TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ ĐỊA CHẤT KHOA DẦU KHÍ TIỂU LUẬN Môn học Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Đề tài Những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá đ.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC MỎ ĐỊA CHẤT
KHOA DẦU KHÍ
TIỂU LUẬN
Môn học: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam
Đề tài: Những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) Nhiệm vụ của sinh viên trong việc xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên
tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
GVHD: Nguyễn Thị Thu Hương
Họ và tên: Phạm Thị Yến Phi
Mssv: 1921011029 Lớp : DCDKLD64VT
Hà Nội, ngày 7 tháng 7 năm 2021
Trang 2Mục lục
Lời mở đầu
Chương 1: Những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) 1.Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng.
2 Tình hình quá độ lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam
3 Những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Cương lĩnh năm 2011 3.1 Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
3.2 Do nhân dân làm chủ.
3.3 Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp.
3.4 Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
3.5 Con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện 3.6 Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển.
3.7 Có Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
do Đảng Cộng sản lãnh đạo.
3.8 Có quan hệ hữu nghị và hợp tác với các nước trên thế giới.
Chương 2: Nhiệm vụ của sinh viên trong việc xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
2.1 Khái quát thực trạng nền văn hóa Việt Nam hiện nay
2.2 Sinh viên phải làm gì để xây dựng, phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Kết luận
Tài liệu tham khảo
Trang 3Lời mở đầu
Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời đã lãnh đạo nhân dân ta tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài, gian khổ, vượt qua muôn vàn khó khăn, thử thách đã giành được những thắng lợi vĩ đại, giành lại độc lập cho dân tộc P hát huy những thành tựu to lớn đã đạt được, nhân dân ta đã đang tiếp tục thực hiện công cuộc đổi mới toàn diện, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước nhằm đưa nước ta phát triển theo định hướng xã hội chủ nghĩa
Nước ta dưới sự lãnh đạo của Đảng đã trải qua năm Cương lĩnh chính trị, mỗi Cương lĩnh ở những thời điểm khác nhau đều có một ý nghĩa nhất định Chính cương vắn tắt, sách lược vắn tắt (3/2/1930), Luận cương cách mạng Tư sản dân quyền (10/1930) và Cương lĩnh năm 1951 là ngọn cờ hướng dẫn, giúp nhân ta giành được độc lập tiến tới xây dựng CNXH,
Cương lĩnh năm 1991 thể hiện trí tuệ, bản chất chính trị và bản lĩnh chính trị của Đảng ta, là ngọn cờ tư tưởng, khẳng định tính đúng đắn của con đường cách mạng mà ta
đã chọn Sau 25 năm tiến hành công cuộc đổi mới toàn diện đất nước và 20 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (Cương lĩnh 1991), Đảng Cộng sản Việt Nam thấy rằng cần thiết phải có một cương lĩnh mới phù hợp với tình hình và nhiệm vụ mới trên cơ sở kế thừa, sửa đổi, bổ sung và phát triển Cương lĩnh 1991.
Từ những bài học và kinh nghiệm thực tiễn xây dựng chủ nghĩa xã hội theo đường lối đổi mới, nhận thức của chúng ta về chủ nghĩa xã hội và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ngày càng sáng tỏ hơn, hệ thống quan điểm lý luận về công cuộc đổi mới, về xã hội
xã hội chủ nghĩa và con đường đi lên chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam đã hình thành trên
những nét cơ bản nhất
Do đó tại Đại hội lần thứ XI của Đảng, Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) gọi tắt là Cương lĩnh năm
2011 đã ra đời đã bổ sung, phát triển nhận thức mới ở tiêu đề và nội dung từng
phần.Trong đó nổi bật nhất là những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011).
