thptdatong Tiết 25 Đọc văn GV Đặng Bá Lĩnh Trường THPT Đạ Tông Khu giải phóng Việt Bắc ( tháng 6 1945 ) Gồm 6 tỉnh Đông Bắc Cao, Bắc, Lạng, Thái, Tuyên, Hà Chỉ vùng rừng núi phía Đông Bắc của Tổ quố.
Trang 1Tiết 25: Đọc văn
GV : Đặng Bá Lĩnh Trường THPT Đạ Tông
Trang 2Khu giải phóng Việt Bắc ( tháng 6 / 1945 ) Gồm 6 tỉnh Đông Bắc: Cao, Bắc, Lạng, Thái, Tuyên, Hà
- Chỉ vùng rừng núi phía Đông Bắc của Tổ quốc
gồm 6 tỉnh: Cao Bằng, Bắc Cạn, Lạng Sơn,
Thái Nguyên, Hà Giang, Tuyên Quang Căn cứ địa cách mạng
Trang 3Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
I Tìm hiểu chung :
1 Tác phẩm “ Việt Bắc”
Trang 4Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
để trở về HN
Nhân sự kiện chính trị có tính lịch sử ấy , Tố Hữu sáng tác bài thơ này
Trang 5I Tìm hiểu chung :
- Bài thơ gồm 150 câu, chia làm 2 phần :
Phần 1( 90 câu ) Tình cảm thủy chung son sắt của những người cán bộ về xuôi với quê hương cách mạng thông qua nỗi nhớ da diết
Phần 2( 60 câu ): Sự gắn bó giữa miền ngược với miền xuôi và ước mơ về một Việt Bắc sẽ được xây dựng trong tương lai
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
Trang 6I Tìm hiểu chung :
+ Thể thơ : Lục bát + Hình thức đối đáp giao duyên
+ Xưng hô : “Mình” – “Ta”
Thường gặp trong ca dao, dân ca để diễn tả những tâm trạng của tình yêu riêng tư
Ở đây được Tố Hữu vận dụng sáng tạo vào việc thể hiện nghĩa tình CM rộng lớn (kẻ ở -người đi)
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
Trang 74 nhan đề “Việt Bắc”: - Căn cứ địa
- Chiến khu
- Quê hương, cội nguồn
Cách mạng.
Trang 8Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
5 Đoạn trích học
b Bố cục :
Trang 9I TÌM HIỂU CHUNG
II ĐỌC HIỂU VĂN BẢN
1/ 8 câu đầu (tr.109): Khung cảnh chia tay và tâm trạng của người đi – kẻ
ở.
2 12 câu hỏi tiếp (“Mình đi… cây đa” – tr.110): mượn lời ướm hỏi của
người ở lại, Tác giả gợi những kỉ niệm về VB trong những năm CM và k/chiến.
3 70 câu đáp (“Ta với…” – đến hết): mượn lời đáp của người về xuôi, nhà
thơ bộc lộ nỗi nhớ da diết với VB
3.1: 4 câu đầu (“Ta với… bấy nhiêu…” ): Khẳng định tình nghĩa thủy chung son sắt.
3.2: 28 câu tt (“Nhớ gì… thuỷ chung…” ): Thiên nhiên, núi rừng và con người, cuộc sống ở VB.
3.2.1: 18 câu trước (“Nhớ gì… suối xa…” ): Cuộc sống ở VB.
3.2.2: 10 câu sau (“Ta về… thuỷ chung” ): Bức tranh tứ bình của VB 3.3: 22 câu tt (“Nhớ khi… núi Hồng” ):Cuộc kháng chiến anh hùng.
3.4:16 câu cuối (“Ai về…” đến hết): Nhớ VB, nhớ quê hương CM
III TỔNG KẾT
c bố cục
Trang 10Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
Trang 11- Đọc diễn cảm, đúng nhịp điệu thơ lục bát
- Giọng đọc phù hợp với giọng điệu của các câu, các đoạn thơ:
+ Có đoạn giọng điệu trữ tình, ngọt ngào, êm dịu, tha thiết, ngân nga + Có đoạn giọng khoẻ, chắc, gọn thể
Trang 12II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Khung cảnh sáng tạo của nhà thơ
→ cái cớ để nhân vật trữ tình bầy tỏ tâm trạng
Trang 13- Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Mình về mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi , nhìn sông nhớ nguồn ?
