HIV/AIDS và giáo dục doc

Nếu không có những biện pháp phòng chống tích cực thì: Sẽ có những học sinh, sinh viên và các cán bộ khác trong ngành giáo dục và đào tạo bị ốm và chết vì AIDS Ngày càng nhiều học sinh s

vµ

gi¸o dôc

Lời nói đầu

Hiện nay, bốn vấn đề lớn toàn cầu đang đ-ợc toàn thế giới quan tâm và đang cùng nhau chung sức giải quyết là hoà bình, môi tr-ờng, HIV/AIDS và đói nghèo HIV/AIDS không đơn thuần là một vấn đề y tế mà còn là một vấn đề mang tính chất xã hội và phát triển HIV/AIDS - đại dịch của nhân loại đang đe dọa sức khoẻ và tính mạng của mọi ng-ời, đặc biệt là thế hệ trẻ, tác động nguy hại nghiêm trọng tới sự phát triển cũng nh- sự tồn vong của nòi giống và dân tộc ở một số quốc gia châu Phi, đại dịch đã c-ớp đi sinh mạng và làm suy giảm khả năng học tập, giảng dạy, làm việc của nhiều học sinh, sinh viên và cán bộ, giáo viên dẫn tới tình trạng thiếu hụt nhân lực trầm trọng cho ngành giáo dục và cho cả đất n-ớc

ở Việt Nam, phòng, chống HIV/AIDS ngày nay đ-ợc xem là nhiệm vụ cơ bản, cấp bách và lâu dài Ngày 17/3/2004, Thủ t-ớng Chính phủ đã phê duyệt Chiến l-ợc quốc gia phòng, chống HIV/AIDS đến năm

2010 và tầm nhìn 2020, trong đó khẳng định một trong những nhiệm vụ trọng tâm là đẩy mạnh công tác thông tin, giáo dục và truyền thông

Cùng với nỗ lực của các Bộ, ngành và đoàn thể trong cả n-ớc, từ năm 1991 đến nay, Bộ Giáo dục và

Đào tạo đã đ-a ra chủ tr-ơng và các giải pháp để thực hiện việc phòng, chống HIV/AIDS có hiệu quả Tuy vậy, tại các tr-ờng học còn thiếu nhiều nguồn lực, đặc biệt là các tài liệu định h-ớng cho công tác này Vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã phối hợp với Tổ chức Giáo dục, Văn hoá và Khoa học của Liên hợp quốc (UNESCO) biên soạn bộ tài liệu "HIV/AIDS và Giáo dục" Tài liệu này do văn phòng UNESCO khu vực tại Băng Cốc - Thái Lan và văn phòng UNESCO tại Hà Nội soạn thảo, đã đ-ợc sự góp ý của các chuyên gia về HIV/AIDS của ngành giáo dục và đào tạo và các cơ quan có liên quan ở Việt Nam

Trong tài liệu, ngoài các thông tin cơ bản về HIV/AIDS, còn có những nội dung tập trung vào việc phân tích ảnh h-ởng của HIV/AIDS đến hệ thống giáo dục và đào tạo, vai trò của công tác giáo dục phòng ngừa, vai trò của ngành giáo dục và đào tạo các cấp trong cuộc chiến phòng, chống HIV/AIDS và các biện pháp tăng c-ờng đáp ứng của ngành đối với công cuộc phòng, chống HIV/AIDS Những nội dung quan trọng nhất của tài liệu đã đ-ợc trình bày thành các nội dung tóm tắt để thuận tiện trong việc truyền thông phòng, chống HIV/AIDS

“HIV/AIDS và Giáo dục" là tài liệu có nhiều thông tin cần thiết cho các cán bộ quản lý, giáo viên các môn có liên quan trực tiếp đến HIV/AIDS và cho những cán bộ, giáo viên quan tâm đến công tác giáo dục phòng, chống HIV/AIDS, đặc biệt là mối liên quan giữa HIV/AIDS và nhiệm vụ Giáo dục

Bộ Giáo dục và Đào tạo tin t-ởng rằng, tài liệu này sẽ đóng góp đáng kể vào việc giáo dục phòng, chống HIV/AIDS trong ngành Xin chân thành cảm ơn sự tham gia tích cực, chủ động của toàn ngành, sự hợp tác chặt chẽ với các Bộ, ngành đoàn thể hữu quan, địa ph-ơng và sự hỗ trợ của bạn bè quốc tế Chúng tôi tin rằng chúng ta sẽ thành công trong công việc làm giảm nhẹ ảnh h-ởng của đại dịch HIV/AIDS đến ngành giáo dục và đào tạo

Trong quá trình biên soạn tài liệu chắc chắn sẽ còn nhiều thiếu sót Xin đ-ợc đón nhận sự đóng góp chân thành của tất cả cán bộ, giáo viên cũng nh- của bạn đọc

Thứ tr-ởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

“Không có giáo dục thì aids sẽ tiếp tục lan tràn,

Không kiểm soát đ-ợc AIDS thì không thực hiện đ-ợc giáo dục.”

Peter Piot, Giám đốc Điều hành UNAIDS

HIV/AIDS và Giáo dục

Bộ tài liệu tuyên truyền cho ngành giáo dục và đào tạo

Th-a Quí ông / Quí bà,

Nếu Quý vị sử dụng bộ tài liệu này, chắc hẳn quí vị là một cán bộ trung cao cấp hoặc là cán bộ đ-ợc giao trách nhiệm trong ngành giáo dục và đào tạo Có thể quí vị đã biết tình hình HIV/AIDS đang diễn ra nghiêm trọng tại khu vực châu á và Thái Bình D-ơng Nh-ng liệu quí vị cùng đồng nghiệp trong ngành có biết phải ứng phó một cách có hiệu quả với mối đe dọa này nh- thế nào không?

Bộ tài liệu tuyên truyền này do UNESCO và UNAIDS biên soạn để giúp quí vị và cán bộ trong ngành giáo dục và đào tạo ở khu vực Đông Nam á và Thái Bình D-ơng củng cố quyết tâm, nâng cao hiểu biết về ảnh h-ởng của HIV/AIDS và phối hợp hành động chống lại căn bệnh này Hệ thống giáo dục có vai trò quan trọng trong phòng chống lây nhiễm HIV/AIDS

Bộ tài liệu này bao gồm những thông tin về các vấn đề liên quan đến mối liên hệ giữa HIV/AIDS và công tác giáo dục và một bộ hình chiếu phần mềm vi tính powerpoint để trình bầy tr-ớc hội nghị Quí vị còn đ-ợc h-ớng dẫn tham khảo các nguồn t- liệu và công cụ hữu ích khác cho công tác của mình khi đ-ợc giao trách nhiệm đảm nhận nhiệm vụ cực kỳ khó khăn này

Mọi ng-ời đều biết rõ và thừa nhận giáo dục có thể làm đ-ợc rất nhiều việc để ngăn chặn lây nhiễm HIV/AIDS Cần chia xẻ và áp dụng những thực hành tốt nhất giữa các n-ớc trong khu vực Chúng tôi hy vọng rằng bộ tài liệu sẽ giúp quí vị thực hiện đ-ợc mục tiêu này

Xin cảm ơn quí vị đã tham gia phòng chống HIV/AIDS

Sheldon Shaeffer Giám đốc UNESCO Băng-cốc

Hiện nay nhiều ng-ời đã từng nghe nói đến HIV là từ viết tắt chỉ loại vi rút làm suy giảm hệ

miễn dịch ở ng-ời (Human Immunodeficiency

HIV/AIDS - đây là một chủ đề đ-ợc báo chí,

Virus) Khi một ng-ời bị nhiễm HIV, không có

phát thanh, truyền hình đề cập đến rất nhiều,

nghĩa là ng-ời đó bị AIDS

ngay cả ở những nơi công cộng nh- nơi họp chợ

hay ngoài đ-ờng phố Tuy nhiên, cũng có nhiều

AIDS là từ viết tắt tiếng Anh chỉ hội chứng suy

ng-ời không biết chính xác HIV/AIDS là gì

g i ả m m i ễ n d ị c h m ắ c p h ả i ( A q u i r e d

Nhiều ng-ời còn ch-a biết tự bảo vệ mình Hiện

Immunodeficiency Syndrome) Sau khi bị nhiễm

t-ợng hiểu sai về HIV/AIDS còn rất phổ biến

vi rút, ng-ời nhiễm HIV trông bề ngoài vẫn khoẻ Ngoài ra, giữa hiểu biết với thực hành vẫn còn

mạnh nh- ng-ời bình th-ờng trong một thời gian cách xa nhau rất nhiều, bởi vì nhiều ng-ời vẫn

dài Sau một quá trình, vi rút gây bệnh sẽ giết không làm theo những điều đã đ-ợc học về mặt

hoặc phá hoại các tế bào trong cơ thể ng-ời

lý thuyết

nhiễm, huỷ hoại khả năng miễn dịch của cơ thể và làm cho cơ thể trở nên suy yếu không đủ khả năng chống chọi các bệnh lây nhiễm thông th-ờng và các bệnh khác Ng-ời mắc AIDS th-ờng chết vì những căn bệnh không gây nguy hiểm đối với những ng-ời có hệ miễn dịch bình th-ờng