Trước tình hình đất nước và xã hội ngày càng phát triển, thế giới đã bước vào cuộc cách mang công nghiệp lần thứ tư thì việc ta vừa phải phát triển để theo kịp các nước trên thế giới và vừa phải giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc là rất quan trọng Là sinh viên thì bản thân có thể làm gì để góp phần xây dựng và phát triển nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Trang 4CHƯƠNG 1: NHỮNG ĐẶC TRƯNG CỦA CHỦ NGHĨA XÃ HỘI ĐƯỢC THÔNG QUA TẠI CƯƠNG LĨNH XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC TRONG THỜI
KỲ QUÁ ĐỘ LÊN CHỦ NGHĨA XÃ HỘI (BỔ SUNG PHÁT TRIỂN NĂM
2011)
1 Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng
Đại hội XI của Đảng họp tại Hà Nội họp từ ngày 12 đến ngày 19-1-2011, trong bối cảnh tình hình thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp Hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, nhưng chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, khủng bố, tranh chấp lãnh thổ diễn biến phức tạp Thiên tai, dịch bệnh, khủng hoảng, suy thoái kinh tế toàn cầu, ô nhiễm môi trường, biến đổi khí hậu xảy ra nghiêm trọng trên toàn thế giới Cả nước vừa kỷ niệm 1.000 năm Thăng Long-Hà Nội với những thành tựu quan trọng nhưng còn nhiều yếu kém cần được khắc phục Các thế lực thù địch tiếp tục chống phá, kích động bạo loạn, đẩy mạnh hoạt động “diễn biến hoà bình”
Nội dung nổi bật của Đại hội XI là thông qua Cương lĩnh xây dựng đất nước
trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011); Chiến
lược, phát triển kinh tế-xã hội 2011-2020
Đại hội đã bầu đồng chí Nguyễn Phú Trọng làm Tổng Bí thư của Đảng Đại hội XI thể hiện trí tuệ, ý chí, nguyện vọng của toàn Đảng, toàn dân ta, tiếp tục khẳng định, hoàn thiện và phát triển đường lối đổi mới trên nền tảng chủ nghĩa Mác-Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh
Về đặc điểm, xu thế chung: Cương lĩnh năm 2011 nhận định:
- Cuộc cách mạng khoa học và công nghệ, kinh tế tri thức và quá trình toàn cầu hoá diễn ra mạnh mẽ, tác động sâu sắc đến sự phát triển của nhiều nước
- Các mâu thuẫn cơ bản trên thế giới biểu hiện dưới những hình thức và mức
độ khác nhau vẫn tồn tại và phát triển
- Hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển là xu thế lớn; nhưng đấu tranh dân tộc, đấu tranh giai cấp, chiến tranh cục bộ, xung đột vũ trang, xung đột sắc tộc, tôn giáo, chạy đua vũ trang, hoạt động can thiệp, lật đổ, khủng
bố, tranh chấp lãnh thổ biển đảo, tài nguyên và cạnh tranh quyết liệt về lợi ích kinh
tế tiếp tục diễn ra phức tạp
- Khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Đông Nam Á phát triển năng động, nhưng cũng tiềm ẩn những nhân tố mất ổn định
Từ đó, Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) nhận định: Tình hình đó
Trang 5tạo thời cơ phát triển, đồng thời đặt ra những thách thức gay gắt, nhất là đối với những nước đang và kém phát triển
Đánh giá về chủ nghĩa xã hội: Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) đưa
ra ba nhận định rất cơ bản:
(1) Trong quá trình hình thành và phát triển, Liên Xô và các nước xã hội chủ nghĩa đã đạt những thành tựu to lớn về nhiều mặt, từng là chỗ dựa cho phong trào hoà bình và cách mạng thế giới, góp phần quan trọng vào cuộc đấu tranh hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội
(2) Chế độ xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu sụp đổ là một tổn thất lớn đối với phong trào cách mạng thế giới, nhưng một số nước theo con đường xã hội chủ nghĩa, trong đó có Việt Nam, vẫn kiên định mục tiêu, lý tưởng, tiến hành cải cách, đổi mới, giành được những thành tựu to lớn, tiếp tục phát triển; phong trào cộng sản và công nhân quốc tế có những bước hồi phục
(3) Các nước theo con đường xã hội chủ nghĩa, phong trào cộng sản và cánh
tả còn gặp nhiều khó khăn, các thế lực thù địch tiếp tục chống phá, tìm cách xoá bỏ chủ nghĩa xã hội
Nhận định, đánh giá về chủ nghĩa tư bản: Chủ nghĩa tư bản còn tiềm năng
phát triển, nhưng về bản chất vẫn là một chế độ áp bức, bóc lột và bất công Khủng hoảng kinh tế, chính trị, xã hội vẫn tiếp tục xảy ra
Nhận định về các nước đang phát triển, kém phát triển:Các nước đang phát
