(TIỂU LUẬN) TIỂU LUẬN môi trường và con người tìm về KHAI THÁC và TIÊU THỤ ĐỘNG vật QUÍ HIẾM tại VIỆT NAM

Hiện trạng đa dạng sinh học các loài động vật tại Việt Nam Việt Nam được ghi nhận là quốc gia có tính đa dạng sinh học ĐDSH cao với khoảng7.500 loài chủng vi sinh vật; 20.000 loài thực v

KHAI THÁC VÀ TIÊU THỤ ĐỘNG VẬT QUÍ HIẾM TẠI VIỆT NAM

KHOA KỸ THUẬT

BÀI TIỂU.LUẬN CUỐI KHOÁ

Môi trường và con người

NHÓM 19

Đề tài tìm về :KHAI THÁC VÀ TIÊU THỤ ĐỘNG VẬT QUÍ HIẾM TẠI VIỆT NAM

03 câu 4 Tìm tài liệu

Lê Trung Tuấn 2175103010

017 dung tìm câu 5Điều chỉnh nội

23 tìm tài liệu 4,5Làm mục lục

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên, nhóm em xin cảm ơn đến trường Đại học Văn Lang đã cho chúng

em cơ hội tiếp xúc với môn học này với những kiến thức môi trường con người và tiếp xúc với môn học môi trường và con người

Tiếp đến, chúng em cảm ơn đến cô Th.S Nguyễn Xuân Quỳnh Như đã tạo điều kiện giúp chúng em có những kiến thức xung quanh nhờ chủ đề cô đưa trong môn học này Cô đã cho chúng em những bài học hiệu quả, kiến thức bổ ích để phát triển đề tài cách đầy đủ nhất

Cuối cùng xin cảm ơn các thành viên đã cùng nhau hợp tác giúp đỡ nhau trong chủ đề đầu tiên môn học này

Xin chân thành cảm ơn

Mục lục

1 Hiện trạng đa dạng sinh học các loài động vật tại Việt Nam 2

VAI TRÒ: 3

 Vai trò của sự đa dạng các loài trong cân bằng sinh thái 4

 ở chiều hướng ngược lại động vật đóng 1 vai trò quan trọng trong nhiều lĩnh vực 6

A Đóng góp về y học: 6

B Lợi ích nông nghiệp: 7

C Nguồn cung cấp thực phẩm 7

D Điều tiết môi trường 7

E Giá trị kinh tế 7

2. Hiện trạng của vấn đề khai thác và tiêu thụ động vật quý hiếm tại Việt Nam: 8

2.1 Hiện trạng động vật quý hiếm trên toàn thế giới: 8

Trên thế giới: 8

Tại Việt Nam: 11

Số liệu ghi nhận: 14

2.2 Hiện trạng khai thác động vật quý hiếm trên toàn thế giới: 17

A Trên thế giới: 17

B Tại Việt Nam: 20

3 Phân tích nguyên nhân của sự suy giảm các loài( nguyên nhân do tự nhiên/nguyên nhân do con người) 23

3.1 Biểu hiện 23

3.2 - Nguyên nhân sự suy giảm các loài 23

4 Hậu quả của việc khai thác và tiêu thụ động vật quí hiếm 33

5 Các biện pháp bảo vệ các loài động vật quý hiểm, bảo tồn đa dạng sinh học 41

1 Tuyên truyền mọi người bảo vệ động vật quý hiếm 41

a Xây dựng các khu bảo tồn : 42

2 Ngăn chặn các hành vi buôn bán động vật trái phép 44

3 Bảo vệ rừng, bảo vệ môi trường sống của chúng 45

1 Dự án Phòng, chống buôn bán trái pháp luật các loài động, thực vật hoang dã: 46 2 Dự án Quản lý Rừng bền vững: 46

3 Dự án Bảo tồn đa dạng sinh học: 46

4 Dự án Bảo tồn các loài hoang dã: 46

5 Kiểm soát việc buôn bán, tiêu thụ các loài động vật hoang dã nguy cấp và phóng sinh các loài ngoại lai xâm hại 47

4 ĐDSH tiếp tục bị suy giảm, cân bằng sinh thái có nguy cơ bị ảnh hưởng: 48

6 Các hệ sinh thái tự nhiên bị thu hẹp diện tích tích do chuyển đổi mục đích sử dụng đất: 48

5 Tình hình vi phạm pháp luật về ĐDSH, bảo vệ rừng vẫn tiếp tục ở mức cao: 48 7 Các hệ sinh thái sông, hồ, đầm phá cũng đang bị khai thác quá mức, chịu áp lực nặng nề từ các dự án phát triển hạ tầng: 49

8 Bảo tồn động vật hoang dã : 49

6 Tuyên truyền 49

9 Giải pháp 50

10 Khu bảo tồn thiên nhiên: 50

11 Tuyên truyền: 51

LỜI MỞ ĐẦU

 Đa dạng sinh học có vai trò quan trọng trong việc phát triển kinh tế, xã hội và môitrường tại Việt Nam, là cơ sở đảm bảo an ninh lương thực; duy trì nguồn gen vật nuôi,cây trồng; cung cấp các vật liệu cho xây dựng và các nguồn nhiên liệu, dược liệu Tuynhiên trong những năm gần đây, đa dạng sinh học Việt Nam đang đối mặt với nhiều mối

đe dọa: Việc gia tăng dân số và mức tiêu dùng, thay đổi phương thức sử dụng đất, xâydựng nhiều cơ sở hạ tầng, khai thác quá mức tài nguyên thiên nhiên, sự du nhập của cácloài ngoại lai xâm hại, ô nhiễm môi trường và những tác động của biến đổi khí hậu….Báo cáo này, chúng tôi sẽ trình bày về hiện trạng đa dạng sinh học của Việt Nam để từ đóđưa ra các vấn đề ưu tiên trong quản lý đa dạng sinh học tại nước ta trong giai đoạn sắptới

1 Hiện trạng đa dạng sinh học các loài động vật tại Việt Nam

Việt Nam được ghi nhận là quốc gia có tính đa dạng sinh học (ĐDSH) cao với khoảng7.500 loài chủng vi sinh vật; 20.000 loài thực vật bậc cao trên cạn và dưới nước; 10.500loài động vật trên cạn; 1.000 loài cá nước ngọt; dưới biển có trên 7.000 loài động vậtkhông xương sống, khoảng 2.500 loài cá và xấp xỉ 50 loài rắn biển, rùa biển và thú biển.Tuy nhiên, trong những năm gần đây, tài nguyên ĐDSH của Việt Nam đang trên đà suygiảm do các áp lực từ biến đổi khí hậu và hoạt động của con người như chia cắt, thu hẹpcác sinh cảnh, phá rừng, ô nhiễm môi trường, săn bắt, khai thác hủy diệt và buôn bán tráiphép, không bền vững các loài động vật hoang dã Do đó, việc đưa ra các vấn đề ưu tiêntrong quản lý ĐDSH của Việt Nam là việc quan trọng cần thực hiện Các nội dung cầnthực hiện sau:

VAI TRÒ: Trong một hệ sinh thái, vật chất luân chuyển từ các thành phần này sangthành phần khác Đây là một chu trình tương đối khép kín Trong điều kiện bình thường,tương quan giữa các thành phần của hệ sinh thái tự nhiên là cân bằng

Cân bằng sinh thái không phải là một trạng thái tĩnh của hệ Khi có một tác nhân nào đócủa môi trường bên ngoài, tác động tới bất kỳ một thành phần nào đó của hệ, nó sẽ biếnđổi Sự biến đổi của một thành phần trong hệ sẽ kéo theo sự biến đổi của các thành phần

kế tiếp, dẫn đến sự biến đổi cả hệ sinh thái Sau một thời gian, hệ sinh thái sẽ thiết lậpđược một cân bằng mới, khác với tình trạng cân bằng trước khi bị tác động Bằng cách đó

hệ biến đổi mà vẫn cân bằng Trong quá trình này, động vật ăn cỏ và vi sinh vật đóng vaitrò chủ đạo đối với việc kiểm soát sự phát triển của thực vật

Khả năng thiết lập trạng thái cân bằng mới của hệ sinh thái là có hạn Nếu một thànhphần nào đó của hệ sinh thái bị tác động quá mạnh, nó sẽ không khôi phục lại được, kéotheo sự suy thoái của các thành phần kế tiếp, làm cho toàn hệ sinh thái mất cân bằng, suythoái hệ sinh thái càng đa dạng, nhiều thành phần thì trạng thái cân bằng của hệ sinhthái càng ổn định Vì vậy, các hệ sinh thái tự nhiên bền vững có đặc điểm là có rấtnhiều loài, mỗi loài là thức ăn cho nhiều loài khác nhau Ví dụ như: trên các cánh đồng

cỏ, chuột thường xuyên bị rắn, chó sói , chim, chuột, cáo săn bắt Bình thường sốlượng chim, trăn, chó , chuột cân bằng với nhau Khi con người tìm bắt rắn và chim thìchuột mất kẻ thù thế là chúng được dịp sinh sôi, nảy nở

