Tiểu luận về Kinh doanh đa cấp

Kinh doanh đa cấp thực trạng và giải pháp . Trong bài này sẽ mang đến cho bạn đầy đủ kiến thức: Đa cấp là gì ? Thực trạng ? công ty đa cấp ? Và cả giải pháp cho vấn đề đa cấp PHẦN NỘI DUNG Chương 1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN 1.1 Đa cấp là gì ? Đa cấp là tên gọi của một kênh hay chiến lược phân phối hàng hóa thông qua một hệ thống gồm nhiều người tham gia và được chia thành các cấp, nhánh khác nhau. 1.2 Kinh doanh đa cấp là gì ? Bán hàng đa cấp hay kinh doanh đa cấp là hình thức bán hàng đa tầng nhằm đưa sản phẩm tới trực tiếp người tiêu dùng, thông qua mạng lưới người tham gia bao gồm nhiều nhánh, nhiều cấp. Trong đó, đối tượng tham gia sẽ được nhận khoản hoa hồng, tiền thưởng và cả những lợi ích về mặt kinh tế khác từ lợi nhuận của bản thân và những thành viên khác trong cùng một hệ thống. Chương 2. THỰC TRẠNG CỦA KINH DOANH ĐA CẤP HIỆN NAY 2.1 Lịch sử hình thành và hệ lụy của sự du nhập Ý tưởng nảy sinh từ gian khó Carl Rehnborg sinh năm 1887 tại St. Augustine, bang Florida, Hoa Kỳ, là con trai của một nhà kinh doanh kim hoàn người Mỹ gốc Thụy Điển. Ông khởi hành đến Trung Quốc vào năm 1915 và dành phần lớn thời gian cuộc đời mình tại đất nước này, và cũng chính nơi đây đã tạo cho ông cảm hứng về việc bổ sung dinh dưỡng từ thực vật.

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH

“ SINH VIÊN VỚI VẤN ĐỀ KINH DOANH ĐA CẤP

HIỆN NAY: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ”

NHÓM: H2SO4

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 09 năm 2021

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHIỆP THỰC PHẨM TP.HỒ CHÍ MINH

KHOA CHÍNH TRỊ - LUẬT

-o0o TÊN ĐỀ TÀI :

“ SINH VIÊN VỚI VẤN ĐỀ KINH DOANH ĐA CẤP

HIỆN NAY: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP.”

Giảng viên hướng dẫn:

Phan Quốc Thái

Chúng em xin cam đoan đề tài tiểu luận: “Sinh viên với vấn đề kinh doanh đacấp hiện nay: thực trạng và biện pháp.” do nhóm H2SO4 nghiên cứu và thực hiện

Chúng em đã kiểm tra dữ liệu theo quy định hiện hành

Kết quả bài làm của đề tài “Sinh viên với vấn đề kinh doanh đa cấp hiện nay:thực trạng và giải pháp.” là trung thực và không sao chép từ bất kỳ bài tập của nhómkhác

Các tài liệu được sử dụng trong tiểu luận có nguồn gốc, xuất xứ rõ ràng

(Ký và ghi rõ họ tên) Trưởng nhóm

Võ Văn Hải

Lời cảm ơn

Đầu tiên, nhóm chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại họcCông nghiệp Thực phẩm thành phố Hồ Chí Minh đã đưa môn học Kinh tếchính trị Mác-Lênin vào chương trình giảng dạy Đặc biệt, nhóm chúng em xingửi lời cảm ơn sâu sắc đến giảng viên bộ môn - thầy Phan Quốc Thái đã dạy

dỗ, truyền đạt những kiến thức quý báu cho nhóm chúng em trong suốt thờigian học tập vừa qua Trong thời gian tham gia lớp học Kinh tế chính trị Mác-Lênin của thầy, nhóm chúng em đã có thêm cho mình nhiều kiến thức bổ ích,tinh thần học tập hiệu quả, nghiêm túc Đây chắc chắn sẽ là những kiến thứcquý báu, là hành trang để nhóm chúng em có thể vững bước sau này

