TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM KHOA KINH TẾ TIỂU LUẬN MÔN HỌC TƯ DUY HỆ THỐNG GVHD ThS Diệp Phương Chi Mã LHP BLAW220308 07 (Thứ 3 tiết 11 12) Nhóm SVTH 3A MSSV Nguyễn Quỳnh Anh 20124444 Trần.
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HCM
KHOA KINH TẾ
TIỂU LUẬN MÔN HỌC: TƯ DUY HỆ THỐNG
GVHD: ThS Diệp Phương Chi
Mã LHP: BLAW220308_07 (Thứ 3 tiết 11-12)
Nguyễn Quỳnh Anh 20124444 Trần Lê Quang Hiếu 20124365
Lê Phùng Quốc Linh 20124373 Trần Toại Nhi
Nguyễn Doãn Sang 20124401 Nguyễn Thị Thanh Thảo
Tp Hồ Chí Minh, tháng 5 năm 2021
Trang 2BẢNG PHÂN CÔNG NHIỆM VỤ
THỨ
TỰ
1 Nguyễn Quỳnh Anh
Trần Lê Quang Hiếu Làm câu 1 Hoàn thành tốt
2
Lê Phùng Quốc Linh
Nguyễn Thị Thanh
Thảo
Làm câu 2 Hoàn thành
tốt
3 Nguyễn Doãn Sang
Trần Toại Nhi Làm câu 3 Hoàn thành tốt
Nhận xét của giáo viên
……….
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
………
Ký tên
Trang 3Câu 1: Hãy sử dụng phương pháp 6 chiếc mũ tư duy để phân tích các vấn đề rút ra được sau khi học môn Tư duy hệ thống.
Môn học tư duy hệ thống là nền tảng cơ bản giúp chúng ta hiểu về hệ thống và phương pháp luận tư duy hệ thống, cung cấp các kỹ năng tư duy và tìm kiếm giải pháp sáng tạo, các năng lực cốt lõi để học tập và hoạt động nghề nghiệp thành công, giải quyết vấn đề; làm việc nhóm; tư duy phản biện; tư duy sáng tạo Để có thể hiểu rõ hơn về tư duy hệ thống, chúng ta có thể dùng phương pháp tư duy sáng tạo qua góc nhìn của “6 chiếc mũ tư duy” để phâ tích kĩ hơn các vấn đề rút ra được sau khi học môn Tư duy hệ thống
“6 chiếc mu tư duy” là một công cụ trợ giúp tư duy được TS Edward de Bôn phát kiến năm 1980 và giới thiệu trong cuốn “6 Thinking Hats” năm 1985 Đây là một phương pháp hiệu quả, giúp chúng ta có thể đánh giá sự việc từ nhiều góc nhìn để đưa ra quyết định tốt hơn Đặc điểm của 6 chiếc mũ: mũ trắng mang tính trung lập, khách quan, xác định những thông tin thiếu; mũ đỏ mang tính hợp thức hóa cảm xúc, trực giác, linh cảm; mũ vàng thể hiện tính tích cực, lạc quan; mũ đen dung để phân tích nhưng khó khăn, sai lầm; mũ xanh lá thể hiện sự tư duy sáng tạo và mũ xanh dương giúp định hướng vấn đề, tóm tắt, khái quát, kết luận vấn đề
Khi áp dụng phương pháp “6 chiếc mũ tư duy”, chúng ta có thể hiểu rõ hơn về môn học tư duy hệ thống qua đó rút ra các vấn đề trong quá trình học tập Đầu tiên, khi đội chiếc mũ trắng chúng ta sẽ có cái nhìn khách quan hơn về các khái niệm cơ bản của hệ thống, xác định được những kiến thức chúng ta còn đang thiếu để hoàn thiện các kiến thức nền tảng
Ví dụ : Cc kiến thức tổng quan về hệ thống, phương pháp luận tư duy hệ thống, các phương pháp tư duy và tìm kiếm giải pháp sáng tạo, kỹ năng làm việc nhóm,… Nhưng chúng ta vẫn còn đang thiếu kỹ năng trình bày các vấn đề một cách logic Như vậy, khi đội chiếc mũ trắng chúng ta sẽ đánh giá vấn đề một cách khách quan, dựa trên những
