KHBD k6 (2022 2023)

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ HS: Suy nghĩ, trả lời Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận HS: Trình bày kết quả GV: Lắng nghe, gọi HS nh

Trang 1

Họ và tên giáo viên:

Lê Thị Hoài Hương

BÀI MỞ ĐẦU - TẠI SAO CẦN HỌC ĐỊA LÍ?

Môn học/Hoạt động giáo dục: ĐỊA LÍ 6Thời gian thực hiện: (1 tiết)

I MỤC TIÊU :

Yêu cầu cần đạt:

1 Kiến thức:

Học sinh hiểu được nội dung cơ bản, nhiệm vụ của bộ môn Địa Lý lớp 6

- Hiểu được tầm qua trọng của việc nắm vững các khái niệm cơ bản, các kĩ năng địa lítrong học tập và sinh hoạt

- Hiểu được ý nghĩa và sự lí thú mà môn địa lí mang lại

- Nêu được vai trò của địa lí trong cuộc sống, có cái nhìn khách qua về thế giới quan vàgiải quyết các vấn đề trong cuộc sống

2 Năng lực

* Năng lực chung

- Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập.

- Năng lực giao tiếp và hợp tác: biết chủ động đưa ra ý kiến giải pháp khi được giao

nhiệm vụ để hoàn thành tốt khi làm việc nhóm

- Chăm chỉ: tích cực, chủ động trong các hoạt động học

- Nhân ái: Chia sẻ, cảm thông với những sự khó khăn, thách thức của những vấn đề liênquan đến nội dung bài học

II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU

1 Chuẩn bị của giáo viên:

- Thiết bị dạy học:

+ quả địa cầu, bản đồ thế giới, tranh ảnh địa lý

- Học liệu: sgk, sách thiết kế địa lí 6 tập 1

2 Chuẩn bị của học sinh: sách giáo khoa, vở ghi.

III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.

Hoạt động 1: Mở đầu

a Mục đích: Giáo viên đưa ra tình huống để học sinh giải quyết, trên cơ sở đó để

hình thành kiến thức vào bài học mới

b Nội dung: Học sinh dựa vào kiến thức đã học và hiểu biết của mình để trả lời câu

hỏi

Trang 2

GV: Tại sao có mưa, có nắng? Tại sao có ngày, có đêm? Tại

sao Việt Nam không thường xuyên có tuyết trong khi ở Nam

Cực băng tuyết lại phù đầy quanh năm? Các em sẽ có câu trá

lời qua các bài học địa lí

HS: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ

Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập

GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm vụ

HS: Suy nghĩ, trả lời

Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận

GV: Lắng nghe, gọi HS nhận xét và bổ sung

HS: Trình bày kết quả

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập

GV: Chuẩn kiến thức và dẫn vào bài mới

HS: Lắng nghe, vào bài mới

Hoạt động 2 Hình thành kiến thức mới

Hoạt động 2.1 Tìm hiểu về SỰ LÍ THÚ CỦA VIỆC HỌC MÔN ĐỊA LÍ

a Mục đích: HS biết được khái niệm về những điều lí thú, kì diệu của tự nhiên mà

các em sẽ được học trong môn địa lí

b Nội dung: Tìm hiểu SỰ LÍ THÚ CỦA VIỆC HỌC MÔN ĐỊA LÍ

c Sản phẩm: Thuyết trình sản phẩm, câu trả lời, bài làm của học sinh

d Cách thực hiện.

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính

Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV: HS thảo luận theo nhóm

? Hãy cho biết những nội dung nào được đề cập

-Trên Trái Đất có những nơi mưa nhiều quanh năm, thảm thực vật xanh tốt, có những nơi khô nóng, vài năm không có mưa, không có loài thực vật nào

có thể sinh sống

- Học môn Địa lí sẽ giúp các emlần lượt khám phá những điều líthú trên

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ

học tập

GV: Chuẩn kiến thức và ghi bảng

HS: Lắng nghe, ghi bài

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về VAI TRÒ CỦA ĐỊA LÍ TRONG CUỘC SỐNG

Trang 3

a Mục đích: HS biết được vai trò của kiến thức Địa lí đối với cuộc sống

b Nội dung: Tìm hiểu VAI TRÒ CỦA ĐỊA LÍ TRONG CUỘC SỐNG

GV tổ chức thảo luận cặp đôi và theo lớp, yêu

cầu HS thảo luận

1/ Dựa vào câu chuyện trên, em hãy cho biết,

Tiu-li đã tránh được sóng thần nhờ có kiến thức

và kĩ năng địa lí nào?

2/ nêu ví dụ cụ thể để thấy được vai trò của kiến

thức Địa lí đối với cuộc sống

II/ VAI TRÒ CỦA ĐỊA LÍ TRONG CUỘC SỐNG

+ Kiến thức Địa lí giúp lí giải các hiện tượng trong cuộc sống:hiện tượng nhật thực, nguyệt thực, mùa, mưa đá, mưa phùn, chênh lệch giờ giữa các nơi, năm nhuận, biến đổi khí hậu,

+ Kiến thức Địa lí hướng dẫn cách giải quyết các vấn để trongcuộc sống: làm gì khi xảy ra động đất, núi lửa, lũ lụt, biến đổi khí hậu, sóng thần, ô nhiễm môi trường,

+ Định hướng thái độ, ý thức sống: trách nhiệm với môi trường sống, yêu thiên nhiên, bảo vệ môi trường tự nhiên,

học tập

Hoạt động 2.1: Tìm hiểu về TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC NẮM CÁC