Bộ môn Kinh tế chính trị Mác-Lênin là môn học thú vị, vô cùng bổ ích và cótính thực tế cao Đảm bảo cung cấp đủ kiến thức, gắn liền với nhu cầu thực tiễncủa sinh viên Tuy nhiên, do vốn kiến thức còn nhiều hạn chế và khả năng tiếpthu thực tế còn nhiều bỡ ngỡ Mặc dù chúng em đã cố gắng hết sức nhưng chắcchắn bài tiểu luận khó có thể tránh khỏi những thiếu sót và nhiều chỗ còn chưachính xác, kính mong thầy xem xét và góp ý để bài tiểu luận của em được hoànthiện hơn

Nhóm chúng em xin chân thành cảm ơn !

MỤC LỤC

PHẦN MỞ ĐẦU 1

PHẦN NỘI DUNG 2

Chương 1 Một số khái niệm liên quan 2

1.1.Đa cấp là gì ? 2

1.2 Kinh doanh đa cấp là gì ? 2

Chương 2 Thực trạng của kinh doanh đa cấp hiện nay 2

2.1.Lịch sử hình thành và hệ lụy của sự du nhập 2

2.2 Thực trạng hiện nay của kinh doanh đa cấp 4

Chương 3 Giải pháp 11

3 1.Phía nhà nước, các cấp chính quyền. 11

3.2 .Phía cá nhân, cộng đồng. 14

PHẦN KẾT LUẬN 16

TÀI LIỆU THAM KHẢO 17

PHẦN MỞ ĐẦU

Thời gian gần đây rất nhiều phương tiện truyền thông thường đăng tải các thông tin về nhiều người dân tham gia mô hình kinh doanh đa cấp, đặt biệt là sinh viên với chiều hướng tiêu cực Dù rằng mô hình này đã không còn quá xa lạ với người dân Việt Nam khi nó đã du nhập vào nước ta một khoảng thời gian Nhưng lợi dụng vào nhu cầu, tâm

lý muốn tự chủ, cần thu nhập, cả tin, dễ lôi kéo, muốn khẳng định bản thân,…Cùng với những khoảng chi hoa hồng hấp dẫn mà rất nhiều sinh viên đã rơi và cái bẫy của đa cấp bất chính Và cũng từ đó đã mang lại cho các bạn sinh viên những hậu quả khôn lường, không chỉ ảnh hướng đến bản thân các bạn ấy mà còn ảnh hưởng đến cộng đồng, đến những khía cạnh sống khác Với mong muốn tìm hiểu rõ hơn về thực trạng hiện nay củakinh doanh đa cấp tại Việt Nam ( cách thức hoạt động, đối tượng nhắm đến, hậu quả mang lại,…) để đề ra những giải pháp cho thực trạng ấy Chính vì thế, nhóm chúng tôi đã đi vào tìm hiểu, nghiên cứu đề tài “ Sinh viên với vấn đề kinh doanh đa cấp hiện nay: thực trạng và giải pháp.”

Phương pháp nghiêm cứu:

+ Khảo sát ý kiến bằng bảng hỏi

+ Thống kê, phân tích, chọn lọc các tài liệu, báo cáo có liên quan

PHẦN NỘI DUNG

Chương 1 MỘT SỐ KHÁI NIỆM LIÊN QUAN

1.1 Đa cấp là gì ?

Đa cấp là tên gọi của một kênh hay chiến lược phân phối hàng hóa thông qua một

hệ thống gồm nhiều người tham gia và được chia thành các cấp, nhánh khác nhau

1.2 Kinh doanh đa cấp là gì ?

Bán hàng đa cấp hay kinh doanh đa cấp là hình thức bán hàng đa tầng nhằm đưa sảnphẩm tới trực tiếp người tiêu dùng, thông qua mạng lưới người tham gia bao gồm nhiềunhánh, nhiều cấp Trong đó, đối tượng tham gia sẽ được nhận khoản hoa hồng, tiềnthưởng và cả những lợi ích về mặt kinh tế khác từ lợi nhuận của bản thân và nhữngthành viên khác trong cùng một hệ thống