triển, kém phát triển phải tiến hành cuộc đấu tranh rất khó khăn, phức tạp chống nghèo nàn, lạc hậu, chống mọi sự can thiệp, áp đặt và xâm lược để bảo vệ độc lập, chủ quyền dân tộc
Nhận định về những vấn đề toàn cầu cấp bách liên quan đến vận mệnh loài người: Đó là gìn giữ hoà bình, đẩy lùi nguy cơ chiến tranh, bảo vệ môi trường
sống, hạn chế sự bùng nổ về dân số, phòng ngừa và đẩy lùi bệnh tật hiểm nghèo
Kế thừa những nhận định của các đại hội gần đây và thực tiễn đang và sẽ diễn ra, Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) đã bổ sung 5 hai vấn đề toàn cầu cấp bách có liên quan đến vận mệnh loài người: Chống khủng bố; ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu
Nhận định về đặc điểm nổi bật trong giai đoạn hiện nay của thời đại: Đặc
điểm nổi bật hiện nay của thời đại là: các nước có chế độ chính trị và trình độ phát triển khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh, cạnh tranh gay gắt vì lợi ích quốc gia, dân tộc Cuộc đấu tranh của nhân dân các nước vì hoà bình, độc lập dân tộc, dân chủ, phát triển và tiến bộ xã hội dù gặp nhiều khó khăn, thách thức, nhưng sẽ có những bước tiến mới “Theo quy luật tiến hoá của lịch sử, loài người
nhất định sẽ tiến tới chủ nghĩa xã hội”
Trang 63 Những đặc trưng của chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Cương lĩnh năm
2011.
3.1 Xã hội xã hội chủ nghĩa mà nhân dân ta xây dựng là một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Đây là đặc trưng đầu tiên và cũng là đặc trưng được bổ sung mới hoàn toàn của
chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ
quá độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011)
là một xã hội: Dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh” Cho thấy cùng với sự phát triển của công cuộc đổi mới, Đảng đã có những nhận thức ngày càng sâu sắc về chủ nghĩa xã hội phù hợp hơn với thực tiễn cuộc sống, kịp thời bổ sung và hoàn chỉnh dần quan điểm, đường lối về chủ nghĩa xã hội
Trong đặc trưng này của Cương lĩnh 2011 đã xác định rõ xã hội xã hội chủ
nghĩa mà nhân dân ta xây dựng phải có bốn tiêu chí đó là dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh Trong đó:
Dân giàu dưới xã hội chủ nghĩa là tiến tới một xã hội người người đều giàu,
nhà nhà cùng giàu, căn bản không còn những người thu nhập thấp, đời sống khó khăn, những người thất nghiệp phải sống nhờ vào cứu tế xã hội
Nước mạnh mà một xã hội chủ nghĩa hướng tới là một quốc gia mạnh là mạnh
cả về kinh tế, chính trị, văn hoá lẫn an ninh, quốc phòng, đối ngoại Sức mạnh đây
là sức mạnh tổng hợp Mạnh trong việc xây dựng kinh tế phát triển, văn hoá phát triển, chính trị ổn định, quốc phòng và an ninh vững chắc, mạnh trong việc nâng cao vị thế quốc tế của đất nước và dân tộc
Dân chủ nghĩa là nhân dân là chủ, dân làm chủ, trước hết làm chủ về chính trị
tức nhân dân là chủ thể của quyền lực trong quốc gia, vừa là động lực, vừa là mục đích và bản chất của chủ nghĩa xã hội
Công bằng là không có áp bức, bất công và những cơ sở nảy sinh áp bức bất công, xây dựng các điều kiện để con người phát triển tự do và toàn diện, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc là mục đích của chủ nghĩa xã hội Là nguyên tắc làm theo khả năng, hưởng theo việc làm Cống hiến ngang nhau thì hưởng thụ ngang nhau, không ai có đặc quyền, đặc lợi
Văn minh :Nền văn minh mà xã hội chủ nghĩa phát triển và xây dựng là nền
văn minh toàn diện và nhân bản nhất Đó không chỉ là văn minh vật chất - kỹ thuật
mà còn là văn minh tinh thần, không chỉ văn minh trong quan hệ giữa người với
Trang 7thiên nhiên mà còn là văn minh trong quan hệ giữa người với người, văn minh trong tổ chức xã hội, văn minh trong chất lượng cuộc sống và lối sống
Điểm mới so với Đại hội X là tiêu chí dân chủ được đặt trước tiêu chí công
bằng Thực tiễn cho thấy, nước ta hiện nay, dân chủ và việc thực hiện dân chủ giữ
vị trí và vai trò đặc biệt quan trọng trong đời sống xã hội Dân chủ không những là
mục tiêu, mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội theo hướng phát triển nhanh và bền vững Khi dân chủ được bảo đảm mới có thể nói đến công bằng và đến lớn mạnh, những điều đó mới thể hiện sự văn minh
