tràn dịch màng phổi

Slide 1 Tràn dịch màng phổi Bs Lê Hùng Giải phẫu Lá tạng dính với phổi Khoang giữa lá thành và lá tạng là khoang có thực Các nếp gấp của lá tạng tạo thành các khe Mô liên kết lỏng lẽo bên dưới lá tạng[.]

Tràn dịch màng phổi

Bs Lê Hùng

 Mô liên kết lỏng lẽo bên dưới lá tạng = khoang dưới màng phổi

Sinh lý

 Bình thường có 2-10 mL dịch trong khoang màng phổi

 Cứ mỗi giờ có khoảng 100 mL dịch hình

thành trong khoang màng phổi, chủ yếu là

từ lá thành

 Dịch khoang màng phổi được hấp thu chủ yếu qua lá tạng, bằng hệ thống bạch mạch

 Sự di chuyển của dịch từ khoang bụng qua ngả

cơ hoành hay bạch mạch

Phân loại tràn dịch màng phổi

Dịch thấm

  áp lực thủy tĩnh hay  áp lực thẩm

thấu

 Suy tim ứ huyết

 Giảm albumin huyết tương

 Xơ gan

 Hội chứng thận hư

Liên quan đến bên bị tràn dịch

 Hầu hết là bên trái

Tràn dịch dưới phổi

 Thường dưới 300-350 mL

 Tập trung ở đáy phổi, giữa lá tạng và lá thành

 Phần cao nhất của vòm hoành dịch

chuyển sang bên

 Hình ảnh bờ dẹp trên phim nghiêng

 Tăng khoảng cách giữa phình vị và đáy phổi

Tràn dịch màng phổi dưới phổi

Trên phim thẳng, phần cao nhất của vòm hoành bị dịch chuyển sang bên (bình thường nó ở giữa) Trên phim nghiêng, có một bờ dẹt nơi dịch gặp

Tù góc sườn hoành

 Bình thường có 2-10 mL dịch trong

khoang màng phổi

 Khi có >75 mL, góc sườn hoành sau

(thấy trên phim nghiêng) bắt đầu bị tù

 Khi có 200-300 mL, góc sườn hoành trên phim thẳng bị tù

Khi có khoảng 200-300 mL dịch trong khoang màng phổi, góc sườn hoành (bình thường nhọn, như trên phim bên phải) sẽ bị tù (phim bên

trái)

Góc sườn hoành P bình thường Góc sườn hoành T bị tù

Dấu hình chêm

 Ở giữa, tia X sẽ đi xuyên qua lớp dịch

màng phổi một quãng đường ngắn hơn so với hai bên

 Ở hai bên, dịch màng phổi, vì thế, sẽ có

đậm độ cản quang cao hơn ở giữa

 Sự tăng đậm độ cản quang ở hai bên sẽ

tạo ra dấu hiệu hình chêm

Dấu hiệu hình chêm

Ảnh hưởng của tư thế-hiệu ứng lớp

Ở tư thế ngữa, lớp dịch tập trung ở phía sau và tạo ra một hình mờ, đặc biệt ở phần dưới (thực tế BN ở tư thề đầu cao) Trong tư thế

vẫn ở đỉnh phổi trên phim đứng)

Tràn dịch dạng mảng

 Sự tích tụ dịch trong lớp mô liên kết

lỏng lẽo giữa phổi và lá tạng

 Thường không di chuyển theo trọng lực

 Thường xảy ra trong suy tim ứ huyết

hay di căn bạch mạch từ một khối u ác tính

Tràn dịch mảng

Tràn dịch mảng xảy ra

trong lớp mô liên kết

lỏng lẽo giữa phổi và lá

tạng

Thường xảy ra trong

suy tim ứ huyết hay di

căn bạch mạch từ một

khối u ác tính

Mờ nửa bên lồng ngực

 Khi dịch lấp đầy một bên lồng ngực, nó tạo ta hiệu ứng khối

 Tim và khí quản bị đẩy ra xa hình mờ

 Trong xẹp một bên phổi, tim và khí quản

bị kéo về phía hình mờ

Tràn dịch-tràn khí màng phổi

 Liên quan đến chấn thương, phẫu

thuật, dò phế quản-màng phổi

 Đặc trưng bởi mức nước hơi

Hình ảnh mức nước

hơi trong tràn

máu-tràn khí màng phổi

phải

Các điều quan trọng cần nhớ

 Dịch màng phổi có thể là dịch thấm hay dịch tiết

 Dịch màng phổi phải đạt đến 200-300 mL mới tạo ra dấu hiệu tù góc sườn hoành trên phim thẳng

 Dấu hình chêm là dấu hiệu cổ điển của tràn dịch màng phổi trên phim thẳng

 Tràn dịch màng phổi đẩy trung thất ra xa phía

bị tràn dịch

Chúc mừng!

Bạn đã hoàn tất

Bạn hiểu thế nào là tràn dịch màng phổi trên X-quang