Tại một số n-ớc trên thế giới đã có ph-ơng pháp điều trị y tế có thể làm chậm tốc độ gây suy giảm miễn dịch của vi rút HIV Ngoài ra còn có nhiều ph-ơng pháp khác có thể ngăn ngừa thậm chí chữa khỏi những bệnh liên quan đến AIDS

Đối với một số bệnh khác, nếu đ-ợc phát hiện sớm sẽ có nhiều cơ hội lựa chọn ph-ơng pháp

điều trị và chăm sóc dự phòng Tuy nhiên, hiện nay vẫn ch-a có thuốc điều trị HIV mà chỉ có thể làm chậm tốc độ phát triển của HIV mà thôi

HIV/AIDS không phân biệt đối t-ợng Bất cứ ai Nhằm có cách đối phó hiệu quả với bệnh dịch cũng có thể mắc bệnh không kể tuổi tác, quốc HIV/AIDS, mọi ng-ời cần phải đ-ợc trang bị tịch, giới tính hay địa vị xã hội.

kiến thức cơ bản về căn bệnh này Mọi ng-ời

HIV là vi rút lây truyền qua bốn loại dịch tiết cũng cần phải làm chủ kỹ năng cần thiết để tự

của cơ thể, đó là máu, tinh dịch, dịch âm đạo và bảo vệ mình khỏi bị lây nhiễm HIV

sữa mẹ HIV chỉ có thể lây truyền khi những loại

* Sống chung với ng-ời

nhiễm HIV không bị lây bệnh.

dịch kể trên của ng-ời nhiễm xâm nhập vào máu Tình Hình hiv hiện nay

của ng-ời ch-a bị nhiễm HIV

Năm 2002, toàn thế giới có 42 triệu ng-ời lớn và trẻ em nhiễm HIV/AIDS

đ Quan hệ tình dục không an toàn với ng-ời

khác giới hay đồng giới bị nhiễm HIV - bất

Tuy nhiên, Ch-ơng trình Phối hợp Phòng

kể tiếp xúc theo đ-ờng âm đạo, qua

chống AIDS của Liên Hợp Quốc (UNAIDS) miệng hay hậu môn là cách thức lây

cảnh báo dịch bệnh AIDS vẫn đang ở trong nhiễm phổ biến nhất

giai đoạn đầu Tỷ lệ nhiễm HIV đang leo

đ Dùng chung bơm kim tiêm không đ-ợc tiệt

thang tới mức cao hơn so với dự báo ở những trùng với ng-ời nhiễm HIV (ví dụ: tiêm

quốc gia bị dịch trầm trọng nhất HIV đang chích ma túy hoặc ở các cơ sở y tế) cũng

tiếp tục lan nhanh sang các nhóm dân c- mới

có thể dẫn tới lây nhiễm, bất kể đó là bơm

ở những khu vực khác trên thế giới

kim tiêm dùng để chích ma túy hay tiêm

thuốc chữa bệnh, hay dùng để xăm trổ

hoặc xuyên chích qua da

đ Trong thời gian mang thai, ng-ời mẹ đã bị

nhiễm HIV cũng có thể truyền vi rút cho

con Đứa con cũng có thể bị lây nhiễm

trong khi sinh hay sau này khi bú sữa mẹ

đ Truyền máu cũng có thể dẫn đến lây

nhiễm nếu không làm xét nghiệm máu

với ng-ời nhiễm HIV

đ Đụng chạm, ôm và hôn ng-ời nhiễm HIV

đ Do mặc chung quần áo hay bắt tay với

ng-ời nhiễm HIV

đ Do dùng chung bồn vệ sinh, nhà tắm cùng

với ng-ời nhiễm HIV

đ Do sống cùng với ng-ời nhiễm HIV

đ Do bị muỗi đốt, bọ chét hay các loại côn

trùng khác cắn

HIV/AIDS là mối hiểm họa của toàn thể nhân loại

Đây là một trong những thách thức ghê gớm nhất đối với cuộc sống và phẩm giá, đối với việc tận h-ởng quyền con ng-ời và sự phát triển kinh

tế toàn cầu Bệnh dịch ảnh h-ởng đến mọi cấp độ trong xã hội, từ mỗi quốc gia đến từng cá nhân.

Tuyên bố UNGASS cam kết phòng chống

HIV/AIDS năm 2001

Tình hình hiện nay

Các bản đồ ở hình bên cho thấy rất rõ không một quốc gia nào trong khu vực châu á và Thái Bình D-ơng không bị ảnh h-ởng bởi dịch HIV/AIDS Thái Lan và Cam-Pu-Chia thông báo

có tỷ lệ nhiễm HIV cao từ đầu thập niên 1990, còn ở Trung Quốc và Inđônêxia thì dịch mới bắt

đầu xuất hiện ở vài địa ph-ơng nh-ng khá nghiêm trọng

Riêng năm 2002, ở khu vực châu á và Thái Bình D-ơng mỗi ngày có gần 1.200 ng-ời chết vì AIDS, đ-a số tử vong vì AIDS hàng năm trong khu vực lên đến 435.000 ng-ời Trong khi đó cứ mỗi ngày lại có thêm khoảng 2.700 ng-ời nhiễm HIV Nh- vậy hàng năm trong khu vực có thêm 1 triệu ca nhiễm mới

Dịch HIV/AIDS lây lan rất nhanh Tỷ lệ nhiễm HIV thấp ở đối t-ợng dân c- nói chung có thể khiến cho mọi ng-ời không nhận thấy tình hình bệnh dịch nghiêm trọng đang xẩy ra ở các nhóm

có hành vi nguy cơ cao Các nhóm có hành vi nguy cơ cao ở châu á là thanh thiếu niên, ng-ời bán dâm, ng-ời mua dâm, ng-ời nghiện ma túy,

đồng tính nam, dân di biến động, trẻ lang thang, vv…Đây là những nhóm dễ bị lây nhiễm cho nên cũng có nguy cơ lây nhiễm HIV cao Tỷ lệ hiện mắc HIV ở các đối t-ợng này th-ờng cao hơn nhiều so với dân c- nói chung Một số nơi ở Trung Quốc có tỷ lệ hiện mắc HIV ở ng-ời tiêm chích ma túy lên đến hơn 70%

Nội dung 2:

Tình hình HIV/AIDS ở Châu á

Châu á và Thái Bình D-ơng có khoảng 7

triệu ng-ời mắc HIV/AIDS, trong đó có

khoảng 1 triệu ng-ời lớn và trẻ em mới nhiễm

trong năm 2002 Tình hình ở khu vực này

trong những năm qua trở nên xấu đi nhanh

chóng tại nhiều vùng khác nhau.

