TR ƯỜNG ĐẠI HỌC TÔN ĐỨC THẮNG KHOA MÔI TRƯỜNG & BẢO HỘ LAO ĐỘNG - Tìm hi ểu quy trình lắp dựng vách nhôm kính - Th ống kê, phân tích các nguyên nhân của một số vụ tai nạn trong quy trìn
Mục tiêu nghiên cứu
• Tìm hiểu về quy trình lắp dựng vách nhôm kính tại các công trình
• Thống kê, phân tích các nguyên nhân của một số vụ tai nạn trong quy trình lắp dựng
• Đề xuất các giải pháp an toàn lao động trong công tác lắp dựng vách nhôm kính tại công trường
Nội dung nghiên cứu
• Giới thiệu tổng quan về công ty, các công trình đã và đang làm
• Tìm hiểu về quy trình lắp dựng vách nhôm kính
Lắp dựng vách nhôm kính theo hệ thường
Lắp dựng vách nhôm kính theo hệ Unitile
• Các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn sử dụng khi thi công
• Các nguy cơ mất an toàn trong quá trình thi công
• Thống kê, phân tích nguyên nhân của một số vụ tai nạn
• Xây dựng các biện pháp an toàn cho quá trình thi công.
Phương pháp nghiên cứu
• Hồi cứu tư liệu, số liệu của các công trình nghiên cứu về AT-VSLĐ của ngành xây dựng
• Thu thập, thống kê phân tích các số liệu liên quan đến thi công trên cao
• Khảo sát trực tiếp quá trình thi công tại công trường
Giới thiệu chung
Tên, địa chỉ Công ty
Tên công ty: Công ty TNHH Sản Xuất - Thương Mại Quân Đạt
Tên giao dịch: Công ty TNHH Quân Đạt
Tên tiếng Anh: quandatco.,Ltd
Địa chỉ: Lô 1&2, khu F1, KCN Tân Thới Hiệp, P.Hiệp Thành, Q.12, TP.Hồ Chí Minh
Đại diện: Ông Nguyễn Đình Đạt Chức vụ: Tổng Giám Đốc
Giấy phép thành lập: Số 173/GP-UB do UBNN TP Hồ Chí Minh cấp ngà y 27/01/1995
Giấy phép kinh doanh: Số 043058 do Ủy Ban Kế Hoạnh TP Hồ Chí Minh cấp ngày 08/02/1995
Ngành nghề kinh doanh: Thiết kế, gia công, lắp đặt các loại nhôm, kính kiến trúc
Tổng diện tích nhà xưởng: 6000m
Tổng số lượng lao động hiện nay: 290 CB-CNV
Quá trình thành lập và phát triển
Kể từ những năm 1990, nước ta chuyển sang nền kinh tế thị trường và bước vào thời kỳ CNH-HĐH, đánh dấu sự tăng trưởng mạnh mẽ của các công trình xây dựng và ngành nội thất Trong giai đoạn này, các mặt hàng trang trí nội thất được phát triển nhanh chóng, đáp ứng nhu cầu ngày càng đa dạng của thị trường Đặc biệt, các sản phẩm có tính năng nhẹ, thiết kế gọn và đẹp mắt được ưa chuộng, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp nội thất đa dạng hóa mẫu mã và nâng cao chất lượng Những chuyển biến này góp phần thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp nội thất và thị trường tiêu dùng Việt Nam.
Nhận thấy cơ hội và xu hướng phát triển sắp tới của mặt hàng nhôm kính kiến trúc cùng với những điều kiện thuận lợi của thị trường, Công ty TNHH Sản xuất – Thương mại Quân Đạt ra đời để nắm bắt thời cơ và hiện thực hóa các giải pháp nhôm kính kiến trúc tiên tiến Chúng tôi cam kết cung cấp giải pháp nhôm kính kiến trúc chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu đa dạng của các dự án xây dựng và khách hàng, đồng hành cùng đối tác trên con đường phát triển bền vững.
Những ngày đầu thành lập, công ty với máy móc thiết bị còn thô sơ, chủ yếu là máy cầm tay và bán tự động; trong quá trình hoạt động, nhu cầu công việc ngày càng tăng, đội ngũ CB-CNV ngày càng đông đảo, năng động và sáng tạo Công ty đã từng bước khắc phục khó khăn, không ngừng nâng cao chất lượng sản phẩm và tăng năng suất lao động, nhờ đó doanh thu của công ty tăng lên và đời sống của CB-CNV được cải thiện Với phương châm “uy tín và chất lượng”, công ty đã tạo được thế đứng vững chắc trên thị trường.