KHÁI NIỆM VÀ KĨ NÀNG ĐỊA LÍ

a Mục đích: HS Trình bày được các khái niệm cơ bản của địa lí như Trái Đất, các

thành phần tự nhiên của TĐ và các kĩ năng cơ bản của bộ môn như quan sát lược đồ,biểu đồ, tranh ảnh, bảng số liệu …

b Nội dung: Tìm hiểu về TẦM QUAN TRỌNG CỦA VIỆC NẮM CÁC KHÁI

NIỆM VÀ KĨ NÀNG ĐỊA LÍ

d Cách thực hiện

GV: HS đọc thông tin SGK và quan sát các hình

ảnh minh hoạ về mô hình, bản đồ, biểu đồ Cho

- Khái niệm cơ bản của địa línhư Trái Đất, các thành phần tựnhiên của TĐ và các kĩ năng cơbản của bộ môn như quan sátlược đồ, biểu đồ, tranh ảnh,bảng số liệu …

Trang 4

-> Giúp các em học tốt mônhọc, thông qua đó có khả nănggiải thích và ứng xử phù hợpkhi bắt gặp các hiện tượng thiênnhiên diễn ra trong cuộc sốnghàng ngày

học tập

Hoạt động 3: Luyện tập.

a Mục đích: Giúp học sinh khắc sâu kiến thức bài học

b Nội dung: Hoàn thành các bài tập

c Sản phẩm: câu trả lời của học sinh

GV: HS suy nghĩ, thảo luận hoàn thành các câu hỏi sau

HS: lắng nghe

HS suy nghĩ, thảo luận để tìm ra câu trả lời

HS lần lượt trả lời các câu hỏi

GV chuẩn kiến thức, nhấn mạnh kiến thức trọng tâm của bài học

Hoạt động 4 Vận dụng

a Mục đích: HS biết được giải thích được những vấn đề có liên quan đến bài học

hôm nay

b Nội dung: Vận dụng kiến thức

Hoạt động của GV và HS Nội dung chính Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập

GV: HS sưu tầm những câu ca dao và tục ngữ về hiện

tượng tự nhiên nước ta

HS: trình bày kết quả

- Chuồn chuồn bay thấp thì mưa

Bay cao thì nắng, bay vừa thì râm

- Gió heo may, chuồn chuốn bay thì bão

- Cơn đẳng đông vừa trông vừa chạy

Cơn đằng nam vừa làm vừa chơi

Cơn đằng bác đổ thóc ra phơi

Trang 5

GV: Chuẩn kiến thức

HS: Lắng nghe và ghi nhớ

Tài liệu này được chia sẻ tại: Group Thư Viện STEM-STEAM

https://www.facebook.com/groups/thuvienstem

 Rút kinh nghiệm:

………

………

Trường: THCS Nguyễn Huệ Tổ: Sử - Địa Ngày soạn:

Ngày dạy:………

Họ và tên giáo viên: Lê Thị Hoài Hương Bài 1 HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYẾN VÀ TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ Môn học/Hoạt động giáo dục: ĐỊA LÍ 6 Thời gian thực hiện: (2 tiết) I MỤC TIÊU : Yêu cầu cần đạt: 1 Kiến thức: - Biết được kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, các bán cầu và toạ độ địa lí, kinh độ, vĩ độ - Hiểu và phân biệt được sự khác nhau giữa kinh tuyến và vĩ tuyến, giữa kinh độ và kinh tuyến, giữa vĩ độ và vĩ tuyến - Nhận biết được một số lưới kinh vĩ tuyến của bản đồ thế giới 2 Năng lực * Năng lực chung - Năng lực tự chủ và tự học: biết chủ động tích cực thực hiện nhiệm vụ học tập - Năng lực giao tiếp và hợp tác: biết chủ động đưa ra ý kiến giải pháp khi được giao nhiệm vụ để hoàn thành tốt khi làm việc nhóm * Năng lực Địa Lí - Năng lực tìm hiểu địa lí: Biết sử dụng quả Địa Cầu để nhận biết các kinh tuyến, vĩ tuyến, kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc, bán cầu Đông, bán cầu Tây, bán cầu Bắc, bán cầu Nam Biết đọc và ghi toạ độ địa lí của một địa điểm trên quả Địa Cầu - Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết liên hệ thực tế để giải thích các hiện tượng, các vấn đề liên quan đến bài học; Liên hệ với Việt Nam nếu có - Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Phân tích mối liên hệ giữa các yếu tố tự nhiên 3 Phẩm chất - Trách nhiệm: Thực hiện, tuyên truyền cho người thân về những giá trị mà bài học mang lại - Chăm chỉ: tích cực, chủ động trong các hoạt động học - Nhân ái: Bồi dưỡng tình yêu quê hương, đất nước, ý thức và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ thôngqua xác định các điểm cực của đất nước trên đất liền

Trang 6

- Quả Địa Cầu

- Các hình ảnh về Trái Đất

- Hình ảnh, video các điểm cực trên phần đất liền lãnh thổ Việt Nam

2 Chuẩn bị của học sinh: sách giáo khoa, vở ghi.

GV: ngày nay các con tàu ra khơi đề có gắn các thiết bị định

vị để thông báo vị trí cảu tàu Vậy dựa vào đâu để người ta

xác định được vị trí của con tàu đang lênh đênh trên biển

Hoạt động 2.1: HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYÊN

a Mục đích: HS Trình bày được khái niệm về hệ thống kinh tuyến và vĩ tuyến; xác

định được toạ độ trên quả địa cầu

b Nội dung: Tìm hiểu về HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYÊN

Trang 7

GV: HS quan sát quả Địa Cầu,

? Em hãy xác định trên hình 1.1 các đối tượng

sau: kinh tuyến gốc, các kinh tuyến Đông, các

kinh tuyến Tây, vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam, Xích

đạo, bán cầu Bắc, bán cầu Nam

So sánh độ dài giữa các kinh tuyến với nhau,

giữa các vĩ tuyến với nhau

HS: Tiếp cận nhiệm vụ và lắng nghe

I HỆ THỐNG KINH, VĨ TUYÊN

-Kinh tuyến là những nửađường tròn nối hai cực trên bềmặt quả Địa cầu

- Vĩ tuyến là những vòng trònbao quanh quả Địa cầu vàvuông góc với các kinh tuyến