Chương 2 THỰC TRẠNG CỦA KINH DOANH ĐA CẤP HIỆN NAY

2.1 Lịch sử hình thành và hệ lụy của sự du nhập

Ý tưởng nảy sinh từ gian khó

Carl Rehnborg sinh năm 1887 tại St Augustine, bang Florida, Hoa Kỳ, là con trai củamột nhà kinh doanh kim hoàn người Mỹ gốc Thụy Điển Ông khởi hành đến TrungQuốc vào năm 1915 và dành phần lớn thời gian cuộc đời mình tại đất nước này, và cũngchính nơi đây đã tạo cho ông cảm hứng về việc bổ sung dinh dưỡng từ thực vật

Trong suốt thời gian sinh sống và làm việc tại Trung Quốc, ông đã rất ấn tượng với sựhiểu biết toàn diện về văn hoá và y học cổ truyền của người Trung Quốc Ông quan tâmđến sự cân bằng - trong triết lý Trung Quốc về âm và dương Với óc quan sát nhạy bén,Carl phát hiện ra sức khỏe con người phụ thuộc vào chế độ ăn phối hợp từ nhiều loạithực phẩm khác nhau, và trong cây cỏ thiên nhiên tồn tại rất nhiều dưỡng chất cần thiếtcho sức khỏe con người Điều này có thể được nhìn thấy trong triết lý của ông về chế độ

ăn uống cân bằng giữa việc sử dụng thực phẩm bổ sung cũng như nhận thức về sự cânbằng giữa con người và vũ trụ mà ông đã viết rất nhiều trong suốt cuộc đời sau này củamình Những ý tuởng của ông về sản phẩm bổ sung dinh duỡng được làm từ nguyênliệu thực vật được hình thành không chỉ trong một ngày mà là kết quả của nhiều nămquan sát và trải nghiệm

Năm 1927, Carl về Mỹ và bắt đầu thực hiện các ý tưởng của mình bằng cách chế biếncác chất bổ sung dinh dưỡng Các chất này có tác dụng bổ trợ cho sức khỏe con người.Ban đầu, do chưa có kinh phí để tiếp thị sản phẩm, ông đưa ra một ý tưởng mà đó có thể

là nguyên lý cơ bản cho ngành kinh doanh theo mạng sau này

Carl Rehnborg đề nghị các bạn và người thân của ông giới thiệu các sản phẩm bổ sungdinh dưỡng này cho người quen của họ, và nếu người quen của họ mua sản phẩm thìông sẽ trả một khoản hoa hồng cho người giới thiệu Cứ thế, với mô hình một giới thiệuhai, hai giới thiệu bốn, năm…hàng hóa càng bán được nhiều, những người giới thiệu

2

càng có lợi Khi mô hình này được triển khai, chính Carl Rehnborg cũng không thể ngờđược kết quả thành công ngoài sức tưởng tượng.

Đây chính là thời điểm đánh dấu sự ra đời của ngành kinh doanh theo mạng

Carl Rehnborg sáng lập ra công ty Vitamin Products Company năm 1935 Đến đầu năm

1940 ông đổi tên công ty thành Nutrilite Products, Inc theo tên sản phẩm và vẫn giữnguyên phương pháp tiêu thụ Theo đó, những nhà phân phối độc lập của ông tự tìmngười mới, chỉ cho người mới đầy đủ thông tin về sản phẩm và hướng dẫn cho ngườimới phương pháp xây dựng mạng lưới bắt đầu từ những người quen của mình Từ đó,

mô hình lan rộng, tạo thành đội ngũ phân phối đông đảo và chuyên nghiệp

Công ty đảm bảo cho tất cả nhà phân phối độc lập có đủ sản phẩm và nhận hoa hồngkhông chỉ dựa trên số lượng sản phẩm họ bán ra mà còn trả hoa hồng cho lượng sảnphẩm do những người trong mạng lưới của họ tiêu thụ được Những người tham giamạng lưới của công ty nhận được sự giúp đỡ hướng dẫn tận tình của người bảo trợ.Phương pháp phân phối hàng hoá của Carl Rehnborg được cho là cơ sở của phươngthức bán hàng đa cấp ra đời và phát triển