Đồng hành cùng sự phát triển mạnh mẽ của ngành xây dựng, Công ty không ngừng nâng cao chất lượng mẫu mã và hoàn thiện các sản phẩm nhôm kính, từ đó tạo dựng uy tín vững chắc trên thị trường Công ty đã phát triển các dòng sản phẩm mang thương hiệu riêng như "Cửa Đẹp" cho cửa nhôm giả gỗ và "Kim Glass" cho các sản phẩm trang trí, khẳng định vị thế cạnh tranh và mở rộng ứng dụng trong lĩnh vực nhôm kính và trang trí nội thất.
Hiện nay, công ty là doanh nghiệp trong nước đi đầu trong việc áp dụng công nghệ xây dựng mới đòi hỏi trình độ kỹ thuật cao Vách bao che của các tòa nhà cao tầng được làm bằng nhôm kính kiến trúc, với các tấm mô-đun mặt dựng lắp ghép kết nối chặt chẽ vào sàn bê tông Công ty đã ký nhiều hợp đồng tiêu biểu trong lĩnh vực này, thể hiện năng lực thi công và độ tin cậy của khách hàng đối với giải pháp vách bao che nhôm kính của mình.
Công trình Gemadept Tower (địa chỉ 2-4-6 Lê Thánh Tôn, Q1, TP.Hồ Chí Minh), với giá trị: 41.000.000.000VNĐ Đã hoàn thành tháng 06-2008
Công trình Centec Tower (địa chỉ Nguyễn Thị Minh Khai, Q3, TP.Hồ Chí Minh), với giá trị: 32.000.000.000VNĐ Thời gian hoàn thành tháng 01-2009
Nguồn lực của công ty
• Công ty hiện nay có vốn điều lệ là 5 tỷ đồng với diện tích nhà xưởng là 6000m 2
Gần 200 CB-CNV là nền tảng vững chắc cho hoạt động của công ty Đội ngũ này có trình độ chuyên môn cao, phần lớn đã tốt nghiệp đại học và cao đẳng, gắn với kinh nghiệm thực tiễn và tinh thần làm việc nhiệt huyết Đặc biệt, phòng quản lý dự án đang phát triển mạnh cả về chất lượng lẫn quy mô nhân sự, bảo đảm năng lực thi công và hoàn thành các công trình trọng điểm với giá trị lớn Đội ngũ công nhân có sức khỏe tốt, luôn nhiệt tình đóng góp vào sự tồn tại và sự phát triển của công ty.
Quá trình hiện đại hóa cơ sở vật chất và đầu tư vào máy móc thiết bị giúp công ty thay thế dần thiết bị cũ, lạc hậu bằng hệ thống máy móc thiết bị tân tiến và hiện đại Nhờ đó, năng suất lao động được nâng cao, chi phí vận hành được tiết kiệm và doanh thu tăng lên Các nhân viên ở mọi phòng ban đều được trang bị máy tính cá nhân để đảm bảo tiến độ công việc và tăng cường hiệu quả làm việc.
• Công ty chuyên sản xuất các mặt hàng nhôm, thiết kế gia công, lắp đặt các sản phẩm nhôm kính xây dựng và trang trí nội thất khác
Về thị trường tiêu thụ, công ty hoạt động chủ yếu tại thị trường trong nước, tập trung ở TP Hồ Chí Minh và các tỉnh lân cận như Đồng Nai, Long An, Bình Dương, nay đang mở rộng thị trường sang các tỉnh phía Bắc Công ty đã thành lập văn phòng đại diện tại Đà Nẵng và Hà Nội, và đã trúng thầu nhiều dự án như khu công nghiệp Dung Quất (Quảng Ngãi) và công trình khách sạn tại Huế, cho thấy tiềm lực và khả năng mở rộng danh mục đầu tư Trong bối cảnh nền kinh tế hội nhập, xu hướng mở rộng quan hệ hợp tác và đa dạng hóa phương thức giao dịch tạo nhiều cơ hội để công ty mở rộng thị trường, thu hút hợp tác và giao dịch với nhiều nước như Trung Quốc, Thái Lan, Singapore và các nước trong khu vực Đông Nam Á.
Cơ cấu tổ chức của công ty
Kế toán trưởng GĐ.KHoạch
Nhân s ự T.VPĐD Đà nẵng T.VPĐD
D ự án GĐ Đấu th ầu&Giá GĐ.QLDA
Ban kiểm soát nội bộ ( kiêm nhiệm) Trợ lý BTGĐ
Chi ến lược phát triển
Sơ đồ tổ chức của công ty
Hoạt động kinh doanh sản xuất
Giới thiệu về công trường
Tên công trường: Centec tower
Địa chỉ: 72-74 Nguyễn Thị Minh Khai-Q.3-TP.HCM
Giấy phép xây dựng: 296/GPXD
Cao ốc văn phòng hạng A
Chủ đầu tư: SPN Corporation
Gói thầu Quân Đạt: 32.000.000.000VNĐ
Đặc điểm thi công: thi công theo hệ Unitile
Đặc điểm vị trí của lô đất nổi bật với hai mặt tiền tiếp giáp nhà dân, một mặt tiếp giáp với khu đất trống và một mặt tiếp giáp với đường Nguyễn Thị Minh Khai, mang lại lợi thế kết nối giao thông và tạo điều kiện bố trí công trình linh hoạt cho các dự án xây dựng và đầu tư.