3.2 Do nhân dân làm chủ.
Đây là đặc trưng thứ hai của Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá
độ lên chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) So với Cương lĩnh năm
1991 thì Cương lĩnh năm 2011 đã bổ sung, phát triển một số đặc trưng cho chính xác với mục tiêu khi nước ta đã xây dựng xong chủ nghĩa xã hội
Tính ưu việt của CNXH mà nhân dân ta đang xây dựng thể hiện ở bản chất ưu việt về chính trị của chế độ dân chủ XHCN trên cơ sở kế thừa giá trị quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin: sự nghiệp cách mạng là của quần chúng; kế thừa những giá trị trong tư tưởng truyền thống của dân tộc Việt Nam, tư tưởng dân là gốc Đặc biệt, đã thể hiện quan điểm về dân chủ của Chủ tịch Hồ Chí Minh: dân chủ tức dân
là chủ, dân làm chủ
Cương lĩnh (bổ sung vả phát triển năm 2011) đã tiếp tục khẳng định: “Dân chủ XHCN là bản chất của chế độ ta, vừa là mục tiêu vừa là động lực của sự phát triển đất nước Xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ XHCN, bảo đảm tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân Dân chủ phải được thực hiện trong thực tế cuộc sống ở mọi cấp, trên tất cả các lĩnh vực thông qua hoạt động của Nhà nước do nhân dân bầu ra và các hình thức dân chủ trực tiếp ”
Nếu Cương lĩnh năm 1991 xác định xã hội xã hội chủ nghĩa là xã hội ''do nhân dân lao động làm chủ'' thì trong Văn kiện Đại hội X và Cương lĩnh 2011, đặc trưng thứ hai được điều chỉnh thành ''do nhân dân làm chủ'' Rõ ràng, khái niệm ''nhân
dân” trong Văn kiện Đại hội X có nội hàm rộng hơn so với khái niệm ''nhân dân
lao động'' được đề cập trong Cương lĩnh năm 1991 Nhân dân ở đây không phân biệt giai cấp, tầng lớp, dân tộc, tôn giáo Điều này cho phép thực hiện khối đại đoàn kết toàn dân tộc và huy động sức mạnh của toàn dân vào sự nghiệp xây dựng
và phát triển đất nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa
3.3 Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và quan
hệ sản xuất tiến bộ phù hợp.
