BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÀI TIỂU LUẬN MÔN PHÁP LUẬT LIÊN MINH CHÂU ÂU ĐỀ BÀI Phân tích nguồn luật phái sinh (secondary sources) của Pháp luật Liên minh châu Âu Đồng thời chứng minh rằng[.]
Trang 1BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI
BÀI TIỂU LUẬN
MÔN:
PHÁP LUẬT LIÊN MINH CHÂU ÂU
ĐỀ BÀI:
Phân tích nguồn luật phái sinh (secondary sources) của Pháp luật Liên minh châu Âu Đồng thời chứng minh rằng nguồn luật này chưa có tiền lệ trên thế giới, nó làm cho Pháp luật Liên minh châu Âu không hoàn toàn là Luật quốc tế và cũng không hoàn
toàn là Luật quốc gia
HỌ TÊN : BÙI TUẤN ANH
MSSV : 060
LỚP : VB1K3
Trang 2PHẦN MỞ ĐẦU
Liên minh châu Âu được thiết lập với mục đích kết thúc cuộc chiến tranh thường xuyên và đẫm máu giữa các nước láng giềng, mà lên tới đỉnh điểm trong Thế chiến thứ hai Ban đầu, sáu nước: Bỉ, Pháp, Ý, Lucxembourg, Hà Lan và Tây Đức đã kí hiệp ước Paris thành lập cộng đồng than thép Châu Âu ECSC 1951 với mục đích là để liên hợp các nước lại với nhau và hợp tác phát triển về kinh tế Sau
đó, nhiều hiệp ước và hiệp định khác ra đời trở thành nguồn luật của liên minh
Châu Âu Sau đây tôi sẽ phân tích nguồn của luật phái sinh để chứng minh rằng
nguồn luật này chưa có tiền lệ trên thế giới, nó làm cho Pháp luật Liên minh châu
Âu không hoàn toàn là Luật quốc tế và cũng không hoàn toàn là Luật quốc gia
PHẦN NỘI DUNG
1 Khái quát chung về luật phái sinh (secondary law)
a Khái niệm
Luật liên minh Châu Âu là tổng thể các nguyên tắc và quy phạm pháp luật do Liên minh Châu Âu xây dựng và ban hành, có hiệu lực áp dụng thống nhất và trực tiếp đối với các thể nhân, quốc gia thành viên và các cơ quan, thiết chế của liên minh Châu Âu Nguồn của luật liên minh Châu Âu là hình thức biểu hiện các quy phạm pháp luật quốc tế Nó bao gồm ba loại sau: Luật gốc (primary law), luật phái sinh (secondary law) và án lệ (case law)
Luật phái sinh là những quy định của pháp luật do các thiết chế liên minh ban hành và các thỏa thuận.theo Điều 249 EU treaty, Luật phái sinh được ban hành dưới các hình thức văn bản: Regulation, directive và decision
Nguồn của luật phái sinh là những quy định pháp luật do các thiết chế của
EU ban hành trong quá trình thực thi quyền hạn được giao
b Cấu trúc nguồn luật phái sinh
- Regulation (quy định): là văn bản có hiệu lực bắt buộc đối với tất cả các công dân và quốc gia thành viên của Liên minh Châu Âu Tất cả các Regulation đều có hiệu lực áp dụng trực tiếp tại các quốc gia thành viên Regulation là loại văn bản
Trang 3pháp luật chủ yếu được dùng để tổ chức những vấn đề đã được nhất thể hóa ở mức
độ cao
- Directive (chỉ thị): Directive là loại văn bản chỉ có hiệu lực bắt buộc đối với những quốc gia thành viên được chỉ định trong văn bản Không phải tất cả các chỉ thị đều có hiệu lực áp dụng trực tiếp (đây là ngoại lệ của nguyên tắc “áp dụng trực tiếp”) Chỉ có các chỉ thị thỏa mãn điều kiện “cụ thể”, “rõ ràng” và “vô điều kiện” mới được áp dụng trực tiếp theo chiều dọc và chỉ trong trường hợp nó không được chuyển hóa hoặc chuyển hóa không chính xác (nếu đã được chuyển hóa chính xác thì áp dụng quy định chuyển hóa)
- Decision (quyết định): Decision là loại văn bản chỉ có hiệu lực bắt buộc đối với các cá nhân, thể nhân, quốc gia thành viên được chỉ định trong văn bản Decision được chỉ định để giải các vấn đề, trường hợp cá biệt liên quan đến quá trình Liên minh Châu Âu triển khai thực hiện các Hiệp ước, các Regulation và Directive