dữ kiện có sẵn, tìm ra những thiếu sót của bản thân
Tiếp theo khi đội chiếc mũ màu đỏ mang tính chất cảm giác, cảm xúc, trực giác, những ý kiến không có chứng minh hay giải thích Môn tư duy hệ thống có những kiến thức về tư duy logis nhưng cũng có một số kiến thức liên hệ mật thiết về mảng kỹ
Trang 4thuật, thực hành vì thế mà một số người có thể cảm thấy không thích và không thích ứng được ví dụ như hệ thống nhân tạo là hệ thống do con người thiết lập như xe máy,
ô tô, máy tính,…, kiến thức về tư duy cơ giới: nguyên lý và định luật trong tu duy cơ giới dẫn đến sự phát minh kỹ thuật công nghệ, máy móc Hoặc là những kiến thức trừu tượng khác khiến sinh viên cảm thấy khó hiểu ví dụ như chương phương pháp luận về
tư duy hệ thống Đó là những cảm xúc cá nhân khi nhìn nhận một vấn đề
Đến với chiếc mũ vàng mang hình ảnh của ánh sáng mặt trời, sự lạc quan, các giá trị, lợi ích Khi tưởng tượng đang đội chiếc mũ vàng, chúng ta sẽ đưa ra các ý kiến lạc quan, có logic, các mặt tích cực, mức độ khả thi của dự án
Ví dụ: khi cả nhóm đang thực hiện môt bài thực hành thiết kế một hệ thống và trình
bày các bộ phận của hệ thống, người đội chiếc mũ vàng sẽ đưa ra những ý kiến có lợi khi thực hiện bài thực hành này và nêu ra được mặt tích cực của nó là giúp chúng ta hiểu hơn về hệ thống, cấu tạo của các bộ phận, sự liên kết, đặc biệt là kỹ năng làm việc nhóm tích cực và hiệu quả,… Chiếc nón vàng sẽ được bộc lộ rõ nhất thông qua kỹ năng làm việc nhóm, thảo luận về một đề tài, một bài thuyết trình mang tính chất đồng đội Vì thế qua môn học Tư duy hệ thống giúp cho các bạn sinh viên có kỹ năng làm việc nhóm, trình bày nội dung bài tập trước đám đông, rèn luyện khả năng lắng nghe, sáng tạo của các bạn sinh viên
Với chiếc mũ đen, mang hình ảnh của đêm tối, đất bùn Khi đội mũ đen ta sẽ liên tưởng đến các điểm yếu, các lỗi sai, sự bất hợp lý, sự thất bại, sự phản đối, thái đội bi quan Nó sẽ cho ta thấy những hạn chế và rắc rối thường xảy ra khi học môn tư duy hệ thống Đầu tiên là bài thuyết trình của các nhóm dài nhưng chưa thật sự chú tâm vào nội dung bài học do đó người học sẽ khó có thể nắm bắt được hết các qui luật trong từng nội dung của môn họ Tiếp theo là dịch bệnh làm hạn chế việc học trong trường cũng như là thực hành trong lớp nên sẽ khiến người học cảm thấy nhàm chán Như vậy, khi đội chiếc
mũ trắng chúng ta sẽ thấy được nhiều bất cập trong quá trình học môn tư duy hệ thống Tiếp đến là chiếc mũ xanh lá cây, màu xanh gợi liên tưởng đến cây cỏ xanh tươi, sự nảy mầm, sự đâm chồi, sự phát triển Vì thế, chiếc mũ xanh lá cây tượng trưng cho sự sinh sôi, sáng tạo Khi đội mũ này, chúng ta sẽ đưa ra các giải pháp, ý tưởng sáng tạo cho vấn đề đang thảo luận hoặc cần giải quyết Đầu tiên là áp dụng biểu đồ sơ đồ tư duy vào các bài tập để người học có thể nắm bắt sâu rộng và hiểu rõ hơn về môn học, đưa