- Kinh tuyến gốc là đường điqua đài thiên văn Grin – Uýt ởngoại ô Luân Đôn - thủ đô nướcAnh (đánh số độ là 0o)

+ Dựa vào kinh tuyến gốc (kinhtuyến 0°) và kinh tuyến 180° đối diện để nhận biết kinh tuyếnđông, kinh tuyến tây Dựa vào

vĩ tuyến gốc (Xích đạo) để biết

vĩ tuyến bắc, vĩ tuyến nam

+ Các kinh tuyến có độ dài bằngnhau Các vĩ tuyến có độ dàikhác nhau

học tập

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ

a Mục đích: HS biết được khái niệm Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí và cách xác

định trên bản đồ, lược đồ

b Nội dung: Tìm hiểu TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ

Trang 8

GV: Quan sát hình 4 và thông tin SGK thảo

luận cặp đô các nội dung sau

1/ Khái niệm kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí

2/ Xác định toạ độ địa lí của các điểm A, B,

C, D trên hình

II TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ

- Kinh độ của 1 điểm là số độ chỉkhoảng cách từ kinh tuyến đi quađiểm đó tới kinh tuyến gốc

- Vĩ độ của 1 điểm là số độ chỉkhoảng cách từ vĩ tuyến đi qua địađiểm đó đến vĩ tuyến gốc

- Tọa độ địa lý của một điểm là nơigiao nhau giữa kinh độ và vĩ độ củađiểm đó

Cách viết:  T

B

0 0

20 10

Hoặc c (200 T, 100 B)

GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện nhiệm

vụ

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm

vụ học tập

Hoạt động 2.3: Tìm hiểu về LƯỚI KINH, VĨ TUYẾN CỦA BẢN ĐỒ THẾ

GIỚI

a Mục đích: HS biết được khái niệm Kinh độ, vĩ độ và toạ độ địa lí và cách xác

định trên bản đồ, lược đồ

b Nội dung: Tìm hiểu LƯỚI KINH, VĨ TUYẾN CỦA BẢN ĐỒ THẾ GIỚI

Trang 9

GV: Quan sát hình 4 và thông tin SGK thảo

luận cặp đô các nội dung sau

Dựa vào nội dung mô tả lưới kinh, vĩ tuyến

của bản đồ thế giới (hình 1.3.a), hãy mô tả

đặc diêm lưới kinh, vĩ tuyên của các hình còn

lại

III/ LƯỚI KINH, VĨ TUYẾN CỦA BẢN ĐỒ THẾ GIỚI

Một số lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ thế giới

- Bản đồ thế giới theo lưới chiếu hình nón): Kinh tuyến là những đoạn thẳng

đồng quy ở cực, vĩ tuyến là nhữngcung tròn đồng tâm ở cực bản đồthế giới theo lưới chiếu hình trụđứng đồng góc - Mercator):

- Hệ thống kinh, vĩ tuyến đều lànhững đường thẳng song song vàvuông góc với nhau

vụ

GV:

Dựa vào hình 1.4, em hãy hoàn thành các nhiệm vụ và trả lời những câu hỏi sau:

1 Mô tả đặc điêm lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ trên

2 Tìm trên bản đồ các vĩ tuyến:

- Vòng cực Bắc, Vòng cực Nam

- Chí tuyến Bắc, Chỉ tuyến Nam

3 Xác định toạ độ địa lí của các điếm A, B, c, D

HS: lắng nghe

hôm nay

Trang 10

1 0

GV: Dựa vào bản đồ hành chỉnh Việt Nam, em hãy xác

định và ghi ra toạ độ địa lí trên đất liền bốn điểm cực: cực

Bắc, cực Nam, cực Đông và cực Tây của lãnh thổ nước

ta.:

………

………

……

Bài 2 KÍ HIỆU VÀ CHÚ GIẢI TRÊN MỘT BẢN ĐỒ THÔNG DỤNG

Môn học/Hoạt động giáo dục: ĐỊA LÍ 6 Thời gian thực hiện: (2 tiết)

I MỤC TIÊU :

- Hiểu được khái niệm bản đồ, các yếu tố cơ bản của bản đổ

- Nhận biết được một số lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ thế giới

- Nêu được sự cần thiết của bản đồ trong học tập và đời sống

2 Năng lực

* Năng lực chung

* Năng lực Địa Lí

- Năng lực tìm hiểu địa lí: - Xác định phương hướng trên bản đồ So sánh sự khác nhau

giữa các lưới kinh, vĩ tuyến của bản đồ thế giới

Trang 11

- Nhân ái: Tôn trọng sự thật về hình dạng, phạm vi lãnh thổ của các quốc gia và vùnglãnh thổ

- Một số bản đồ giáo khoa treo tường thế giới được xây dựng theo một số phép chiếukhác nhau

- Phóng to hình 1 trong SGK

- Các bức ảnh vệ tỉnh, ảnh máy bay của một vùng đất nào đó để so sánh với bản đồ

2 Chuẩn bị của học sinh: sách giáo khoa, vở ghi

hỏi

GV: Bản đồ địa lí được sử dụng để thế hiện nhiều loại thông

tin khác nhau Làm sao chúng ta có the đọc và hiếu đirợc

những nội dung cơ bản được the hiện trên bản đồ? Ví dụ, làm

sao đế biết được đâu là thành pho, công viên, rừng cây hay

dòng sông? Những câu hỏi trên phần nào sẽ được giải đáp

trong bài học này

Hoạt động 2.1: KÍ HIỆU BẢN ĐỔ VÀ CHÚ GIẢI

a Mục đích: HS Trình bày được khái niệm bản đồ, các dạng bản đồ, các cấp tỉ lệ

Trang 12

1 2

b Nội dung: Tìm hiểu về KÍ HIỆU BẢN ĐỔ VÀ CHÚ GIẢI

GV: HS Dựa vào hình 2.1, em hãy cho biết các kỉ

hiệu a, b, c, d tương ứng với nội dung các hình

nào (1, 2, 3, 4)?