Sau một thời gian làm việc có hiệu quả với công ty Nutrilite Products, Inc và chứngkiến sự lớn mạnh vượt trội cũng như sức mạnh to lớn, đầy tiềm năng của mô hình kinhdoanh mới mẻ này, hai cộng tác viên của công ty là Rich DeVos và Jay Van Andel đãsáng lập ra công ty riêng của mình mang tên American Way Corporation, viết tắt làAmway Hiện nay Amway đã trở thành một trong những công ty bán hàng trực tiếphàng đầu thế giới hoạt động trên 100 quốc gia và vùng lãnh thổ

Ba làn sóng phát triển của bán hàng đa cấp

Đến đầu thập niên 70 của thế kỷ XX, sự phản đối của một số thành viên Liên bang Hoa

Kỳ (quy kết bán hàng đa cấp với cái gọi là "hình tháp ảo" - một hình thức kinh doanhbất hợp pháp) và bộ phận những người kinh doanh truyền thống đã tạo sức ép lớn lênkinh doanh đa cấp Vì vậy, các công ty kinh doanh đa cấp phải đương đầu với rất nhiềukhó khăn để khẳng định tính đúng đắn của mình, xứng đáng được Chính phủ và ngườidân công nhận đây là hình thức kinh doanh bình đẳng, tiến bộ, phù hợp với xu hướngphát triển của thực tiễn Sau thời gian dài đấu tranh, cuối năm 1979, Toà án thương mạiLiên Bang Hoa Kỳ công nhận phương pháp kinh doanh của bán hàng đa cấp không phải

là "hình tháp ảo" và được chấp nhận về mặt luật pháp Từ đó Bộ luật đầu tiên về kinhdoanh đa cấp đã ra đời tại Mỹ Từ năm 1940 đến 1979 chỉ có khoảng 30 công ty kinhdoanh theo mạng ra đời tại Mỹ, tạo thành làn sóng thứ nhất trong quá trình phát triểncủa kinh doanh theo mạng

Làn sóng thứ hai được tính từ khoảng năm 1979-1990, là thời kì bùng nổ của kinhdoanh theo mạng Hàng trăm công ty được thành lập mỗi ngày với hàng ngàn loại sảnphẩm phong phú

Làn sóng thứ ba là từ năm 1990, nhờ sự tiến bộ vượt bậc của công nghệ và truyềnthông, kinh doanh theo mạng mang màu sắc mới Các nhà phân phối thay vì phải hùngbiện hàng giờ và đi lại như con thoi giữa cả mạng lưới thì nay lại có thể đơn giản hoácông việc của mình nhờ vào điện thoại, internet Bất kỳ ai cũng có thể sử dụng thời

gian nhàn rỗi của mình để tham gia công việc và làm việc ở bất cứ đâu Các công ty bánhàng truyền thống như Ford, Colgate, Coca-cola và nhiều công ty nổi tiếng khác đã bắtđầu áp dụng phương pháp kinh doanh theo mạng để phân phối sản phẩm độc đáo củamình.

Đầu thế kỉ 21, kinh doanh đa cấp bắt đầu bước chân vào thị trường Việt Nam và đạttổng doanh thu không ngờ trong hai, ba năm đầu Tuy nhiên, sự phát triển ồ ạt theochiều rộng, chưa có giám sát chặt chẽ của cơ quan quản lý nhà nước thời gian đầu đãkhiến mô hình kinh doanh theo mạng tại Việt Nam bị biến tướng

