THẢO LUẬN HÌNH sự lần 1 NHÓM 1 (1)

TRƯỜNG ĐH LUẬT TP HỒ CHÍ MINH KHOA LUẬT HÀNH CHÍNH – NHÀ NƯỚC BUỔI THẢO LUẬN HÌNH SỰ LẦN MỘT MỤC LỤC NHẬN ĐỊNH 1 Câu 1 Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra h.

TRƯỜNG ĐH LUẬT TP HỒ CHÍ MINH KHOA LUẬT HÀNH CHÍNH – NHÀ NƯỚC

BUỔI THẢO LUẬN HÌNH SỰ LẦN MỘT

MỤC LỤC

NHẬN ĐỊNH 1

Câu 1: Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS) 1

Câu 5: Tình tiết “giết 02 người trở lên” luôn đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên 1

Câu 7: Hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi thì chỉ cấu thành Tội giết con mới đẻ (Điều 124 BLHS) 1

Câu 8: Mọi trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh đều cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 125 BLHS) 2

Câu 9: Mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ đều cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ (Điều 127 BLHS) 2

Câu 11: Nạn nhân tử vong là dấu hiệu định tội của Tội bức tử (Điều 130 BLHS) 2

BÀI TẬP 1 3

Đề bài: 3

Câu hỏi: Hãy xác định tội danh đối với hành vi của T 3

BÀI TẬP 3 4

Đề bài: 4

Câu hỏi: Hãy xác định tội danh đối với hành vi của A 4

BÀI TẬP 4 5

Đề bài: 5

Câu hỏi: Hãy xác định hành vi của H có phạm tội không? Nếu có thì phạm tội gì? 5

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1

NHẬN ĐỊNH Câu 1: Hành vi cố ý trực tiếp tước bỏ tính mạng người khác trái pháp luật không gây ra hậu quả chết người thì không cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS).

Nhận định sai

Tội giết người trong pháp luật hình sự hiện hành được quy định với cấu thành tội phạm vật chất nên dấu hiệu khách quan của tội phạm này gồm hành vi giết người, hậu quả nạn nhân bị tử vong và quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả Tội giết người là tội phạm có tính nguy hiểm cao nên mặc dù có cấu thành tội phạm vật chất nhưng dấu hiệu hậu quả chết người chỉ có ý nghĩa xác định thời điểm hoàn thành của tội phạm Đối với tội phạm này, hành vi giết người chưa làm nạn nhân chết vẫn cấu thành tội phạm và được coi là giết người ở giai đoạn phạm tội chưa đạt

Cơ sở pháp lý: Điều 123 BLHS 2015

Câu 5: Tình tiết “giết 02 người trở lên” luôn đòi hỏi phải có hậu quả hai người chết trở lên.

Nhận định sai

Giết ít nhất là hai người trở lên không phụ thuộc là giết các nạn nhân cùng một lúc hoặc ở các thời điểm khác nhau Cũng được coi là giết hai người trở lên trong trường hợp người phạm tội có ý định giết nhiều người và đã thực hiện hành vi phạm tội nhưng hậu quả chết người chưa xảy ra do những nguyên nhân ngoài ý muốn của người phạm tội

Cơ sở pháp lý: khoản 1 Điều 123 BLHS 2015

Câu 7: Hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi thì chỉ cấu thành Tội giết con mới đẻ (Điều 124 BLHS).

Nhận định sai

Hành vi giết trẻ em sinh ra trong vòng 7 ngày tuổi nhưng động cơ phạm tội giết con mới đẻ là do ảnh hưởng nặng nề của tư tưởng lạc hậu hoặc trong hoàn cảnh khách quan đặc biệt như phụ nữ sinh con mà chưa kết hôn nên sợ dư luận xã hội hoặc sinh con bị dị tật… Đây là dấu hiệu bắt buộc của tội giết con mới đẻ Hành vi giết con mới đẻ không do

tác động của động cơ nêu trên thì không cấu thành tội phạm này mà cấu thành tội giết người được quy định tại các điều luật khác của BLHS

Cơ sở pháp lý: Điều 124 BLHS 2015

Câu 8: Mọi trường hợp giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh đều cấu thành Tội giết người trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh (Điều 125 BLHS).