Cân bằng sinh thái là trạng thái ổn định tự nhiên của hệ sinh thái hướng tới sự thíchnghi cao nhất với điều kiện sống Cân bằng sinh thái được tạo ra bởi chính bản thân hệsinh thái và chỉ tồn tại được khi các điều kiện tồn tại và phát triển của từng thành phầntrong hệ được đảm bảo và tương đối ổn định Con người cần phải hiểu rõ các hệ sinhthái và cân nhắc kỹ trước khi tác động lên một thành phần nào đó của hệ sinh thái đểkhông gây suy thoái, mất cân bằng cho hệ sinh thái

 Vai trò của sự đa dạng các loài trong cân bằng sinh thái

Đa dạng sinh học là yếu tố quyết định tính ổn định và là cơ sở sinh tồn của sự sống chotrái đất và của các hệ sinh thái tự nhiên Bởi vì nó cân bằng số lượng cá thể giữa các loài

và đảm bảo khống chế sinh học cho các loài với cá thể được tiếp nhận trong hệ sinh thái

Đa dạng sinh học có vai trò quan trọng trong duy trì sự sống của con người và mọi sinhvật khác Bởi vì nó cân bằng sinh thái được đảm bảo, sự chu chuyển Oxy và các nguyên

tố dinh dưỡng toàn trái đất Chúng giúp cân bằng sự ổn định và sự màu mỡ của đất và các

hệ sinh thái khác nói chung trên trái đất

Trong hệ sinh thái tự nhiên cũng như trong đời sống xã hội, động vật đóng một vai tròquan trọng, có tác dụng cân bằng sinh thái và là nguồn lương thực, thực phẩm cho đờisống con người Tùy đặc tính từng loài động vật mà mức độ ảnh hưởng trên có sự khácnhau nhưng xét về tổng thể, vai trò hay nói đúng hơn là quyền lợi của động vật cần đượcnhìn nhận, đánh giá đúng để phát triển bền vững

Hiện có khoảng 10 tới 15 triệu loài sinh vật sinh sống trên hành tinh của chúng ta.

Tất cả các cá thể sống đều là một phần của mạng lưới phức tạp, cân bằng một cách tinh vigọi là sinh quyển Ngược lại, sinh quyển của trái đất của tạo nên bởi vô số các hệ sinhthái – bao gồm các loài động thực vật và môi trường sống tự nhiên của chúng Không ai

có thể biết một cách đầy đủ các loài có tác động như thế nào tới nhau trong cùng một hệsinh thái nhưng sự biến mất của một loài sẽ gây nên phản ứng dây chuyền, ảnh hưởng tớirất nhiều loài khác Đặc biệt đối với các loài có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái thì sựtuyệt chủng của chúng có thể dẫn đến những hậu họa khó lường Các loài thực vật vàđộng vật tạo nên sự kỳ diệu trong thế giới hoang dã đều có vai trò cụ thể, đóng góp thiếtyếu cho cuộc sống con người như cung cấp lương thực, thuốc men, ô-xy, nước và cânbằng hệ sinh thái Khí hậu thay đổi dẫn tới môi trường sống thay đổi và các loài động,thực vật cũng phải thay đổi chu kỳ sinh trưởng và các đặc điểm cơ thể hoặc thay đổiđường di cư để thích nghi với môi trường mới, làm mất đi sự đa dạng sinh học Theo mộtnghiên cứu mới đây về đa dạng sinh học quốc tế, các nhà khoa học cảnh báo, hơn một

phần ba loài động vật trên thế giới có nguy cơ tuyệt chủng Ngoài 47.677 loài nằm trongdanh sách Ðỏ, một đánh giá có thẩm quyền nhất của các nước về các loài vật trên Trái đất

có nguy cơ tuyệt chủng và được đưa ra dựa trên nghiên cứu của hàng nghìn nhà khoahọc, hiện nay 17.291 loài đang bị đe dọa, trong đó 21% là động vật có vú, 30% động vậtlưỡng cư, 70% thực vật và 35% loài không xương sống Các loài động vật lưỡng cư lànhóm sinh vật bị ảnh hưởng nghiêm trọng nhất trên Trái đất với 1.895 trong số 6.285 loàinằm trong danh sách bị đe dọa Trong số này, 39 loài tuyệt chủng, 484 loài có nguy cơtuyệt chủng cao, 754 loài bị đe dọa và 657 loài không được bảo vệ Các nhà khoa họccảnh báo, thế giới không những lo ngại số loài vật có nguy cơ tuyệt chủng cao mà còn bị

đe dọa phá vỡ hoàn toàn hệ sinh thái Những con số trên báo động nguy cơ các loài sinhvật biến mất vĩnh viễn mặc dù các nhà lãnh đạo trên thế giới đều cam kết sẽ hành động đểđảo ngược xu hướng đó

này bị làm tổn hại trước khi lợi ích y học của chúng được biết đến thì những bí mật nàycũng sẽ biến mất theo

B Lợi ích nông nghiệp:

Nhiều loài sinh vật tưởng chừng như vô dụng cũng đang bắt đầu cho thấy những lợiích quan trọng trong ngành nông nghiệp Những người nông dân đang sử dụng côn trùng

và các loài động vật ăn sâu bọ để tiêu diệt sâu bọ gây hại cho mùa màng cũng như sửdụng các giống cây trồng chứa các độc tố tự nhiên đẩy lùi các loài côn trùng gây hại.Chúng được gọi là thiên địch và trong nhiều trường hợp, đây là biện pháp thay thế khôngnhững an toàn, hiệu quả mà còn thân thiện với môi trường và ít tốn kém hơn các loạithuốc hóa học tổng hợp

C Nguồn cung cấp thực phẩm

Theo ước tính có khoảng 80.000 loài thực vật có thể ăn được, trong số đó khoảng

dưới 20 loài đang cung cấp 90% lương thực cho toàn thế giới Nếu những loài chưa đượctận dụng còn lại được dự trữ hay bảo tồn thì con người sẽ có đủ thức ăn cho số dân đangkhông ngừng tăng lên

D Điều tiết môi trường

Nhiều sinh vật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc đánh giá chất lượng môi trường Ví dụ như sự sụt giảm nhanh chóng về số lượng đại bàng đầu bạc và chim ưng

vào giữa thế kỷ 20 là lời cảnh báo mạnh mẽ về mức độ nguy hiểm của DDT – một loạithuốc trừ sâu mạnh từng được sử dụng rộng rãi nay tích tụ lại trong mô của cơ thể độngvật (làm suy yếu khả năng sinh sản và cản trở quá trình ấp trứng thành công của các loàiđộng vật này) Những loài sinh vật có khả năng chỉ thị môi trường sẽ cảnh báo con người

về tác động của biến đổi khí hậu và các chất gây ô nhiễm tới môi trường.

E Giá trị kinh tế

Một số lợi ích từ các loài động thực vật là có thể đong đếm được bằng giá trị kinh tế.Theo Ban quản lý vườn quốc gia và động vật hoang dã bang Tesax, Hoa Kỳ, xem chim làhoạt động giải trí ngoài trời phát triển nhanh nhất, ước tính mỗi năm đóng góp khoảng

400 triệu đô la vào ngân sách của bang Nghiên cứu của Cục Bảo vệ Động vật hoang dã

và Thủy sản Hoa Kỳ cũng cho biết hoạt động quan sát môi trường tự nhiên – không chỉ

tính riêng hoạt động ngắm chim – đã thu về 85 tỉ đô la cho Hoa Kỳ trong năm 2001.Chính vì đa dạng sinh học có ý nghĩa rất quan trọng đối với đời sống các loài động vật và

sinh vật khác nên Việt Nam cần phải có những chính sách mới, để có thể cân bằng hệsinh thái

2 Hiện trạng của vấn đề khai thác và tiêu thụ động vật quý hiếm tại Việt Nam:

Tại Việt Nam, các loài động vật quý hiếm sẽ được đưa vào Sách Đỏ Việt Namphần Động Vật Sách Đỏ là danh sách các loài động vật quý hiếm, trong đó sẽ thể hiệnđược thực trạng của các loài động vật quý hiếm và cả những loài đã tuyệt chủng Thựctrạng đó diễn ra như thế nào? Dựa vào đó chúng ta có những định hướng và phương phápbảo vệ nó khỏi bờ vực tuyệt chủng