Tỷ lệ nhiễm HIV ở ng-ời lớn (15-49) tại

khu vực châu á và Thái Bình D-ơng

• Tại châu á, mỗi ngày có 2.700 ng-ời bị nhiễm HIV

• Khoảng 25 triệu ng-ời ở châu á có thể bị nhiễm HIV vào năm 2010 nếu không tăng

c-ờng phòng chống

• Có thể ngăn chặn dịch nếu thực hiện các ch-ơng trình dự phòng phù hợp

Nh- đã xẩy ra ở Thái lan, Cam-Pu-Chia và đ Phần lớn những ng-ời nhiễm là thanh

thiếu niên (13-29 tuổi), chiếm 63%

My-An-Ma, bệnh dịch có thể nhanh chóng

chuyển từ các nhóm có hành vi nguy cơ cao

đ Tính từ năm 1999 đến nay, trung bình sang dân c- nói chung Ng-ời tiêm chích ma

mỗi ngày lại phát hiện thêm đ-ợc 35-40 túy, ng-ời đồng tính nam, và khách mua dâm

ng-ời nhiễm mới

có thể vô tình hay hữu ý truyền bệnh cho những

ng-ời quan hệ tình dục với mình và cho trẻ em

Ca nhiễm HIV đầu tiên đ-ợc phát hiện vào

phát hiện đ-ợc 76.180 ng-ời nhiễm

HIV, trong đó có 11.659 ng-ời đã

chuyển sang giai đoạn AIDS và 6.550

(1)

ng-ời đã chết vì AIDS

đ HIV đã đ-ợc phát hiện ở tất cả các

nhóm dân c-

đ Tỉ lệ những ng-ời nhiễm HIV theo

đ-ờng ma tuý giảm dần, trong khi đó tỉ

lệ những ng-ời nhiễm qua đ-ờng tình

dục tăng lên Hiện nay chỉ có 57%

ng-ời nhiễm là những ng-ời tiêm chích

ma tuý so với 64.7% vào năm 2001

Tình hình HIV/AIDS ở Việt Nam

Tích luỹ số ng-ời nhiễm theo từng năm

dâm và ma tuý bị nhiễm HIV Trong thực tế,

Quá trình lây lan của HIV/AIDS

những ng-ời không thuộc những đối t-ợng này Kinh nghiệm quốc tế và thực tế dịch ở Việt hiếm khi đi làm xét nghiệm, do đó chúng ta càng Nam cho thấy, thời gian đầu HIV/AIDS th-ờng dễ có nhận định sai lầm rằng những ng-ời bình tập trung ở nhóm những ng-ời tiêm chích ma tuý th-ờng khó có nguy cơ bị nhiễm HIV

và lây lan mạnh trong cộng đồng này và bạn tình

ở một số tỉnh, đã có những giáo viên và học của họ Sau đó HIV/AIDS lây sang nhóm những

sinh bị nhiễm HIV và đã có những ng-ời bị chết ng-ời hành nghề mại dâm và từ nhóm mại dâm

vì AIDS HIV/AIDS đang xảy ra ngay trong này, HIV/AIDS lây sang cộng đồng ở Việt Nam,

ngành giáo dục đào tạo, nhất là ở một số tỉnh nhiều ng-ời nhiễm HIV qua con đ-ờng tiêm

thành có dịch HIV đang lan rộng Nếu chúng ta chích ma tuý, tuy nhiên ở các tỉnh phía Nam (tiếp

không hành động kịp thời, ngành giáo dục đào giáp Cam-Pu-Chia), đa số ng-ời nhiễm HIV là

tạo sẽ bị tổn thất rất lớn do HIV/AIDS gây ra.qua đ-ờng tình dục

Những ai có nguy cơ bị nhiễm

Mặc dù có đến 57% những ng-ời nhiễm HIV

đ-ợc báo cáo là những ng-ời tiêm chích ma tuý, HIV/AIDS?

điều này không có nghĩa là chỉ có những ng-ời

Có thể nói rằng tất cả mọi ng-ời đều có nguy tiêm chích ma tuý mới có nguy cơ bị nhiễm HIV

cơ bị nhiễm HIV Tuy nhiên nguy cơ này có thể

Đã có rất nhiều ng-ời không thuộc hai nhóm mại

chủ động phòng tránh đ-ợc bằng cách từ bỏ các đ Ng-ời nhận máu ch-a đ-ợc sàng

lọc HIVhành vi không an toàn

đ Ng-ời sử dụng dịch vụ y tế, thẩm mỹ Những ai có hành vi có nguy cơ làm lây nhiễm

không đ-ợc tiệt trùng đúng cáchHIV, hoặc dễ bị ép buộc có các hành vi nguy cơ

đ Dân di biến động (lao động xa nhà)thì đều có khả năng bị nhiễm HIV Những đối

t-ợng dễ có nguy cơ bị nhiễm HIV là: đ Trẻ em lang thang, lao động trẻ em

đ Thanh thiếu niên

đ Ng-ời sử dụng ma tuý

đ Phụ nữ và trẻ em gái

đ Ng-ời hành nghề mại dâm và khách

đ Các nhóm thiểu số về dân tộc, xã hội, hàng của họ

Ước tính luỹ tích số ng-ời bị nhiễm HIV và mắc AIDS theo thời gian

Nh- vậy số dự báo cho năm 2003 cao hơn hai lần số phát hiện đ-ợc Dự báo đến năm 2010, Việt Nam sẽ

có 350.000 ng-ời nhiễm, 71.000 ng-ời mắc AIDS và có 60.200 tr-ờng hợp tử vong vì AIDS

Dự báo t-ơng lai

Các mô hình dự báo cho thấy đến năm 2010

nếu không tăng c-ờng biện pháp phòng ngừa sẽ

có thêm 18,5 triệu ng-ời bị nhiễm HIV ở khu vực

Nam và Đông Nam á Theo số liệu -ớc tính mới

đây, nếu không tăng c-ờng dự phòng hay các

ch-ơng trình dự phòng thất bại, đến năm 2010 chỉ

riêng Trung Quốc sẽ có 10-15 triệu tr-ờng hợp bị

nhiễm HIV/AIDS, còn ấn Độ sẽ có khoảng 20-25

triệu ng-ời nhiễm

Tuy nhiên, nếu kịp thời can thiệp sẽ ngăn chặn

đ-ợc nhiều lây nhiễm và đảo ng-ợc đ-ợc tình

hình dịch bệnh Các biện pháp phòng ngừa toàn

diện sẽ góp phần cắt giảm 69 % số ca nhiễm mới

trong khu vực, tức là chỉ có 5,7 triệu thay vì 18,5

triệu ng-ời nhiễm mới vào năm 2010 Nguồn: UNESCO Hà Nội

Khu vực châu á Thái Bình D-ơng đang bị ảnh h-ởng nghiêm trọng, và có khả năng lan nhanh nếu không hành động kịp thời

Nguồn: Cục Phòng chống AIDS, Bộ Y tế Thái Lan:

Tổ công tác dự báo HIV/AIDS (2001) - Dự báo tìnhhình HIV/AIDS ở Thái Lan 2000-2020

Tình hình bệnh dịch ở Thái lan khi không có can thiệp vào năm 2020, và biểu đồ thực tế

Biểu đồ trên cho thấy tình hình tiến triển thực tế

và tình hình dự báo bệnh dịch ở Thái lan nếu không kịp thời có các biện pháp can thiệp.

Mục 10, tuyên bố cam kết của Khóa họp đặc biệt của Đại Hội đồng Liên

Các n-ớc Thái Lan và Cam-Pu-Chia là

những ví dụ tốt trong khu vực cho thấy

thông qua các chiến dịch tuyên truyền

mạnh mẽ tr-ớc khi bệnh dịch bùng phát

chúng ta có thể ngăn chặn đ-ợc

HIV/AIDS Các ch-ơng trình can thiệp

toàn diện ở Thái lan đ-ợc ủng hộ về mặt

chính trị và đ-ợc cung cấp đầy đủ kinh

phí đã cứu sống hàng triệu sinh mạng

Số ca nhiễm mới đã giảm từ 143.000

ng-ời trong năm 1991 xuống chỉ còn

29.000 ng-ời trong năm 2001

Nội dung 3:

ảnh h-ởng của HIV/AIDS đến hệ thống giáo dục

Quốc gia nào không kịp thời kiểm soát

bệnh dịch khi tỷ lệ nhiễm HIV vẫn còn t-ơng

đối thấp thì sẽ có nguy cơ phải đ-ơng đầu

với thách thức to lớn trong t-ơng lai Một khi

bệnh dịch đã lan rộng, sẽ có khuynh h-ớng

lây nhiễm nhanh chóng hơn bởi vì lúc đó đã

có nhiều ng-ời và nhiều nhóm đối t-ợng

khác nhau trong xã hội đã bị ảnh h-ởng

c-ớp đi mất những ng-ời trẻ tuổi, lực l-ợng

lao động chủ chốt của xã hội; nền kinh tế

quốc dân sẽ bị suy sụp, gia đình thì lún sâu

vào tình trạng đói nghèo trong khi những tổn

thất do bệnh dịch thì tăng lên vùn vụt Đất

n-ớc sẽ bị cuốn băng vào vòng xoáy bất

tận, kinh tế xã hội khủng hoảng càng làm

cho mọi cá nhân cộng đồng dễ trở nên mắc

bệnh Càng nhiều ng-ời nhiễm HIV càng

thêm đói nghèo; và càng đói nghèo càng

nhiều ng-ời nhiễm HIV hơn Tai -ơng cứ thế

mà tiếp diễn

ảnh h-ởng đến hệ thống

Giáo dục

HIV/AIDS là mối đe dọa nghiêm trọng

đến hệ thống giáo dục ảnh h-ởng của

bệnh dịch đến hệ thống giáo dục ở châu Phi

đã cho thấy các quốc gia châu á cần rút ra

bài học từ những kinh nghiệm này và phải

giành lấy thế chủ động Nếu nh- không

hành động bây giờ, ảnh h-ởng của bệnh

dịch HIV/AIDS cũng sẽ trầm trọng nh- đã

thấy tại khu vực cận Sahara của châu Phi

!!!