Nhận định sai

Nguyên nhân đưa đến trạng thái tinh thần bị kích động mạnh phải là do hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân Hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân

là nguyên nhân khiến cho người phạm tội rơi vào trạng thái tinh thần bị kích động mạnh Hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân có thể là một tội phạm hoặc là một vi phạm pháp luật nghiêm trọng khác Ngoài ra, hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân thực hiện đối với chính người phạm tội hoặc người thân thích của họ Đây là dâu hiệu năm trong mối liên hệ logic của hai dấu hiệu là trạng thái tinh thần bị kích động mạnh với hành vi trái pháp luật nghiêm trọng của nạn nhân Trạng thái tinh thần bị kích động mạnh chỉ có thể xuất hiện khi nạn nhân đã có hành vi trái pháp luật nghiêm trọng đối với chính người phạm tội hoặc người thân thích của họ

Cơ sở pháp lý: Điều 125 BLHS 2015

Câu 9: Mọi hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ đều cấu thành Tội làm chết người trong khi thi hành công vụ (Điều 127 BLHS).

Nhận định sai

Trong trường hợp người có hành vi làm chết người do dùng vũ lực ngoài những trường hợp pháp luật cho phép trong khi thi hành công vụ nhưng nạn nhân không phải là người liên quan trực tiếp đến công vụ của họ thì không phạm tội làm chết người trong khi thi hành công vụ mà có thể bị kết án về tội giết người khác Ngoài ra, trong trường hợp đang thi hành công vụ, người thi hành công vụ lại coi thường tính mạng của người khác, hống hách, sử dụng vũ khí vô nguyên tắc, bừa ẩu gây chết người hoặc vì tư thù cá nhân thì dù người đang thi hành công vụ nhưng hành vi này không được xem là làm chết người trong khi thi hành công vụ

2

Cơ sở pháp lý: Điều 127 BLHS 2015.

Câu 11: Nạn nhân tử vong là dấu hiệu định tội của Tội bức tử (Điều 130 BLHS).

Nhận định sai

Hành vi khách quan của tội bức tử là hành vi đối xử tàn ác, thường xuyên ức hiếp, ngược đãi hoặc làm nhục người lệ thuộc mình Hành vi này chỉ cấu thành tội bức tử khi

có sự tự sát của nạn nhân, bất kể sự tự sát có gây hậu quả chết người hay không Đồng thời, hành vi đối xử tàn ác, thường xuyên ức hiếp, ngược đãi hoặc làm nhục người lệ thuộc mình phải là nguyên nhân đưa đến sự tự sát của nạn nhân Nếu nạn nhân tự sát và

có tử vong hay không nhưng vì nguyên nhân khác thì dù chủ thể đã có hành vi đối xử tàn

ác, thường xuyên ức hiếp, ngược đãi hoặc làm nhục người lệ thuộc mình cũng không cấu thành tội phạm bức tử Nạn nhân bị tử vong không phải là dấu hiệu định tội của tội phạm này

Cơ sở pháp lý: Điều 130 BLHS 2015

BÀI TẬP 1

Đề bài:

Khoảng 19 giờ, T ra sân kho HTX xem biểu diễn ca nhạc Khi đi, T dắt một lưỡi lê tự tạo (lưỡi lê dài 15cm rộng 2cm) Chưa tới giờ biểu diễn nên một số thanh niên túm lại với nhau nói chuyện ở phía cổng vào khu vực biểu diễn, khiến một số cháu nhỏ không thể đi qua được Thấy vậy, T liền nói: “Sao các anh đứng ngang thế?” Hai bên va chạm, chửi nhau A và B trong tốp thanh niên đó đã chạy gọi thêm bạn bè để gây sự Cả bọn quay trở lại gặp T thì ngay lập tức C túm áo T và thúc gối vào bụng của T, còn A và B đấm vào mặt T làm môi T bị sưng Các trật tự viên đã kịp thời ngăn cản và chấm dứt sự va chạm Một lát sau, T lại đến gần chỗ đứng của A, B và C để đôi co dẫn đến tiếp tục xô xát Trong lúc xô xát, T rút lưỡi lê

ở thắt lưng đâm một nhát vào ngực C rồi bỏ chạy Kết luận giám định pháp y xác định: “C chết do vết thương sắc gọn, thấu ngực trái, rách phổi, thấu lách, đứt động mạch, mất máu cấp tính”.