Trang 5các hình ảnhr cụ thể minh chứng cho bài học Môn học này giúp chúng ta tăng khả năng tư duy để có thể đối mặt với bất kì tình huống nào và xử lý chúng một cách gọn gàng
Mũ xanh dương sẽ có chức năng giống như nhạc trưởng, nó sẽ tổ chức các chiếc mũ khác – tổ chức tư duy Nó sẽ kiểm soát tiến trình tư duy Đây là chiếc mũ mà người chủ tọa sẽ đội để kiểm soát tiến trình cuộc họp Khi gặp khó khăn do bế tắc về ý tưởng, người đội mũ xanh dương linh hoạt điều chỉnh cách tư duy của mọi người dự họp sang hướng “mũ xanh lá cây” Tóm lại với chiếc mũ xanh dương nó sẽ giúp chúng
ta tổng kết lại tất cả mọi thứ từ những chiếc mũ khác Và từ đó nó giúp ta hiểu rõ hơn về môn học tư duy hệ thống này
Câu 2
Hiện nay các con đường thường xuyên bị ngập do trời mưa, thủy triều dâng cao như đường Calmette ( từ Lê Thị Hồng Gấm – Nguyễn Công Trứ ), đường Nguyễn Thái Bình ( từ Phó Đức Chính – Yersin ), đường Cô Giang ( từ Hồ Hảo Lớn – Nguyễn Khắc Nhu ) và còn rất nhiều con đường lớn khác Khi ngập dòng nước cuốn theo rác
đi khắp mọi nơi gây ô nhiễm môi trường cũng như ô nhiễm dòng nước Không chỉ dừng lại ở đó, hàng chục chiếc xe chết máy làm tắc nghẹt đường gây ra khung cảnh vô cùng hỗn lộn Còn chưa kể có những ổ gà, ổ voi nhưng do ngập khiến người tham gia giao thông không thấy và rất dễ bị té ngã khi đi qua chúng Sâu xa hơn là làm ảnh hưởng đến nền kinh tế, xã hội và đời sống sinh hoạt của người dân trên địa bàn thành phố
Trang 6Giải quyết theo tư duy cơ giới: nâng cấp mặt đường cao hơn so với trước, xây dưng hàng chục lô cốt để xử lý hệ thống thoát nước, cống rãnh tiến hành nguyên tắc “bù”,
có nghĩa là phải bù lại phần đã bị lấp đi bằng các hồ điều tiết lớn và hệ thống kênh rạch mới nhằm khai thông dòng chảy từ trong nội ô ra phía sông Sài Gòn Điều chỉnh chính sách sử dụng đất đô thị Xác định đúng đắn, hợp lý các mục đích sử dụng đất đô thị Các khu vực được qui hoạch là khu dân cư, công trình công cộng đều phải được giám sát chặt chẽ
Giải quyết theo tư duy hệ thống: Áp dụng các công trình chống ngập hiện đại bên châu
Âu để dứt điểm tình trạng ngập kéo dài như công trình xây dựng đê đập di động chống
ngập Thames Barrier, công trình Hút nước lụt qua hệ thống cống và bể bền vững (
sustainable drainage ) Quy hoạch lại các “Hồ điều tiết nước”, nơi nào không còn đất làm hồ điều hòa thì có thể nạo vét sâu các kênh rạch, các dòng sông để trữ nước và thoát nước, vì đây cũng là hệ thống điều hòa chống ngập cho thành phố
Trang 7Câu 3:
1 Lý do chọn đề tài và phương pháp tư duy sáng tạo.
1.1 Lý do chọn đề tài.
Ở các nước phát triển phương tiện giao thông được sử dụng chiếm đại đa số là
xe ô tô Đối với một nước đang phát triển là Việt Nam chúng ta hiện nay, thì xe máy là loại phương tiện chiếm số lượng nhiều nhất Nhưng theo thời gian càng nhiều các dòng xe ô tô được ra mắt trên thị trường Tiêu biểu có thể kể đến là các dòng xe ô tô của VinFast-một thương hiệu xe nội địa Khi xe ô tô chiếm thị phần lớn đồng nghĩa với việc ô tô cần được cải tiến dần dần để bảo đảm chất lượng cuộc sống cũng như an toàn cho người sử dụng trong tương lai Đó cũng là lý do nhóm chọn cải tiến hệ thống
xe ô tô
1.2 Phương pháp tư duy sáng tạo.
Đề có các cải tiến cho xe ô tô, nhóm chúng em đã sử dụng các phương pháp sáng tạo là sáu chiếc mũ tư duy của TS Edward de Bono Bắt đầu từ chiếc mũ trắng, chúng em thu thập tất cả các ý kiến bất cập của xe ô tô từ các trang mạng xã hội như
xe khi điều khiển xe khi lốp bị thủng sẽ mất an toàn có thể gây hỏng vành xe gây tổn thất cho tài xế hoặc là các tài xế phản ánh là không có cách nào để có thể dự đoán được xe đã bị thủng lốp hay chưa Ngoài ra còn có nhiều người điều khiển ô tô phản ánh là bị mất tiền oan do không hiểu rõ được các biển báo giao thông, chưa hết nhiều người phàn nàn rằng khi đang lưu thông với tốc độ cao nhưng xe phía trước đột ngột
rẽ hướng thì sẽ gây nguy hiểm cho các xe đang lưu thông ở phía sau Từ các ý kiến trên, chúng em đến với mũ xanh lá cây để cùng nhau đưa ra các hướng giải quyết cho từng ý kiến được tổng hợp khi đội mũ trắng Nếu xe bị thủng lốp giữa chừng thì chúng
em đưa ra hai hướng giải quyết đó là mang theo lốp sơ cua để thay khi bị thủng hoặc
sử dụng lốp Runflat Với vấn đề dự báo lốp xe có thủng hay không chúng em đã đề nghị hướng giải quyết đó là sử dụng bộ cảm biến theo dõi áp suất lốp xe Còn bị mất tiền oan do hiểu sai biển báo thì có hai hướng giải quyết đó là người tài xế phải về học lại các biển báo hoặc trang bị cho xe hệ thống nhận biết và giải thích các biển báo giao thông Còn với ý kiến cuối cùng là khi xe phía trước đột ngột rẽ hướng hướng giải quyết chúng em nghĩ tới là việc chia sẻ thông tin giữa các xe
Trang 8Tiếp đến là sẽ dùng mũ vàng để viết ra các lợi ích đạt được khi thực hiện các cải tiến trên Lợi ích ở đây là có thể sẽ không bị mất tiền oan nữa hay là có thể dự đoán được xe có bị thủng lốp hay không, ngoài ra khi các xe chia sẻ thông tin lộ trình cho nhau sẽ giảm thiểu tai nạn do yếu tố bất ngờ Tiếp đến là đội lên chiếc mũ màu đen để đánh giá các hướng giải quyết và mũ màu đỏ để đưa ra các suy nghĩ của bản thân trong việc lựa chọn các hướng giải quyết, ở đây thì việc sử dụng lốp sơ cua không phải ai cũng biết thay đặc biệt là các chị em phụ nữ khi điều khiển xe ô tô Thay lốp sơ cua phải là người khoẻ mạnh và có kĩ năng tốt còn khi sử dụng lốp Runflat thì có thể đi thêm một đoạn đường tìm garage ô tô để sửa chữa, không có yêu cầu cao về sức khoẻ hay kĩ năng Ngoài ra việc học lại các biển báo của các tài xế là khó khăn vì có rất nhiều loài biển báo và họ thường không có đủ thời gian để học lại nên việc sử dụng hệ thống nhận biết và giải thích các biển báo là phù hợp vì có thể đọc hầu hết các biển báo và liên tục cập nhât các biển báo khi có thay đổi Đội mũ xanh da trời lên để nhìn lại một các tổng quan nhất về các bước thực hiện và chốt lại vấn đề và hướng giải quyết của mỗi vấn đề