2.1 Hiện trạng động vật quý hiếm trên toàn thế giới:

Có tới hơn 75% loài động vật hoang dã trên thế giới được phân loại là hiếm

Trên thế giới:

 Bảo tồn động vật hoang dã là việc thực hành bảo vệ các loài động vật

hoang dã và môi trường sống của chúng Mục tiêu của việc này là để đảmbảo rằng giới tự nhiên sẽ được bảo vệ để che chở cho các thế hệ tương lai

và giúp loài người nhận ra tầm quan trọng của động vật hoang dã và môitrường hoang dã đối với con người và các loài khác nhau trên hành tinhnày

Nhiều quốc gia có các cơ quan chính phủ và các tổ chức, thiết chế dànhriêng cho bảo tồn động vật hoang dã, để hỗ trợ thực hiện chính sách đượcthiết kế để bảo vệ động vật hoang dã Nhiều tổ chức lợi nhuận độc lập cũnggóp phần thúc đẩy việc bảo tồn động vật hoang dã Ngày nay, bảo tồn độngvật hoang dã đã trở thành một thực tế ngày càng quan trọng do những tác

Các nỗ lực nhằm tăng cường bảo vệ những loài quan trọng như tê giác,voi, hổ, tê tê, ngoài việc đóng góp trực tiếp cho hoạt động bảo tồn các loàiđộng vật này còn mang ý nghĩa biểu tượng, tạo động lực cho việc bảo tồntất cả các loài động vật hoang dã khác, góp phần ngăn chặn các loại thảmhọa thiên nhiên, duy trì các dịch vụ sinh thái quan trọng đối với đời sống và

sự phát triển kinh tế-xã hội của cộng đồng người dân, địa phương, quốc gia

và quốc tế

 Vai trò: Động vật hoang dã là tài nguyên thiên nhiên vô cùng quý giá, gópphần quan trọng trong việc tạo nên sự cân bằng sinh thái, bảo đảm môitrường sống trong lành cho con người Vì vậy, tật cả phải có trách nhiệmbảo vệ động vật hoang dã, tạo môi trường sống cho các loài động vật nàyđược bảo tồn và phát triển

 Đa dạng sinh học: Hiện có khoảng 10 tới 15 triệu loài sinh vật sinh sốngtrên hành tinh Tất cả các cá thể sống đều là một phần của mạng lưới phứctạp, cân bằng một cách tinh vi gọi là sinh quyển Ngược lại, sinh quyển củatrái đất của tạo nên bởi vô số các hệ sinh thái bao gồm các loài động thựcvật và môi trường sống tự nhiên của chúng Sự biến mất của một loài sẽ gâynên phản ứng dây chuyền, ảnh hưởng tới rất nhiều loài khác Đặc biệt đốivới các loài có vai trò quan trọng trong hệ sinh thái thì sự tuyệt chủng củachúng có thể dẫn đến những hậu họa khó lường chẳng hạn như sói xámđược cho là một trong những loài động vật có vai trò quan trọng trong hệsinh thái Mỗi loài đều có những giá trị ẩn sâu bên trong Việc làm biến mấtmột loài sinh vật được ví như xé những trang giấy ra khỏi cuốn sách nhưngchưa kịp đọc

 Cân bằng môi trường: Nhiều sinh vật có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong

việc đánh giá chất lượng môi trường Ví dụ như sự sụt giảm nhanh chóng về

số lượng đại bàng đầu bạc và chim ưng vào giữa thế kỷ 20 là lời cảnh báomạnh mẽ về mức độ nguy hiểm của DDT là một loại thuốc trừ sâu mạnh từngđược sử dụng rộng rãi nay tích tụ lại trong mô của cơ thể động vật (làm suyyếu khả năng sinh sản và cản trở quá trình ấp trứng thành công của các loàiđộng vật này) Những loài sinh vật có khả năng chỉ thị môi trường sẽ cảnhbáo con người về tác động của biến đổi khí hậu và các chất gây ô nhiễm tớimôi trường

 Giá trị kinh tế: Một số lợi ích từ các loài động thực vật là có thể đong đếm

được bằng giá trị kinh tế Theo Ban quản lý vườn quốc gia và động vật hoang

dã bang Texas, Hoa Kỳ, xem chim là hoạt động giải trí ngoài trời phát triểnnhanh nhất, ước tính mỗi năm đóng góp khoảng 400 triệu đô la vào ngânsách của bang Nghiên cứu của Cục Bảo vệ Động vật hoang dã và Thủy sảnHoa Kỳ cũng cho biết hoạt động quan sát môi trường tự nhiên – không chỉtính riêng hoạt động ngắm chim – đã thu về 85 tỉ đô la cho Hoa Kỳ trongnăm 2001

 Phục vụ y học: Trong cuộc đấu tranh sinh tồn với những loài sinh vật khác,

nhiều loài động vật hoang dã đã tự tìm ra nhiều cách để kháng vi khuẩn vàcác tế bào gây ung thư Chúng có thể tạo ra các phân tử mới lạ mà các nhàhóa học chưa từng biết tới Việc tìm hiểu và nghiên cứu về đặc tính này củacác loài có thể giúp các nhà khoa học tìm ra những phương pháp chữa bệnhmới, hiệu quả Trong cơ thể của nhiều loài động thực vật còn chứa các chấthóa học hữu ích, phục vụ cho việc sản xuất dược phẩm Nhiều loại thuốckháng sinh, chất chống ung thư, thuốc giảm đau và thuốc chữa bệnh máu khóđông hiện nay có nguồn nguyên liệu là từ động vật hoang dã

 Di sản phi vật thể: Nhiều loài động vật hoang dã còn mang lại niềm cảm

hứng cho tác giả, nghệ sĩ và tất cả những ai quan tâm tới sự đa dạng của thếgiới tự nhiên Hàng loạt các triển lãm ảnh về các loài động vật hoang dã đãđược tổ chức trên toàn thế giới, thu hút sự chú ý của đông đảo dư luận Sựtồn tại của các loài động vật hoang dã trong tự nhiên đã ăn sâu vào tìèm thứccon người như một nét văn hóa ở nhiều quốc gia, vùng miền, dân tộc

đã làm số lượng động vật hoang dã giảm xuống đến tốc độ chóng mặt Một lượng lớn các loài động vật hoang dã trên trái đất đột nhiên biếnmất là vấn đề lớn, phức tạp mà mỗi quốc gia đang phải đối đầu Một sốlượng lớn các loài động vật hoang dã như voi, tê giác bị săn bắn đến mức sốlượng chẳng còn lại là bao nhiêu trên khắp thế giới Nếu những hành độngsăn bắn trái phép này còn tiếp diễn thì một ngày nào đó chẳng có voi, têgiác hoặc rùa Hiện tại, khoảng 1.556 loài được xác định là có nguy cơtuyệt chủng hoặc gần tuyệt chủng và cần được bảo vệ Các khu rừng nhiệtđới, nơi trú ẩn của một nửa số sinh vật hiện tồn tại trên trái đất cũng đang bịthu hẹp hàng trăm nghìn ha mỗi năm Vô số loài đã biến mất khi môitrường sống của chúng bị phá hủy

Nhu cầu tăng chóng mặt về sừng tê giác từ các nước châu Á, trong đó có Việt Nam, đang là động cơ của cuộc khủng hoảng săn bắn trái phéptại châu Phi và Nam Phi nói riêng Tính từ năm 2007, mức độ săn bắntrái phép đối với loài này tăng 5000% Tại Nam Phi, cứ mỗi ngày trôi

qua lại có thêm ít khoảng 3 cá thể tê giác bị giết hại Nạn săn trộm và buôn lậusừng tê giác ra nước ngoài ngày càng trở nên phổ biến để đáp ứng nhu cầugia tăng tại Việt Nam, nơi sừng tê giác được sử dụng như một loạithuốc y học cổ truyền Đặc biệt, sừng tê giác được một nhóm ngườitrong xã hội săn lùng ráo riết vì được coi là biểu tượng của quyền lực

đó có 6 loài được coi là đã tuyệt chủng trên lãnh thổ Việt Nam Đến năm 2007,

số loài bị đe dọa ngoài thiên nhiên được đưa vào Sách Đỏ Việt Nam tăng lên

418 loài, trong đó có 116 loài đang ở mức nguy cấp rất cao và 9 loài coi như đãtuyệt chủng, trong đó có: tê giác hai sừng bò xám heo vòi cầy rái cá cá sấu, , , , hoa cà hươu sao Việt Nam,