Nếu không có những biện pháp phòng chống tích cực thì:

Sẽ có những học sinh, sinh viên và các cán bộ khác trong ngành giáo dục và đào tạo bị ốm và chết vì AIDS Ngày càng nhiều học sinh sinh viên

đặc biệt là các em gái sẽ phải bỏ học HIV/AIDS ảnh h-ởng tới chất l-ợng giáo dục và khả năng học tập

“HIV/AIDS là một thách thức to lớn

đối với ngành giáo dục Nó đã làm chậm lại tiến trình h-ớng tới mục tiêu giáo dục cho mọi ng-ời, thông qua những ảnh h-ởng nặng nề

đến cả cung cầu và chất l-ợng giáo dục”.

Diễn đàn Giáo dục Dakar 2000

“ Nhiều quốc gia, mỗi tuần lại có nhiều thầy cô giáo bị chết vì AIDS hơn là số thầy cô giáo đ-ợc đào tạo.”

Chủ tịch Ngân hàng Thế giới James D Wolfensohn phát biểu tr-ớc Hội đồng Bảo an LHQ, tháng 1-2000

ng-ời nhiễm HIV/AIDS, vai trò giới các vấn đề

Nhu cầu giáo dục: HIV/AIDS có tác động

về giới và kỹ năng sống

tiêu cực đến học sinh Số học sinh tới tr-ờng

giảm dần Khi bệnh dịch lan rộng, sẽ càng

Lập kế hoạch giáo dục: HIV/AIDS có ảnh

nhiều học sinh bị ốm, nhiều học sinh nhất là nữ

h-ởng đến các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức và sinh sẽ phải bỏ học để chăm sóc ng-ời thân

những ng-ời hoạch định chính sách chịu trách

đau yếu và đảm đ-ơng việc nhà (Vì vậy làm

nhiệm lập kế hoạch đầu t- kinh phí cho ngành tăng tính dễ bị lây nhiễm, nh- bị bóc lột sức lao

giáo dục Đón tr-ớc để đối phó với ảnh h-ởng

động chẳng hạn) Ngày càng ít gia đình có đủ

của bệnh dịch tác động lên các khía cạnh cung tài chính để chu cấp việc học hành cho con em

cầu, nội dung, chất l-ợng giáo dục ở cấp này

họ Vì lý do tâm lý liên quan đến sự kỳ thị trong

là những công việc mất rất nhiều thời gian xã hội, nhiều em không muốn đi học hay tiếp

công sức

tục tới tr-ờng, từ đó sẽ lơ là học tập và sức học

đuối dần

Đáp ứng nhu cầu giáo dục: Ngành giáo dục

sẽ gặp khó khăn về nguồn nhân lực, nhiều thầy

cô giáo và cán bộ trong ngành sẽ bị chết, ốm

đau hay suy sụp tinh thần vì mất mát ng-ời thân

trong gia đình và cộng đồng vì AIDS, từ đó

không còn có thể an tâm công tác đ-ợc nữa

Hơn thế nữa, nhà tr-ờng sẽ nhận đ-ợc ít trợ

giúp của gia đình và cộng đồng hơn

Chất l-ợng giáo dục: Nếu ngành giáo dục

không đủ khả năng hỗ trợ các thầy cô giáo bị

ảnh h-ởng bởi AIDS, hay không thể thay thế hết

những ng-ời đã thiệt mạng hay đau yếu, thì tinh

thần chung của cán bộ ngành giáo dục cũng

nh- chất l-ợng giáo dục sẽ bị giảm sút Ngoài

ra, nếu ch-ơng trình dạy học không cung cấp

đ-ợc những kiến thức và kỹ năng cần thiết cho

thanh thiếu niên trong một xã hội đã bị ảnh

h-ởng của bệnh dịch AIDS, thì chất l-ợng giáo

dục cũng bị giảm sút theo

Nội dung giáo dục: Nội dung ch-ơng trình

giáo dục hiện nay cần đ-ợc cải cách nhằm đ-a

các nội dung cần thiết liên quan đến HIV/AIDS,

nh- giáo dục sức khỏe, giáo dục tình dục,

h-ớng dẫn cách đối phó với bệnh tật và chết

chóc trong gia đình, không phân biệt đối xử với

“Bảo vệ thế hệ trẻ tránh bị nhiễm HIV và bị AIDS là nhiệm vụ cấp bách hệ trọng đối với t-ơng lai của hệ thống giáo dục, mà chính

hệ thống này cũng đang cùng trở thành nạn nhân chịu ảnh h-ởng của bệnh dịch HIV/AIDS”.

Khuôn khổ chiến l-ợc toàn cầu: HIV/AIDS, Tr-ờng học và Giáo dục

Ngành giáo dục và đào tạo có một lợi

Thanh thiếu niên là những đối t-ợng

đang trong quá trình thu l-ợm kiến thức,

xây dựng giá trị cuộc sống và bồi d-ỡng

những kỹ năng giúp họ sống lành mạnh

và có ích cho xã hội Một nền giáo dục

toàn diện có thể giúp những ng-ời trẻ tuổi

phát triển những kỹ năng sống để bảo vệ

tốt hơn chính bản thân họ Vì giáo dục xác

định thái độ và giá trị sống, nên giáo dục

sẽ giúp giảm bớt sự phân biệt đối xử đối

với ng-ời bị HIV/AIDS

Nội dung 4:

Vai trò quan trọng của ngành giáo dục

và đào tạo trong phòng chống HIV/AIDS

Vì ch-a có thuốc chữa khỏi và ch-a có vắc xin phòng bệnh nên giáo dục là công cụ hiệu quả nhất để phòng

chống HIV/AIDS

"Để ngăn chặn bệnh dịch lây lan, tất cả các quốc gia đều phải chú trọng công tác dự phòng trong giáo dục, dinh d-ỡng, thông tin, và các dịch vụ chăm sóc sức khoẻ."

Tuyên bố cam kết của Khoá họp đặc biệt của

Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc về HIV/AIDS, 2001

Nghiên cứu trên thế giới cho thấy khi thanh niên đ-ợc cung cấp đầy đủ thông tin chính xác và đ-ợc trang bị kiến thức và kỹ năng vững vàng, họ không những chỉ tránh quan hệ tình dục sớm, mà còn biết cách tự bảo vệ mình khỏi các bệnh lây qua

đ-ờng tình dục bao gồm cả HIV/AIDS, từ

k h i h ọ b ắ t đ ầ u c ó q u a n h ệ tình dục

Vì sao giáo dục có thể

phòng chống đ-ợc HIV/AIDS ?

!!!

Hiện nay ch-a có vác-xin phòng bệnh và thuốc chữa khỏi HIV/AIDS, nh-ng có thể chủ động phòng tránh nhiễm HIV.