Quan sát hình 2.2 và hình 2.3, em hãy:

- Xác định các yểu tổ sau: bảng chú giải, kỉ

hiệu

- Cho biết kỉ hiệu nào thế hiện các mỏ sắt,

mỏ than? Ki hiệu nào được dùng để thể hiện ranh

giới của thành phố Hà Nội và các tỉnh lân cận?

I KÍ HIỆU BẢN ĐỔ VÀ CHÚ GIẢI

- Kí hiệu bản đổ là phương tiện dùng để thể hiện toàn bộ hay một phần của các sự vật và hiệntượng địa lí

-Kí hiệu bản đồ giúp người đọc phân biệt được sự khác nhau của các thông tin thể hiện trên bản đồ Ý nghĩa của các kí hiệu được giải thích rõ ràng trong chú giải của bản đồ

học tập

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về CÁC LOẠI KÍ HIỆU BẢN ĐỒ

a Mục đích: HS biết các dạng biểu đồ tương ứng với nó là các đường kinh và vĩ

tuyến

b Nội dung: Tìm hiểu CÁC LOẠI KÍ HIỆU BẢN ĐỒ

GV

Cho HS quan sát 1 số bản đồ Thảo luận

theo nhóm nội dung sau

Nhóm 1,3

? Trên BĐ người ta thể hiện những gì?

? Ký hiệu bản đồ là gì?

Nhóm 2,4

Hãy kể thêm tên một số đối tượng địa lí

được thể hiện bẳng các loại kí hiệu:

điểm, đường, diện tích

: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ

Trang 13

Các loại ký hiệu:

Kíhiệuđiểm

•4* Sân bayCảng biển

♦ Nhà máy thuỷ điệnKí

hiệuđường

Biên giới quốc gia

- Đường bộ - Đường sắt

Kíhiệu

Đất cátĐát phù sa sông

GV: Gợi ý, hỗ trợ học sinh thực hiện

Dựa vào hình 2.2 và hình 2.3 em hãy:

- Xác định vị trí và độ cao của đình núi Ê-vơ-rẻt (Everest), vị trí và độ sâucủa vực biên Ma-ri-a-na (Maríana)

- Tìm dãy núi Rốc-ki (Rocky)

- Hãy xác định vị trí của sân bay Nội Bài

HS: lắng nghe

Trang 14

1 4

hôm nay

GV: Hãy sưu tầm bản đồ hành chỉnh Việt Nam qua các

thời kì và so sánh sự thay đổi sổ lượng các đơn vị hành

chính cấp tình

………

………

……

Bài 3 TÌM ĐƯỜNG ĐI TRÊN BẢN ĐỒ

I MỤC TIÊU :Yêu cầu cần đạt:

- Biết xác định hướng trên bản đồ và tính khoảng cách thựctế giữa hai địa điểm trên bản đồ theo tỉ lệ bản đồ

- Biết đọc bản đồ, xác định được vị trí của đối tượng địa lí trên bản đồ

- Biết tìm đường đi trên bản đồ

2 Năng lực

* Năng lực chung

Trang 15

- Năng lực tìm hiểu địa lí: Tính khoảng cách thực tế giữa hai điểm dựa vào tỉ lệ bản đổ

- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết liên hệ thực tế để giải thích các hiện tượng,các vấn đề liên quan đến bài học; Liên hệ với Việt Nam nếu có

- Năng lực nhận thức khoa học địa lí: Phân tích mối liên hệ giữa các yếu tố tự nhiên

3 Phẩm chất

- Trách nhiệm: Thực hiện, tuyên truyền cho người thân về những giá trị mà bài học

mang lại

- Bản đồ giáo khoa treo tường có cả tỉ lệ số và tỉ lệ thước

- Bản đồ hình 1 trong SGK

hỏi

GV: Kỹ thuật và công nghệ giúp chúng ta tìm kiếm đường đi

một cách dễ dàng Chỉ cần một thiết bị di động kết noi

Internet, với vài thao tác đơn giản, người tham gia giao thông

được hướng dần chỉnh xác nơi họ muốn đến Tuy nhiên, ngay

cá với công nghệ này, chúng ta vần cần đen bản đồ đường đi

Bởi vì nó rất hữu ích đe lựa chọn tuyến đường sẽ đi trong

chuyên hành trình, tìm vị trí cùa các địa điếm, ước tỉnh thời

gian di chuyển và bô sung thông tin cần thiết

Trang 16

1 6

Hoạt động 2.1: Phương hướng trên bản đồ

a Mục đích: HS Trình bày được các phương hướng trên bản đồ và trên thực địa

b Nội dung: Tìm hiểu về Phương hướng trên bản đồ

GV: Dựa vào thông tin trong bài và quan sát hình

3.4, em hãy:

Xác định vị trí của tòa nhà thư viện Siêu thị ở

phía nào của lược đồ? Công viên ở phía nào của

lược đồ?HS: Tiếp cận nhiệm vụ và lắng nghe

I/ Phương hướng trên bản đồ

- Đầu trên của các kinh tuyến chỉ hướng bắc, đẩu dưới chỉ hướng nam

- Đẩu bên trái của các vĩ tuyếnchỉ hướng tây, đầu bên phải chỉhướng đông

học tập

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về Tỉ lệ bản đồ

a Mục đích: HS Trình bày được các phương hướng trên bản đồ và trên thực địa

b Nội dung: Tìm hiểu về Tỉ lệ bản đồ

Trang 17

GV hướng dẫn HS thực hiện yêu cầu

1/ Khái niệm tỉ lệ ban rđồ

- Nguyên tắc: Để tính khoảng cách trên thực địa (theo đường chim bay) dựa vào tỉ lệ bản đồ, chúng ta cần thao tác như sau:

Đo khoảng cách giữa hai điểm trên

tờ bản đồ bằng thước kẻ

Đọc độ dài đoạn vừa đo trên thước kẻ

Dựa vào tỉ lệ bản đồ để tính khoảng cách trên thực địa

- Nếu trên bản đồ có tỉ lệ thước, ta đem khoảng cách AB trên bản đồ ápvào thước tỉ lệ sẽ biết được khoảng cách AB trên thực tế

vụ

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về Tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ

a Mục đích: HS biết được cách đo tỉ lệ trên bản đồ và ngoài thực địa

b Nội dung: Tìm hiểu Tính khoảng cách thực tế dựa vào tỉ lệ bản đồ

GV hướng dẫn HS thực hiện yêu cầu

Dựa vào hình 3.5, em hãy:

1 Xác định hướng đi từ Hội trường

Thống Nhất (Dinh Độc Lập) đến Nhà hát

Thành phố

2 Xác định tuyến đường ngắn nhất đê đi

từ Hội trường Thong Nhất đến chợ Ben

Thành

III/ TÌM ĐƯỜNG ĐI TRÊN BẢN ĐỒ

Đề tìm đường đi trên bản đồ, cần

thực hiện theo các bước sau:

Bước 1: Xác định nơi đi và nơi đến,hướng đi trên bản đồ

Bước 2: Tìm các cung đường có thể

đi và lựa chọn cung đường thíchhợp với mục đích (ngắn nhất, thuậnlợi nhất hoặc yêu cầu phải đi quamột số địa điềm cần thiết), đảm bảotuân thủ theo quy định của luật antoàn giao thông

Bước 3: Dựa vào tỉ lệ bản đò để xácđịnh khoảng cách thực tế sẽ đi

Trang 18

1 8

Quan sát hình 3.5, em hãy thực hiện những nhiệm vụ sau để đo tính khoảng cách

và tìm đường đi trên bản đồ:

1 Cho biết với tì lệ 1:10 000 thì lem trên bản đồ tương ứng với bao nhiêu mtrên thực địa?

2 Sử dụng ti lệ sổ hoặc ti lệ thước để đo và tính khoảng cách trên thực địatheo đường chim bay giữa các địa điểm sau (đơn vị: m):

+ Khoảng cách từ Bảo tàng Chứng tích chiến tranh đến Uỷ ban Nhân dân Thànhphố HỒ Chỉ Minh

+ Chiều dài đường Nam Kì Khởi Nghĩa đoạn từ ngã tư với đường Nguyễn ĐìnhChiểu đến ngã tư với đường Lý Tự Trọng

HS: lắng nghe

hôm nay

GV: HS quan sát bản đồ và thực hiện yêu cầu sau

Sử dụng bản đồ du lịch Việt Nam để lên kế hoạch cho

một chuyến đi chơi trong ba ngày Hãy chọn các điểm

dừng chân và lên kế hoạch cụ thể cho chuyến đi Hãy

chọn phương tiện di chuyển, nơi em dự định tham quan,

nghi đêm, món ăn sẽ thưởng thức, Hãy nêu rõ những lí

do lựa chọn của em HS: Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ

Trang 19

………

………

……

Bài 4 LƯỢC ĐỒ TRÍ NHỚ

I MỤC TIÊU :

Vẽ được lược đồ trí nhớ thể hiện các đối tượng địa lí thân quen đối với học sinh

2 Năng lực

* Năng lực chung

- Năng lực tìm hiểu địa lí: Vẽ được lược đồ trí nhớ về một số đối tượng địa lí thân quen

- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết liên hệ thực tế để giải thích các hiện tượng, các vấn đề liên quan đến bài học; Liên hệ với Việt Nam nếu có

3 Phẩm chất

- Trách nhiệm: Thêm gắn bó với không gian địa lí thân quen, yêu trường lớp, yêu quê

hương

- Nhân ái: Chia sẻ, cảm thông với những sự khó khăn, thách thức của những vấn đề liên quan đến nội dung bài học

Trang 20

2 0

+ bản đồ SGK, bản đồ khu vực giờ, quả Địa cầu, đèn pin

GV: Trong cuộc sống hằng ngày, nhiều lúc các em sẽ gặp tình

huống hỏi đường từ nhũng khách du lịch hoặc người từ nơi

khác đến Vậy làm thế nào để các em có thể giúp họ đến đúng

nơi họ muốn tới mà không phải trục tiếp dẫn đi?

Hoạt động 2.1: Khái niệm lược đồ trí nhớ

a Mục đích: HS Trình bày Khái niệm lược đồ trí nhớ.

b Nội dung: Tìm hiểu về Khái niệm lược đồ trí nhớ

GV yêu cầu HS đọc thông tin trong SGK và trả

lời câu hỏi:

mà một người từng gặp, từngđến,

Trang 21

- Lược đồ trí nhớ của một ngườiphản ánh sự cảm nhận củangười đó về không gian sống và

ý nghĩa của không gian ấy đốivới cá nhân

học tập

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về Vẽ lược đồ trí nhớ PHÁC THẢO LƯỢC ĐỔ TRÍ

NHỚ

a Mục đích: HS biết Vẽ lược đồ trí nhớ đường đi và lược đồ một khu vực

b Nội dung: Tìm hiểu PHÁC THẢO LƯỢC ĐỔ TRÍ NHỚ

GV: HS làm việc theo nhóm

Nhóm 1,2,3: Vẽ lược đồ trí nhớ đường đi - Em

hãy mô tả đường đi từ nhà em tới trường và trình

bày trước lớp

Nhóm 4,5,6: Vẽ lược đồ một khu vực - Em hãy

mô tả trường em qua trí nhớ của mình và trình

bày trước lớp

II/ PHÁC THẢO LƯỢC ĐỔ TRÍ NHỚ

- Các điểm cần xác định để vẽ được biểu đồ trí nhớ: điểm đầu, điểm kết thúc, hướng đi, các điểm mốc,

- Hình dung: Nhớ lại và suy nghĩ về nơi mà em sẽ vẽ lược

học tập

Trang 22

2 2

Quan sát hình 4.1 và trả lời những câu hỏi sau:

-Người vẽ lược đồ này Sống ở đâu? Nơi đó có thể xem là vị trí để bắt đầu vẽ lược

đồ này không?