Các cuộc khảo sát, điều tra tại các vườn quốc gia, khu bảo tồn cũng chothấy số lượng cá thể nhiều loài động vật hoang dã giảm đáng kể trong thời gianqua, trong đó phải kể đến hổ, tê tê, voi, trâu rừng, dê núi, cầy, chồn, khỉ, voọc.Riêng với loài hổ, theo số liệu thống kê thì loài hổ sống trong các khu rừng ởViệt Nam giảm từ khoảng 1.000 con trước năm 1970 xuống còn 80 đến 100con vào năm 2005 Đầu năm 2010, số lượng này giảm xuống chỉ còn khoảng

30 con

Tê giác một sừng được ghi nhận ở nhiều nơi Lai Châu Mường Tè Mường ( , Lay), Sơn La Sông Mã ( ), và các vùng thuộc Trung Bộ Nam Bộ Đắk Lắk, : (ĐắkNông, Đắk Min Ea Súp Đồng Nai Nam Cát Tiên Bình Phước Bù Gia, ), ( ), (Mập), hiện nay các nơi này hầu như không còn Kể từ năm 1975, chính sáchđưa người từ miền Bắc vào Khu Kinh tế mới đã làm tăng dân số và thúc đẩyxuất khẩu các mặt hàng nông sản dẫn đến sinh cảnh của các loài động vậthoang dã và tê giác, bị phá vỡ Số lượng tê giác giảm đến 90% chỉ trong vòng

10 năm (1989-1999), chỉ còn lại vài dấu vết tại phía Tây Cát Lộc Dân số tăngnhanh, môi trường của tê giác bị thu hẹp, thay đổi, nguồn nước bị hạn chế, đềukhiến cuộc sống của tê giác thay đổi lớn

 Tính đặc trưng:

Đặc trưng đa dàng loài ở Việt Nam gồm Số lượng các loài sinh vật nhiều, sinh

khối lớn Tính bình quân trên 1 km lãnh thổ Việt Nam có gần 7 loài động vật, với2mật độ hàng chục nghìn cá thể Đây là một trong những mật độ đậm đặc các loàisinh vật so với thế giới Cấu trúc loài rất đa dạng Do đặc điểm địa hình, do phânhóa các kiểu khí hậu, cấu trúc các quần thể trong nội bộ loài thường rất phức tạp

Có nhiều loài có hàng chục dạng sống khác nhau Khả năng thích nghi của loài

cao Thích nghi của các loài được thực hiện thông qua các đặc điểm thích nghi củatừng cá thể, thông qua chuyển đổi cấu trúc loài Loài sinh vật ở Việt Nam nóichung có đặc tính chống chịu cao đối với các thay đổi của các yếu tố và điều kiệnngoại cảnh.

Nhìn chung, hệ động vật Việt Nam rất phong phú về chủng loại:

+ Hệ động vật trên cạn : gồm động vật ăn cỏ, đông vạt ăn lá cây, (bò tót

, voi, trâu rừng, hươu sao, hoẵng, nai, sơn dương, lợn rừng, tê giác), động vật

ăn thịt (mèo rừng, hổ, báo gấm, báo đen, trăn, cá sấu, chó rừng, tắckè) chim có tới 767 loại thuộc 20 bộ, 69 họ, 310 chi, trên 1.000 dạng chimkhác nhau trong đó có chim ăn thịt (diều hâu, đại bàng, cú), chim có lông đẹp(cộng, trĩ vẹt), vẹt mình xanh mỏ đỏ gà rừng, gà lôi, gà lôi trắng, cu xanh) Quýhiếm có chim yến ở các đảo núi đá ngoài biển cho tổ yến (yến sào) có giá trịkinh tế Nhiều côn trùng nhiệt đới Hệ động vật trên cạn là đối tượng săn bắtlấy thực phẩm, dược liệu xuất khẩu, thuần dưỡng và tạo cân bằng sinh thái.Quỹ WWF cho biết các loài động vật lớn được biết đến một cách rộng rãinhiều nhất cũng như bị săn bắn dữ dội nhất như voi Việt Nam, gấu ( gấu đen vàmật gấu hổ đông Dương và báo hoa mai Đông Dương cũng như các động vậtnhỏ như khác như các loài khỉ (trong chi Rhinopithecus), cácloài dơi, sóc bay, rùa và rái cá Loài bò sát như cá sấu, rắn và thằn lằn cũngđược báo cáo về tình trạng của chúng

+ Hệ động vật dưới nước: Có tới 2.000 loại cávới nhiều loại có giá trị kinh tế

cao như cá chim, cá thu, cá nhụ, cá đé, cá ngừ, cá đối, cá mối, cá phèn trong đóđặc biệt là đặc sản biển chim thụ, dé hơn 80 loại tôm (nhiều loại có giá trịnhư tôm he,tôm rảo, tôm càng xanh, tôm hùm),các loại cua, mực, ốc, trai, sò( sò huyết), bào ngư, hải sâm ,đồi mồi, cá vôi cá mập

Riêng Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng là nơi sinh sống của 113 loài thúlớn, nổi bật nhất là hổ và bò tót Việt Nam, loài lớn nhất thế giới, 302 loàichim, trong đó có 35 loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam và 19 loài nằm trongSách đỏ thế giới, 81 loài bò sát lưỡng cư (18 loài trong Sách đỏ Việt Nam và 6loài Sách đỏ thế giới), 259 loài bướm, 72 loài cá, trong đó có 4 loài đặchữu Việt Nam Năm 1996, ở đây có loài cá mới phát hiện ở Việt Nam Linhtrưởng có 10 bộ linh trưởng, chiếm 50% tổng số loài thuộc bộ linh trưởng ởViệt Nam, 7 loài nằm trong Sách đỏ Việt Nam, đặc biệt là yooc Hà Tĩnh, sao

la, mang Phong Nha-Kẻ Bàng được đánh giá là có hệ tự nhiên đa dạng trongcác vườn quốc gia và khu dự trữ sinh quyển quốc gia trên thế giới

Loài voọc ngũ sắc, loài linh trưởng quý hiếm đặc trưng của Việt Nam.

 Tính cấp thiết:

Riêng ở Việt Nam, thực trạng đang diễn ra ngày càng nghiêm trọng là nhiều loàiđộng vật hoang dã, quý hiếm, trong đó có loài đang có nguy cơ tuyệt chủng, đã vàđang bị săn bắt, buôn bán, xuất khẩu trái phép, thậm chí giết mổ làm món ăn đặcsản tại các nhà hàng, khách sạn, phục vụ thói quen tiêu xài lãng phí của một sốngười Do dễ dàng tiêu thụ với thu nhập cao đã tạo ra việc làm rất nguy hại và kíchthích một số người săn bắt, buôn bán trái phép loại hàng này bất chấp các quy địnhcủa Nhà nước về quản lý bảo vệ và phát triển động vật hoang dã, quý hiếm Năm

2017, Việt Nam đã bắt giữ được 483 vụ buôn bán, vận chuyển trái phép động thựcvật hoang dã, tịch thu 11.554 cá thể và 10.125 kg động vật hoang dã

Các quốc gia trong khu vực sông Mekong Mở rộng, kể cả Việt Nam, đã thất bạitrong việc đóng cửa các thị trường buôn bán động vật hoang dã Chính phủ ViệtNam thiếu nỗ lực trong việc ngăn chặn các lực lượng buôn bán và nhập lậu các sảnphẩm động vật hoang dã trái phép, từ nhiều năm nay diện tích rừng bị thu hẹp dotàn phá, cộng với nạn buôn bán động vật hoang dã phức tạp trên diện rộng dẫn đến

số lượng cá thể giảm nhanh chóng, nhiều loài có nguy cơ tuyệt chủng cao, tìnhtrạng khai thác, buôn bán, tiêu thụ động, thực vật hoang dã nguy cấp vẫn diễn rachưa kiểm soát được và có xu hướng gia tăng thời gian qua

Do việc săn bắt chim, thú rừng tuỳ tiện cùng với nạn đốt phá rừng đã phá hoạinghiêm trọng môi trường sống của nhiều loài động vật hoang dã, làm cho một sốloài trở nên hung dữ, gây ra những thảm hoạ đối với con người như: nạn voi dữ,lợn rừng phá hoại sản xuất; nạn chuột, châu chấu phá hoại mùa màng ở nhiều nơi.Trước tình hình nghiêm trọng nói trên, dư luận của quần chúng nhân dân, các cơquan thông tin đại chúng, các nhà khoa học đã nhiều lần lên tiếng, đòi hỏi phải cócác biện pháp hữu hiệu để bảo vệ và phát triển động vật hoang dã

Việt Nam vừa là điểm trung chuyển buôn bán ngà voi cho người tiêu dùng ởTrung Quốc và Mỹ để làm đồ trang sức và trang trí nội thất, vừa là nước tiêu thụsừng tê lớn Việc sử dụng và mua bán sừng tê giác là tội hình sự ở Việt Nam,nhưng nhu cầu tiêu thụ sừng tê rất lớn vì nhiều người xưa nay tin vào công dụngtrường thọ của loại sừng quý hiếm này, khó khăn nhất của Việt Nam là việc xửphạt loại tội phạm này chưa đủ sức răn đe.

Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức và còn hạn chế nhất địnhtrong việc nâng cao nâng lực, hoàn thiện thể chế; điều tra, truy tố tội phạm tronglĩnh vực này; thay đổi thói quen tiêu dùng các sản phẩm từ động vật, một trongnhững nguyên nhân gây nên sự suy giảm các loài nguy cấp ở nước ta thời gian qua

là do các chính sách, quy định pháp luật chưa đồng bộ, công tác bảo tồn Đa dạngsinh học nói chung và bảo tồn loài nói riêng chưa được quan tâm đúng mức Vấn

đề bảo vệ các loài hoang dã, nhất là các loài nguy cấp, quý, hiếm còn có sự chồngchéo về phân quyền, trách nhiệm quản lý, nhiều đối tượng đã lợi dụng việc gâynuôi thương mại để thực hiện buôn bán động vật trái phép, việc thắt chặt quản lýtrong vấn đề này là hết sức cần thiết

Từ năm 2008, các trại nuôi trên địa bàn Bình Dương đã gây nuôi sinh sản thànhcông một số loài động vật hoang dã quý hiếm như Hổ, Vượn, Vọoc, Nai cà tong,Công nội và một số loài có nguồn gốc nhập khẩu như Khỉ sóc châu phi, Ngựa vằn,Linh dương sừng xoắn, Linh dương sừng kiếm, Linh dương đầu bò, hà mã, hươucao cồ, có thêm một loài Báo hoa mai sinh sản thành công trong môi trường nuôinhốt Báo hoa mai vốn ít gặp trong thiên nhiên Việc nhân nuôi thành công các loàiđộng vật hoang dã tại các trại nuôi trên địa bàn Bình Dương đã góp phần quantrọng trong việc bảo tồn đa dạng sinh học, bảo tồn nguồn tài nguyên động vậthoang dã theo hướng phát triển bền vững

Ngày 23/7/2020, để bảo đảm thực thi nghiêm pháp luật về quản lý động vậthoang dã, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị 29/CT-TTg quy định về một sốgiải pháp cấp bách quản lý động vật hoang dã

Sách đỏ Việt Nam: Sách Đỏ Việt Nam là tài liệu thống kê danh sách các loàiđộng, thực vật quý hiếm và đang bị đe dọa hoặc có nguy cơ tuyệt chủng ở ViệtNam Đây cũng là căn cứ khoa học để Nhà nước ban hành các Nghị định, Chỉ thị

về việc bảo vệ và phát triển những loài động thực vật hoang dã ở Việt Nam Năm

1992, Sách Đỏ Việt Nam được công bố lần đầu tiên bởi Viện khoa học và Côngnghệ Việt Nam phối hợp với Liên minh Bảo tồn thiên nhiên Quốc tế (IUCN) Cácloài thú quý hiếm trong Sách Đỏ sẽ được cập nhật hàng năm để có cơ sở khoa họcđưa ra những biện pháp bảo tồn phù hợp

Số liệu ghi nhận:

 Chuột sóc: Ở một số nơi, sự tồn tại của chuột sóc có nguy cơ bị tận diệt, tại Anh,

số lượng chuột sóc đã suy giảm đáng kể Hàng năm, người Anh sử dụng máy

móc cắt đi rất nhiều hàng rào cây cối, nơi sinh sống của chuột sóc Ngoài ra docon người chặt bớt thực vật nên lũ chuột sóc thiếu cái ăn có thể đã chết đói trongkhi ngủ đông Theo tổ chức sứ mệnh của con người đối với các động vật có nguy

cơ tuyệt chủng (PTES) cần ít nhất hai năm kể từ năm 2012 cây cối ở vùng này mớimọc lại như cũ, tạo ra đủ thức ăn cho loài này

 Linh dương : Năm 1986, linh dương sừng thẳng Ả Rập, được phân loại "có nguy

cơ tuyệt chủng" trong danh sách đỏ IUCN, và vào năm 2011, chúng là loài độngvật đầu tiên được xác nhận lại như là một loài "dễ bị tổn thương" sau một thời gian

bị liệt kê vào danh sách những loài đã tuyệt chủng trong môi trường hoang dã.Tháng 6 năm 2011, linh dương sừng thẳng Ả Rập được liệt kê lại vào danh sáchloài dễ bị tổn thương bởi sách đỏ IUCN IUCN ước tính có hơn 1000 cá thể linhdương sừng thẳng Ả Rập trong tự nhiên, với 6000-7000 con trong điều kiện nuôinhốt trên toàn thế giới trong các vườn thú, bảo tồn, và các bộ sưu tập tư nhân Một

số trong số này ở trong các khu vực có hàng rào rộng lớn (chuyển vùng tự do), baogồm cả những con ở Syria (Al Talila), Bahrain, Qatar, and UAE

Còn loài linh dương sừng kiếm đã bị săn bắt gần như tuyệt chủng nhằm lấy cặpsừng Suy giảm quần thể bắt đầu do kết quả biến đổi khí hậu nghiêm trọng khiến

sa mạc Sahara trở nên khô cằn Quần thể phía bắc gần như mất đi trước thế kỷ thứ

20 Suy giảm quần thể phía nam tiến triển nhanh hơn khi người châu Âu bắt đầuđịnh cư khu vực và săn bắt linh dương lấy thịt, da và cặp sừng Chiến tranh thếgiới II và Nội chiến Tchad bắt đầu vào những năm 1960 được cho gây ra hậu quảloài bị sụt giảm nặng nề thông qua nạn săn bắn gia tăng nhằm cung ứng thựcphẩm

Vấn nạn động vật bị cán chết trên đường, cộng đồng người du mục sống gần

hố nước (nơi linh dương kiếm ăn mùa khô) và súng cầm tay phục vụ săn bắn dễdàng cũng khiến số lượng suy giảm IUCN liệt kê linh dương sừng kiếm vào danhsách loài tuyệt chủng trong khu vực tại Algerie, Burkina Faso, Tchad, AiCập, Libya Mali, Mauritanie,Maroc Niger, Nigerlia, Sénégal, Sudan, Tunisia vàTây Sahara, ước định loài này đã tuyệt chủng trong tự nhiên từ năm 2000 Báo cáođược trông thấy tại Tchad và Niger vẫn vô căn cứ, mặc dù những cuộc điều tra baoquát được thực hiện xuyên suốt Tchad và Niger từ 2001 đến 2004 trong nỗ lựcphát hiện linh dương tại dãy Sahel và hoang mạc Sahara Ít nhất cho đến năm

1985, 500 con linh dương sừng kiếm ước tính được sống sót tại Tchad và Niger,nhưng đến năm 1988, chỉ còn vài cá thể sống sót trong môi trường hoang dã

Loài linh dương nhảy.

 Loài hổ: Số lượng hổ trên thế giới giảm 95% trong vòng 100 năm qua, số lượng

trong tự nhiên ước tính chỉ còn khoảng 3.200 cá thể, giảm mạnh so với mức100.000 năm 1900 Tình trạng săn bắn trộm và mất môi trường sống đã tác độngđến loài động vật này Những nỗ lực ngăn chặn sự tuyệt chủng của loài hổ sẽ đượcđẩy mạnh trong năm 2010 sau khi Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới (WWF) đưa

hổ vào vị trí hàng đầu trong danh sách những loài động vật bị đe dọa Những nỗlựccủa cộng đồng quốc tế gồm những cam kết và ủng hộ của một số quốc gia vềbảo vệ hổ, sự thống nhất về Ngày Quốc tế Hổ như là một biểu tượng, việc thànhlập các Dự án hổ, cũng như thành lập khác khu vực bảo tồn hổ ở một số nơi.-Sốlượng hổ dao động từ khoảng 3.000 đến dưới 4.000 con hổ được cho là còn sốngtrong tự nhiên và so với trước đây là 10.000 cá thể Ngày nay, hổ chỉ còn tồn tại rải