Gói thầu nhôm kính: nhà thầu Quân Đạt thuộc gói thầu số 5
Thời gian thi công: 120 ngày, tính từ ngày bắt đầu lắp dựng
Địa chỉ: 132 Hàm Nghi – Q1-TP.HCM
Giấy phép xây dựng: 285/GPXD
Cao ốc văn phòng hạng A
1tầng hầm, 1 tầng lửng, 2 tầng kỹ thuật
Chủ đầu tư: Công ty CP Hải Vân Nam
Gói thầu Quân Đạt: 12.000.000.000VNĐ
Đặc điểm thi công: thi công theo hệ mặt dựng thường
Đặc điểm vị trí của lô đất là ba mặt tiếp giáp sát nhà dân và một mặt giáp đường Hàm Nghi, cho thấy thuận lợi về kết nối giao thông nhưng đồng thời đặt giới hạn không gian thi công Công trình có mặt bằng thi công rất chật hẹp, đòi hỏi biện pháp tổ chức và bố trí vật tư, máy móc sao cho hiệu quả và an toàn trong quá trình thi công.
Gói thầu nhôm kính: nhà thầu Quân Đạt thuộc gói thầu số 4
Thời gian thi công: 150 ngày, tính từ ngày bắt đầu lắp dựng
C HƯƠNG 3 ĐÁNH GIÁ QUY TR ÌNH L ẮP DỰNG VÁCH NHÔM KÍNH
Lắp dựng vách nhôm kính theo hệ thường
Lắp khung nhôm liên kết với sàn bêtông
Ống nối trong của đố nhôm đứng Tắc kê nở Bát sắt
Hình(1): liên k ết đố nhôm đứng vào sàn bêtông
Trong quá trình lắp đặt, các bát sắt được bắt vào đố nhôm đứng và liên kết chắc chắn với sàn bê tông Khi đố nhôm đứng được hoàn thiện, các đố nhôm ngang sẽ được bắt liên kết với đố nhôm đứng để hình thành khung chịu lực Thân đố nhôm đứng có các khớp nối với đố nhôm ngang, các khớp liên kết này được gia công chính xác tại nhà máy nhằm đảm bảo độ chuẩn xác và bền vững của hệ thống.
Lắp khung nhôm liên kết với sàn bêtông
Lắp kính Bắt nẹp bắn keo
Khớp liên kết với đố ngang Đố ngang liên kết với đố dọc
Hình(2): liên k ết đố nhôm ngang vào đố nhôm đứng
Đối với các khung đầu cần được đo theo tim trục của tòa nhà để đạt được các thông số theo yêu cầu và làm chuẩn; đối với các khung tiếp theo ở phía trên, chỉ cần căn chỉnh độ vuông góc với mặt phẳng ngang.
Quá trình lắp khung bao có thể tiến hành khi vẫn còn giàn giáo bao che, với điều kiện thuận lợi cho việc lắp đặt khung bao và hạn chế vật rơi Tuy nhiên, có những khung không thể lắp đặt khi có giàn giáo, khi đó phải sử dụng sàn nâng Gondola để làm việc Công nhân làm việc trên sàn nâng, các vật tư được đưa từ bên trong công trình ra ngoài để lắp đặt, dụng cụ thi công được để sẵn trên sàn nâng, đảm bảo an toàn và tăng hiệu quả thi công.
Lắp kính
• Kính được tiến hành lắp khi khung nhôm được hoàn thành
Quy trình lắp đặt kính bắt đầu bằng việc cố định kính bằng các bát inox (bát an toàn) để giữ chắc chắn trong suốt quá trình thi công Tiếp theo, keo liên kết kính với khung nhôm được bôi vào các mối liên kết nhằm hình thành liên kết bền vững giữa kính và khung Khi keo khô hoàn toàn, các bát inox được tháo bỏ mà không ảnh hưởng đến chất lượng liên kết, đảm bảo sự an toàn và thẩm mỹ cho công trình.
Bát inox an toàn Đố nhôm đứng được phay rãnh
Hình (3): bát an toàn để giữ kính
Các nẹp kính được bắt cố định ở phía ngoài tòa nhà, vì vậy quá trình thi công đòi hỏi công nhân làm việc ở bên ngoài và tiếp cận từ ngoài trời Công nhân sử dụng dàn giáo hoặc sàn nâng Gondola để đảm bảo an toàn và hiệu quả trong quá trình lắp đặt.