- Từ thị trấn đến trường học sẽ đi qua những đổi tượng địa lí nào?

- Đổi tượng địa lí nào kéo dài từ bắc đen nam ở rìa phía tây lược đồ?

- Hồ nằm ở hướng nào trên lược đồ?

HS: lắng nghe

hôm nay

GV: Vẽ sơ đồ trường em đang học

Trang 23

Bài 5 VỊ TRÍ TRÁI ĐẤT TRONG HỆ MẶT TRỜI.

HÌNH DẠNG, KÍCH THƯỚC CỦA TRÁI ĐẤT.

- Trách nhiệm: Mong muốn tìm hiểu, yêu quý và bảo vệ Trái Đất.

- Mô hình hệ Mặt Trời

- Các video, hình ảnh về Trái Đất và hệ Mặt Trời

Trang 24

2 4

GV: Chúng ta đang sống trên Trái Đất, một hành tinh trong

Vũ Trụ bao la, chắc hẳn không ít lần chúng ta đặt càu hỏi về

noi mình đang sổng: Trái Đất nằm ở đâu trong Vũ Trụ? Trái

Đất có hình dạng như thế nào

Hoạt động 2.1: Vị trí cùa Trái Đất trong hệ Mặt Trời

a Mục đích: HS biết được vị trí của TĐ trong hệ Mặt Trời và ý nghĩa của khoảng

cách đó

b Nội dung: Tìm hiểu về Vị trí cùa Trái Đất trong hệ Mặt Trời

Trang 25

GV: HS suy nghĩ, trao đổi cặp đoi thông tin sau

Dựa vào hình 1, em hãy cho biết

I Vị trí cùa Trái Đất trong hệ Mặt Trời

-Trái Đất nằm ở vị trí thứ 3 theothứ tự xa dần Mặt Trời

- Ý nghĩa: Khoảng cách từ TráiĐất đến Mặt Trời là khoảngcách lí tưởng giúp cho Trái Đấtnhận được lượng nhiệt và ánhsáng phù hợp để sự sống có thềtồn tại và phát triền

học tập

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về Hình dạng, kích thước cùa Trái Đất

a Mục đích: HS biết hình dạng, kích thước của Trái Đất

b Nội dung: Tìm hiểu Hình dạng, kích thước cùa Trái Đất

Trang 26

2 6

GV: HS

HS quan sát H5.3 và thông tin trong bài, em hãy:

- Cho biết:

+ Hình dạng của Trái Đất

+ Độ dài của bản kính Trái Đất tại Xích đạo

+ Độ dài đường Xích đạo

- Nhận xét về kích thước của Trái Đất so với các hành

tinh khác trong hệ Mặt Trời.HS: Lắng nghe và tiếp cận

nhiệm vụ

II/ Hình dạng, kích thước cùa Trái Đất

-Trái Đất có hình cầu

- Trái Đất có bán kính Xích đạo là 6 378 km, diện tích bề mặt là 510 triệu km2

-> Nhờ có kích thước và khối lượng đủ lớn, Trái Đất đã tạo ra lực hút giữ được các chất khi làm thành lớp vỏ khi bảo vệ mình

Bước 4: Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học

tập

Hãy lập sơ đồ hệ thống hoá kiến thức về hình dạng, kích thước và vị trí của TráiĐất trong hệ Mặt Trời

HS: lắng nghe

Trang 27

BÀI 6: CHUYỂN ĐỘNG TỰ QUAY QUANH TRỤC

CỦA TRÁI ĐẤT VÀ CÁC HỆ QUẢ.

I MỤC TIÊU :

-Mô tả được chuyển động tự quay quanh trục của Trái Đất

- Trình bày được các hệ quả của chuyển động tự quaỵ quanh trục của Trái Đất: ngày đêmluân phiên nhau, giờ trên Trái Đất (giờ địa phương/giờ khu vục), sự lệch hướng chuyển động của vật thể theo chiều kinh tuyến

- So sánh được giờ của hai địa điểm trên Trái Đất

- Mô tả được sự lệch hướng chuyển động của vật thể theo chiểu kinh tuyến

Trang 28

2 8

2 Năng lực

* Năng lực chung

+ Quả địa cầu, tranh vẽ 23, 24, 25 (SGK)

a Mục đích: Giáo viên đưa ra tình huống để học sinh giải quyết, trên cơ sở đó để hình

thành kiến thức vào bài học mới

hỏi

GV: Trái Đât không đúng yên mà luôn tự quay quanh trục

Điều đó dẫn tới nhũng hệ quả có tác động lớn với đời sống

con người Trái Đất tự quay như thế nào và dẫn tới những hệ

quả gì?

Trang 29

Hoạt động 2.1: Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên

Trái Đất

a Mục đích: HS Trình bày được các đặc điểm và hệ quả của chuyển động tự quay

quanh trục của Trái Đất

b Nội dung: Tìm hiểu về Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn ở các vĩ độ khác nhau trên

Trái Đất

GV: Giới thiệu hình

Dựa vào hình 6.1 và thông tin trong bài, em hãy:

- Xác định:

+ Cực Bắc, cực Nam và trục của Trái Đất

+ Hướng tự quay quanh trục của Trái Đất

- Cho biết thời gian Trải Đất quay một vòng

quanh trục

I/ Chuyển động tự quay quanh trục

- Trái Đất tự quay quanh trụctheo hướng từ Tây sang Đông

- Thời gian Trái Đất tự quay 1vòng quanh trục là 24h

- Trái Đất tự quay quanh mộttrục tưởng tượng Trục này nốiliền hai cực của Trái Đất vànghiêng một góc 66°33'trên mặtphẳng quỹ đạo

học tập

Hoạt động 2.2: Tìm hiểu về Ở hai miền cực số ngày có ngày, đêm dài suốt 24 giờ

thay đổi theo mùa

a Mục đích: HS biết được khái niệm về

Trang 30

3 0

b Nội dung: Tìm hiểu Ở hai miền cực số ngày có ngày, đêm dài suốt 24 giờ thay đổi

Trang 31

GV:

1/ Ngày đêm luân phiên

Dựa vào hình 6.2, hình 6.3 và thông tin trong bài,

em hãy:

- Cho biết vị trí điểm A có luôn là ban ngày, còn

vị trí điểm B có luôn là ban đêm không? Tại sao?