rác trên khoảng 7% lãnh thổ mà trước kia chúng từng sống Hàng nghìn con khácđược cho rằng bị bắt giữ trên khắp Đông Nam Á Khoảng 5.000–6.000 bị nhốttrong khoảng 200 trung tâm nuôi giống tại Trung Quốc Trong khi chỉ còn chưa tới4.000 con tồn tại trong tự nhiên, kém xa số lượng bị nuôi nhốt trong các trang trại,

sở thú Hiện có hơn 5.000 con hổ đang bị nuôi nhốt tại Trung Quốc và khoảng1.450 con tại Thái Lan, 400 con tại Lào Ngoài ra, còn có nhiều vườn thú tư nhân

và những cá nhân tự nuôi hổ tại các nước, chủ yếu tập trung tại châu Á

Cốt lõi của nạn buôn bán, khai thác động vật hoang dã bất hợp pháp là nhu cầu

tăng cao lên chóng mặt cho một loạt các sản phẩm động vật hoang dã trên toànthế giới: gồm thịt rừng; nguyên dược liệu cho y học cổ truyền Trung Quốc (Đôngy); nhu cầu nuôi nhốt động vật, giam giữ, trưng bày những con thú nuôi độc lạ;nhu cầu làm đồ trang sức, nữ trang và các phụ kiện xa xỉ phẩm nhưsừng, ngà, nanh, vuốt; lấy lông thú hoang để sử dụng từ áo khoác cho đến trangphục truyền thống; và chiến lợi phẩm làm chiến tích săn bắn Số liệu thống kêhàng năm trên toàn thế giới chỉ ra hoạt động buôn bán động vật hoang đã tráiphép mang lại doanh thu từ 7 đến 24 tỷ USD

Việc buôn bán động vật hoang dã để cung cấp thịt rừng ngày càng nhiều dodân số tăng, con người ngày càng sinh sống lấn sâu vào những vùng miền hoang

dã hoặc sinh sống tập trung ở các vùng đệm thiên nhiên, từ đó không khó tránhkhỏi việc săn, bắn, mua bán các động vật hoang dã do tăng nhu cầu tiêu thụ và sửdụng, nhiều người phải tăng cường săn bắn để có thịt rừng bán lấy tiền Hoạtđộng buôn bán động vật hoang dã cũng ngày càng gia tăng do sự hiện đại hóa cáccông cụ hỗ trợ ngày càng cao, con người đã sử dụng các công cụ săn bắn, bẫy bắtngày càng hiệu quả hơn (đánh điện, súng săn, bẫy hiện đại) và các phương cáchsăn bắn cũng hoàn thiện hơn

Song song với đó thì khả năng tiếp cận với giới tự nhiên ngày càng được cải

thiện như hệ thống đường sá phát triển tạo thuận lợi trong việc trung chuyển, vậnchuyển động vật, có những con đường lớn xuyên qua những khu bảo tồn thuận lợi

về vị trí và mạng lưới giao thông, công nghiệp khai thác gổ phát triển, phát quang

đi những khu rừng rập rạp và làm người ta dễ dàng tiếp cận chỗ trú ẩn và săn bắtnhững con thú, cùng với đó là hệ thống chợ búa ngày càng phát triển trong đó baogồm cả những khu chợ tự phát là nơi kết nối cung cầu giữa người săn bắt vànhững người có nhu cầu tiêu thụ động vật hoang dã, những loại hình chợ này còn

là cửa ngỏ để đưa các loài động vật, sản phẩm động vật ra khỏi quốc gia, xuyênkhắp thế giới

bị giết và cuối cùng tiêu thụ mỗi năm ở châu Phi thông qua việc buôn lậu Nhiềuloài linh trưởng bị giết bởi những thợ săn rừng địa phương, những người cung cấpcho các thị trường chợ đen trên khắp châu Phi, châu Âu và Hoa Kỳ

 Nhu cầu về Đông y:

Phần lớn nhu cầu về sừng tê giác, xương hổ và các sản phẩm động vật khácphát sinh từ những quan niệm trong y học cổ truyền Trung Quốc, sử dụng các

thành phần này để điều trị các chứng bệnh sốt, bệnh gút và các bệnh khác và cáccông năng về cải thiện trong vấn đề sinh hoạt tình dục, bổ thận, tráng dương, tăng

cường sinh lực, cải thiện chuyện quan hệ tình dục theo quan niệm "ăn gì bổ nấy".

Các loại thuốc truyền thống của Trung Quốc được bào chế và tiêu thụ bởi hàngtrăm triệu người Nhiều người trong số các loại thuốc truyền thống Trung Quốckhông chữa được bất cứ điều gì, mặc dù nhu cầu cho họ tiếp tục mở rộng rấtnhiều và gây tổn hại cho động vật hoang dã

Sừng tê giác bị săn lùng vì được đồn đại là có các tác dụng tốt cho sức khỏe

và có khả năng chống lại chất gây ung thư Các tổ chức xuyên quốc gia buôn lậusừng tê giác chủ yếu tiêu thụ ở châu Á Sản phẩm vảy tê tê có nguồn gốc châu Á,được cho là chữa được nhiều bệnh trong y học cổ truyền Trung Quốc, một số nơi

có quan điểm cho rằng, thực phẩm được chế biến từ tê tê rất có lợi cho phụ nữnuôi con nhỏ mai rùa, vi cá mập cũng được xem là dược liệu quý Tuy nhiên, khi

sử dụng sừng tê giác và vảy tê tê, thực chất là người ta cũng chỉ tiêuthụ keratin (chất sừng), giống như ăn móng tay và tóc người

Nhung hươu (gạc chưa trưởng thành) là một thành phần phổ biến trong y

học cổ truyền Trung Quốc, và hươu sao ở Trung Quốc đã được thuần hóa từ lâu

để buôn bán nhung hươu, cùng với một số loài khác Ở Đài Loan, cả hươu saoĐài Loan Formosan và hươu sambar Formosan (Cervus unicolor swinhoei) đềuđược nuôi để lấy nhung Nhật Bản là quốc gia duy nhất ở Đông Á không nuôihươu sao để lấy nhung Những con hươu khác được nuôi để buôn bán nhung

hươu là hươu Thorold (Cervus albirostris), hươu đỏ Trung Á ( Cervus affinis)

và nai sừng tấm Mỹ (Cervus canadensis).

Nạn buôn bán tê tê là việc săn trộm, buôn bán trái phép tê tê, các bộ phậncủa tê tê, hoặc các sản phẩm có nguồn gốc tê tê Tê tê được cho là loài động vật

có vú bị buôn bán nhiều nhất thế giới, chiếm tới 20% tổng số buôn bán động vậthoang dã bất hợp pháp Theo IUCN, hơn một triệu con tê tê bị săn trộm trongthập kỷ trước năm 2014 Tê tê bị buôn bán chủ yếu là vảy của chúng, được cho là

để điều trị một loạt các bệnh tật trong y học cổ truyền Trung Quốc Thịt của tê têđược coi là một món ăn sang trọng ở Việt Nam và Trung Quốc

Công ước về buôn bán quốc tế các loài động vật có nguy cơ tuyệt chủng(CITES), điều chỉnh hoạt động buôn bán động vật hoang dã quốc tế, đã đưa ranhững hạn chế đối với thị trường tê tê từ năm 1975, và năm 2016, nó bổ sung tất

cả tám loài tê tê vào phụ lục I của nó, Động vật bị đe dọa tuyệt chủng Chúngcũng được liệt kê trong sách đỏ IUCN, tất cả đều có số lượng giảm và các tên gọikhác nhau, từ loài dễ tổn thương tới loài nguy cấp

 Nhu cầu về trang trí:

Ngoại trừ thịt rừng vốn được sử dụng như một nguồn thức ăn cung cấp đạm(protein) chính yếu của một số nền văn hóa và các sắc dân như đã nêu, tất cảnhững việc sử dụng động vật hoang dã bất hợp pháp này là nhu cầu háo danh,

khoe của, khoe mẽ, của con người, được thúc đẩy bởi mong muốn được thể hiện

là người giàu có, đại gia, thể thiện sự phiêu lưu hoặc thành công hơn những ngườikhác Nhiều sản phẩm động vật được dùng trưng bày, đồ trang trí, lưu niệm TạiTrung Quốc, nhu cầu tiêu thụ ngà voi chủ yếu đến từ tầng lớp trung lưu và thượnglưu ngày càng tăng, đồ chạm khắc, đũa, trang sức bằng ngà voi được xem như mộtcách thể hiện sự giàu có Phần lớn động vật hoang dã săn bắt lậu ở châu Phi đượcbán sang Đông Nam Á để tiêu thụ hoặc trang trí

