CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN LUẬT HIẾN PHÁP NƯỚC NGOÀI ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Thời gian làm bài 90 phút Sinh viên không được sử dụng tài liệu khi làm bài Mỗi đề thi gồm 5 câu nhận định và 2 câu lý t.
Trang 1CÂU HỎI ÔN TẬP MÔN LUẬT HIẾN PHÁP NƯỚC NGOÀI ĐẠI HỌC LUẬT THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
Thời gian làm bài: 90 phút Sinh viên không được sử dụng tài liệu khi làm bài
Mỗi đề thi gồm 5 câu nhận định và 2 câu lý thuyết
I Phần nhận định
Anh (Chị) hãy cho biết các nhận định sau đây là đúng hay sai và giải thích:
1 Quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp giống với Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Hội đồng Bảo hiến Pháp không giống với Tòa án Hiến pháp Đức Quyền khởi kiện giám sát Hiến pháp lên HĐBH của Pháp ban đầu chỉ thuộc về Tổng Thống sau này dần được tư pháp hóa mở rộng cho công dân CH Pháp cũng được quyền này còn ở Đức, quyền này được trao rộng rãi cho các bên tranh chấp trong vụ án cụ thể, một nhóm chủ thể nhất định theo quy định pháp luật (Tổng Thống, Thủ tướng, nhóm Thượng nghị sĩ, nhóm Hạ nghị sĩ nhất định) và từng cá nhân công dân Về thủ tục giám sát, HĐBH xem xét theo thủ tục hành chính mệnh lệnh, họp kín còn TAHP giám sát theo thủ tục
tố tụng Hiến pháp riêng độc lập với thủ tục thông thường Như vậy cả về quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của hai mô hình bảo hiến này hoàn toàn khác nhau
2 Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ 1787 đã chính thức trao cho hệ thống Toà án thẩm quyền tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến.
Trả lời:
Trang 2Nhận định sai Bởi Hiến pháp Hoa Kỳ 1787 không trao cho hệ thống tòa án thẩm quyền tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hàng là vi hiến Thời điểm làm Hiến pháp các nhà lập hiến Mỹ chưa nghĩ đến vấn đề này, Hiến pháp 1787 không có một điều khoản nào để cho Tối cao Pháp viện Mỹ được quyền tuyên bố đạo luật Nghị viên ban hành là vi hiến và từ chối áp dụng Tối cao pháp viện chỉ có quyền này từ năm 1803 trong vụ lệ nổi tiếng Mabury kiện Madison Phán quyết của Chánh án tối cao pháp viện đầu tiên của Mỹ John Macshall đã đặt nền móng kiến tạo cho Tòa án
Mỹ quyền tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành là vi hiến khi từ chối một thẩm quyền mà luật 1789 trao cho tòa án nhưng đổi lại ông tạo ra cho Tòa án Mỹ một thẩm quyền quan trọng hơn rất nhiều là tuyên bố một đạo luật do Nghị viện ban hành
là vi hiến
3 Quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ giống với Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Mỹ khác với TAHP của Đức Quyền khởi kiện lên hệ thống Tòa án Mỹ chỉ thuộc về các bên tranh chấp trong vụ án cụ thể còn ở Đức, quyền này được trao rộng rãi cho các bên tranh chấp trong vụ án cụ thể, một nhóm chủ thể nhất định theo quy định pháp luật (Tổng Thống, Thủ tướng, nhóm Thượng nghị sĩ, nhóm Hạ nghị sĩ nhất định) và từng
cá nhân công dân Về thủ tục giám sát, Mỹ không có thủ tục tố tụng Hiến pháp riêng
mà vụ việc Hiến pháp được giải quyết theo thủ tục tố tụng thông thường, còn Đức có thủ tục tố tụng Hiến pháp riêng độc lập với thủ tục tố tụng thông thường quy định trong Luật về Tòa án Hiến pháp Như vậy quyền khởi kiện và thủ tục giám sát Hiến pháp của Mỹ và Đức hoàn toàn khác nhau
4 Phương pháp bảo hiến của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ giống với Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp.