2.2 Thực trạng hiện nay của kinh doanh đa cấp

2.2.1 Sự bùng nổ khi du nhập

Sự phát triển của kinh doanh đa cấp Đầu thế kỉ 21, bắt đầu vào thị trường Việt Nam.Ngày 31/03/2010, Hiệp hội bán hàng đa cấp Việt Nam (Vietnam MLMA) chính thức ramắt tại Hà Nội Hết năm 2012, đã có 78 doanh nghiệp kinh doanh đa cấp đăng ký kinhdoanh tại Việt Nam Có tới 90% doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh đacấp là kinh doanh thực phẩm chức năng, bên cạnh đó là các mặt hàng mỹ phẩm, dụngcụ trang điểm, quần áo thời trang, đồ gia dụng, dụng cụ thể dục thể thao, thiết bị vật lýtrị liệu

Kết quả của hoạt động kinh doanh đa cấp tại Việt Nam Tính đến hết năm 2011, có hơn

4400 mặt hàng phân phối theo mô hình kinh doanh đa cấp Hơn 1 triệu người tham giavào các công ty kinh doanh đa cấp trong và ngoài nước Kết quả Các công ty nướcngoài làm ăn có lãi và đóng góp nhiều cho Nhà nước và xã hội như: Công tyAmway,Herbalife,Oriflame

2.2.2 Sự thoái trào của hoạt động và sự vào cuộc của cơ quan chứ năng.

Tính từ giữa năm 2015 cho đến năm 2017, Bộ Công Thương đã xử phạt và buộc chấmdứt hoạt động không dưới 50 Công ty kinh doanh đa cấp Cho đến nay, nhiều doanhnghiệp (DN) đa cấp cũng đã bị cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra và thu hồi giấychứng nhận đăng ký kinh doanh đa cấp

Số lượng người tham gia bán hàng đa cấp cũng đã giảm rõ rệt so với năm 2015 Cụthể, cuối năm 2015 đến đầu năm 2016 có 67 DN được cấp phép bán hàng đa cấp.Nhưng đến cuối tháng 3 năm 2017 số lượng DN kinh doanh đa cấp đã giảm đi 30 đơn

vị tức giảm 45% Trong số đó, có 15 DN bị thu hồi giấy chứng nhận kinh doanh, 12

DN chủ động xin chấm dút hoạt động và 3 DN tạm ngừng hoạt động

Theo báo cáo của 37 DN đa cấp hiện còn hoạt động thì tổng số người tham gia bánhàng đa cấp tính tới thời điểm 2016 là 637.637 người (giảm 212.363 người) so với năm2015

Tổng doanh thu từ hoạt động kinh doanh đa cấp năm 2016 là khoảng 7.800 tỷ đồng (tức

là giảm khoảng 200 tỷ đồng so với năm 2015) Trong đó, doanh thu bán hàng đa cấpchủ yếu từ các sản phẩm thực phẩm chức năng (chiếm 59%) và mỹ phẩm (chiếm 24%)

4

Ngoài ra, doanh thu từ đồ gia dụng, quần áo thời trang, thiết bị các các sản phẩm kháclần lượt là 6,6%, 2%, 0,5% và 8,2%.

Lợi nhuận sau thuế của toàn ngành đạt 177 tỷ đồng (khoảng 2,2% doanh thu) Chỉ có11/37) doanh nghiệp thực hiện báo cáo tài chính có lợi nhuận dương Đáng chú ý là 1số

DN có doanh thu cao nhưng tỷ lệ lợi nhuận rất thấp (chỉ đạt khoảng từ 0,5 đến 3,8%)

- Tính từ đầu năm 2017 đến nay, Bộ Công Thương không ngừng rà soát, rút giấyphép hàng loạt các DN bán hàng đa cấp vi phạm quy định Nhất là từ sau khi Bộ kiểmtra 7 doanh nghiệp vào tháng 3 năm 2016 đã chỉ ra hàng loạt các sai phạm của DN kinhdoanh đa cấp lớn như Cty TNHH Thiên Ngọc Minh Uy, Cty TNHH Amway ViệtNam…

Bộ Công Thương cũng cho hay, các DN đa cấp trong ngành giảm mạnh, song, doanhthu toàn ngành chỉ giảm khoảng 2,5% Từ đó, có thể thấy phản ứng của toàn xã hội đốivới các hành vi đa cấp bất chính dường như không hề ảnh hưởng tới doanh thu toànngành này