• Kính được đưa từ trong ra ngoài để lắp, trong những điều kiện không thể lắp từ bên trong thì kính sẽ được lắp từ bên ngoài
Công nhân dùng hích kính để nâng và giữ tấm kính trong quá trình lắp đặt vào khung nhôm Khi đưa kính từ phía trong ra bên ngoài, phần trên của tấm kính được đẩy ra hẳn và phần dưới được đưa vào đố nhôm ngang có sẵn bát an toàn Sau khi kính khớp vào khung, các bát an toàn ở phía trên được gắn vào để cố định kính.
Khung kính nhìn từ trong nhà Đang lắp kính từ bên ngoài
Hình (4): vi ệc lắp kính từ phía ngoài
Vệ sinh hoàn thiện
Sau khi hoàn thành việc lắp kính, kính được vệ sinh sạch sẽ để loại bỏ các chất bám dính và đảm bảo bề mặt sáng bóng Quá trình vệ sinh bao gồm vệ sinh mặt trong và vệ sinh mặt ngoài của tòa nhà, nhằm duy trì thẩm mỹ, an toàn và độ bền của hệ kính.
• Vệ sinh mặt trong là công việc khá đơn giản, các nguy cơ dẫn đến tai nạn rất thấp
Vệ sinh mặt ngoài tòa nhà là công việc có nguy hiểm cao do thiết kế kiến trúc và vị trí khó tiếp cận Quá trình này thường được thực hiện bằng phương pháp thả dây đu và làm việc theo trục thẳng đứng để đạt hiệu quả vệ sinh trên cao Các đội thi công vệ sinh cho tòa nhà cao tầng là những đơn vị chuyên nghiệp, có kỹ năng và trang bị phù hợp để thực hiện công tác này an toàn và hiệu quả, đồng thời đảm bảo chất lượng bề mặt ngoại thất của công trình.
Những dụng cụ, thiết bị trong đu dây:
• Dây đu: gồm dây tải và dây cứu sinh
Hình (5): công vi ệc đu dây vệ sinh mặt dựng
• Ghế ngồi, dây đai an toàn toàn thân, bộ khóa đu dây, khóa an tòan
Hình(6): thi ết bị an toàn cho công việc đu dây
• Các dụng cụ phục vụ cho công việc vệ sinh sẽ được neo, cột vào ghế ngồi.
Lắp dựng vách nhôm kính theo hệ Unitile
Vận chuyển
Quá trình chuyển tấm modul mặt dựng từ mặt đất lên đúng vị trí lắp đặt trên các tầng bắt đầu khi các tấm modul được vận chuyển từ nhà máy đến công trường và tập kết tại một vị trí thuận tiện cho quá trình cẩu Tại công trường, cần cẩu mini được sử dụng để di chuyển các tấm modul lên các tầng và vị trí lắp ghép Trong đố nhôm ngang của modul mặt dựng có thiết kế hai lỗ ôvan (hoặc hai lỗ tròn) để lắp hai bát liên kết với cáp cẩu, đảm bảo liên kết an toàn giữa modul và hệ thống vận chuyển Đây là giai đoạn được xem là nguy hiểm nhất của quá trình, đòi hỏi biện pháp an toàn nghiêm ngặt và giám sát chặt chẽ.
Cẩu tấm modul lên các tầng
Lắp đặt các tấm modul Vệ sinh hoàn thiện
Khóa đu dây Khóa an toàn
Để thực hiện công tác vận chuyển hiệu quả, tối thiểu 10 công nhân sẽ được huy động và chia thành hai tổ Mỗi tổ đảm nhận một phần khối lượng công việc, bảo đảm tiến độ và an toàn cho quá trình di chuyển Tấm module sẽ được đặt lên hai xe con để di chuyển, giúp tối ưu hóa thời gian, giảm thiểu rủi ro và tăng hiệu quả vận hành.
Tổ 1: gồm 4 người, làm nhiệm vụ di chuyển các tấm modul từ vị trí tập trung đến vị trí cẩu Sau đó sẽ tiến hành lắp cáp cẩu vào tấm modul và vào hệ thống cáp dẫn hướng
Bát móc cẩu cáp dẫn hướng nhánh cáp cẩu
Hình(8): c ẩu modul lên các sàn
Tổ 2: gồm 5 người, làm nhiệm vụ nhận các tấm modul vào tầng Khi tấm modul lên đến tầng theo đúng quy định thì 4 người đứng trong sàn sẽ lấy vào sàn, người còn lại có nhiệm vụ đỡ phía đầu trên của tấm modul ra ngoài để không bị đụng vào mép sàn bê tông gây trầy xước
Hình(9): nh ận các tấm môdul vào trong sàn
Người còn lại trong đội sẽ làm nhiệm vụ điều khiển cần trục mini Trong đội sẽ liên lạc với nhau thông qua 3 bộ đàm.