Trả lời:
Trang 3Nhận định sai Bởi vì hai phương pháp bảo hiến của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ không giống với Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp Mỹ bảo hiến theo phương pháp giám sát sau khi đạo luật được ban hành và giám sát cụ thể trong các tranh chấp trong vụ án cụ thể còn Pháp lại giám sát trước khi dự luật còn ở Nghị viên chưa ban hành, áp dụng và giám sát trừu tượng
5 Các phán quyết về Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa
Kỳ và Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức đều có giá trị chung thẩm và có
cơ quan cưỡng chế thi hành.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì các phán quyết của Tòa án Mỹ chỉ có giá trị đối với các bên trong tranh chấp và không có giá trị chung thẩm mà có thể bị kháng nghị lên Tòa
án cấp trên và cũng có cơ quan cưỡng chế vụ án thông thường Còn TAHP Đức, các phán quyết của thẩm phán có giá trị chung thẩm nhưng không có cơ quan cưỡng chế thi hành mà thi hành bằng chuyên môn, danh dự, uy tín của người ra phán quyết và bằng văn minh chính trị của các chủ thể trong đời sống chính trị Như vậy không phải tất cả phán quyết về Hiến pháp của hệ thống Tòa án Hợp chúng quốc Hoa Kỳ và Tòa
án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức đều có giá trị chung thẩm và có cơ quan cưỡng chế thi hành
6 Phương pháp bảo hiến của Tòa án Hiến pháp Cộng hòa Liên bang Đức giống với Hội đồng Bảo hiến Cộng hòa Pháp.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi Tòa án Hiến pháp Đức bảo hiến bằng phương pháp giám sát sau khi đạo luật đã ban hành và giám sát cụ thể trong các tranh chấp trong vụ án cụ thể tại tòa, giám sát trừu tượng khi có nghi ngờ về tính hợp hiến của các đạo luật Còn HĐBH tuy có giám sát trừu tượng nhưng lại thêm cơ chế giám sát trước và không có giám sát cụ thể hoàn toàn không giống với Đức Như vậy phương pháp bảo hiến của TAHP và HĐBH không giống nhau hoàn toàn
Trang 47 Trong các cuộc bầu bử Tổng thống Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, người trúng
cử Tổng thống luôn nhận được sự ủng hộ của số đông cử tri.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Mỹ theo cơ chế cử tri bầu ra đại cử tri và đại cử tri bầu Tổng thống qua ba giai đoạn Cuộc bầu cử Tổng thổng Mỹ tiến hành theo từng tiểu bang và mỗi bang có một số lượng đại cử tri nhất định tương ứng với số dân bang đó Trên thực tế, ứng cử viên Tổng thống nào chỉ cần được quá nửa số phiếu hợp lệ ở tiểu bang thì toàn bộ số lượng đại cử tri thuộc về ứng cử viên đó, đặc biệt khi thắng ở các bang lớn có số lượng đại cử tri nhiều Trong giai đoạn 2 khi cử tri đi bầu ra đại cử tri, các ứng cử viên đi vận động tranh cử ở các bang chỉ cần có chiến lược tranh cử hợp lý thì hoàn toàn có thể thắng cử Làm cho người trúng cử Tổng thống Mũy chắc chắn nhận được sự ủng hộ của số đông đại cử tri nhưng chưa chắc nhận được sự ủng hộ của
số đông cử tri Cụ thể trong lịch sử bầu cử Tổng thống Mỹ đã có 3 vị Tổng thống trúng
củ nhưng không đại diện cho số đông nhân dân Mỹ
8 Theo quy định của Hiến pháp Hợp chúng quốc Hoa Kỳ 1787, Tổng thống
là do cử tri trực tiếp bầu ra.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì theo Hiến pháp Hoa Kỳ 1787, Tổng thống do đại cử tri bầu ra qua cuộc bẩu cử 3 giai đoạn Cử tri Mỹ bầu ra đại cử tri và đại cử tri bầu ra Tổng thống Tuy nhiên trên thực tế, khi cuộc bầu cử đang ở giai đoạn 2 khi cử tri bầu
ra đại cử tri thì các ứng cử viên vận động tranh cử ở các bang và chỉ cần giành được quá nửa số phiếu hợp lệ của tiểu bang thì toàn bộ số lượng đại cử tri của bang thuộc về ứng cử viên đó Như vậy, trên thực tế cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ không khác gì bầu
cử trực tiếp nhưng theo Hiến pháp Mỹ 1787 ghi nhận đại cử tri bầu ra Tổng thống mà không phải do cử tri trực tiếp bầu ra
