Tiết 46, 47 câu ghép

2 Tôi //quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.. 7 Cảnh vật chung quanh tôi// đều thay đổi, vì chín



Nam đi học muộn,

đi vào lớp gặp cô giáo chủ nhiệm, cô

hỏi:

- Mấy giờ rồi em?

Tiết 46, 47- Tiếng Việt:

CÂU GHÉP



I Tìm hiểu chung

1 Đặc điểm của câu ghép:



Ví dụ:

VD1: Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

VD2: Đôi càng tôi mẫm bóng

VD3: Mặt trời càng lên cao, gió càng thổi mạnh, sóng biển cuồn

cuộn

Vd1:Trung đội trưởng Bính khuôn mặt đầy đặn.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

* Tìm cụm C-V trong những câu in đậm sau:

2) Tôi //quên thế nào được những cảm giác trong sáng ấy

nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười

giữa bầu trời quang đãng.

5) Buổi mai hôm ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió

lạnh, mẹ tôi //âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường

làng dài và hẹp

7) Cảnh vật chung quanh tôi// đều thay đổi, vì chính lòng

tôi//đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi //đi học.

và C2-V2 là các cụm nhỏ nằm trong cụm lớn.

- Câu (5) chỉ có một cụm C - V làm nòng cốt =>

Là câu đơn.

- Câu (7) có ba cụm C - V không bao chứa nhau tạo thành

=> Là câu ghép

Kiểu cấu tạo câu Câu cụ thể

=> Câu ghép là những câu do hai hoặc

nhiều cụm C-V không bao chứa nhau tạo thành Mỗi cụm C-V này được gọi

là một vế câu



2 Cách nối các vế câu:



(1) Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nức những kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

(2) Tôi quên thế nào được những cảm giác trong sáng ẩy nảy nở trong lòng tôi như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữa bầu trời quang đãng.

(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết (4) Nhưng mỗi lần thấy mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên đi đến trường, lòng tôi lại tưng bừng rộn rã (5) Buổi mai hôm

ấy, một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh, mẹ tôi âu yếm nắm tay tôi dẫn đi trên con đường làng dài và hẹp (6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng lần này tự nhiên thấy lạ (7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.

(Thanh Tịnh, Tôi đi học)

* Bài tập: Tìm câu ghép trong đoạn trích sau:

(1) Hằng năm cứ vào cuối thu, lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc, lòng tôi lại nao nứcnhững kỉ niệm mơn man của buổi tựu trường.

(3) Những ý tưởng ấy tôi chưa lần nào ghi lên giấy, vì hồi ấy

tôi không biết ghi và ngày nay tôi không nhớ hết

(6) Con đường này tôi đã quen đi lại lắm lần, nhưng

lần này tự nhiên thấy lạ

(7) Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang

có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học

* Cho các ví dụ sau:

2 Bây giờ cụ ngồi xuống phản này chơi , tôi đi luộc mấy củ khoai, nấu một ấm nước chè tươi thật đặc ; ông con mình ăn khoai, uống nước chè, rồi hút thuốc lào.

 Nối bằng dấu phẩy, dấu chấm phẩy.

3 Cảnh vật chung quanh tôi đều thay đổi, vì chính lòng tôi đang có sự thay đổi lớn : hôm nay tôi đi học.

 Nối bằng dấu phẩy, dấu hai chấm

=> Không dùng từ nối: giữa các vế câu cần có dấu phẩy, dấu chấm phẩy hoặc dấu hai chấm.



Cách nối các vế câu Đặc điểm

Dùng từ nối (quan

hệ từ, cặp quan

hệ từ, cặp từ hô ứng)

Không dùng từ nối (dấu phẩy, dấu chẩm phẩy, dấu hai chấm)

mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?

II/ LUYỆN TẬP

a) - Dần buông chị ra, đi con! Dần ngoan lắm nhỉ! U van Dần, u

lạy Dần! Dần hãy để cho chị đi với u, đừng giữ chị nữa Chị con có

đi, u mới có tiền nộp sưu, thầy Dần mới được về với Dần chứ! Sáng ngày người ta đánh trói thầy Dần như thế, Dần có thương không Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào đây, ông ấy trói nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

c) Rồi hai con mắt long lanh của cô tôi chằm chặp đưa nhìn tôi Tôi

lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt tôi

đã cay cay

(Nguyên Hồng, Những ngày thơ ấu)

mỗi câu ghép, các vế câu được nối với nhau bằng cách nào?

- Nếu Dần không buông chị ra, chốc nữa ông lý vào đây, ông ấy trói

nốt cả u, trói nốt cả Dần nữa đấy

c) Tôi lại im lặng cúi đầu xuống đất: lòng tôi càng thắt lại, khoé mắt

•  Nối bằng quan hệ từ, dấu phẩy

 Nối bằng dấu phẩy

 Nối bằng dấu phẩy

 Nối bằng dấu phẩy

c) Tuy gia đình rất khó khăn nhưng Lan vẫn vươn lên học giỏi.

d) Không những Trang học giỏi mà bạn ấy còn rất khéo tay.

VẬN DỤNG

Viết đoạn văn nghị luận ngắn khoảng 5 đến 7 dòng với chủ đề sống có ước mơ(có sử dụng ít nhất một câu ghép)

XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN

CHÚC CÁC EM HỌC GIỎI CHĂM NGOAN !