c Sự khác biệt về giá trị của nguồn luật phái sinh ASEAN so với EU
Nguồn luật phái sinh của ASEAN, nguồn này của pháp luật ASEAN có bản chất khá giống với công pháp Nó thường phát sinh trong quá trình thực thi PLCĐ ASEAN, được thực hiện thông qua các hoạt động pháp lý của các quốc gia thành viên, theo cơ chế chung hoặc cơ chế riêng theo từng lĩnh vực cụ thể Là nguồn bổ trợ cơ bản cho nguồn luật gốc Bao gồm các loại văn bản như: các quy định, chỉ thị, quyết định …
Nguồn luật phái sinh thường xuất hiện ở các Hội nghị cấp cao: thực thi những biện pháp thích hợp để xử lý các tình huống khẩn cấp tác động tới Asean; Trong Hội đồng như điều phối: thực thi các hoạt động được nêu trong Hiến chương hoặc những hoạt động khác do Hội nghị cấp cao chỉ thị; Trong các Hội đồng Cộng Đồng: đảm bảo việc triển khai các quyết định có liên quan của Hội nghị cấp cao; Trong các cơ quan chuyên ngành cấp bộ trưởng: thực hiện các thỏa thuận và quyết
Trang 4định của Hội nghị cấp cao trong lĩnh vực của mình; Trong Ủy ban thường trực Asean: thực thi các nhiệm vụ do Hội đồng điều phối Asean quyết định
Nhận thấy, nguồn phái sinh PLCĐ ASEAN thường là các văn bản phát sinh
từ các hoạt động pháp lý của các thành viên Các văn bản này, trên cơ sở những cơ chế chung hoặc riêng của từng lĩnh vực thì các quốc gia lấy đó làm cơ sở để tự xây dựng cho mình cơ chế quốc gia theo từng lĩnh vực Đồng thời, các quốc gia cùng thực hiện các quy định của PLCĐ theo cơ chế chung Nhưng giá trị pháp lý của nguồn này thường không có giá trị để giải quyết các tranh chấp ở tòa án ASEAN trên thực tế mà nó chủ yếu là các văn bản định hướng cơ chế cho các quốc gia và toàn khu vực theo khuôn khổ
Khác với PLCĐ ASEAN, nguồn phái sinh của Luật Liên minh Châu Âu thường đóng vai trò quan trọng trong thực tiễn tranh chấp giữa các thành viên Chẳng hạn, chỉ thị không được áp dụng một cách trực tiếp Tuy nhiên tòa án EU đã từng đưa ra phán quyết rằng các quy định đối với cá nhân của chỉ thị có thể, trong trường hợp ngoại lệ có hiệu lực trực tiếp trong một quốc gia thành viên mà không cần có sự chuyển hóa thành nội luật khi thỏa mãn những điều kiện nhất định Khác với chỉ thị, Decision có hiệu lực trực tiếp đối với tất cả các đối tượng được chỉ định trong văn bản
Xét về giá trị pháp lý, nguồn luật gốc của EU giống như một bản hiến pháp
có hiệu lực tối cao trong hệ thống pháp luật của một quốc gia Án lệ là nguồn luật
có vị trí quan trọng trong thực tiễn hoạt động tư pháp của EU cũng như sự phát triển của pháp luật EU Vì nguồn luật gốc của EU chỉ mang tính chất định khung, trong khi nguồn luật phái sinh của liên minh cũng không thể giải quyết được tất cả Mặc dù Án lệ có hiệu lực áp dụng thấp nhất, tuy nhiên nó góp phần điều chỉnh toàn diện hơn các vấn đề trong mỗi lĩnh vực hợp tác của các quốc gia thành viên EU bởi nguồn luật gốc của EU chỉ mang tính chất định khung, nguồn bổ trợ và nguồn luật phái sinh thì chưa thể điều chỉnh được toàn bộ
Trang 5 Hiệu lực của nguồn luật phái sinh EU quan trọng thứ 2 sau luật gốc và phải phù hợp với luật gốc, đồng thời qua đó cho thấy nguồn luật phái sinh của Liên minh Châu Âu là chưa có tiền lệ trên thế giới
2 Chứng minh luật liên minh châu âu không phải là luật quốc gia cũng không phải là luật quốc tế