Giáo dục là công cụ hiệu quả nhất để phòng, chống HIV/AIDS

Ngành giáo dục và đào tạo phải nhận thức đ-ợc trách nhiệm của mình và chủ động

phòng, chống HIV/AIDS

Ngành giáo dục và đào tạo có Đ-a nội dung dự phòng và chăm

trình giáo dục quốc gia

Ngành giáo dục và đào tạo có thể làm đ-ợc

rất nhiều việc để ngăn chặn sự lây lan của Lồng ghép nội dung phòng chống HIV/AIDS HIV/AIDS, nhằm giúp đỡ những ng-ời mắc vào ch-ơng trình giáo dục sức khỏe rộng lớn bệnh cũng nh- những ng-ời chịu ảnh h-ởng hơn bao gồm cả vấn đề sốt rét, lao phổi, sức của bệnh dịch và giảm nhẹ tác động của khỏe sinh sản, lạm dụng ma túy và các nhiễm HIV/AIDS đối với xã hội nói chung và đối với trùng qua đ-ờng tình dục

ngành giáo dục và đào tạo nói riêng

Huấn luyện giáo viên biết cách ứng xử với Ngành Giáo dục và đào tạo phải thấy một học sinh sinh viên và đồng nghiệp bị HIV d-ơng thực tế HIV/AIDS là một vấn đề rất nghiêm tính, ph-ơng pháp giảng dạy về HIV/AIDS, kỹ trọng và thanh niên là những ng-ời đang ở lứa năng sống và những vấn đề liên quan và lồng tuổi sinh hoạt tình dục mạnh mẽ rất dễ bị lây ghép nội dung này vào ch-ơng trình đào tạo

Để bảo vệ thanh thiếu niên và cán bộ ngành Biên soạn đầy đủ tài liệu dạy và học liên giáo dục và đào tạo không bị HIV/AIDS, ngành quan đến kiến thức hiểu biết về HIV/AIDS, giáo dục và đào tạo phải đề ra chính sách hiệu kỹ năng sống và kết hợp sử dụng t- liệu ngoài quả, xây dựng và đảm bảo thực hiện tốt ch-ơng nhà tr-ờng

trình giáo dục phòng chống HIV/AIDS toàn

Sử dụng bảng kiểm trong bộ tài liệu để tìm diện và thích hợp

hiểu chi tiết các nhu cầu về chính sách và công tác lập kế hoạch

Dự trữ ngân sách đầy đủ để tạo điều kiện

cung cấp kinh phí một cách dễ dàng

Bổ nhiệm cán bộ chuyên trách giáo dục

phòng chống HIV/AIDS ở những cơ quan tổ

chức lớn và phân công trách nhiệm cụ thể

từng ng-ời

*Chú ý: Bộ Giáo dục và Đào tạo là cơ quan chịu

trách nhiệm đ-a nội dung phòng chống

HIV/AIDS vào ch-ơng trình giảng dạy hiện nay

và quản lý thực hiện.

muốn ngăn chặn HIV/AIDS và bảo vệ thanh thiếu niên không bị lây nhiễm, chúng ta phải thừa nhận thực tế đó Trang bị cho thanh thiếu niên và bạn tình của họ kiến thức và kỹ năng phòng tránh lây nhiễm HIV là một khâu quan trọng nhằm giảm bớt tốc độ lây lan bệnh dịch HIV/AIDS.

Tính đến tháng 12/2003, thanh thiếu niên từ

15-29 tuổi chiếm 64% những ng-ời nhiễm HIV

đ-ợc phát hiện ở Việt Nam Họ là những ng-ời

dễ bị lây nhiễm nhất, bởi vì không đ-ợc th-ờng

xuyên tiếp cận với các nguồn thông tin, không

đ-ợc trang bị những kiến thức hiểu biết và kỹ

năng phòng chống HIV/AIDS Vị thành niên

cũng là thời kỳ mà nhiều ng-ời muốn thử quan

hệ tình dục và sử dụng ma túy Tuy nhiên thanh

thiếu niên cũng là nguồn hi vọng lớn lao nhất

của nhân loại trong công cuộc phòng chống

HIV/AIDS

Thanh thiếu niên với tình dục

Cũng nh- cả thế giới, nhiều ng-ời ở khu vực

Đông Nam á bắt đầu có quan hệ tình dục ở lứa

tuổi vị thành niên, tức là tr-ớc 18 tuổi Nhiều

thanh thiếu niên, cả nam và nữ, có thể có quan

hệ tình dục tr-ớc hôn nhân ngay cả khi ch-a

đến tuổi 15

Nhiều bậc phụ huynh muốn làm ngơ tr-ớc

chuyện tình dục của con cái họ Tuy nhiên, nếu

Nội dung 5:

Vì sao thanh thiếu niên cần phải

hiểu biết về HIV/AIDS và tình dục

Kết quả nghiên cứu cho thấy giáo

dục phòng ngừa không làm gia

tăng hoạt động tình dục tr-ớc

tình dục là chuyện riêng t-, nên không muốn nói về chuyện đó”.

Ph-ơng pháp tiếp cận văn hóa trong dự phòng và chăm sóc HIV/AIDS ở một số vùng,

TP Hồ Chí Minh

Hầu hết thanh thiếu niên ch-a

có hiểu biết đầy đủ về HIV/AIDS

Nhiều ng-ời trong khu vực còn thiếu hiểu

biết về sự tồn tại mối đe dọa HIV cũng nh-

những thông tin về sự lây truyền HIV và

ph-ơng pháp phòng tránh lây nhiễm

Nhiều thanh thiếu niên còn hiểu sai về

HIV/AIDS Có ng-ời cho rằng HIV/AIDS có thể

chữa khỏi, rằng muỗi cắn cũng có thể truyền

bệnh, rằng ng-ời trông bề ngoài khoẻ mạnh

không thể là ng-ời đã nhiễm HIV

Thiếu hiểu biết và kỹ năng, thanh thiếu niên

sẽ không biết cách phòng tránh HIV nh- ng-ời

lớn tuổi Thanh niên càng lớn tuổi bao nhiêu,

càng có ý thức phòng vệ bấy nhiêu Ngoài ra,

kết quả nghiên cứu còn cho thấy mối liên hệ

trực tiếp giữa trình độ văn hóa và sử dụng bao

cao su

Tất cả thanh thiếu niên đều

có quyền hiểu biết

Tất cả thanh thiếu niên đều có quyền biết

cách tự bảo vệ mình và bảo vệ những ng-ời

khác, biết cách giảm thiểu ảnh h-ởng của

HIV/AIDS Họ cần hiểu biết về:

ở lứa tuổi thiếu niên Tuy nhiên thực tế không đúng nh- vậy: HIV

và giáo dục sức khỏe tình dục khiến cho thanh thiếu niên bắt

đầu có quan hệ tình dục muộn hơn, quan hệ tình dục với ít ng-ời hơn, số tr-ờng hợp mang thai ngoài ý muốn giảm đi, tỷ lệ nhiễm trùng qua đ-ờng tình dục giảm đi,

và các hành vi có trách nhiệm tăng lên.

“HIV/AIDS không chỉ là bệnh dịch trẻ tuổi, mà còn là bệnh dịch của tuổi trẻ”

Peter Piot Giám đốc

Giám đốc Điều hành, UNAIDS

đ Ch-ơng trình giáo dục phòng chống

HIV/AIDS và quyền lợi của mình

đ Vận động bạn bè tham gia phòng

chống HIV/AIDS

Ch-ơng trình giáo dục phổ thông cơ bản

có tác dụng phòng ngừa quan trọng Nó trang

bị kiến thức cho mọi ng-ời biết đ-a ra những

quyết định đúng đắn liên quan đến cuộc sống,

hình thành những hành vi lành mạnh đảm bảo

sức khỏe lâu dài và đem đến cho mọi ng-ời cơ

hội độc lập kinh tế và hi vọng

Giáo dục là công cụ hữu hiệu nhất để

giảm bớt khả năng dễ bị lây nhiễm HIV của nữ

sinh Giáo dục nữ sinh góp phần ngăn chặn và

đẩy lùi HIV/AIDS thông qua tạo dựng sự độc

lập về kinh tế, chậm kết hôn và kế hoạch hóa

gia đình

Tr-ờng học là cơ sở thích hợp để cung cấp

thông tin phòng chống HIV/AIDS cho đông

đảo đối t-ợng ch-a bị nhiễm, tức là học sinh,

sinh viên và thanh thiếu niên nói chung,

những ng-ời đang ở lứa tuổi có nguy cơ lây

nhiễm nhất

Giáo dục là biện pháp hiệu quả kinh tế

cao bởi vì đầu t- cho công tác dự phòng

nhỏ hơn rất nhiều so với chi phí chăm sóc

ng-ời ốm

Nội dung 6:

H-ớng dẫn giáo dục phòng ngừa HIV/AIDS

Vì sao giáo dục phòng ngừa

lại có tác dụng

!!!