2 Một số cải tiến cho xe ô tô và các nguyên lý, cách vận hành, ưu nhược điểm của từng cải tiến:
2.1 Sử dụng lốp Runflat thay cho lốp xe truyền thống.
Trang 9Hình ảnh so sánh lốp xe thường và lốp xe runflat Thủng lốp là sự cố cực kỳ khó chịu mà chắc hẳn mỗi người đều đã trải qua ít nhất là 1 lần trong đời Khi chiếc xe hơi của bạn lâm vào tình huống này và nằm lại bên vệ đường, hoặc là bạn tự thay lốp dự phòng nếu có, hoặc sẽ gọi điện nhờ cứu hộ Tuy nhiên, cả 2 lựa chọn đều gây ra sự khó chịu cho bạn lẫn những người khác trên xe
Để giải quyết tình huống này, các nhà sản xuất đã tạo nên lốp Runflat, thế hệ lốp
xe được tuyên bố sau khi thủng vẫn có thể chạy thêm ít nhất 80km nữa đủ để bạn đưa xe đến garage sửa chữa
Về cơ bản, có 2 loại lốp Runflat: lốp tự hỗ trợ (Self-Supporting) và lốp phụ trợ (Auxiliary Supported) Lốp tự hỗ trợ có thành lốp được chế tạo từ loại cao su cứng
và bền, có thể tạm thời gánh vác trọng lượng của toàn bộ chiếc xe khi áp suất lốp xuống đến mức thấp Khác với lốp tự hỗ trợ, lốp phụ trợ không dùng cao su cứng và bền Thay vào đó, nó đi kèm với một bộ vành đặc biệt, bên trong được gia cố thêm một vòng thép nhằm chịu được trọng lượng của toàn bộ chiếc xe
Trang 10Nếu sử dụng lốp xe thường thì khi xe bị thủng lốp, người lái sẽ không thể điều khiển chiếc xe môt cách linh hoạt Nhưng khi sử dụng lốp Runflat người lái hoàn toàn
có thể kiểm soát được tay lái, hạn chế khả năng xảy ra tai nạn khi bị thủng lốp bất ngờ
Ưu điểm lốp xe Runflat: cạnh lốp cứng hơn lốp thông thường, không có lốp dự phòng nên tiết kiệm được không gian trên xe, vẫn đi được một quãng đường nhất định khi bị thủng lốp
Nhược điểm lốp xe Runflat: chi phí cao, khó hoặc không thể phục hồi, giảm sự thoải mái khi lái xe so với lốp truyền thống, không có lốp dự phòng nếu lốp hỏng sẽ không thể thay ngay được, không thích hợp đi trên đường trơn ướt và nhiệt độ thấp