Là đặc trưng thứ ba của Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên
Trang 8chủ nghĩa xã hội (bổ sung, phát triển năm 2011) Đây là đặc trưng thể hiện tính ưu việt trên lĩnh vực kinh tế của CNXH mà nhân dân ta đang xây dựng so với các chế
độ xã hội khác
Lực lượng sản xuất là biểu hiện của mối quan hệ xã hội giữa con người với tự nhiên trong quá trình sản xuất Lực lượng sản xuất thể hiện năng lực thực tiễn của con người trong quá trình sản xuất ra của cải vật chất Lực lượng sản xuất bao gồm người lao động và kỹ năng lao động và tư liệu sản xuất trong đó người lao động là quan trọng nhất
Quan hệ sản xuất là quan hệ giữa người với người trong quá trình sản xuất (sản xuất và tái sản xuất xã hội) Quan hệ sản xuất gồm ba yếu tố quan hệ sở hữu, quan
hệ quản lý và quan hệ phân phối
Về lực lượng sản xuất của xã hội XHCN mà nhân dân ta đang xây dựng không thể là cái gì khác ngoài lực lượng sản xuất hiện đại với khoa học kỹ thuật và công nghệ tiên tiến, gắn với phát triển kinh tế tri thức Và có lực lượng sản xuất thì không thể thiếu quan hệ sản xuất vì giữa chúng có mối quan hệ biện chứng với nhau: Lực lượng sản xuất quyết định quan hệ sản xuất và quan hệ sản xuất tác động trở lại lực lượng sản xuất Vì vậy lực lượng sản xuất hiện đại phải đi kèm với quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp
Đặc trưng thứ 2 trong Cương lĩnh năm 1991 ''Có một nền kinh tế phát triển cao dựa trên lực lượng sản xuất hiện đại và chế độ công hữu về các tư liệu sản xuất chủ
yếu'' được Cương lĩnh 2011 bổ sung bằng ''Có nền kinh tế phát triển cao dựa trên
lực lượng sản xuất hiện đại và quan hệ sản xuất tiến bộ phù hợp'' Điều này là cần thiết và đúng đắn Bởi lẽ, theo quan niệm của chủ nghĩa Mác - Lênin, quy luật về mối quan hệ biện chứng giữa lực lượng sản xuất và quan hệ sản xuất là xương sống của mọi hình thái kinh tế - xã hội Quan hệ sở hữu chế độ công hữu không đồng nhất với quan hệ sản xuất Dù đóng vai trò hết sức quan trọng, song quan hệ sở
hữu cũng chỉ là một trong 3 yếu tố (quan hệ sở hữu, quan hệ quản lý và quan hệ
phân phối) cấu thành quan hệ sản xuất
3.4 Có nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Là đặc trưng thứ tư của Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) Đây là đặc
trưng duy nhất không có sự thay đổi so với Cương lĩnh năm 1991
Văn hóa tiên tiến: Là nền văn hóa dựa trên các giá trị văn hóa cao đẹp của dân tộc và thời đại, phải thể hiện được tinh thần dân chủ, tiến bộ Đó là nền văn hóa tôn trọng quyền sống, quyền làm người, quyền mưu cầu hạnh phúc Phải thấm nhuần chủ nghĩa nhân văn cách mạng, vì hạnh phúc và phát triển của con người, lấy việc giải phóng con người là mục tiêu cao nhất Phải dựa trên cơ sở nền giáo dục phổ cập có trình độ cao, một nền KHKT tiến bộ đủ sức giải quyết những vấn đề của
Trang 9cuộc sống hiện tại, hướng đến sự nghiệp CNH-HĐH đất nước Phải tiến kịp và hòa nhập với trình độ phát triển của văn minh nhân loại Phải xây dựng được cơ sở kết cấu hạ tầng văn hóa, xã hội từng bước được hiện đại hóa Nền văn hóa tiên tiến không chỉ ở nội dung mà còn cả ở hình thức biểu hiện và phương tiện truyền tải nội dung
Đậm đà bản sắc dân tộc là những tinh hoa của các cộng đồng dân tộc Việt Nam được vun đắp qua hàng ngàn năm đấu tranh dựng nước và giữ nước Đó là lòng yêu nước, ý chí tự cường dân tộc, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái, khoan dung, trọng nghĩa tình, đạo lý, cần cù lao động sáng tạo, ý thức cộng đồng gắn kết cá nhân - gia đình - làng xã - Tổ quốc,…
Tính ưu việt về văn hóa của CNXH mà nhân dân ta đang xây dựng thể hiện khái quát ở tính chất tiên tiến của nền văn hóa (bao hàm những giá trị mới, tiến bộ, hiện đại, nhân văn của văn hóa nhân loại); ở việc giữ gìn bản sắc dân tộc (những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam: chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, truyền thống đoàn kết và nhân ái, ý thức về độc lập, tự do, tự cường dân tộc )
Hội nhập quốc tế đang là một xu thế lớn khách quan lôi cuốn nhiều quốc gia, khu vực tham gia Xu thế này, một mặt tạo cơ hội để mở rộng giao lưu, tiếp biến văn hóa giữa các dân tộc, quốc gia; mặt khác làm nảy sinh nguy cơ mai một các giá trị văn hóa truyền thống của từng dân tộc Trong bối cảnh quốc tế mà các chế độ chính trị - xã hội khác nhau cùng tồn tại, vừa hợp tác vừa đấu tranh; trong giao lưu, hợp tác và phát triển văn hóa, tính ưu việt của CNXH mà chúng ta đang xây dựng phải được thể hiện không chỉ bằng việc xác định tính ưu việt của đặc trưng về văn hóa vừa nêu, mà còn phải hiện thực hóa đặc trưng đó trên thực tế
Xây dựng một nền văn hóa tiên tiến, mang đậm bản sắc dân tộc đòi hỏi vừa phải tiếp thu những giá trị của tinh hoa văn hóa nhân loại, vừa phải kế thừa, phát triển bản sắc văn hóa của các tộc người Việt Nam, xây dựng một nền văn hóa Việt Nam thống nhất trong đa dạng Sự kết hợp hài hòa những giá trị tiên tiến với những giá trị mang đậm bản sắc dân tộc thể hiện tính ưu việt của CNXH mà nhân dân ta đang xây dựng trên lĩnh vực văn hóa, làm cho văn hóa trở thành sức mạnh nội sinh quan trọng của phát triển