1 Liên minh Châu Âu không phải là luật quốc gia
Như chúng ta đã phân tích, luật Liên minh Châu Âu bao gồm: luật gốc (các điều ước quốc tế được xây dựng trên cơ sở sự thỏa thuận của các quốc gia thành viên), luật phái sinh và án lệ Theo đó, luật Liên minh Châu Âu bao gồm cả Điều ước quốc tế và luật phái sinh Còn nguồn của luật quốc gia không có luật phái sinh
và Điều ước quốc tế, chỉ có một số nước theo Common law thì án lệ được coi là nguồn của pháp luật quốc gia Nếu luật Liên minh Châu Âu là luật quốc gia thì các vấn đề nảy sinh trong liên minh không thể giải quyết được Liên minh Châu Âu là
tổ chức quốc tế với 27 thành viên, do vậy, Luật quốc gia với phạm vi tác động mang tính chất lãnh thổ, nó không thể áp đặt quy định của quốc gia mình cho quốc gia khác và vấn đề đó khó có thể giải quyết Do vậy, luật áp dụng cho Liên minh Châu Âu phải là một luật riêng, có hiệu lực áp dụng trên toàn bộ các nước thành viên của liên minh để các vấn đề phát sinh giữa các quốc gia liên minh có khả năng được giải quyết
2 Luật liên minh châu âu không phải là luật quốc tế.
- Theo Khoản 1 Điều 38 Quy chế Tòa án công lý quốc tế thì nguồn của Luật quốc tế bao gồm: Điều ước quốc tế, tập quán quốc tế, các nguyên tắc pháp luật chung, phán quyết của Tòa án công lí quốc tế, học thuyết của các luật gia danh tiếng về luật quốc tế Ngoài ra,còn có các nghị quyết của tổ chức quốc tế, hành vi pháp lí đơn phương của các quốc gia.Trong nguồn của luật quốc tế không có luật phái sinh và án lệ Đây là nguồn luật quan trọng và nhiều về số lượng trong luật Liên minh Châu Âu Án lệ là nguồn luật có vị trí quan trọng trong thực tiễn hoạt động tư pháp của EU cũng như sự phát triển của pháp luật EU Vì nguồn luật gốc
Trang 6của EU chỉ mang tính chất định khung, trong khi nguồn luật phái sinh của liên minh cũng không thể giải quyết được tất cả Nếu luật liên minh châu âu là luật quốc
tế thì nó có giải quyết được các vấn đề này sinh trên Liên minh Châu Âu không Luật quốc tế không có luật phái sinh và án lệ Trong khi đó, để giải quyết các vấn
đề nảy sinh trên Liên minh thì hai loại nguồn này là hai loại nguồn vô cùng quan trọng, là nguồn chính để giải quyết các vấn đề phát sinh trên liên minh
PHẦN KẾT LUẬN
Tóm lại, qua bài tiểu luận trên, từ việc phân tích nguồn luật phái sinh (secondary sources), ta hiểu rõ về cấu trúc, giá trị của nguồn luật này và vai trò của
nó trong pháp luật Liên minh Châu Âu Trong hệ thống cấu trúc nguồn của pháp luật EU, trật tự hiệu lực pháp lý của các văn bản được ban hành bởi các thiết chế của EU với tư cách là nguồn của luật phái sinh (quy định, chỉ thị, quyết định) là một vấn đề nan giải và chưa có sự phận định rõ ràng Điều này hoàn toàn dễ hiểu bởi sự phân định thứ bậc các nguồn luật phái sinh có liên quan chặt chẽ tới việc phân quyền lập pháp giữa các thiết chế ban hành ra các văn bản đó Vấn đề này đã được đưa ra đàm phán rất nhiều lần trong các hội nghị liên chính phủ Qua đó, chứng minh rằng nguồn luật này chưa có tiền lệ trên thế giới, nó làm cho Pháp luật Liên minh châu Âu không hoàn toàn là Luật quốc tế và cũng không hoàn toàn là Luật quốc gia
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Giáo trình luật quốc tế, Đại học Luật Hà Nội, NXB CAND, Hà Nội, 2007
2 Tập bài giảng Pháp luật Cộng đồng ASEAN, Hà Nội 2011, tr 35-38
3 Tạp chí mặt trận số 104, mô hình hội nhập của EU – ASEAN