Giáo dục phòng ngừa là một công

cụ hữu hiệu, khi đ-ợc ứng dụng

an toàn để có thể giảm bớt nguy cơ lây nhiễm;

đồng thời thực hiện hỗ trợ xã hội, chăm sóc ng-ời bệnh và giảm thiểu sự kỳ thị và phân biệt đối xử

Điều quan trọng là phải tiến hành sớm, phải thực hiện giáo dục phòng ngừa tr-ớc khi trẻ em vị thành niên có hoạt động tình dục hoặc bỏ học

Một ch-ơng trình giáo dục phòng ngừa hiệu quả thì phải mang tính toàn diện, đa ngành, cởi mở và linh hoạt; ch-ơng trình phải

đề cập đ-ợc tất cả các yếu tố làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV/AIDS, nh- hành vi tình dục, vai trò của phụ nữ và các nhóm thiểu số, vấn

đề về giới, hoàn cảnh gia đình và cộng đồng, học hành, nghèo khó, phân biệt đối xử, lạm dụng r-ợu và ma túy, bạn bè rủ rê lôi kéo, vv

Cán bộ giáo dục và đào tạo phải đ-ợc trang bị kiến thức và huấn luyện kỹ năng truyền thông, biết lắng nghe học hỏi và

có khả năng xử lý hiệu quả những vấn đề nhạy cảm

Có thể học tập áp dụng những điển hình tốt nhất từ các quốc gia và khu vực khác, nh-ng cần phải l-u ý tới những đặc tr-ng văn hóa của đất n-ớc mình

Cần xây dựng ch-ơng trình giáo dục

phổ thông, cũng nh- chuyên nghiệp nhằm

vào các hành vi nguy cơ cao

Cần tăng c-ờng giáo dục phòng ngừa

bằng cách huy động nhiều kênh khác nhau

nh- tr-ờng học, ph-ơng tiện thông tin đại

chúng, hệ thống không chính qui, vv

Giáo dục phòng chống HIV/AIDS

không chỉ ở tr-ờng học Phải lồng ghép với

cả ch-ơng trình chính khoá lẫn các hoạt

động ngoại khóa trong tr-ờng học nh- cắm

trại, giáo dục đồng đẳng, văn nghệ sân

khấu, tham quan, triển lãm, thi tìm hiểu, thi

đ Môi tr-ờng giáo dục thuận lợi

Nguồn: UNESCO Hà Nội

Nội dung 7:

Giảm nguy cơ và khả năng dễ bị lây nhiễm

Dự phòng đóng vai trò then chốt trong việc giảm bớt tỷ lệ lây nhiễm Giáo dục dự phòng

đóng vai trò quan trọng trong việc hạn chế thanh niên có các hành vi nguy cơ và giúp thanh

niên nâng cao hiểu biết và biết cách tự bảo vệ Giáo dục dự phòng phải nhằm vào cả hai mục

tiêu là giảm nguy cơ và khả năng dễ bị lây nhiễm.

lây nhiễm HIV/AIDS cao hơn những

nhóm khác Giúp họ giảm nguy cơ

lây nhiễm sẽ góp phần hạn chế lây

lan HIV.

Giảm nguy cơ

Một ch-ơng trình giáo dục có chất l-ợng sẽ

bồi d-ỡng cho học sinh khả năng t- duy phân

tích và những thói quen tốt Thanh thiếu niên

có giáo dục sẽ mau chóng tiếp thu kiến thức, tự

tin và có kỹ năng giao tiếp xã hội để tự bảo vệ

không bị lây nhiễm HIV Tuy nhiên, chỉ có kiến

thức hiểu biết thì ch-a đủ để thay đổi hành vi

Học sinh cần phải đ-ợc trang bị các kỹ năng

sống thông qua ch-ơng trình giáo dục kỹ năng

giúp họ thực hành những nội dung đã học hỏi

đ-ợc nhằm mục đích xây dựng lòng tin vào

và các tài liệu hỗ trợ dự phòng HIV/AIDS

Một số nhóm đối t-ợng dễ bị lây nhiễm HIV/AIDS hơn các nhóm khác Một khía cạnh của giáo dục dự phòng là phải tập trung cải thiện những điều kiện có ảnh h-ởng tới khả năng dễ bị lây nhiễm HIV/AIDS Thông qua việc giảm khả năng dễ bị lây nhiễm, giáo dục dự phòng sẽ giảm bớt đ-ợc khả năng lây nhiễm Các nhóm đối t-ợng sau đây đặc biệt

dễ bị lây nhiễm:

Vị thành niên và thanh niên, bởi vì họ

th-ờng có các hành vi tình dục có nguy cơ và

sử dụng ma túy, đồng thời không có cơ hội tiếp cận với thông tin và các dịch vụ dự phòng HIV/AIDS

Giảm khả năng dễ bị lây nhiễm

Phụ nữ và nữ sinh, bởi vì họ ít có điều kiện

học hành, lấy chồng sớm, không chủ động

yêu cầu ng-ời có quan hệ tình dục với mình sử

dụng bao cao su mà nhiều ng-ời đàn ông có

thể còn có hoạt động tình dục với ng-ời khác

không có ng-ời thân, bạn bè giúp đỡ làm cho

những ng-ời này cũng dễ bị bóc lột tình dục

Ng-ời nghiện ma tuý, đặc biệt là những

ng-ời dùng chung bơm tiêm hay buộc phải

bán dâm (không an toàn) để đổi lấy thuốc

Dùng ma túy hay uống r-ợu đều có thể dẫn

đến hành vi tình dục không an toàn

Ng-ời bán dâm và khách mua dâm, bởi vì

ng-ời bán dâm phải phục vụ nhiều khách,

không phải lúc nào họ cũng có thể yêu cầu

khách hàng mang bao cao su Hậu quả là họ

bị lây bệnh từ những ng-ời mua dâm đã

nhiễm HIV

Các nhóm đối t-ợng có đặc thù riêng về

dân tộc, tôn giáo, xã hội, tình dục, bởi vì họ

không đ-ợc tiếp cận với kiến thức và không

đ-ợc huấn luyện các kỹ năng phù hợp với

truyền thống văn hóa của mình Bởi vậy họ

th-ờng cảm thấy xa lạ với những nội dung

thông tin tuyên truyền phòng chống

HIV/AIDS đã đ-ợc biên soạn bởi các chuyên

gia thuộc nền văn hóa 'chủ đạo' và nhằm để

phục vụ các đối t-ợng 'số đông'

Trẻ lang thang, lao động trẻ em và trẻ

em không đ-ợc đi học, bởi vì các em không

có cơ hội tiếp thu kiến thức và huấn luyện kỹ

năng tự bảo vệ để không bị lây nhiễm HIV

Giáo dục tự nó có thể giảm tính dễ bị lây nhiễm HIV/AIDS thông qua tăng c-ờng công tác xoá

mù chữ và giáo dục phổ cập, tạo nhu cầu giao tiếp với ng-ời khác, ý thức an toàn, và tạo điều kiện tiếp cận với những ng-ời tin cẩn

Những ng-ời có hành vi nguy cơ cao thì lại càng dễ bị lây nhiễm HIV/AIDS hơn những ng-ời khác Do đó, giảm khả năng dễ bị lây nhiễm cũng có nghĩa

là giúp mọi ng-ời nâng cao khả năng phòng tránh lây nhiễm HIV/AIDS.

Nội dung 8:

Giúp ng-ời nhiễm HIV và những ng-ời bị ảnh h-ởng

bởi HIV/AIDS trong tr-ờng học nh- thế nào ?

Học sinh và giáo viên bị ảnh h-ởng vì

HIV/AIDS sẽ gặp nhiều khó khăn trong cuộc

sống riêng khiến họ đi đến quyết định rời bỏ

nhà tr-ờng Một trong những lý do là sự hiểu

nhầm và sợ hãi của cộng đồng nơi họ sinh

hoạt th-ờng dẫn đến sự kỳ thị và phân biệt

các tác động này Giáo viên và học sinh bị ảnh

h-ởng bởi HIV/AIDS cũng có quyền đ-ợc giáo

dục và lao động nh- những ng-ời khác Cần

đảm bảo các thầy cô giáo và học sinh nhiễm

bệnh cũng nh- bị ảnh h-ởng vì HIV/AIDS đều

đ-ợc h-ởng trọn vẹn những quyền lợi cơ bản

của một con ng-ời Biện pháp đầu tiên để giải

quyết vấn đề này là phải đề ra chủ tr-ơng,

chính sách h-ớng dẫn bảo vệ ng-ời bị

HIV/AIDS và áp dụng các biện pháp sâu rộng

để phổ biến cho tất cả những ng-ời làm công

tác quản lý nhà tr-ờng đều hiểu rõ vấn đề này

Cần phối hợp với các nhóm đối t-ợng tại

cộng đồng, các tổ chức phi chính phủ, các ban

ngành khác (nh- Bộ Lao động, Th-ơng binh,

Xã hội) để vẫn giữ lại tr-ờng các học sinh giáo

viên bị mắc và bị ảnh h-ởng bởi HIV/AIDS

Nhà tr-ờng có thể đóng vai trò rất quan trọng

trong việc làm g-ơng cho cộng đồng noi theo

Ng-ời mắc hay ng-ời bị ảnh h-ởng bởi HIV/AIDS có nhu cầu đặc biệt không chỉ về hỗ trợ tâm lý (t- vấn) mà cả về chăm sóc y tế