2.2 Trang bị bộ phận cảm ứng chia sẻ thông tin giữa các xe lưu thông gần nhau.
Trên những trục đường quốc lộ hay cao tốc, những chiếc xe container, xe tải, xe
ô tô đi nối đuôi nhau với tốc độ từ trung bình đến cao Lúc này thiết bị chia sẻ thông tin giữa các xe đang lưu thông đóng vai trò gửi cảnh báo đến các xe xung quanh về hướng đi, tốc độ lưu thông giữa các phương tiện với nhau Theo nghiên cứu do Cơ quan An toàn Giao thông Quốc gia Mỹ thực hiện, nếu thành công, có khả năng giảm thiểu 79% các vụ va chạm trên đường đồng thời thay đổi cách thức điều khiển phương tiện của con người và nâng cao độ an toàn khi đi lại bằng xe hơi
Trang 11
Hình ảnh mô phỏng các tín hiệu được chia sẻ giữa các xe
Ưu điểm: hệ thống có thể chia sẻ thông tin lộ trình với nhau từ đó có thể cảnh báo trước các tình huống khẩn cấp, hạn chế việc bị khuất tầm nhìn khi muốn vượt lên
xe phía trước Ngoài ra còn có thế giảm thiểu mức độ xảy ra tai nạn giao thông khi tham gia giao thông
Nhược điểm: hệ thống sử dụng các tín hiệu không dây để truyền tải thông tin nên có thể bị theo dõi bởi các hacker chuyên nghiệp, ảnh hưởng tới quyền riêng tư của
cá nhân, giảm tính bảo mật của xe
2.3 Trang bị cảm biến nhận biết, giải thích các biển báo giao thông.
Như tên gọi của nó cho thấy, hệ thống này đọc các biển báo trên đường, hiểu nội dung biển báo rồi cung cấp thông tin cần thiết cho người lái
Trang 12Cảm biến bao gồm camera hướng về phía trước, quét đường ở phía trước để tìm biển báo giao thông Camera này kết nối với phần mềm nhận dạng ký tự, hình dạng Sau đó phần mền đó sẽ đọc và nhận dạng mọi sự thay đổi do biển báo mô tả Từ đó các thông tin về biển báo sẽ được hiện thị ở màn hình của ô tô giúp người lái trách các lỗi do không hiểu rõ biển báo giao thông
Ưu điểm: có thể nhận biết một cách nhanh chóng các biển báo giao thông, khả năng lưu trữ lượng lớn các loại biển báo giao thông Có thể liên tục cập nhật ý nghĩa của từng biển báo khi có thay đổi
Nhược điểm: hạn chế của hệ thống là các tài xế sẽ vô hình chung bị phụ thuộc vào hệ thống, có thể khiến họ không học nghiêm túc các loại biển báo từ đó làm giảm chất lượng của các tài xế trong quá trình đào tạo
2.4 Trang bị bộ phận theo dõi áp suất của xe.
Cảm biến áp suất lốp là thiết bị điện tử có nhiệm vụ kiểm soát nhiệt độ và áp suất bên trong lốp xe Trên mỗi chiếc xe hơi đi liền với 4 bánh xe sẽ là 4 cảm biến và các thông số sẽ được hiển thị lên trên màn hình Trong đó, phần hiển thị sẽ có các thông tin về áp suất, nhiệt độ của 4 bánh xe Khi có vấn đề xảy ra, hệ thống sẽ gửi thông báo cảnh báo thông qua tín hiệu âm thanh và hình ảnh Từ đó, tài xế sẽ nhận biết nhanh chóng tình trạng mà lốp xe đang gặp phải và đưa ra phương án xử lý kịp thời
Có 2 loại cảm biến áp suất lốp xe là:
- Cảm biến áp suất lốp gắn ngoài:
Ưu điểm: vì được gắn ngoài lốp xe ô tô nên việc lắp đặt rất dễ dàng và không cần đến sự tác động của máy móc lên lốp xe cũng như các thiết bị khác trên xe Hơn nữa, khi cảm biến gặp vấn đề, hoặc hỏng hóc, cần thay thế rất thuận tiện Ngay việc thay pin cho cảm biến cũng trở nên đơn giản hơn nhiều
Nhược điểm; khó khăn của sản phẩm này chính là phải dùng đồ bơm hơi chuyên dụng khi xe bị non hoặc căng quá mức quy định Thêm một vấn đề nữa là tình trạng mất trộm bộ cảm biến áp suất lốp gắn ngoài thường khá phổ biến hiện nay rất nhiều người thường bị mất trộm bộ cảm biến áp suất lắp ngoài
- Cảm biết áp suất lốp gắn trong: