Bài 25. Phản ứng oxi hoá - khử

ch­¬ng IV ph¶n øng oxi hãa khö Bµi 17 Ph¶n øng oxi ho¸ khö 2 tiÕt ( SGK Hãa häc 10 ban c¬ b¶n) Ch­¬ng IV ph¶n øng oxi hãa khö Bµi 25 Ph¶n øng oxi ho¸ khö Gi¸o viªn Tr­êng THPT moi (m) I §Þnh nghÜa 1)[.]

Bµi 25: Ph¶n øng oxi ho¸- khö

Gi¸o viªn:

Tr êng THPT

I §Þnh nghÜa :

1) §Þnh nghÜa vÒ chÊt khö, chÊt oxi ho¸ :

XÐt 2 ph¶n øng: Na + O2 2 Na2O (1)

2 FeO + C 2 Fe + CO2 (2)

C¸c b¸n ph¶n øng:

qu¸ tr×nh nh êng e (*): Na0 Na+1 + 1e

C0 C+4 + 4e

qu¸ tr×nh thu e (**): O0 - 2 e O-2

Fe+2 - 2 e Fe0

VËy: ChÊt oxi ho¸ lµ chÊt thu e ;

ChÊt khö lµ chÊt nh êng e

(NhËn thÊy: chÊt oxi ho¸ lµ chÊt cã sè oxi ho¸ gi¶m; chÊt

khö lµ chÊt cã sè oxi ho¸ t¨ng )



I §Þnh nghÜa :

2) §Þnh nghÜa sù khö, sù oxi ho¸ :

C¸c qu¸ tr×nh

qu¸ tr×nh nh êng e (*): Na0 Na+1 + 1e

C0 C+4 + 4e

qu¸ tr×nh thu e (**): O0 + 2 e O-2

Fe+2 + 2 e Fe0

+ NhËn thÊy: chÊt khö (Na, C) tham gia qu¸ tr×nh nh êng e; chÊt oxi ho¸ (O, Fe) tham gia qu¸ tr×nh thu e + VËy:

Sù oxi ho¸ (qu¸ tr×nh oxi ho¸) lµ qu¸ tr×nh nh êng e

Sù khö (qu¸ tr×nh khö) lµ qu¸ tr×nh thu e



I Định nghĩa :

3) : Định nghĩa phản ứng oxi hoá - khử :

Trong các phản ứng có sự cho nhận e (Vd: 2 Na + S Na2S) hay chỉ là sự góp e để tạo liên kết CHT phân cực, cặp e

chung bị hút về phía nguyên tử có dộ âm điện cao hơn, tức là không có sự cho nhận e một cách hoàn toàn.

(Vd: H 2 + Cl 2 2 HCl)

Gọi chung 2 hiện t ợng trên là sự chuyển e giữa các chất.

Vậy: phản ứng oxi hoá - khử là phản ứng hoá học trong đó có

sự chuyển e giữa các chất phản ứng, hay là phản ứng hóa

(khái niệm chất ở trên đ ợc hiểu theo nghĩa rộng: có thể là nguyên tử, phân tử hoặc ion).



I Định nghĩa :

 Trong cùng một phản ứng hoá học đồng thời diễn ra 2 quá trình trái ng ợc nhau đó là: sự khử và sự oxi hoá! Tức là

trong phản ứng oxi hoá- khử luôn có chất khử và chất oxi hoá tham gia

 Các phản ứng :

HNO2 HNO3 + 2NO + H2O (6)

NH4NO3 N2 + 2H2O (7)

Những tr ờng hợp nh phản ứng (6) gọi là phản ứng tự oxi hoá- khử; còn nh phản ứng (7) gọi là phản ứng oxi hoá- khử nội phân tử!

+ Bài tập củng cố: - Bài tập trắc nghiêm:

II Lập ph ơng trình hoá học của

phản ứng oxi hoá- khử:

 Cân bằng theo ph ơng pháp thăng bằng electron

 Nguyên tắc: tổng số e cho bằng tổng số e nhận

 Các b ớc tiến hành:

- B1: Xác định số oxi hoá của các chất chất oxi hoá,

chất khử

- B2: Viết các bán phản ứng của sự oxi hoá và sự khử

- B3: Tìm hệ số thích hợp cho chất oxi hoá, chất khử

- B4: Đặt các hệ số vào sơ đồ phản ứng hoàn thành

II Lập ph ơng trình hoá học của

phản ứng oxi hoá- khử:

 Vd: FeO + C Fe + CO2

- B1: Xác định số oxi hoá của các chất chất oxi hoá, chất khử:

Fe+2O + C0 Fe0 + C+4O2

- B2: Viết các bán phản ứng của sự oxi hoá và sự khử

Fe+2 + 2e Fe0

C0 C+4 + 4e

- B3: Tìm hệ số thích hợp cho chất oxi hoá, chất khử

2 Fe+2 + 2e Fe0

4 C0 C+4 + 4e

- B4: Đặt các hệ số vào sơ đồ phản ứng, hoàn thành

2 FeO + 2 C 4 Fe + 2 CO2

II LËp ph ¬ng tr×nh ho¸ häc cña

ph¶n øng oxi ho¸- khö:

Chó ý:

 HÖ sè cña qu¸ tr×nh khö lµ th ¬ng cña BCNN cña sè e nh êng vµ nhËn chia cho sè e nh êng

 HÖ sè cña qu¸ tr×nh oxi ho¸ lµ th ¬ng cña BCNN cña sè e

nh êng vµ nhËn chia cho sè e thu

II Lập ph ơng trình hoá học của

phản ứng oxi hoá- khử:

• Nếu có nhiều nguyên tố hay nhiều chất cùng tham gia

nh ờng hoặc nhận e thì gộp các bán phản ứng có cùng bản chất lại rồi làm t ơng tự nh các b ớc ở trên!

Vd: FeS2+ O2+ H2O Fe2(SO4)3+ H2SO4

•Nếu 1 nguyên tố có nhiều nguyên tử tham gia vào quá trình nh ờng hoặc nhận e thì phải nhân vào hệ số của các bán phản ứng số nguyên tử đó

Vd: Fe + Cl2 FeCl3

III.­ý nghÜa cña ph¶n øng oxi ho¸- khö

trong thùc tiÔn:



§Ó khö chua: bãn v«i:

v v

Tóm tắt lại nội dung bài học và bài

tập củng cố:

 Chất khử là chất nh ờng e, chất oxi hoá là chất thu e

 Quá trình oxi hoá là quá trình nh ờng e, quá trình khử là quá trình thu e

 Phản ứng oxi hoá- khử là phản ứng trong đó có sự thay đổi

số oxi hoá của một số nguyên tố Là phản ứng trong đó có

sự chuyển e giữa các chất

 Cân bằng phản ứng oxi hoá- khử bằng ph ơng pháp e

Bài tập củng cố:

Bµi tËp vÒ nhµ:

(trang 34 s¸ch BT Ho¸ häc 10.)