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… ”
* 4 câu đầu: tâm
tình người ở lại
Trang 14- “ Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Mình về mình có nhớ không
Nhìn cây nhớ núi, nhìn sông nhớ nguồn ? ”
* 4 câu đầu:
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 15- “ Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Đại từ xưng hô: “mình –
ta” (ca dao)
- Sự mượt mà thân thương,
Trang 16- “Mình…… mình có nhớ….ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
* 4 câu đầu:
Mười lăm năm
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 17- “ Mình về mình có nhớ ta
Mười lăm năm ấy thiết tha mặn nồng
Cụm từ “15 năm ấy” - Thời gian cách mạng gắn bó với
Việt Bắc (1940 -1954)
- Thời gian nghĩa tình sâu sắc
- Thời gian kỉ niệm
Cụm từ để hỏi “có nhớ” - Câu hỏi tu từ
- Nỗi lo âu, nhắc nhở, người cách
mạng đừng quên Việt bắc, sự lưu luyến lúc chia tay
Trang 18- “ Mình về mình có nhớ ta
………
Mình về mình có nhớ không
……… ? ”
* 4 câu đầu:
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 19* 4 câu đầu:
Mười lăm năm
cây nhớ núi sông nhớ nguồn
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 24* 4 câu đầu:
Mười lăm năm
cây nhớ núi sông nhớ nguồn nguồn
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 25BÁC HỒ VÀ BỘ ĐỘI GIẢI PHÓNG Ở CĂN CỨ ĐỊA VIỆT BẮC
Trang 26* 4 câu đầu:
Lời người ở lại ướm hỏi người ra đi về “nỗi nhớ”:
Khơi gợi kỉ niệm về một giai đoạn đã qua:
về không gian nguồn cội,
về thời gian nghĩa tình
Thể hiện tâm trạng băn khoăn, lo lắng, sự nhắc nhở với người ra đi
Ẩn chứa tâm trạng bịn rịn, nhớ thương, lưu luyến của người ở lại
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 27- “ Tiếng ai tha thiết bên cồn
Bâng khuâng trong dạ , bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… ”
* 4 câu sau :
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 28- “ Tiếng ai tha thiết bên cồn
Bâng khuâng trong dạ , bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… ”
* 4 câu sau :
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Trang 29- “ Tiếng ai tha thiết bên cồn
Bâng khuâng trong dạ , bồn chồn bước đi
Áo chàm đưa buổi phân li
Cầm tay nhau biết nói gì hôm nay… ”
* 4 câu sau :
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Cầm tay nhau biết nói gì
Tiếng lòng người về xuôi đầy xúc động, bâng khuâng, lưu luyến, bịn rịn
Trang 30Tiếng lòng người về xuôi :
- Là sự nhớ thương đáp lại nhớ thương,
- Tha thiết đáp lại tha thiết
- Cái bịn rịn không nỡ rời chân đáp lại cái mặn nồng của người Việt Bắc
- Là lời ướm hỏi của người ở lai đối với
người ra đi về “nỗi nhớ”
→ tâm trạng bịn rịn, nhớ thương,
lưu luyến …của người ở lại
Trang 31Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
→ Tố Hữu đã dàn xong cảnh chia ly để từ
đó nói chuyện ân tình Cách mạng
2.(82 câu còn lại ):
Những nỗi nhớ về Việt Bắc
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 32Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa ?”
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
ở, người đi
I Tìm hiểu chung :
1 Tác phẩm “ Việt Bắc”
2 Đoạn trích học
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 33- “ Mình đi, có nhớ những ngày Mưa nguồn suối lũ , những mây cùng mù ”
H /ảnh: “mưa lũ”, “mây mù”
Từ ngữ bổ trợ , tăng tiến : “những”, “cùng”
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
* Câu hỏi 1:
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 34- “ Mình về, có nhớ chiến khu Miếng cơm chấm muối , mối thù nặng vai ?”cơm chấm muối thù nặng vai
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Cuộc sống k/chiến gian khổ, thiếu thốn
Gợi nhớ đến ý chí chiến đấu, tinh thần đoàn kết, sẻ chia của đồng bào Việt Bắc - cán bộ cách mạng
* Câu hỏi 2 :
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 35- “Mình về, rừng núi nhớ ai Trám bùi để rụng , măng mai để già
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
Sự trống trải của mảnh đất và lòng người VB
Gợi tình cảm gắn bó thân thiết, sâu nặng của người ở lại đối với người về xuôi
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 36Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
- “ Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám , đậm đà lòng son
Trang 37- “ Mình đi, có nhớ những nhà Hắt hiu lau xám , đậm đà lòng son
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 38- “ Mình về, còn nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật, thủa còn Việt Minh
Mình đi, mình có nhớ mình Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa ?”
MÁI ĐÌNH HỒNG THÁI
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 39CÂY ĐA TÂN TRÀO
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhớ của người ở lại
* Câu hỏi 5, 6:
Trang 40- “Mình về, còn nhớ núi non Nhớ khi kháng Nhật, thủa còn Việt Minh
Mình đi, mình có nhớ mình Tân Trào, Hồng Thái, mái đình, cây đa ? ”
Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại Điệp từ “mình”: 3 lần
Sự thống nhất, gắn bó khăng khít giữa Việt Bắc – Cách mạng
Trang 41Tiết 25: Đọc văn: Việt Bắc
( Trích ) Tố Hữu
II Đọc hiểu đoạn trích :
1.(8 câu đầu ): Khung cảnh
chia ly và tâm trạng của kẻ
→ Đoạn thơ vừa là sự gợi nhớ cho người về vừa là sự tự bộc lộ nỗi nhớ của người ở lại
→Đoạn thơ cho thấy rõ phong cách nghệ thuật thơ Tố Hữu
a.(12 câu đầu ):
Lời gợi nhắc của người ở lại
Trang 42II Đọc hiểu đoạn trích
Nhớ thiên nhiên
Việt Bắc
Nhớ cuộc sống kháng chiến Nhớ con người
Việt Bắc
Nhớ địa danh kháng chiến
Nỗi nhớ của người về
Lời đồng vọng của kẻ ở, người đi
Trang 43Dòng nào sau đây nói đúng nội dung phần đầu bài thơ “Việt Bắc” ( đoạn trích SGK)?
Tái hiện một thời gian khổ, vẻ vang của CM và k/chiến ở chiến khu VB nay đã trở thành những kỉ niệm sâu nặng trong lòng người
Trang 44Bài thơ “Việt Bắc” ra đời nhân sự kiện nào?
Đất nước bắt đầu bước vào cuộc kháng chiến
Trang 45Mang tính hiện đại