Lắp đặt các tấm modul
Quá trình lắp đặt vách nhôm kính theo hệ Unitile đòi hỏi sự chính xác cao và tốn nhiều thời gian Tấm mô-đun được đưa từ sàn lên đến mép sàn để tiến hành lắp đặt, nhánh cáp cẩu được thay thế bằng hai balăng tay nhằm điều chỉnh cao độ khi tấm mô-đun được đưa ra ngoài Việc lắp đặt phải thực hiện từ dưới lên trên và theo thứ tự của từng tấm trên mỗi sàn; các tấm mô-đun liên kết với nhau bằng liên kết ngàm, vì vậy để thuận tiện cần tuân thủ đúng thứ tự liên kết ngàm Đội thi công được chia thành hai tổ, mỗi tổ 8 người.
Tổ 1: 4 người có nhiệm vụ chuyển kính từ trong sàn ra đến mép sàn Sau đó sẽ tiến hành lắp balăng tay và móc cáp để nâng modul ra ngoài sàn, 1 người sẽ lên tầng phía trên để đỡ đầu của tấm modul không cho đụng vào sàn bêtông
Tổ 2: có 2 người làm nhiệm vụ canh chỉnh đầu dưới của tấm modul liên kết chính xác vào ngàm của tấm modul phía dưới
Người còn lai trong đội sẽ làm nhiệm vụ điều khiển cần trục mini Trong đội sẽ liên lạc với nhau thông qua 3 bộ đàm
Hình(10): c ông nhân đang lắp tấm modul góc
Hình(11): Công nhân đang canh ch ỉnh modul
Sau khi hoàn tất việc lắp đặt modul mặt dựng, kính sẽ được vệ sinh sạch sẽ để loại bỏ mọi chất dính còn lại Quy trình vệ sinh được thực hiện ở hai khu vực: vệ sinh mặt kính ở mặt trong tòa nhà và vệ sinh mặt kính ở mặt ngoài của tòa nhà, nhằm đảm bảo kính sáng bóng và thẩm mỹ cho công trình Việc làm sạch kỹ lưỡng còn giúp tăng tuổi thọ của hệ thống mặt dựng, ngăn ngừa bụi bẩn và các tác động thời tiết, đồng thời đảm bảo an toàn cho quá trình vận hành và bảo trì.
• Vệ sinh mặt trong là công việc khá đơn giản, các nguy cơ dẫn đến tai nạn rất thấp
Vệ sinh mặt ngoài tòa nhà là một công việc có mức độ nguy hiểm cao do đặc thù kiến trúc của tòa nhà Công nhân vệ sinh thường sử dụng kỹ thuật thả dây đu và làm việc theo trục thẳng đứng để tiếp cận các bề mặt ngoài trời ở độ cao Đây là nhiệm vụ của các đội thi công vệ sinh cho tòa nhà cao tầng, được trang bị thiết bị an toàn và có kỹ năng chuyên môn để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong quá trình làm sạch.
Những dụng cụ, thiết bị trong đu dây:
• Dây đu: gồm dây tải và dây cứu sinh
• Ghế ngồi, dây đai an toàn toàn thân, bộ khóa đu dây, khóa an tòan
• Các dụng cụ phục vụ cho công việc vệ sinh sẽ được neo, cột vào ghế ngồi
Hình(12): Công nhân điều khi ển cần trục mini, sử d ụng bộ đàm để liên lạc
Các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn
Cần trục Mini
Mã hiệu: cần trục Mini 300 kG
Nhà chế tạo: Công ty Song Nhật Việt Đặc tính kỹ thuật:
Tải trọng thiết kế: 300kG
Tải trọng sử dụng: 300kG
Tải trọng ở tầm với lớn nhất: 0.3 kG
Hai cần trục mini đã được lập hồ sơ kiểm định bởi trung tâm kiểm định & huấn
Tiêu chuẩn áp dụng: TCVN 4244-86 và các tiêu chuẩn hiện hành
3.3.1.1 Nguy cơ mất an toàn khi sử dụng cần trục mini
Vì sử dụng loại cần trục mini di động có thể di chuyển dễ dàng theo yêu cầu của quá trình thi công, thiết bị này mang lại sự linh động và hiệu quả làm việc cao trên công trường Tuy nhiên, sự di chuyển linh hoạt ấy cũng tạo ra nhiều nguy cơ tiềm ẩn khi vận hành, như nguy cơ va chạm với vật thể hoặc người lao động, mất thăng bằng do địa hình mặt bằng không bằng phẳng, hay quá tải và điều khiển không chính xác trong quá trình nâng hạ Để đảm bảo an toàn thi công, cần thực hiện các biện pháp phòng ngừa như kiểm tra định kỳ thiết bị, lên kế hoạch di chuyển và bố trí vị trí lắp đặt rõ ràng, đào tạo vận hành viên đầy đủ và tuân thủ quy trình vận hành chuẩn Bài viết này nêu rõ các nguy cơ chính và biện pháp giảm thiểu khi sử dụng cần trục mini di động trên công trường nhằm nâng cao an toàn và hiệu quả thi công.
Nguy cơ mất an toàn do người điều khiển
Mất an toàn về điện
Cố định cần trục không đúng, làm xuất hiện nguy cơ ngã, đổ cần trục
Cáp cuốn vào tang cáp không đều gây dập cáp, đứt cáp Ốc siết cáp không đủ số lượng
Hệ thống phanh bị mòn, mômen phanh tạo ra nhỏ không đủ tác dụng hãm
Góc nâng của nhánh cáp không đúng
Công nhân làm việc với cần trục không được huấn luyện về an toàn lao động
Bị tác dụng của ngoại lực lớn trong quá trình cẩu (vật nâng cẩu bị chạm vào vật khác, gió lớn,…)
3.3.1.2 Yêu cầu khi sử dụng cần trục:
Người điều khiển phải được huấn luyện các kỹ thuật an toàn khi làm việc với cần trục
Tiến hành thử tải theo định kỳ
Góc nâng của nhánh cáp 120 0
• Lực kéo của dây dẫn hướng
Việc sử dụng nhánh cáp cẩu có chiều dài không đạt yêu cầu để cẩu tấm module bị rơi khiến góc nâng của nhánh cáp cẩu lớn hơn 120 độ, dẫn tới phá hỏng lỗ móc cáp của module.
Công thức tính lực nén dọc trục:
Q: trọng lượng của tải (kG)
Theo công thức, lực nén dọc trục tỉ lệ thuận với góc nâng của nhánh cáp Do đó, khi nhánh cáp có góc nâng càng lớn thì lực nén dọc trục tăng lên, và lực nén dọc trục có thể vượt quá khả năng chịu lực của vật nâng, dẫn đến phá hủy cấu kiện hoặc vật được nâng.
Trong quá trình cẩu nhằm hạn chế tác động của gió lên modul, các tấm modul được giữ ổn định bằng hệ dây dẫn hướng được điều khiển từ dưới đất Việc này làm tăng trọng lượng của vật nâng và làm tăng lực nén dọc trục Khi lực gió tác động lên modul càng lớn, tác động lên dây dẫn hướng cũng tăng lên để duy trì sự ổn định cho modul Sự kết hợp đồng thời của ba yếu tố này đã khiến modul bị rơi.
Hình(27): l ực tác động lên modul khi cẩu
• Tai nạn xảy ra ngày 15/03/2008 làm rơi vật tư từ trong sàn nâng xuống đất ở độ
Tai nạn xảy ra do sàn nâng thiếu lan can chắn vật rơi và gờ chắn không đạt chuẩn, khiến nguy cơ ngã và rơi dụng cụ tăng cao khi làm việc trên sàn nâng Thiết kế khung sàn nâng chỉ có hai thanh lan can an toàn nằm ngang, không đủ để ngăn ngã cho công nhân Đồng thời gờ chắn trên sàn thao tác không cao để ngăn rơi dụng cụ cầm tay và vật tư có kích thước nhỏ, dẫn đến mất mát và nguy cơ tai nạn trong quá trình vận hành.
Trong quá trình di chuyển lên cao để làm việc, sàn nâng bị vướng vào các sắt chờ từ các cột bê tông khiến sàn nâng bị nghiêng và các thiết bị bên trong sàn bị rơi ra ngoài Sự cố này cho thấy va chạm giữa sàn nâng và kết cấu bê tông có thể gây hư hỏng thiết bị và làm tăng nguy cơ tai nạn trong khu vực làm việc Để giảm thiểu rủi ro, cần kiểm tra định kỳ hệ thống sàn nâng, tăng cường lắp đặt chắn và đảm bảo khoảng cách an toàn giữa sàn nâng và các cột bê tông, đồng thời nâng cao nhận thức và đào tạo nhân viên về quy trình vận hành an toàn.
Hình(28): Lan can và g ờ chắn chống rơi vật tư của sàn nâng Gondola (thiết kế đúng)
• Tai nạn xảy ra ngày 10/04/2008 làm rơi dầm I từ của lầu 3 xuống đất trong khi đang cẩu lắp
Nguyên nhân của tai nạn:
Do không có vòng cuốn cáp quanh tang cáp và treo vật ở trạng thái này trong thời gian dài, lực treo và lực giữ cáp tập trung tại điểm neo trên tang cáp Khi treo lâu, cáp bị tuột khỏi tang cáp và cả cáp lẫn dầm I rơi xuống đất.
Theo điều 2.2 của TCVN 5864-1995, chiều dài tang cuộn cáp phải được xác định từ dung lượng cáp yêu cầu, sao cho khi nhả hết cáp để hạ bộ phận mang tải xuống vị trí thấp nhất, trên tang còn lại ít nhất 1,5 vòng cáp, không kể các phần nằm trong phạm vi của bộ phận cố định đầu cáp.
• Ngày 20/09/2008: gãy trục truyền động của sàn nâng Gondola làm cho sàn nâng bi rơi một đầu
Thiết kế kỹ thuật của sàn nâng chưa đảm bảo an toàn do hai yếu tố chính: việc chọn vật liệu làm sàn nâng và thiết kế hệ thống thắng an toàn Việc lựa chọn vật liệu không phù hợp có thể ảnh hưởng đến độ bền, khả năng chịu lực và an toàn vận hành của sàn nâng Bên cạnh đó, thiết kế hệ thống thắng an toàn chưa tối ưu có thể dẫn tới mất kiểm soát tải trọng hoặc dừng đột ngột khi vận hành Để nâng cao an toàn, cần xem xét lại toàn diện quy trình chọn vật liệu và tối ưu hóa thiết kế hệ thống phanh, nhằm đảm bảo tính an toàn và tin cậy của sàn nâng trong mọi điều kiện sử dụng.
Vật liệu được sử dụng để làm trục truyền động của sàn nâng được làm từ sắt thường, không phải là vật liệu có moment chống xoắn
Hình (29): h ệ thống thắng của sàn nâng Gondola được thiết kế sai
4: puly dẫn hướng cáp tải
Hệ thống thắng an toàn của sàn nâng được thiết kế sai, chỉ hoạt động khi cáp tải bị đứt ở khoảng giữa puly dẫn hướng và puly cuốn cáp tải; khi cáp tải bị đứt, bẫy thắng sẽ bật xuống để khóa cáp thắng lại Tuy nhiên, hệ thống thắng an toàn chỉ có tác dụng tại một khoảng cách đứt cáp nhất định, nên khi cáp bị đứt ở vị trí khác hoặc trục truyền động bị gãy thì hệ thống thắng không có hiệu lực Trường hợp trục truyền động bị gãy khiến cáp tải mất tác dụng, sàn nâng sẽ rơi một đầu thẳng đứng.
Hình(30): Sàn nâng theo thi ết kế của Liên Xô
Hình(31): Sàn nâng c ủa Trung Quốc
C HƯƠNG 4 CÁC BI Ệ N PHÁP AN TOÀN
Biện pháp tổ chức
Để đảm bảo an toàn lao động tại công trường, công tác huấn luyện an toàn cho công nhân trước khi vào làm việc tại công trình được thực hiện bài bản và đầy đủ Nội dung huấn luyện tập trung vào các điều phải tuân thủ khi thi công trên cao, các biện pháp phòng ngừa rủi ro và kỹ năng làm việc an toàn ở độ cao Sau khi hoàn thành huấn luyện, công nhân ký cam kết an toàn lao động xác nhận cam kết tuân thủ các quy định, quy trình an toàn và thông tin về bảo hộ cá nhân Các bước này nhằm giảm thiểu rủi ro, bảo vệ người lao động và đảm bảo hiệu quả thi công trên công trường.
• Mua bảo hiểm tai nạn 24/24 cho công nhân
• Trang bị đầy đủ các phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp với công việc
• Kiểm tra định kỳ các thiết bị điện cầm tay
• Kiểm định các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, lập hồ sơ lý lịch để quản lý
• Phối hợp tổ chức thi công hợp lý với các nhà thầu khác trong công trường, đặc biệt là nhà thầu xây dựng.
Biện pháp kỹ thuật
Biện pháp chống ngã cao
• Công nhân khi làm việc phải luôn mang dây an toàn (trừ các công việc làm trong nhà khi đã hoàn thành lắp đặt)
Đối với các vị trí làm việc không có điểm móc dây an toàn, cần thiết kế và triển khai dây cứu sinh như một biện pháp tăng cường an toàn cho công nhân Dây cứu sinh có đường kính 15mm được xem là thành phần chủ chốt của hệ thống và phải được lựa chọn, lắp đặt và kiểm định theo các tiêu chuẩn an toàn lao động, tùy theo đặc thù hiện trường Quy trình thực hiện nên được nêu rõ trong hướng dẫn dành cho công nhân và được thực hiện bởi người có đào tạo hoặc đội ngũ có chuyên môn, đồng thời đi kèm đánh giá rủi ro và kế hoạch bảo dưỡng, kiểm tra định kỳ để đảm bảo tính sẵn sàng và hiệu quả của dây cứu sinh.