Ngành giáo dục và đào tạo cũng có nhiệm vụ

và cần phải biết cách đáp ứng nhu cầu và chăm sóc đối t-ợng Chẳng hạn, có thể thiết lập trong tr-ờng học những cơ chế, hệ thống giới thiệu đối t-ợng đến các dịch vụ y tế vàxã hội

Về công tác soạn thảo chính sách và h-ớng dẫn, cần phải đề xuất những chính sách cụ thể

để giúp đỡ các học sinh giáo viên mắc bệnh

bị gián đoạn học tập có cơ hội bù đắp thời gian

bị mất bằng cách cho phép họ đ-ợc học tập hay giảng dạy theo một thời gian biểu linh hoạt hơn

Đáp ứng nhu cầu của ng-ời mắc bệnh

!!!

vẫn tiếp tục dạy và học tại tr-ờng

khả năng đảm đ-ơng trách nhiệm quan trọng này bằng cách đào tạo hoặc cung cấp các thông tin cần thiết và những địa chỉ tin cậy để họ có thể giới thiệu cho học sinh và gia đình các em tìm đến để đ-ợc giúp đỡ Bản thân các giáo viên Năng lực học tập của thanh thiếu niên bị ảnh

cũng cần đ-ợc giúp đỡ t- vấn tr-ớc những tổn h-ởng bởi HIV/AIDS, kể cả trẻ em mồ côi vì AIDS

thất của ng-ời thân trong gia đình hay của

có thể bị ảnh h-ởng nghiêm trọng vì những tổn

bè bạn

thất trong gia đình, hay cảnh sống bấp bênh

trong gia đình của thân nhân bè bạn đang giúp

đỡ họ Nội dung ch-ơng trình giáo dục có thể

không còn phù hợp với hoàn cảnh đau khổ, tuyệt

vọng và mất mát của đối t-ợng nữa Điều quan

HIV/AIDS gây ảnh h-ởng đối với học sinh do trọng là nhà tr-ờng phải đ-ợc giúp đỡ tiến hành

những tổn th-ơng về tinh thần, kỳ thị và phân các hoạt động trên lớp để đối phó với những tình

biệt đối xử luôn luôn đi kèm với nó Những ảnh huống này trong một bầu không khí tràn đầy tình

h-ởng này có thể là nguyên nhân khiến một số th-ơng yêu, đồng cảm và t-ơng trợ chứ không

thanh thiếu niên ngừng học hay là trốn học bởi vì phải là sự sợ hãi, thái độ phán xét và từ chối

các em cảm thấy đuối sức và không tập trung t- Đối với từng cá nhân, thầy cô giáo và bạn bè t-ởng học tập đ-ợc nữa Giáo dục có thể đem

đóng vai trò quan trọng trong việc góp ý t- vấn đến cho những đối t-ợng này các thông tin cần cho các em rơi vào hoàn cảnh này để giúp đỡ thiết và xây dựng thái độ cảm thông hỗ trợ, qua các em v-ợt qua đau khổ, kỳ thị và những sức ép đó góp phần giảm bớt sự kỳ thị và phân biệt đối khác bởi HIV/AIDS ở trong gia đình các em Cần xử tại cộng đồng và giúp đỡ ng-ời bị ảnh h-ởng chuẩn bị chu đáo cho các giáo viên để họ có đủ bởi HIV/AIDS v-ợt qua những khó khăn trên.

Giảm bớt sự kỳ thị và phân biệt

đối xử

v “Em không muốn đi làm xét nghiệm các bạn giờ? Không đời nào tôi lại bỏ tiền đi thuê một

em sẽ nói gì khi biết em bị nhiễm bệnh?” kẻ ốm đau bất kỳ lúc nào Chúng tôi không

muốn tuyển dụng lao động nhiễm HIV”.

v “Nó đổ bệnh là đúng, chẳng có gì đáng ngạc

nhiên cả - bởi vì nó là thằng đồng tính” v “Không ai dám đến gần em, ăn cơm cùng

em, nói chuyện với em sau khi họ biết mẹ em

v “Chúng tôi phải đóng cửa hàng ăn, bởi vì từ khi

bị HIV/AIDS”.

biết thằng con tôi bị AIDS, chẳng ai dám đến

ăn cả” v “Tôi muốn nói chuyện với mọi ng-ời, nh-ng

ngại mọi ng-ời kinh tởm dung mạo của mình”

v “Em buộc phải thôi học vì cả tr-ờng đều sợ”.

v “Ai lại đi thuê ng-ời bị HIV d-ơng tính bao

D-ới đây là một số ví dụ về sự khiếp sợ và kỳ thị liên quan đến AIDS

Sự kỳ thị xuất phát từ việc gắn HIV/AIDS với tình dục, bệnh tật, chết chóc và với những hành vi bị lên án, cấm kỵ nh- quan hệ tình dục tr-ớc và ngoài hôn nhân, mãi dâm, đồng tính luyến ái nam và tiêm chích ma túy Sự kỳ thị sinh ra từ thành kiến

đồng thời làm cho thành kiến càng trở nên nặng nề.

đối phó với những tổn th-ơng

tinh thần và các vấn đề khác

liên quan đến aids

Nội dung 9:

HIV/AIDS và GIáO DụC

THỏA THUậN CủA CáC CHíNH PHủ

Chính phủ các n-ớc trên thế giới đã

thông qua nội dung h-ớng dẫn hành động

phòng chống HIV/AIDS trong ngành giáo dục

Quan chức ngành giáo dục, có thể sử dụng

những tuyên bố và thoả -ớc quốc tế này để

thuyết phục đồng nghiệp và những ng-ời khác

biết về sự cần thiết phải hành động

Tuyên bố cam kết phòng Chống

HIV/AIDS

Tháng 6 năm 2001, các vị nguyên thủ

quốc gia và đại diện chính phủ các n-ớc trên

thế giới đã hội kiến tại Phiên họp Đặc biệt của

Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc (UNGASS) về

HIV/AIDS Tất cả đại biểu tham dự hội nghị

đều bầy tỏ quyết tâm trong bản tuyên bố cam

kết phòng chống HIV/AIDS

Bản tuyên bố là sự thể hiện chính kiến rõ

ràng của các chính phủ về nội dung hành

động đã đ-ợc thỏa thuận và cam kết thực hiện

theo những mốc thời gian cụ thể Nh- vậy, Bản

tuyên bố là một công cụ h-ớng dẫn sắc bén

đảm bảo hành động, cam kết, hỗ trợ và nguồn

lực để tiến hành công tác phòng chống bệnh

dịch ở từng quốc gia cũng nh- đối với sự hợp

tác giữa các chính phủ với nhau Tóm lại bản

tuyên bố là một công cụ sắc bén để h-ớng dẫn

và kêu gọi hành động, cam kết hỗ trợ và các

nguồn lực cho việc phòng chống HIV/AIDS cả

trong và ngoài hệ thống nhà n-ớc

!!!

Tuyên bố cam kết phòng chống HIV /AIDS tại Khoá họp Đặc biệt của

Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc Mục tiêu Phát triển Thiên niên kỷ Khuôn khổ hành động Dakar Các văn bản của Đảng và Nhà n-ớc

đ Sự lãnh đạo mạnh mẽ ở tất cả các cấp

đ Phòng ngừa vẫn là biện pháp chủ yếu đối phó với bệnh dịch

đ Chăm sóc, hỗ trợ và chữa trị đều là yếu tố cơ bản của một đáp ứng hiệu quả

đ Nhìn nhận quyền con ng-ời và quyền tự

do cơ bản cho tất cả mọi ng-ời là điều kiện tiên quyết để giảm bớt khả năng lây nhiễm HIV/AIDS đáp ứng phải dựa trên cơ sở tôn trọng các quyền của ng-ời nhiễm HIV/AIDS