Cụ thể là tổng số lợi ích kinh tế chi trả cho người tham gia bán hàng đa cấp đạt tới2.400 tỷ đồng và nếu ta chia cho gần 640 nghìn người tham gia hệ thống kinh doanh đacấp này thì thấy được thu nhập bình quân chỉ đạt 3,8 triệu đồng/người/năm

Con số này thực sự là không đáng kể và chỉ có 1 tỷ lệ nhỏ người bán hàng, còn lại hầunhư không tham gia Hiệu quả hoạt động của các DN kinh doanh đa cấp rất thấp: lợinhuận sau thuế trung bình là 2,2% và có trên 5% DN báo lỗ

Trên thực tế, hàng hóa đa cấp chủ yếu là các thực phẩm chức năng và mỹ phẩm Việcxác định giá trị thật của các mặt hàng này là rất khó, rất dễ xảy ra tình trạng giá bánhàng thoát ly giá trị cũng như giá trị sử dụng Chính vì vậy, người tiêu dùng cần hết sứclưu ý và chủ động tìm hiểu giá trị thực của các sản phẩm trước khi mua hàng

2.2.3 Mô hình hoạt động.

Bán hàng đa cấp bất chính hay hình tháp ảo là một hiện tượng biến tướng củaphương thức kinh doanh đa cấp, trong đó, lợi nhuận không thực sự được xuất phát từgiới thiệu sản phẩm mà từ việc tuyển dụng các thành viên mới Đối tượng làm việc củakinh doanh theo mạng là Sản phẩm, còn đối tượng của hình tháp ảo là tiền, cho dù nóthường được quy đổi thành sản phẩm, hay dịch vụ nhất định thì nó vẫn là hình tháp ảokhi số lượng sản phẩm tiêu thụ được sẽ luôn tương xứng với số người tham gia (đối vớihình thức chân chính, số lượng sản phẩm bán tùy thuộc vào khả năng nội tại của mỗingười) Khi đó, các công ty hình tháp ảo, sử dụng thuật ngữ "đa cấp" ám chỉ việc nhữngngười khởi xướng và phát động hệ thống (nằm ở đỉnh tam giác-kim tự tháp) lợi dụng vàbóc lột những thành viên bên dưới (đáy tam giác)

2.2.4 Mạng lưới phân bố và đối tượng nhắm đến.

Phân bố dày đặc trên khắp đất nước Việt Nam từ nông thôn cho đến thành thị, vàtoàn cầu Các trụ sở thường đặt tại các thành phố lớn như thành phố Hồ Chí Minh , HàNội…Và hoạt động chủ yếu trên mạng xã hộI, các tụ điểm cà phê

Đối tượng nhắm đến là các sinh viên mới lên thành phố và những người thiếu hiểubiết Ham muốn lợi nhuận và quyền lợi Không ít trường hợp đã bị kinh doanh đa cấpphi pháp lừa đến mứcc bán nhà, vay mượn khắp nơi Với số vốn ban đầu không nhiềunhưng lại được một phần lợi nhuận rất cao thì liệu có mấy ai không tham mà dính vào

đa cấp

2.2.5 Dấu hiệu nhận biết.

- Chủ yếu tập trung tuyển dụng

Khi bạn được giới thiệu về một doanh nghiệp bán hàng đa cấp, bạn cần quan sát cáchoạt động thường xuyên của doanh nghiệp đó Nếu doanh nghiệp đó chỉ chú trọng tổchức các buổi tuyển dụng mà không tổ chức đào tạo bán hàng cho nhà phân phối thìbạn cần cẩn trọng

Đối với một doanh nghiệp bán hàng đa cấp chân chính, việc tuyển dụng sẽ không có ýnghĩa gì, không mang lại lợi ích gì nếu những người được tuyển dụng không bán hàng.Bởi vì chỉ có bán hàng mới giúp hàng hóa được tiêu thụ, mang về doanh thu cho doanhnghiệp, và từ đó nhà phân phối được trả hoa hồng

6