Cho hs nghe bài hát “ tiếng biển”... TIẾT 48-49 VĂN BẢNĐỒN THUYỀN ĐÁNH CÁ Huy Cận... Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,Cá thu biển Đông như đoàn thoi Đêm ngày dệt biển muôn luồng s
Trang 1Cho hs nghe bài hát “ tiếng biển”
Trang 2TIẾT 48-49 VĂN BẢN
ĐỒN THUYỀN ĐÁNH CÁ
Huy Cận
Trang 3Huy Cận (1919-2005), tên đầy đủ là Cù Huy Cận, quê ở làng Ân Phú, Hà Tĩnh.
Ông nổi tiếng trong phong trào thơ mới với tập thơ Lửa Thiêng (1940).
Là nhà thơ tiêu biểu cho nền thơ hiện đại Việt Nam từ sau 1945.
A Tìm hiểu chung
1 Tác giả:
Trang 42 Tác phẩm:
Hoàn cảnh
sáng tác:
Giữa năm
1958 trong
chuyến đi thực
tế dài ngày ở
vùng mỏ
Quảng Ninh
Thể thơ:
7 chữ
Cảm xúc thơ
theo trình tự một chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh
cá.
Bài thơ là sự thống nhất của hai nguồn cảm hứng: thiên nhiên vũ trụ và con người lao đông trong cuộc sống
mới.
Trang 5B Đọc hiểu văn bản
1 Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá: ( khổ 1 và 2)
Mặt trời xuống biển như hòn lửa, Sóng đã cài then, đêm sập cửa
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi
Trang 6
- “M t tr i xu ng bi n nh hòn l a, ặt trời xuống biển như hòn lửa, ời xuống biển như hòn lửa, ống biển như hòn lửa, ển như hòn lửa, ư hòn lửa, ửa,
Sóng đã cài then, đêm s p c a.” ập cửa.” ửa,
So sánh, liên tưởng
Thiên nhiên hùng vĩ, tráng lệ; ngôi nhà vũ
trụ đi vào giờ phút nghỉ ngơi.
như hòn lửa,
Sóng cài then, đêm s p c a.” ập cửa.” ửa,
Trang 7Phụ từ lại: đây là hoạt động thường
xuyên của những người dân chài
Phép cường điệu: “câu hát căng
buồm”
→ Tinh thần lao động khẩn trương,
tích cực của con người
- “Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi, Câu hát căng buồm cùng gió khơi.”
Trang 8Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
Liệt kê, so sánh, nhân hóa và
câu cầu khiến
Bài hát ca ngợi biển cả giàu đẹp
và thể hiện mong muốn bắt được
nhiều tôm cá
→ Tinh thần chan chứa niềm vui
và hăng say lao động
đoàn cá ơi!
Trang 9Trí tưởng tượng bay bổng
Nhiều động từ (lướt, đậu, dò, dàn đan, vây giăng)
→ Không khí lao động khẩn trương.
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận lưới vây giăng
2 Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển: ( khổ 3 ->6)
Trang 10Cá nhụ cá chim cùng cá đé, Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long
cá nhụ Cá
chim Cá đé song Cá
Trang 11Cá nhụ cá chim cùng cá đé, Cá song lấp lánh đuốc đen hồng, Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long
- Liệt kê → sự giàu có của biển cả
- Nhân hóa, liên tưởng tưởng tượng
→ hiện thực trở nên kì ảo
→ Ca ngợi biển cả giàu đẹp.
Trang 12Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao.
• - “hát gọi cá vào, trăng gõ
thuyền”: công việc nặng
nhọc trở thành bài ca đầy
niềm vui
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào
• So sánh (như lòng mẹ)
thể hiện sự bao dung của biển cả
Trang 13Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng.
- từ ngữ, hình ảnh gợi tả (kéo
xoăn tay)
→ vẻ đẹp mạnh mẽ, khỏe khoắc, rắn rỏi của những
người dân chài
Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông, Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
- Màu sắc tươi sáng (bạc,
vàng, hồng).
→ niềm phấn khơi với thành quả một chuyến ra khới tốt
đẹp.
Trang 14Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời
Mặt trời đội biển nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi
→ Thể hiện niềm vui thắng lợi sau một chuyến biển may mắn
- Phép cường điệu cùng với cảm hứng lãng mạn
- Những hình ảnh hùng vĩ, tráng lệ, phép nhân hóa cho thấy cảnh
bình minh trên biển rực rỡ, huy hoàng
3 Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về: ( khổ 7)
Trang 15(?) Cho biết các chi tiết nghệ thuật
được sử dụng trong văn bản?
II/ Nghệ thuật:
- Sử dụng bút pháp lãng mạn với các
biện pháp nghệ thuật đối lập, so sánh,
nhân hĩa, phĩng đại:
- Sử dụng ngơn ngữ thơ giàu hình ảnh,
nhạc điệu, gợi liên tưởng.
(?)Bài thơ có ý nghĩa như thế nào?
III Ý nghĩa văn bản:
Bài thơ thể hiện nguồn cảm hứng
lãng mạn ngợi ca biển cả lớn lao,
giàu đẹp, ngợi ca nhiệt tình lao động
vì sự giàu đẹp của đất nước của
những người lao động mới.
Trang 16Về tìm hiểu thêm:
Đoàn thuyền đánh cá có yếu tố tự sự Hãy cho biết yếu tố tự sự trong bài thơ ấy có vai trò gì?