Câu hỏi: Hãy xác định tội danh đối với hành vi của T.

Hành vi của T cấu thành tội giết người theo quy định tại Điều 123 BLHS 2015

Hành vi T đã có đủ các dấu hiệu pháp lý cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS 2015):

- Về khách thể:

+ Khách thể: Tính mạng của C

+ Đối tượng tác động: C

- Về mặt khách quan:

+ Hành vi nguy hiểm cho xã hội: Hành vi T rút lưỡi lê ở thắt lưng đâm một nhát vào ngực C rồi bỏ chạy

+ Hậu quả nguy hiểm cho xã hội: C chết do vết thương sắc nhọn, thấu ngực trái, rách phổi, thấu lách, đứt động mạch, mất máu cấp tính

+ Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả: Việc T đâm C với vết thương sắc gọn, thấu ngực trái, rách phổi, thấu lách, đứt động mạch, mất máu cấp tính là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của C

- Về mặt chủ quan: T thực hiện hành vi của mình với lỗi cố ý trực tiếp T đã biết hành vi dùng dao đâm vào ngực của nạn nhân là nguy hiểm vì ngực là vị trí trọng yếu trên cơ thể nên việc dùng dao đâm có thể làm nạn nhân chết chỉ bằng một nhát nhưng

T vẫn chọn vị trí ngực để đâm

- Về chủ thể: T thỏa mãn điều kiện về chủ thể của tội danh này (đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt đủ độ tuổi quy định)

BÀI TẬP 3

Đề bài:

A và B là vợ chồng Trước khi cưới, B đã có người yêu, nhưng do gia đình ép

gả nên phải lấy A Vì thế, dù đã có chồng nhưng B vẫn gặp C - người yêu cũ của B Biết vậy, nên gia đình B khuyên A đưa vợ lên làm ăn ở Thành phố Hồ Chí Minh A nghe lời đem vợ lên sống ở thành phố Dù vậy, B vẫn lén lút quan hệ với C bằng cách viện lý do đi khám bệnh và lưu lại bệnh viện để điều trị ít ngày, nhưng thực chất là 2 người hẹn hò nhau tại một khách sạn và sống với nhau Gia đình B biết được nên đã báo cho A biết mối quan hệ giữa B và C, đồng thời cho A biết số xe

4

Honda của C Một hôm, vì mất điện nên A về nhà sớm hơn thường lệ thì thấy B chuẩn bị quần áo nói là đi chữa bệnh tại bệnh viện A không tin nên chạy nhanh ra đường cái, cách nhà khoảng 200m thì thấy một thanh niên đang ngồi trên một chiếc

xe Honda có biển số như gia đình B đã báo trước Quá tức giận, A nhặt một khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang thẳng vào đầu anh thanh niên đang ngồi trên xe gắn máy nhiều nhát cực mạnh khiến anh thanh niên nọ bị chấn thương

sọ não, chết trên đường cấp cứu tới bệnh viện Khi kiểm tra căn cước của người bị hại thì mới xác định được nạn nhân không phải là C mà chính là bạn của C Do không biết mặt C nên A đã đánh nhầm người Lúc đó, C đang mua thuốc lá gần đó Câu hỏi: Hãy xác định tội danh đối với hành vi của A.