3.5 Con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện.
Trang 10Đặc trưng thứ năm này của Cương lĩnh (bổ sung và phát triển năm 2011) thể hiện đặc trưng của con người trong xã hội chủ nghĩa Tính ưu việt của CNXH thể hiện trong đặc trưng này là quan điểm nhân văn, vì con người, chăm lo xây dựng con người, phát triển toàn diện con người (đức, trí, thể, mỹ) của Đảng và Nhà nước ta
Cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện là một cuộc sống mà con người được ăn no, mặc ấm, tự do về thân thể, tự quyết định cuộc sống của bản thân và có đủ điều kiện để phát triển bản thân toàn diện về đức, trí, thể, mỹ
Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: Muốn xây dựng CNXH thì phải có con người
XHCN Để có con người XHCN phải xác định và hiện thực hóa hệ giá trị phản ánh
nhu cầu chính đáng của con người trong xã hội XHCN mà nhân dân ta đang xây dựng
Trong những động lực để xây dựng thành công CNXH trong thời kỳ đổi mới,
Đảng ta xác định một động lực rất quan trọng là giải quyết hài hòa các lợi ích cá nhân, tập thể và toàn xã hội Lợi ích thiết thân mà mỗi con người Việt Nam hiện
nay mong đợi phản ảnh nhu cầu về đời sống vật chất, đời sống tinh thần và nhu cầu phát triển con người toàn diện Giải quyết hài hòa các lợi ích, bảo đảm nhu cầu, lợi ích chính đáng của mỗi con người, tôn trọng và bảo vệ quyền con người là thể hiện tính ưu việt của CNXH mà nhân dân ta đang xây dựng
Cương lĩnh năm 1991 xác định: Con người được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công, làm theo năng lực, hưởng theo lao động, có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện cá nhân Cương lĩnh (bổ sung, phát triển năm 2011) xác định: “Con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện”.Ta thấy cụm từ ''được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột, bất công” trong đặc trưng thứ tư của Cương lĩnh 1991 được Cương lĩnh 2011 lược bỏ và xác định là ''Con người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện” là rất hợp lý vì sự ''ấm no, tự do, hạnh phúc'' của con người cũng đã bao hàm ý nghĩa được giải phóng khỏi áp bức, bóc lột và bất công
3.6 Các dân tộc trong cộng đồng Việt Nam bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển.
Đặc trưng thứ sáu của Cương lĩnh (bổ sung và phát triển năm 2011) thể hiện đặc trưng về dân tộc trong xã hội chủ nghĩa Đặc trưng này thể hiện tính ưu việt trong chính sách dân tộc, giải quyết đúng các quan hệ dân tộc (theo nghĩa hẹp là quan hệ giữa các tộc người trong quốc gia Việt Nam)
Bình đẳng, đoàn kết, tôn trọng và giúp nhau cùng phát triển giữa các dân tộc
là không có sự phân biệt giữa dân tộc này với dân tộc khác, mọi dân tộc đều bình