Các sản phẩm mau bán được yêu cầu bởi ngành thương mại động vật bao gồmnguồn cung ứng các loài thú nuôi độc lạ, nguồn thực phẩm, nguyên liệu cho y học

cổ truyền, dùng làm quần áo trang phục, thuộc da và đồ trang sức làm

từ ngà, vây (vi), da, vỏ, vảy, mai, lông, sừng, móng, nanh, vuốt và các cơ quan nộitạng Nó có thể liên quan đến việc buôn bán các cá thể sống hoặc chết, các mô như

da, xương hoặc thịt hoặc các sản phẩm cụ thể khác Những sản phẩm này khi kếthợp với đồ nội thất khác sẽ hợp gu với những người sành điệu, nhiều tiền của,chẳng hạn như ở châu Phi người ta ưa chuộng lấy bàn tay của khỉ đột làm cái gattàn, ví dụ như con khỉ đột Digit của Dian Fossey nuôi đã bị bắt trộm và chặt đầu

và hai bàn tay bị lấy để làm gạt tàn

Biểu đồ này minh họa số lượng các loài đã tuyệt chủng theo ước tính thận trọng

nhất, so với ước tính cao nhất có thể về sự tuyệt chủng dự đoán mà không có sự can thiệpcủa con người ĐẠI HỌC STANFORD

B Tại Việt Nam:

 Nhu cầu về kinh tế:

Buôn bán động vật quý hiếm và các sản phẩm từ động vật quý hiếm như: cao,

móng, nanh, vảy, lông và da, mang lại giá trị khổng lồ

 Nhu cầu về thịt rừng:

Thịt rừng từ động vật hoang dã dùng để bồi bổ, duy trì sức khỏe và kéo dàituổi thọ do chúng có nhiều chủng loại phong phú, nhiều quan niệm dân gian rằngcác loài thú rừng tức động vật hoang dã nói chung thì sinh sống trong rừng sâu, ăn

lá thuốc quý, uống nước suối nguồn sạch như vật thịt chúng rất bổ dưỡng vàhương vị thơm ngon Theo nghiên cứu của Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên ViệtNam (ENV) năm 2013, trung bình cứ 10 cơ sở nhà hàng thì có đến 2 cơ sở buônbán thịt động vật hoang dã như những quán quảng cáo kiểu như "hương rừng".Ngoài ra, do lượng khách đi du lịch hàng năm lớn nên tiềm ẩn nhiều nguy cơ tiếptay cho hành vi này, khi du khách đòi hỏi những món ăn đặc sản hoặc mua cácmón đồ làm từ động vật hoang dã, các doanh nghiệp du lịch cần tuyên truyền,thuyết phục để du khách thay đổi hành vi của họ

Thịt tê tê được đánh giá là món ăn tinh tế ở các vùng của Trung Quốc và ViệtNam Ở Trung Quốc, thịt được cho là có giá trị dinh dưỡng đặc biệt tốt cho chứcnăng thận Tại Việt Nam, các nhà hàng có thể tính phí tới 330 USD / Kg thịt tê tê.Tại một nhà hàng ở Thành phố Hồ Chí Minh, tê tê là món đắt tiền nhất trong thựcđơn động vật hoang dã kỳ lạ, yêu cầu đặt cọc và thông báo vài giờ Nhân viên nhàhàng giết con vật trên bàn, ngay trước mặt thực khách, để chứng thực thịt tươisống Theo Dan Challender của nhóm chuyên gia tê tê quốc tế về bảo tồn thiênnhiên, "Thực tế việc buôn bán tê tê bất hợp pháp không làm giảm bớt mà thậm chícòn làm tăng độ hấp dẫn, bởi vì yếu tố này cho thấy bạn sống ngoài vòng luậtpháp."

 Nhu cầu về trang sức và trang trí:

Việt Nam vừa là điểm trung chuyển buôn bán ngà voi cho người tiêu dùng ở

Trung Quốc và Mỹ để làm đồ trang sức và trang trí nội thất Ở Việt Nam, có nghi

án ngà voi, sừng tê giác hàng chục tỷ đồng tuồn về Việt Nam, gồm hơn 65 kg sảnphẩm động vật hoang dã nghi là sừng tê giác và ngà voi Trong đó có 18 khúc ngàđộng vật trọng lượng trên 60 kg và 3 sừng động vật, một kg ngà voi là 2.100 USD,gần 46 triệu đồng Như vậy, nếu lô hàng trót lọt thì sẽ có giá trị đến hàng chục tỷđồng, vụ Vụ gần 3 tấn ngà voi, vẩy tê tê giấu trong hơn 500 thùng đầu cá được gói

kỹ, giấu trong lõi các thùng hàng đông lạnh tạm nhập tái xuất

Vụ 700 kg ngà voi có giá gần 30 tỷ đồng bị phát hiện trong các khúc gỗ theotàu về cảng Cát Lái Đây là lô ngà voi thứ tư bị bắt giữ trong vòng một tháng, hàngtrăm ngà voi được giấu trong các khúc gỗ rỗng ruột rộng 30–40 cm, dài hơn 2 m

và được chèn chặt bằng mùn cưa Nhìn bên ngoài, các khúc gỗ không có bất kỳdấu hiệu bất thường Số ngà voi được tìm thấy nặng khoảng 700 kg, ước tính giáthị trường gần 30 tỷ đồng Vụ hơn 500 khúc ngà voi trong những thùng hoa quả,đang được vận chuyển về Hà Nội tiêu thụ Vụ nhân viên kho tang vật Cục Hảiquan Hà Nội cùng đồng phạm đánh tráo đồ giả, rút ruột ngà voi thật bán thu gần 3

tỷ đồng với gần 240 kg ngà voi và hơn 6 kg sừng tê giác, bán thu lời bất chínhtổng cộng gần 3 tỷ đồng.

 Nhu cầu về Đông y:

Sừng tê giác được sử dụng trong y học cổ truyền châu Á (Trung Quốc và ViệtNam), và dùng làm đồ trang sức (cụ thể là cán dao găm) ở Yemen và Oman Sừng

tê giác có thành phần cấu tạo gồm keratin tương tự tóc và móng tay con người,hoàn toàn không có giá trị y học Tại Đông Nam Á và nhất là ở Việt Nam, ngườidân mài sừng tê giác pha với nước hay rượu để uống và tin rằng nó có thể dùng

để chữa bệnh Việt Nam cũng là nước tiêu thụ lậu sừng tê giác lớn nhất thế giới

Tê tê có một lớp vảy bảo vệ dày được tạo ra từ keratin, cùng một vật liệu tạonên móng tay của con người và sừng tê giác Tỷ lệ chiếm khoảng 20% trọnglượng động vật Khi bị đe dọa, tê tê quấn vào quả bóng, sử dụng cân như lớp giáp

để bảo vệ chống lại loài săn mồi Trong y học cổ truyền Trung Quốc, vảy được sửdụng cho nhiều mục đích khác nhau Chúng được làm khô và rang, sau đó đượcbán dựa trên các tuyên bố rằng chúng có thể kích thích sự cho sữa, giúp ráo nước

và giảm các bệnh ngoài da hoặc bại liệt Đến năm 2015, vảy tê tê được bảo đảmtheo một số kế hoạch bảo hiểm y tế ở Việt Nam Vảy tê tê có thể có giá hơn 3.000USD / kg trên thị trường chợ đen Việt Nam và Trung Quốc là hai quốc gia trungchuyển mua bán và tiêu thụ lớn nhất trên thế giới

 Hổ có tuổi thọ trung bình từ 20 – 26 năm Năm 1990, ước tính có khoảng100.000 con hổ hoang dã trên toàn thế giới, nhưng đến nay chỉ còn khoảng 3.200con Ở Việt Nam hiện nay, số lượng hổ hoang dã chỉ còn năm con Những giá trị,lợi ích kinh tế từ hổ và các sản phẩm từ hổ như: cao hổ cốt, bộ da hổ, pín hổ,móng, vuốt hổ đã khiến nhiều người nhìn nhận hổ như là một đối tượng kinhdoanh, hổ bị buôn bán trái phép chủ yếu sử dụng trong các loại sản phẩm đượccho là thuốc như cao hổ cốt, rượu hổ cốt Các sản phẩm từ hổ được cho là tốt chosức khỏe như: Bổ thận, tráng dương, giảm đau, trừ phong thấp làm mạnh gân cốt,,tăng cường sinh lý…Dùng để chữa các chứng đau nhức, tê thấp, đi lại khó khăn,chân tay co quắp, thoái hóa xương khớp, suy nhược cơ thể loãng xương…

 Nhu cầu về trang sức và tâm linh:

Các sản phẩm như Nanh hổ và vuốt hổ được cho là bùa hộ mệnh sau khi tẩm

trầm hương, Nanh heo rừng cũng được xem như bùa hộ thân giúp trừ tà, ngà voidùng chế tác trang sức,… từ những lòng tin vào tâm linh, tin rằng sản phẩm từ hổ,lợn rừng và voi có thể giúp tránh được xui rủi và gặp được nhiều may mắn, buônmay bán đắt… mà hàng trăm con hổ bị bắn mỗi năm để lấy móng vuốt, nanh,lông, và thịt xương để nấu cao hổ cốt Heo rừng bị săn bắn để lấy thịt và bẻ nanh,voi bị trộm ngà khiến voi bị tử vong vì khi bẻ trộm ngàm đi theo một phần xươnghàm để trọn vẹn cặp ngà làm vỡ xương sọ, nên voi đa phần bị chết sau khi bị lấy đicặp ngà

3 Phân tích nguyên nhân của sự suy giảm các loài( nguyên nhân

do tự nhiên/nguyên nhân do con người)

3.1 Biểu hiện

+ Thế giới đang phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng tồi tệ nhất của tình trạng tuyệt chủng và suy giảm loài Ở Tây Ban Nha và Bồ Đào Nha, loài Linh miêu Iberia (Lynx pardinus) đặc hữu hiện giảm xuống còn 84-143 cá thể - đang ở mức “cực kỳ nguy cấp”.

Còn loài mèo bắt cá (Prionailurus viverrinus) ở Nam Á từng được Sách đỏ của IUCNxếp ở mức “dễ bị tổn thương” nay đã nằm trong danh sách loài “nguy cấp” do các mối đedọa tới môi trường sống như ô nhiễm, sản xuất nông nghiệp, săn bắn quá mức và khaithác gỗ Tồi tệ hơn, các chuyên gia của Liên Hợp Quốc đã cảnh báo, loài người sẽ không

có cơ hội nhìn thấy cá trong các đại dương vào năm 2050 Theo điều tra, năm 1995 toànquốc có tới 39.671 khẩu súng các loại hiện đang sử dụng để săn bắn chim thú, bình quânmỗi thôn bản có 12 khẩu

+ Với số lượng người đi săn với những thứ vũ khí kể trên chưa kể đến các loại bẫythường dùng như: bẫy treo, bẫy kẹp, bẫy thòng lọng, bẫy sập, bẫy lồng, lưới nên sốlượng cá thể động vật rừng bị săn bắt khá cao Chỉ kể 18 loài động vật thuộc diện quíhiếm đã ghi trong sách đỏ Việt Nam, từ năm 1991-1995, đã có tới 8.964 cá thể bị săn bắt,bình quân hàng năm có tới 1.743 cá thể động vật quí hiếm bị săn bắt

3.2 - Nguyên nhân sự suy giảm các loài

+ Sự suy giảm và sự mất đi nơi sinh cư Sự suy giảm và sự mất đi nơi sinh cư có thể

do các hoạt động của con người như sự chặt phá rừng (kể cả rừng ngập mặn), đốtrừng làm rẫy, chuyển đổi đất sử dụng, khai thác huỷ diệt thuỷ sản , các yếu tố tựnhiên như động đất, cháy rừng tự nhiên, bão, lốc, dịch bệnh, sâu bệnh

+ Sự khai thác quá mức Do áp lực tăng dân số, sự nghèo khổ đã thúc đẩy sự khaithác quá mức tài nguyên sinh vật và làm giảm ĐDSH Đáng kể là tài nguyên thuỷsản ven bờ bị suy kiệt nhanh chóng Mặt khác, một số phương thức khai thác cótính huỷ diệt nguồn lợi thuỷ sản như nổ mìn, hoá chất đang được sử dụng, đặc biệtcác vùng ven biển

i côngnghiệp, chất thải từ khai khoáng, phân bón trong nông nghiệp, thậm chí chất thải đôthị Trong đó đáng lưu ý là tình trạng ô nhiễm dầu đang diễn ra tại các vùng nướccửa sông ven bờ, nơi có hoạt động tầu thuyền lớn

+ Ô nhiễm sinh học Sự nhập các loài ngoại lai không kiểm soát được, có thể gâyảnh hưởng trực tiếp qua sự cạnh tranh, sự ăn mồi hoặc gián tiếp qua ký sinh trùng,xói mòn nguồn gen bản địa và thay đổi nơi sinh cư với các loài bản địa

Là sự mất mát của các loài động vật trong một cộng đồng sinh thái Trongvòng 40 năm, số động vật hoang dã giảm đến 58% do các hoạt động của conngười, dự báo mức giảm này sẽ tăng lên 67% vào năm 2020 Tỉ lệ suy giảm các

loài trên toàn hành tinh đang ở mức vượt ngưỡng an toàn Động vật ở đồng

cỏ, thảo nguyên và cây bụilà những khu vực bị ảnh hưởng tồi tệ nhất, tiếp theo là

ở rừng rậm Nguyên nhân chính của hiện tượng suy giảm động vật là do sự tăngtrưởng dân và nhu cầu ngày càng tăng số của con người và Sựthay đổi khí hậu,những trận động đất hay các thảm hoạ thiên nhiên khác đều có thể gây suy thoái

đa dạng sinh học Tuy nhiên, thiên nhiên có thể tạo ra sự cân bằng trở lại Sự giatăng dân , ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu toàn cầu cũng là số những nguyên nhân gián tiếp tác động đến sự suy giảm của các loài, đặc biệt là các loài

động vật quý hiếm

+Nhìn chung, sự mất mát và sự suy giảm của các loài ở Việt Nam có thể phân biệt bởi 4 nhóm nguyên nhân cơ bản sau:

Sựsuygiảm và sự mất đi nơi sinh cư Sự suy giảm và

sự mất đi nơi sinh cư có thể do các hoạt động

của con người như sự chặt phá rừng (kể cả

rừng ngập mặn), đốt rừng làm rẫy, chuyển đổi

đất sử dụng, khai thác huỷ diệt thuỷ sản , các

yếu tố tự nhiên như động đất, cháy rừng tự nhiên, bão, lốc, dịch bệnh, sâu bệnh

Do áp lực tăng dân số, sự nghèo khổ đã thúc đẩy

sự khai thác quá mức tài nguyên sinh vật và làmgiảm ĐDSH Đáng kể là tài nguyên thuỷ sản ven

bờ bị suy kiệt nhanh chóng Mặt khác, một sốphương thức khai thác có tính huỷ diệt nguồn lợithuỷ sản như nổ mìn, hoá chất đang được sử dụng,đặc biệt các vùng ven biển

Ô nhiễm môi trường Một số HST ĐNN

bị ô nhiễm bởi các chất thải công nghiệp, chất

thải từ khai khoáng, phân bón trong nông

nghiệp, thậm chí chất thải đô thị Trong đó

đáng lưu ý là tình trạng ô nhiễm dầu đang diễn ra tại các vùng nước cửa sông ven

bờ, nơi có hoạt động tầu thuyền lớn

Sự nhập các loài ngoại lai không kiểm soát được, cóthể gây ảnh hưởng trực tiếp qua sự cạnh tranh, sự ănmồi hoặc gián tiếp qua ký sinh trùng, xói mòn nguồngen bản địa và thay đổi nơi sinh cư với các loài bảnđịa

*Nguyên nhân trực tiếp

+Khai thác, sử dụng không bền vững tài nguyên sinh vật:

- Khai thác gỗ: Trong giai đoạn từ 1986-1991, các lâm trường quốc doanh đã khaithác trung bình 3,5 triệu mét khối gỗ mỗi năm Thêm vào đó, khoảng 1-2 triệum3 gỗ được khai thác ngoài kế hoạch Số gỗ này nếu qui ra diện tích thì mỗi năm

bị mất đi khoảng 80.000 ha rừng Ngoài ra,, nạn chặt gỗ trái phép thường xảy ra ởkhắp nơi, kể cả ở các trong các khu rừng bảo vệ Hậu quả là rừng có chất lượng

bị cạn kiệt nhanh chóng

- Khai thác củi: Theo thống kê, trong phạm vi toàn quốc, hàng năm một lượng củikhoảng 21 triệu tấn được khai thác từ rừng phục vụ cho nhu cầu sử dụng tronggia đình Lượng củi này nhiều gấp 6 lần lượng gỗ xuất khẩu hàng năm (PhạmBình Quyền và nnk, 1999)

Như vậy, có thể thấy sự khai thác gỗ, củi mà không có kế hoạch trồng mới bù đắp

cả về số lượng diện tích cũng như chất lượng rừng với tính chất rừng nhiệt đớinhiều tầng thì diện tích rừng bị suy giảm không chỉ về diện tích mà còn bị suy