Hành vi của A cấu thành tội giết người theo quy định tại Điều 123 BLHS 2015 Hành vi A đã có đủ các dấu hiệu pháp lý cấu thành Tội giết người (Điều 123 BLHS 2015):

- Về khách thể:

+ Khách thể: Tính mạng của anh thanh niên (bạn của C)

+ Đối tượng tác động: Bạn của C

- Về mặt khách quan:

+ Hành vi nguy hiểm cho xã hội: Hành vi A nhặt khúc gỗ bên lề đường

to bằng cổ tay, dài 60cm, phang vào đầu anh thanh niên đang ngồi trên xe gắn máy nhiều nhát cực mạnh

+ Hậu quả nguy hiểm cho xã hội: Nạn nhân chết trên đường cấp cứu tới bệnh viện do chấn thương sọ não

+ Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả: Việc A dùng khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang vào đầu nạn nhân nhiều nhát cực mạnh là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của nạn nhân

- Về mặt chủ quan: A thực hiện hành vi của mình với lỗi cố ý trực tiếp A đã biết hành vi dùng khúc gỗ bên lề đường to bằng cổ tay, dài 60cm, phang vào đầu nạn nhân nhiều nhát cực mạnh là nguy hiểm vì đầu là vị trí trọng yếu trên cơ thể nên việc

dùng gỗ phang vào đầu nạn nhân có thể làm nạn nhân chết nhưng A vẫn chọn vị trí đầu

để phang và thực hiện nhiều nhát cực mạnh

- Về chủ thể: A thỏa mãn điều kiện về chủ thể của tội danh này (đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt đủ độ tuổi quy định)

BÀI TẬP 4

Đề bài:

Hai gia đình là hàng xóm của nhau Trong một gia đình có bà mẹ là K và cậu con trai tên là H Gia đình bên kia có ông cụ là A cùng hai con trai tên là B và C Ban ngày các con đều đi làm nên ông A thường hay qua nhà bà K chơi Sau một thời gian, ông A mang gạo góp với bà K nấu cơm chung B và C không đồng ý vì cho

là cha mình bị bà K dụ dỗ, đem tài sản cho bà K nên yêu cầu cha mình chấm dứt quan hệ với bà K nhưng ông A không nghe và vẫn tiếp tục làm theo ý mình B và C cho là sự bất đồng trong gia đình mình là do bà K gây ra nên quyết định gây án Vào 3 giờ sáng, B cầm đuốc và C cầm một con dao lớn đến trước sân nhà bà K B và

C châm lửa đốt nhà, đồng thời chặn cửa đón đầu hai mẹ con bà K Bà K và H chạy

ra đến cửa thì thấy B đang quơ đuốc xông tới, C cầm dao lao vào tấn công H H xông tới C, giành được con dao từ tay C và chém đứt bàn tay C Ngay lúc đó, B dùng đuốc xông tới gần H H nhanh chóng chém tiếp vào đầu C khiến C chết tại chỗ, đồng thời H quay sang đối phó với B thì bà con vừa kịp đến.

Câu hỏi: Hãy xác định hành vi của H có phạm tội không? Nếu có thì phạm tội gì?

Hành vi của H cấu thành tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng theo quy định tại Điều 126 BLHS 2015

Phân tích các điều kiện vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (khoản 2 Điều 22 BLHS 2015):

- Vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng thỏa mãn đủ 4 điều kiện đầu tiên của phòng vệ chính đáng bao gồm:

+ Thứ nhất, có sự tấn công nguy hiểm và trái pháp luật: có sự tấn công của con người, sự tấn công phải nguy hiểm đáng kể, sự tấn công phải trái pháp luật Xét trong tình huống trên, có sự tấn công của con người là C; có sự tấn công nguy hiểm đáng

6

kể là C dùng dao lao tới tấn công H; sự tấn công này của C là trái pháp luật vì nằm ngoài những trường hợp mà pháp luật cho phép Vì vậy, điều kiện thứ nhất đã thỏa

+ Thứ hai, sự tấn công xâm phạm tới quyền và lợi ích chính đáng của mình, của người khác hoặc lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức Xét trong tình huống trên, sự tấn công của C xâm phạm tới quyền sống (sức khỏe, tính mạng) của H Vì vậy, điều kiện thứ hai đã thỏa