9 Thụy Sĩ là quốc gia điển hình cho chính thể đại nghị ở Châu âu lục địa.
Trả lời:
Trang 5Nhận định sai Bởi vì Thụy Sĩ không phải là quốc gia điển hình cho chính thể đại nghị ở Châu Âu lục địa Thụy Sĩ theo một chính thể riêng khác biệt với quyền lập pháp thuộc về QHLB ngoài nắm quyền làm luật còn có nhiều quyền khác như bầu ra HĐLB Quyền hành pháp giao cho HĐLB và do HĐQG bầu gồm 7 thành viên trong 7 lĩnh vực, nhiệm kỳ 7 năm, 1 năm 1 trong 7 người sẽ luân phiên thay nhau làm Chủ tịch HĐLB Mối quan hệ giữa lập pháp và hành pháp thể hiện thông qua cơ quan lập pháp
có quyền xét báo cáo chất vấn, phê bình và bỏ phiếu bất tín nhiệm với HĐLB nhưng chỉ nhằm mục đích nhắc nhở, cảnh cáo HĐLB không bao giờ bị lật đổ ngược lại Chủ tịch HĐLB không có quyền giải tán QHLB trước hạn
10 Theo Hiến pháp Liên bang Nga 1993, Tổng thống Liên bang có thể sử dụng quyền giải tán Đuma quốc gia trong mọi trường hợp.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Theo Hiến pháp Liên bang Nga 1993, Tổng thống Liên bang chỉ có thể sử dụng quyền giải tán Đuma quốc gia trong 3 trường hợp Thứ nhất, sau ba lần mà Đuma Quốc gia không chịu phê chuẩn ứng cử viên Thủ tướng do Tổng thống đề cử Thứ hai, trường hợp Đuma Quốc gia tuyên bố bất tín nhiệm Chính phủ, Tổng thống có thể chấp nhận cho Chính phủ từ chức hoặc đề nghị Đuma cho Chính phủ 3 tháng, nếu hết thời hạn này mà Đuma vẫn chưa ra quyết định thì Tổng thống có quyền hoặc cho chính phủ từ chức hoặc ký sắc lệnh giải tán Đuma Thứ ba, trường hợp Chính phủ tự chủ động đặt vấn đề tín nhiệm ra trước Đuma mà nhận được kết quả Đuma bất tín nhiệm
11 Theo Hiến pháp Liên bang Nga 1993, Toà án Hiến pháp là cơ quan có thẩm quyền kết tội và phế truất Tổng thống Liên Bang.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì theo Hiến pháp Liên bang Nga 1993 để kết tội và phế truất Tổng thống Liên Bang phải có sự tham gia của 4 cơ quan: Đuma Quốc gia Nga, Tòa án tối cao LB Nga, Tòa án Hiến pháp LB Nga, Hội đồng Liên Bang Nga (Thượng
Trang 6viện) Mỗi cơ quan có nhiệm vụ riêng Cho nên Tòa án Hiến pháp không phải cơ quan
có thẩm quyền kết tội và phế truất Tổng thống Liên Bang theo HP 1993
12 Chủ tịch Thượng viện Hợp chúng quốc Hoa Kỳ là Chủ tọa phiên đàn hạch Tổng thống tại Thượng viện.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Chủ tịch Thương viện Mỹ không là chủ tọa phiên đàn hạch Tổng thống tại Thượng viện mà là Chánh án Tối cao Pháp viện Mỹ
13 Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Cộng hòa Pháp thì Hạ viện yếu thế hơn so với Thượng viện.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Hạ viện Pháp do dân trực tiếp bầu ra thông qua hai vòng Một dự luật phải được hai viện thông qua nhưng nếu có bất đồng thì Uỷ ban hỗn hợp được thành lập do Chủ tịch Hạ viện làm chủ tịch Nếu hòa giải không thành thì Thủ tướng CH Pháp sẽ đề nghị Hạ viện chung quyết với tỷ lệ ít nhất 2/3 có mặt Ngoài ra tất cả các vấn đề liên quan đến thành lập Chính phủ, chất vấn, phê bình, lật đổ do Hạ viện quyết, Thượng viện không có quyền Do đó, xét tương quan lực lượng giữa hai viện thì Hạ viện có ưu thế hơn Thượng viện
14 Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Vương quốc Anh thì Hạ viện yếu thế hơn so với Thượng viện.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức Nghị viện của Vương quốc Anh thì Hạ viện hoàn toàn thắng thế và hoàn toàn áp đảo Thượng viện Do luật liên quan thuế khóa, tài chính,… chỉ trì hoãn dự luật của Hạ viện trong 1 tháng tại Thượng viện sau đó đương nhiên trở thành có hiệu lực bất chấp Thượng viện có đồng ý hay không; đối với các dự luật khác khi được Hạ viện thông qua thì Thượng viện có thể trì hoãn tối đa 1 năm, hết thời hạn luật đó đương nhiên có
Trang 7hiệu lực bất chấp Thượng viện có đồng ý hay không; Hạ viện có toàn quyền trong vấn
đề liên quan thành lập, chất vấn, lật đổ Chính phủ mà thượng viện không có quyền Như vậy ở Anh Hạ viện áp đảo Thượng viện chứ không hề yếu thế hơn
15 Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Hợp chúng quốc Hoa Kỳ thì Thượng viện yếu thế hơn so với Hạ viện.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Hợp chúng quốc Hoa Kỳ thì Thượng viện và Hạ viện ngang quyền nhau Điều này thể hiện ở việc một đạo luật muốn được thông qua phải có sự đồng ý ở
cả hai viện; Hạ viện nắm độc quyền về tài chính, tiền bạc, ngân sách còn Thượng viện độc quyền về nhân sự, vũ khí và đối ngoại Như vậy ở Mỹ Thượng viện ngang quyền với Hạ viện chứ không phải yếu thể hơn
16 Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu tổ chức của Nghị viện Nhật bản trên thực tế hiện nay thì Hạ viện hoàn toàn thắng thế so với Thượng viện.
Trả lời:
Nhận định đúng Bởi vì Xét về tương quan lực lượng giữa hai viện trong cơ cấu
tổ chức của Nghị viện Nhật bản trên thực tế hiện nay thì Hạ viện hoàn toàn thắng thế
so với Thượng viện Điều này thể hiện ở chỗ: một dự luật liên quan đến ĐUQT và ngân sách nếu Hạ viện thông qua và Thượng viện không đồng ý thì UB hỗn hợp được thành lập để hòa giải do Chủ tịch Hạ viện cầm đầu nếu không thành thì Hạ viện chung quyết; đối với các dự luật khác nếu có bất đồng thì UB hỗn hợp do Chủ tịch Hạ viện cầm đầu để hòa giải và không thành thì Thủ tướng Nhật Bản đề nghi Hạ viện chung quyết; trong vấn đề bầu Thủ tướng phải có sự đồng ý của quá bán mỗi viện tuy nhiên nếu không đạt được tỷ lệ này, mỗi viện sẽ bầu độc lập nếu thành 2 người khác nhau thì
UB hỗn hợp sẽ được thành lập do Chủ tịch Hạ viện đứng đầu, nếu không thành người
Trang 8được Hạ viện bầu sẽ là Thủ tướng; nếu Hạ viện bất tín nhiệm Chính phủ mà trong 10 ngày Thượng viện không ý kiến thì Chính phủ sẽ bị lật đổ
17 Các quốc gia tổ chức Nghị viện theo mô hình lưỡng viện thì cả Thượng Nghị viện và Hạ Nghị viện đều do cử tri trực tiếp bầu ra.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Các quốc gia tổ chức Nghị viện theo mô hình lưỡng viện thì không phải cả Thượng Nghị viện và Hạ Nghị viện đều do cử tri trực tiếp bầu ra Trường hợp Nghị viện Anh, Thượng viện không do dân trực tiếp bầu mà hình thành theo các cách thức như cha truyền con nối, do Nữ hoàng bổ nhiệm,…
18 Hiến pháp 1946 của Nhật Bản đã chính thức xác lập ưu thế của Thượng Nghị viện so với Hạ Nghị Viện.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Hiến pháp 1946 của Nhật Bản đã chính thức xác lập ưu thế của Hạ viện so với Thượng viện chứ không phải ưu thế cho Thượng viện
19 Theo Hiến pháp 1946 của Nhật Bản, Thủ tướng là do Hạ Nghị Viện bầu ra.
Trả lời:
Nhận định sai Theo Hiến pháp 1946 của Nhật Bản, Thủ tướng do cả hai viện bầu ra theo tỷ lệ quá bán mỗi viện Trường hợp không có ứng cử viện đạt được tỷ lệ này thì mỗi viện sẽ tiến hành độc lập bầu trong số 2 ứng cử viên có số phiếu cao nhất
và nếu bầu ra hai người khác nhau thì một UB hỗn hợp sẽ được thành lập do Chủ tịch
Hạ viện đứng đầu để hòa giải Nếu hòa giải không thành người được Hạ viện bầu sẽ thành Thủ tướng Như vậy theo Hiến pháp Nhật Bản Thủ tướng không chỉ do Hạ viện bầu
20 Trong chính thể đại nghị, trách nhiệm của Chính phủ trước Nghị viện là trách nhiệm pháp lý.
Trang 9Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Trong chính thể đại nghị, trách nhiệm của Chính phủ trước Nghị viện là trách nhiệm chính trị Bởi vì các nước này thực hiện kiểm soát Chính phủ theo cơ chế bất tín nhiệm mà cơ chế này đặt ra trách nhiệm chính trị không phải là trách nhiệm pháp lý với đặc điểm như: quy kết trách nhiệm trên cơ sở niềm tin, thông qua thủ tục bỏ phiểu, do Nghị viện tiến hành
21 Trong chính thể cộng hòa hỗn hợp, Nghị viện có quyền bất tín nhiệm tất
cả các thành viên của Chính phủ.
Trả lời:
Nhận định sai Bởi vì Trong chính thể công hòa hỗn hợp, Nghị viện chỉ có quyền bất tín nhiệm đối với các chức danh của Chính phủ thành lập trên cơ sở Nghị viện chứ không phải tất cả các chức danh của Chính phủ
22 Hợp chúng quốc Hoa Kỳ, Cộng hòa Pháp và Cộng hòa Liên bang Đức tiến hành luận tội Tổng thống theo một thủ tục giống nhau.
Trả lời:
23 Vương quốc Anh tổ chức Nghị viện theo mô hình lưỡng viện nhằm để dung hoà quyền lợi giữa bang lớn và bang nhỏ trong Nhà nước liên bang.
Trả lời:
Nhận định sai Vương quốc Anh tổ chức Nghị viện theo mô hình lưỡng viện không phải nhằm dung hòa quyền lợi giữa bang lớn và bang nhỏ trong nhà nước liên bang mà do lịch sử hình thành Nghị viện ở Anh Do nhu cầu mở rộng chiến tranh xấm lược và thuộc địa, Vua Anh triệu tập hội nghị gồm quý tộc và thị dân với mục đích tăng thuế và đóng góp thêm vào ngân sách nhưng bị những người này mặc cả để giành quyền làm ra luật lệ Ban đầu quy tộc và thị dân đồng ý họp chung nhưng sau này nảy sinh sự phân biệt đẳng cấp giữa quý tộc và thị dân nên họ tách ra họp riêng Dần dần
Trang 10những quý tộc này hình thành Qúy tộc viện (Thượng viện) và những thị dân này thành Thứ dân viện (Hạ viện) Như vậy, mô hình lưỡng viện của Anh hình thành trên đặc trưng lịch sử không phải qua việc dung hòa quyền lợi giữa các bang và Anh không phải nhà nước liên bang
II Phần lý thuyết:
1 Anh (Chị) hãy cho biết vai trò của Charles De Gaulle trong việc sáng tạo ra chính thể cộng hòa hỗn hợp?
Trả lời:
Vai trò của Charles De Gaulle trong việc sáng tạo ra chính thể cộng hòa hỗn hợp:
Năm 1958, sau khi lên làm tổng thống của nền cộng hòa thứ năm của Pháp, Charles De Gaulle đã thực thi những chính sách chấm dứt thời kỳ hoàng kim của nghị viện ở Pháp đồng thời sáng tạo ra nền cộng hòa hỗn hợp:
2 Anh (Chị) hãy giải thích vì sao nói với những sáng tạo của Charles De Gaulle trong bản Hiến pháp 1958 (khai sinh ra nền Cộng hoà thứ V của nước Pháp) đã đặt dấu chấm hết cho thời kỳ hoàng kim của Nghị viện
Trả lời:
Nói với những sáng tạo của Charles De Gaulle trong bản Hiến pháp 1958 (khai sinh ra nền Cộng hoà thứ V của nước Pháp) đã đặt dấu chấm hết cho thời kỳ hoàng kim của Nghị viện vì:
- Trước 1958 (1789-1958): Pháp trải qua 169 năm bất ổn triền miên do tư tưởng
đề cao Nghị viện, theo Đại nghị chế nhưng Đại nghị chế chỉ thành công ở nước Anh
do Anh theo cơ chế lưỡng đảng luôn có 1 đảng chiếm đa số ghế trong nghị viện và đảng đó đứng ra thành lập chính phủ, các Phó thủ tưởng, bộ trưởng đều là người cùng đảng với thủ tướng Tuy nhiên, đối với Pháp, Pháp là Quốc gia đa đảng không có