- Trình bày hiện tượng ngày đêm luân phiên

nhau trên Trái Đất

2/ Giờ trên Trái Đất

Đọc thông tin trong bài và quan sát hình 6.4

, em hãy cho - Be mặt Trái Đất được chia làm bao

nhiêu mủi giờ?

- Việt Nam thuộc múi giờ thứ mấy?

- Múi giờ nước ta muộn hay sớm hơn so với giờ

GMT?

-Xác định múi giờ của các thành phố: Hà Nội,

Oa-sinh-tơn (Washington), Mát-xcơ-va (Moscow) và

1/ Ngày đêm luân phiên

Do Trái đất có dạng hình cầu và chuyển động tự quayquanh trục từ tây sang đông nên khắp mọi nơi trên Tráiđất đều lần lượt có ngày

và đêm

2/Giờ trên Trái Đất

- Chia bề mặt Trái Đất ralàm 24 khu vực giờ, mỗikhu vực có 1 giờ riêng gọi

là giờ khu vực

3/ Sự lệch hướng chuyển động của vật thể.

Sự chuyển động của Trái đấtquanh trục làm cho các vậtc/đ trên bề mặt trái đất đều

bị lệch hướng Nếu nhìnxuôi theo hướng chuyểnđộng thì:

Trang 32

3 2

tập

1 Sử dụng quả Địa Câu đê mô tả chuyên động tự quay quanh trục của TráiĐât

2 Hãy lập một sơ đồ hệ thong hoá kiến thức về hệ quả chuyến động tự quayquanh trục của Trái Đất

HS: lắng nghe

a Mục đích: HS biết được giải thích được những vấn đề có liên quan đến bài học hôm

nay

GV: Sảng nay, trước khi đến trường, Hoàng định gọi điện

hỏi thăm một người bạn ở nước Anh Thấy vậy, mẹ của

Hoàng đã khuyên bạn ấy hãy gọi vào thời điểm khác phù

hợp hơn

Theo em, tại sao mẹ của Hoàng lại khuyên như vậy? Em

hãy tư vấn cho Hoàng thời diêm phù hợp đê gọi điện hỏi

thăm bạn của mình

Trang 33

Bài 7: CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUAY QUANH MẶT TRỜI VÀ HỆ

- Mô tả được chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời: hướng, thời gian,

- Mô tả được hiện tượng mùa: mùa ở các vùng vĩ độ và các bán cầu

- Trình bày được hiện tượng ngày đêm đài ngắn theo mùa và theo vĩ độ

2 Năng lực

* Năng lực chung

- Năng lực tìm hiểu địa lí: Biết dùng quả Địa Cầu và mô hình hoặc hình vẽ Trái Đất

chuyển động quanh Mặt Trời để trình bày chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết cách thích ứng với thời tiết của từng mùa

3 Phẩm chất

- Trách nhiệm: Tôn trọng các quy luật tự nhiên: quy luật mùa, Yêu thiên nhiên, cảnh

vật các mùa

Trang 34

3 4

- Mô hình Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời

- Các video, ảnh về chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

hỏi

GV: “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng

Ngày tháng mười chưa cười đã toi ”

Câu tục ngừ trên đã rất gần gũi với người dân Việt Nam Nội

dung cùa nó the hiện một hiện tượng tự nhiên diễn ra hàng

năm ở nước ta, đó là hiện tượng ngày đêm dài ngắn theo mùa

Đây chỉnh là một hệ quả được sinh ra từ chuyển động của

Trái Đất quanh Mặt Trời Trong thực tế, hiện tượng này diễn

ra như thế nào trên Trái Đất? Còn hệ quả nào khác sinh ra từ

chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời?

Hoạt động 2.1: Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

a Mục đích:HS biết được quỹ đạo quay, hướng quay, thời gian của 1 vòng chuyển

động

b Nội dung: Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

c Sản phẩm: Bài thuyết trình, sản phẩm của HS

Trang 35

GV sử dụng quả Địa Cầu làm mẫu và đi chuyển quả

Địa Cầu quanh một “Mặt Trời” tưởng tượng hoặc

dùng mô hình Trái Đất chuyển động quanh

Mặt Trời cùng với hình 7.1 trong SGK để giảng dạy

HS quan sát và hoàn thành bảng kiến thức sau

+ Quỹ đạo chuyển động

+ Hướng chuyển động:

+ Thời gian Trái Đất quay quanh Mặt Trời hết 1 vòng

+ Góc nghiêng của trục Trái Đất khi tự quay quanh

trục và quay quanh Mặt Trời

I/ Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

+ Quỹ đạo chuyển động: hình elip gần tròn

+ Hướng chuyển động: từ tây sang đông (ngược chiều kim đồng hồi

+ Thời gian Trái Đất quay quanh Mặt Trời hết 1 vòng: 365 ngày 6 giờ (I năm)

+ Góc nghiêng của trục Trái Đất khi tự quay quanhtrục và quay quanh Mặt Trời: không

đổi, nghiêng so với mặtphẳng quỹ đạo một góc66độ33’

tập

Hoạt động 2.2: Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

a Mục đích: HS biết được tên các hệ quả và đặc điểm từng hệ quả của chuyển

động Trái Đất quay quanh Mặt Trời

b Nội dung: Tìm hiểu Hệ quả chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời

Trang 36

3 6

1/ Mùa trên Trái Đất

1 Dựa vào hình 1, 2 và thông tin trong mục

2, cho biết:

-Vào ngày 22 tháng 6, bán cầu Bắc đang là mùa

gì, bán cầu Nam đang là mùa gì Tại sao?