+ Thứ ba, sự tấn công phải đang hiện hữu thỏa mãn 1 trong 3 trường hợp: Sự tấn công phải đang xảy ra, sự tấn công phải đe dọa xảy ra ngay tức khắc, trường hợp đặc biệt là sự tấn công đã kết thúc nhưng hành vi phòng vệ đi liền ngay sau sự tấn công nhằm khắc phục hậu quả do sự tấn công gây ra Xét trong tình huống trên, sự tấn công của C rơi vào trường hợp thứ nhất là sự tấn công đang xảy ra Sự tấn công của C là cầm dao lao về phía H, nghĩa là sự tấn công vẫn đang tiếp diễn và chưa kết thúc Vì vậy, điều kiện thứ ba đã thỏa

- Thứ tư, mục đích của sự phòng vệ là nhằm gạt bỏ sự tấn công: Hành vi phòng vệ phải nhằm vào chính người đang có sự tấn công Xét trong tình huống trên, hành vi phòng vệ của H là nhằm gạt bỏ sự tấn công bằng dao của C và sự phòng vệ của H cũng nhắm vào C Vì vậy, điều kiện thứ tư đã thỏa

- Tuy nhiên, vượt quá phòng vệ chính đáng không thỏa mãn điều kiện thứ 5 là

sự phòng vệ phải trong giới hạn cần thiết để ngăn chặn sự tấn công Xét trong tình huống trên, ban đầu khi C xông tới tấn công H thì H buộc phải phòng vệ gạt bỏ sự tấn công nên

đã giành được con dao đồng thời chém dứt bàn tay của C Lúc này, C đã mất sự chủ động tấn công nhưng sau đó H vẫn cố ý dùng dao chém tiếp vào đầu của C H đã biết hành vi dùng dao chém vào đầu C là nguy hiểm vì đầu là vị trí trọng yếu trên cơ thể nên việc dùng dao chém vào đầu nạn nhân có thể làm nạn nhân chết nhưng A vẫn chọn vị trí đầu

để chém Như vậy, người có hành vi vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng phải chịu trách nhiệm hình sự theo quy định của BLHS

Hành vi của H đã có đủ các dấu hiệu pháp lý cấu thành Tội giết người do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng (Điều 126 BLHS 2015):

- Về khách thể:

+ Khách thể: Tính mạng của C

+ Đối tượng tác động: C.

- Về mặt khách quan:

+ Hành vi nguy hiểm cho xã hội: Hành vi H xông tới C, giành được con dao từ tay C và chém đứt bàn tay C Sau đó, H còn chém tiếp vào đầu C

+ Hậu quả nguy hiểm cho xã hội: Ban đầu C bị H chém đứt bàn tay nhưng sau đó thì bị chém tiếp vào đầu nên chết tại chỗ

+ Mối quan hệ nhân quả giữa hành vi và hậu quả: Việc H xông tới C, giành được con dao từ tay C và chém đứt bàn tay C, sau đó chém tiếp vào đầu C là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến cái chết của nạn nhân

- Về mặt chủ quan: H thực hiện hành vi của mình với lỗi cố ý trực tiếp Ban đầu, khi C xông tới tấn công H thì H buộc phải phòng vệ gạt bỏ sự tấn công nên đã giành được con dao đồng thời chém dứt bàn tay của C Lúc này, C đã mất sự chủ động tấn công nhưng sau đó H vẫn cố ý dùng dao chém tiếp vào đầu của C H đã biết hành vi dùng dao chém vào đầu C là nguy hiểm vì đầu là vị trí trọng yếu trên cơ thể nên việc dùng dao chém vào đầu nạn nhân có thể làm nạn nhân chết nhưng A vẫn chọn vị trí đầu để chém

- Về chủ thể: H thỏa mãn điều kiện về chủ thể của tội danh này (đủ năng lực trách nhiệm hình sự và đạt đủ độ tuổi quy định)

8