát minh ra động cơ hơi nước vào năm 1784 Phát minh vĩ đại này đã châm ngòi cho sự bùng nổ của công nghiệp thế kỷ 19 lan rộng từ Anh đến khắp châu Âu và Hoa Kỳ Cách mạng công nghiệp lần thứ nhất đã thay thế hệ thống kỹ thuật cũ có tính truyền thống của thời đại nông nghiệp (kéo dài suốt 17 thế kỷ), chủ yếu dựa vào gỗ, sức mạnh cơ bắp (lao động thủ công), sức nước, sức gió và sức kéo động vật… bằng một hệ thống kỹ thuật mới với nguồn động lực là máy hơi nước và nguồn nguyên – nhiên – vật liệu mới là sắt và than đá Nó khiến cho lực lượng sản xuất được thúc đẩy phát triển mạnh mẽ, tạo nên sự phát triển vượt bậc của nền công nghiệp và nền kinh tế Đây là giai đoạn quá độ từ nền sản xuất

nông nghiệp sang nền sản xuất cơ giới dựa trên cơ sở khoa học có tính thực nghiệm

 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 2 diễn ra từ khoảng năm 1870 đến khi Thế Chiến I nổ ra Đặc trưng của cuộc cách mạng công nghiệp này là việc sử dụng năng lượng điện và sự ra đời của các dây chuyền sản xuất hàng loạt trên quy mô lớn Khi có sự phát triển của ngành điện, vận tải, hóa học, sản xuất thép, và (đặc biệt) là sản xuất

và tiêu dùng hàng loạt Cách mạng công nghiệp lần thứ 2 đã tạo nên tiền đề cơ sở vững chắc cho thế giới để phát triển nền công nghiệp ở mức cao hơn nữa Cuộc cách mạng này được chuẩn bị bằng quá trình phát triển 100 năm của nền sản xuất đại cơ khí và bằng sự phát triển của khoa học trên cơ sở kỹ thuật Yếu tố quyết định của cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ hai chính là chuyển sang sản xuất trên cơ sở điện – cơ khí và tự động hóa Tạo ra các ngành mới trên cơ sở khoa học thuần túy, biến khoa học thành một ngành lao động đặc biệt Ảnh hưởng của quá trình công nghiệp hóa trong cuộc cách này thậm chí còn lan rộng hơn tới Nhật Bản sau thời Minh Trị Duy Tân, và thâm nhập sâu vào nước Nga – quốc gia đã phát triển bùng nổ vào đầu Thế Chiến I Cuộc cách mạng này đã tạo ra những tiền đề thắng lợi của chủ nghĩa xã hội ở quy mô thế giới

 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba

Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ 3 xuất hiện vào khoảng từ năm

1969, với sự ra đời và lan tỏa của công nghệ thông tin (CNTT), sử dụng điện tử và công nghệ thông tin để tự động hóa sản xuất Cuộc cách mạng này thường được gọi là cuộc cách mạng máy tính hay cách mạng số bởi vì nó được xúc tác bởi sự phát triển của chất bán dẫn, siêu máy tính, máy tính cá nhân (thập niên 1970 và 1980) và Internet (thập niên 1990) Cuộc cách mạng này đã tạo điều kiện tiết kiệm các tài nguyên thiên nhiên và các nguồn lực xã hội, cho phép giảm thiểu chi phí khi sử dụng các phương tiện sản xuất để tạo ra một khối lượng hàng hóa tiêu dùng Kết quả của nó đã kéo theo sự thay đổi cơ cấu của nền sản xuất xã hội cũng như những mối tương quan giữa các khu vực I (nông – lâm – thủy sản), II (công nghiệp và xây dựng) và III (dịch vụ) của nền sản xuất xã hội Làm thay đổi tận gốc các lực lượng sản xuất, cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ ba

đã tác động tới mọi lĩnh vực đời sống xã hội loài người, mhất là ở các nước tư bản chủ nghĩa phát triển

 Cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ tư

8

Cách mạng Công nghiệp 4.0 (hay Cách mạng Công nghiệp lần thứ Tư) xuất phát từ việc kết nối các hệ thống nhúng và cơ sở sản xuất thông minh để tạo ra sự hội tụ kỹ thuật số giữa Công nghiệp, Kinh doanh, cũng như các chức năng và quy trình bên trong Cuộc Cách mạng Công nghiệp Thứ tư đang nảy nở từ cuộc cách mạng lần ba,

nó kết hợp các công nghệ lại với nhau, làm mờ ranh giới giữa vật lý,

kỹ thuật số và sinh học Khi so sánh với các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, cuộc cách mạng này đang tiến triển theo một hàm

số mũ chứ không phải là tốc độ tuyến tính Chiều rộng và chiều sâu của những thay đổi diễn ra trong quá trình phát triển này tạo ra sự chuyển đổi của toàn bộ hệ thống sản xuất, quản lý và quản trị của hầu hết các ngành công nghiệp trên thế giới