đ Đáp ứng phải chú trọng đến những ng-ời

có khả năng bị lây nhiễm

đ Tăng thêm quyền lực cho phụ nữ

đ Giành cho trẻ mồ côi vì HIV/AIDS sự chăm sóc đặc biệt

đ Phòng chống HIV/AIDS có nghĩa là phải

đầu t- phát triển bền vững

đ Cần đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển thuốc chữa bệnh

đ Sẽ không đ-ơng đầu đ-ợc với thách thức này nếu không duy trì đều đặn, bổ sung

và đầu t- mới các nguồn lực

Sau đây là những yêu cầu chính:

gây ảnh h-ởng nghiêm trọng đến nhu cầu,

Mục tiêu phát triển Thiên

đáp ứng và chất l-ợng giáo dục Tình hình

Niên Kỷ

này đòi hỏi khẩn cấp sự quan tâm của chính

dịch, đặc biệt là ảnh h-ởng đối với nguồn

nhất cùng hành động vì một thế giới

cung cấp giáo viên và nhu cầu của học

phát triển bền vững và xoá bỏ nghèo

sinh Để đảm bảo thực hiện mục tiêu 'Giáo

đói.

dục cho mọi ng-ời' cần phải -u tiên cao Hội nghị ghi nhận AIDS là một thách nhất công tác phòng chống HIV/AIDS ở thức to lớn khôn l-ờng về y tế công cộng, những quốc gia bị ảnh h-ởng nặng nề nhất, kinh tế và xã hội, bởi vì nó lây nhiễm quá giành cho công tác này sự ủng hộ chính trị nhiều thanh niên (một nửa số ca nhiễm

mạnh mẽ th-ờng xuyên, lồng ghép công mới ở độ tuổi từ 15 đến 24) và do c-ớp đi

tác phòng chống HIV/AIDS vào tất cả mọi sinh mạng của nhiều ng-ời đang trong độ khía cạnh của hoạt động chính sách, cải tuổi phát triển rực rỡ nhất, AIDS tàn phá và cách ch-ơng trình đào tạo huấn luyện giáo ngăn chặn sự phát triển của nhân loại viên, và tăng c-ờng đầu t- ngân sách kinh

phí đáng kể cho tất cả các hoạt động này.Mục tiêu phát triển thiên niên kỷ số 6

(Phòng chống HIV/AIDS, sốt rét và các (63) M-ời năm qua cho thấy bệnh dịch bệnh khác) bao gồm một mục tiêu cụ thể HIV/AIDS đã và sẽ có ảnh h-ởng tàn phá trực tiếp đối với HIV/AIDS, đó là chặn đứng

ghê gớm đối với hệ thống giáo dục, đối với

và bắt đầu đẩy lùi bệnh dịch HIV/AIDS vào

giáo viên, học sinh, sinh viên đặc biệt là đối năm 2015 Ba chỉ số thành công thực hiện với các em gái Sự kỳ thị và đói nghèo do mục tiêu là giảm tỷ lệ lây nhiễm ở phụ nữ HIV/AIDS gây ra đang phân hóa thêm các mang thai từ 15 đến 24 tuổi, nâng cao tỷ lệ tầng lớp xã hội mới, đó là trẻ em không đ-ợc

sử dụng các biện pháp phòng tránh thai và học hành và ng-ời lớn bị giảm cơ hội sống giảm số trẻ em mồ côi vì HIV/AIDS Cần phải có biện pháp đối phó với

HIV/AIDS trên cơ sở tôn trọng quyền con

Khuôn khổ hành động Dakar

ng-ời nhằm giảm bớt ảnh h-ởng và theo dõi chặt chẽ tác động của bệnh dịch đối với việc

Diễn đàn giáo dục thế giới họp tại

thực hiện các mục tiêu 'Giáo dục cho mọi

Dakar, Sênêgan, năm 2000 đã thông

ng-ời' Các biện pháp này phải bao gồm cả

qua Khuôn khổ hành động Dakar

những nỗ lực về pháp luật và hành chính để

Chiến l-ợc số 7 trong khuôn khổ hành

đảm bảo quyền đ-ợc giáo dục của những

động đã kêu gọi thực hiện khẩn cấp các

c-ờng khả năng phòng vệ không bị lạm dụng

tình dục và các hình thức bóc lột khác áp dụng

linh hoạt các hình thức giáo dục không chính

qui để tăng c-ờng tiếp cận nhiều trẻ em và

ng-ời lớn mắc bệnh hay bị ảnh h-ởng của

Quốc Hội ngày 31/5/1995 về phòng,

bệnh dịch và chú ý đặc biệt tới trẻ mồ côi vì

chống vi rút gây ra hội chứng suy giảm

AIDS Ch-ơng trình dạy học dựa trên ph-ơng

miễn dịch mắc phải ở ng-ời (HIV/AIDS).

pháp huấn luyện kỹ năng sống cần tích hợp tất

cả các khía cạnh liên quan đến công tác dự đ

Chỉ thị của Ban Chấp hành Trung

Giáo viên phải đ-ợc đào tạo và tập huấn đầy

đủ về HIV/AIDS thông qua các khóa đào tạo đ Chỉ thị của Bộ tr-ởng Bộ Giáo dục

giáo viên chính qui và huấn luyện tại chức và Đào tạo số 10 ngày 30/5/1995 về việc

Giáo viên bị ảnh h-ởng của bệnh dịch phải tăng c-ờng giáo dục phòng chống AIDS

đ-ợc tất cả các cấp hỗ trợ giúp đỡ và các tệ nạn xã hội trong ngành Giáo

dục và Đào tạo.

Nguồn: UNESCO Hà Nội

Các văn bản quan trọng của

Đảng và Nhà n-ớc

đ Chủ động phòng chống tr-ớc khi bệnh dịch bùng phát.

đ Đảm bảo tuyên truyền sâu rộng để mọi Hãy tìm kiếm thêm các thông tin cập nhật

ng-ời hiểu rõ bản chất của đại dịch và tình hình HIV/AIDS ở trong n-ớc và những nhu

tác động của nó đến giáo dục

cầu cụ thể; tập hợp các t- liệu nh- báo cáo đ

Xây dựng qui định h-ớng dẫn và nội qui nghiên cứu, văn bản chính sách, đ-ờng lối

để làm rõ trách nhiệm của mỗi bên chiến l-ợc, tài liệu sách báo khoa học về tham gia.

HIV/AIDS và giáo dục của ngành và của Việt đ Th-ờng xuyên duy trì các hoạt động.Nam; nh- vậy quí vị sẽ vị nắm đ-ợc tình hình

thực tế và những mục tiêu cần đạt

Hãy tìm kiếm cả đối tác ở bên ngoài bộ/ngành giáo dục và đào tạo cùng chung mối quan tâm với quí vị và có thể giúp quí vị thực hiện các mục tiêu đề ra, chẳng hạn: đại diện Hãy tìm kiếm đối tác trong Bộ/Sở giáo dục

của Ch-ơng trình Phòng chống HIV/AIDS cùng chung mối quan tâm muốn tăng c-ờng

Quốc gia, Bộ Y Tế, các tổ chức của Liên Hợp hơn nữa các hoạt động phòng chống HIV/AIDS

Quốc (nh- UNESCO, UNAIDS, UNICEF, trong ngành giáo dục

WHO, UNFPA vv.), các tổ chức phi chính phủ L-u ý là phải hành động ngay từ bây giờ Hãy (nh- Education International, CARE, FHI, thuyết phục các đồng nghiệp của quí vị cần AIDS Alliance vv.), các bộ ngành khác (nh- Bộ phải tiến hành ngay những việc làm sau đây: Lao động , Th-ơng binh, Xã hội; Bộ Văn hóa

Thông tin, Bộ Kế hoạch Đầu t-), Công đoàn

đ Thể hiện sự lãnh đạo và cam kết về

giáo dục, Hội cha mẹ học sinh, tr-ờng t- thục, mặt chính trị và giáo dục

v.v

đ Xây dựng ch-ơng trình giáo dục dự

phòng toàn diện, đ-ợc ủng hộ về mặt chính trị và đủ kinh phí

CáC HOạT ĐộNG TIếP THEO

Sau khi đã nắm đ-ợc tình hình chung và thấy rõ ảnh h-ởng của HIV/AIDS có thể gây ra đối với hệ thống giáo dục và đào tạo nếu không có hành động kịp thời, quí vị muốn biết hành động tiếp theo sẽ phải làm gì Chúng tôi tin rằng quí vị là ng-ời nắm vững nhất ai là ng-ời cần gặp trong Bộ Giáo dục và Đào tạo và

để đề đạt những nội dung gì Tuy nhiên, sau đây là một số gợi ý quí vị có thể cảm thấy hữu ích:

Tìm kiếm thông tin bổ sung

Tìm kiếm đối tác và đồng minh

Phối hợp với các đối tác trong

và ngoài ngành xây dựng danh mục các hoạt động tiếp theo