-Vào ngày 22 tháng 12, bán cầu Bắc đang là mùa

gì, bán cầu Nam đang là mùa gì Tại sao?

2 Dựa vào hình 2, nêu sự khác nhau về thời gian

diễn ra mùa của hai bán cầu Dựa vào hình 3, nêu

sự khác nhau về hiện tượng mùa theo vĩ độ

2/ Hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa

+ Ngày 22 - 6, Mặt Trời chiếu thẳng góc vào mặt

đất ở vĩ tuyến nào? Thời điểm đỏ, ngày dài hơn

đêm ở bản cầu Bắc hay bản cầu Nam?

+ Ngày 22 - 12, Mặt Trời chiếu thẳng góc vào

mặt đất ở vĩ tuyến nào? Thời điểm đó, ngày dài

hơn đêm ở bản cầu Bắc hay bản cầu Nam?HS:

Lắng nghe và tiếp cận nhiệm vụ

II/ HỆ QUẢ CHUYỂN ĐỘNG CỦA TRÁI ĐẤT QUANH MẶT TRỜI

1/ Hiện tượng mùa

- Trong quá trình chuyển độngMặt Trời, nửa cầu Bắc và nửacầu Nam luôn phiên chúc vàngả về phía Mặt Trời sinh ra cácmùa

- Sự phân bố ánh sáng, lượngnhiệt và các mùa ở 2 nửa cầutrái ngược nhau

- Người ta chia 1 năm ra 4 mùa:Xuân, Hạ, Thu, Đông

- Các mùa tính theo dương lịch

và âm - dương lich có khác nhau về thời gian bắt đầu và kếtthúc

2/ Hiện tượng ngày - đêm dài ngắn theo mùa

-Trong khi chuyển động quanhMặt trời Trái Đất có lúc ngả nửacầu Bắc,nửa cầu Nam về phíaMặt Trời

-Do đường phân chia sáng tối không trùng với trục TĐ,nên các địa điểm ở nửa cầu Bắc, nửa cầu Nam có hiện tượng ngày, đêm dài ngắn khác nhau theo vĩ độ (càng về hai cực càngbiểu hiện rõ)

Trang 37

học tập

1 Dựa vào hình 7.1, hãy cho biết các mùa xuân, hạ, thu, đông ở bán cầu Bắckẻo dài trong khoảng thời gian nào?

2 Khi các mùa ở bán cầu Bắc là xuân, hạ, thu, đông thì thứ tự mùa ở bán cầuNam diễn ra như thế nào

HS: lắng nghe

hôm nay

Trang 38

3 8

GV: Địa phương nơi em đang sinh Sống mỗi năm có mấy

mùa? Đó là những mùa nào? Thời gian moi mùa thường

kéo dài khoảng mấy tháng

Bài 8: THỰC HÀNH: XÁC ĐỊNH PHƯƠNG HƯỚNG

- Năng lực tìm hiểu địa lí: - Biết cách xác định phương hướng dựa vào la bàn hoặc quan

sát các hiện tượng tự nhiên - Biết quan sát và sử dụng các hiện tượng thiên nhiên phục

vụ cho cuộc sống hằng ngày

- Vận dụng kiến thức, kĩ năng đã học: Biết liên hệ thực tế để giải thích các hiện tượng,các vấn đề liên quan đến bài học; Liên hệ với Việt Nam nếu có

Trang 39

3 Phẩm chất

- Trách nhiệm: Gần gũi, gắn bó hơn với thiên nhiên xung quanh

1 Chuẩn bị của giáo viên: - La bàn

- Điện thoại thông minh có la bàn

- Tranh ảnh, video về tìm phương hướng trong thực tế

hỏi

GV: Trong cuộc sống, nhiều khi ' con người rơi vào nhũng

tình huống hết súc khó khăn, thậm chí nguy hiểm đến tính

mạng do bị mất phương huớng Đó là khi bị lạc trong rừng,

lênh đênh giũa đại duơng hoặc lạc lối giũa một vùng đất xa

lạ, Khi đó, xác định phương hướng ngoài

thục tế là một kĩ năng cần thiết để chúng ta có thể vượt qua

hiểm nguy

Hoạt động 2.1: Xác định phương hướng bằng la bàn

a Mục đích:

b Nội dung: Xác định phương hướng bằng la bàn

Trang 40

4 0

GV: giới thiệu la bàn cẩm tay và la bàn trong

điện thoại thông minh cho HS,

Sau đó, GV yêu cầu các HS làm việc theo nhóm

nhỏ sử dụng la bàn và yêu cầu HS

tìm phương hướng của một đối tượng cụ thể bằng

la bàn như xác định hướng cửa lớp,

hướng cổng trường giống yêu cầu trong SGK

- Dựa vào hình 8.1 và hình 8,2, em hãy cho

biết các hướng chỉnh trong la bàn

- Sử dụng la bàn đê xác định:

+ Hướng của phòng học (theo hướng nhìn thẳng

từ phía trong phòng ra ngoài qua cửa ra vào)

+ Hướng ngồi của học sinh (theo hướng nhìn của

học sinh từ chỗ ngồi về phía bảng)

+ Ghi kết quả và báo cáo

I/ Xác định phương hướng dựa vào việc dùng la bàn

1/ Hướng dẫn

-Kim nam châm làm băng kimloại có từ tính, thường có dạnghình thoi Đẩu kim bắc và đầukim nam có màu khác nhau đểphân biệt, đẩu kim bắc thường

học tập

Hoạt động 2.2: Xác định phương hướng dựa vào quan sát hiện tượng tự nhiên

Tiêu đề	Tại Sao Cần Học Địa Lí?
Người hướng dẫn	Lê Thị Hoài Hương
Trường học	THCS Nguyễn Huệ
Chuyên ngành	Địa Lý
Thể loại	bài giảng
Năm xuất bản	2022 2023

Định dạng
Số trang	122
Dung lượng	8,29 MB