 Qua đó ta thấy được: Tại cuộc thứ nhất, vào cuối thế kỷ XVIII, khai sinh ra nền công nghiệp cơ khí, tạo ra dây chuyền sản xuất hàng loạt, sản xuất hàng hóa, kinh tế thị trường… Cuộc thứ hai diễn ra vào cuối thế kỷ XIX, đưa đến sự ra đời của nền công nghiệp và xã hội điện khí hóa; tạo tiền đề để chủ nghĩa tư bản chuyển từ tự do cạnh tranh lên độc quyền đế quốc Cuộc thứ ba, vào giữa thập kỷ 70 của thế kỷ XX, mở ra thời đại điện tử hóa, tin học hóa Cuộc thứ tư, từ đầu thế kỷ XXI, đánh dấu bước ngoặt chuyển đổi số của toàn bộ đời sống vật chất và tinh thần của con người Mỗi cuộc cách mạng tạo ra một trình độ công nghệ ngày càng hiện đại cho quá trình công nghiệp hóa lâu dài của nhân loại.

 Công Nghiệp Hóa, Hiện Đại Hóa là con đường tất yếu để đưa Việt Nam trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại

1 Quá trình hình thành công nghiệp hóa hiện đại hóa ở Việt Nam

Năm 1960, Việt Nam bắt đầu xây dựng chiến lược công nghiệp hóa Sau khi thống nhất đất nước năm 1975, tại các kỳ Đại hội Đảng, Đảng ta đều khẳng định “công nghiệp hóa là nhiệm vụ trung tâm” trong suốt thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội Đường lối, quan điểm và chính sách công nghiệp hóa cũng được phát triển, hoàn thiện Năm 2001, Đại hội IX, Đảng ta đưa ra mục tiêu đến năm 2020 đưa nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại Năm 2006, Đại hội X, Đảng tiếp tục khẳng định việc đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại, gắn với phát triển kinh tế tri thức Năm 2016, Đại hội XII của Đảng tiếp tục khẳng định: “Đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới; phát triển

kinh tế nhanh, bền vững, phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại”

2 Công nghiệp Hóa Hiện Đại hóa là con đường tất yếu

Thông qua những vai trò được nêu trên ta có thể thấy tác động của

nó trong Việt Nam trờ thành nước công nghiệp theo hướng hiện đại như thế nào:

– Tạo điều kiện thay đổi về chất nền sản xuất xã hội, tăng năng suất lao động, tăng sức chế ngự của con người đối với thiên nhiên, tăng trưởng và phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân, ổn định tình hình kinh tế, chính trị, xã hội, góp phần quyết định sự thắng lợi của chủ nghĩa xã hội Thông qua việc áp dụng các trang thiết bị, kỹ thuật hiện đại vào trong các ngành lao động sản xuất qua đó tạo nên nhiều thành tựu cho chủ nghĩa xã hội ví dụ như:

Trong lĩnh vực chăn nuôi: Áp dụng công nghiệp hóa hiện đại hoá

trong mô hình chăn nuôi khép kín, hệ thống làm mát chuồng Sử dụng vòi uống nước, máng ăn tự động, để chăn nuôi gia súc, gia cầm

Trong lĩnh vực nông nghiệp: Các loại giống lúa, giống cây trồng,

vật nuôi được tạo ra nhờ ứng dụng khoa học kỹ thuật vào nghiên cứu, những loại giống này cho năng suất và chất lượng cao hơn so với thông thường Bên cạnh đó, nhiều khu vực còn ứng dụng công nghệ hiện đại như phun mưa, nuôi trồng trong nhà, tưới nước nhỏ giọt kết hợp bón phân… vào trong sản xuất nông nghiệp

Trong đời sống: Nhiều thiết bị hiện đại được phát minh và được sử

dụng rộng rãi trong đời sống hàng ngày như máy hút ẩm, điều hoà, máy hút bụi, máy rửa chén, máy sưởi,…

Trong y tế: nhiều thiết bị y tế hiện đại được ứng dụng trong chẩn

đoán, điều trị bệnh như máy siêu âm, chụp X quang, chuẩn đoán bệnh ung thư…Từ khi ứng dụng nhiều căn bệnh nguy hiểm dễ dàng điều trị và chi phí không quá cao

Trong xây dựng: Nhiều loại máy móc, phương tiện được sử dụng

trong xây dựng như cần cẩu, máy vận chuyển các vật liệu…

Trong giáo dục: Luôn chú trọng đổi mới phương pháp giảng dạy,

đưa vào sử dụng các thiết bị dạy học hiện đại như ti vi, máy chiếu,… đào tạo những ngành học mới phù hợp công nghiệp hóa- hiện đại hóa Giáo viên và học sinh được tiếp cận với các phương pháp dạy

và học online

10