Hình(32): t ạo dây cứu sinh khi làm việc tại mép sàn
• Tạo dây cứu sinh phù hợp với công việc
Hình(33): dây c ứu sinh sử dụng cho sàn nâng Gondola
Biện pháp chống rơi vật tư, dụng cụ thi công
• Kiểm tra cần trục mini trước khi sử dụng
• Chọn nhánh cáp cẩu phù hợp với modul khi cẩu, bát liên kết với modul
• Liên kết thành những khung lớn (nếu có thể) trước khi đưa ra lắp, giữ khung tạm thời bằng dây thừng trước khi cố định vào sàn bêtông
• Vật tư, dụng cụ thi công không được để sát mép sàn
• Kiểm tra sàn nâng Gondola trước khi sử dụng, sàn nâng phải có các gờ và lan can chống rơi vật tư
• Hạn chế để vật tư, các dụng cụ thi công không cần thiết trong sàn nâng
• Dụng cụ thi công phải có các dây chống rơi
Trong quá trình nâng cẩu hoặc làm việc trên cao, khu vực bên dưới phải được cách ly để hạn chế thiệt hại và rủi ro cho người và tài sản Tùy vị trí mặt bằng công trường mà việc cách ly có thể bắt buộc hoặc tạm thời bỏ qua, tuy nhiên với những công trình có mặt bằng rộng cần xác định khoảng cách rơi của vật tương ứng với độ cao để thiết kế biện pháp an toàn phù hợp và giảm thiểu sự cố.
Bán kính vùng nguy hiểm của cần trục có thể xác định theo biểu thức sau:
R= r + S ; S r : tầm với xa nhất của cần trục (m)
Đoạn này định nghĩa S là độ văng xa lớn nhất của tải khi bị rơi, tức quãng đường ngang tối đa mà tải có thể di chuyển khỏi vị trí ban đầu Các tham số h, m, n và α lần lượt là chiều cao nâng tải, chiều dài nhánh cáp treo tải, nửa cạnh dài của tải và góc giữa nhánh cáp với phương đứng S được xác định dựa trên các tham số h, m, n và α, cho thấy độ văng tăng khi chiều cao nâng tải hoặc chiều dài nhánh cáp tăng, hoặc biến thiên theo góc α và kích thước của tải Hiểu được mối quan hệ này hữu ích cho đánh giá an toàn vận hành hệ treo tải và tối ưu hóa thiết kế nhánh cáp và hướng treo.
Bán kính vùng nguy hiểm của vật rơi từ sàn nâng có thể xác định theo biểu thức sau: b = H/4, trong đó b là khoảng cách giữa điểm trên chu vi sàn nâng đến đường biên của vùng nguy hiểm (m) Công thức này cho phép ước lượng phạm vi nguy hiểm quanh sàn nâng và là cơ sở để thiết kế các biện pháp an toàn phù hợp.
H : chiều cao lớn nhất sàn nâng đạt tới (m)
Nhưng trong mọi truờng hợp khoảng cách b không được nhỏ hơn 5m
Để đảm bảo an toàn và phòng tránh tai nạn rơi xuống người ở phía dưới, khu vực nguy hiểm phải được rào chắn và ngăn chặn việc vào ra của những người không có trách nhiệm Các biện pháp rào chắn kiên cố, có biển báo rõ ràng và giám sát liên tục giúp cấm vào khu vực nguy hiểm và giảm thiểu rủi ro cho người lao động cũng như người qua lại Việc ưu tiên an toàn lao động và tuân thủ quy định sẽ tăng cường sự an tâm tại công trường và bảo vệ tính mạng cho mọi người.
Biện pháp an toàn của các thiết bị nâng cẩu
• Huấn luyện kỹ thuật điều khiển cần trục mini cho công nhân điều khiển
• Huấn luyện kỹ thuật móc cẩu cho công nhân
• Kiểm tra các thiết bị trước và trong thời gian cẩu
• Định kỳ kiểm tra cần trục, thay thế các thiết bị hư hỏng Công tác theo dõi phải được ghi vào nhật ký
• Huấn luyện kỹ thuật điều khiển sàn nâng cho công nhân
• Huấn luyện kỹ thuật khắc phục các sự cố thường gặp trong lúc hoạt động
• Kiểm tra cần treo cáp mỗi ngày
• Kiểm tra các dây cứu sinh trong quá trình sử dụng
• Định kỳ kiểm tra sàn nâng, thay thế các thiết bị hư hỏng Công tác theo dõi phải đựoc ghi vào nhật ký
• Trang bị máy tời dự phòng ngay tại công trình, phục vụ cho việc cứu hộ sàn nâng khi có sự cố đứt cáp tải.
Biện pháp đề phòng tác động từ thời tiết, vị trí địa lý
• Theo dõi các bản tin dự báo về thời tiết
• Khi trời mưa hoặc gió đạt vận tốc 10m/s thì phải ngưng thi công
• Các đầu bò của cần trục mini khi không làm việc phải kéo lên sát cần
• Sàn nâng khi không làm việc phải hạ xuống đất, hoặc neo vào những vi trí chắc chắn
• Sử dụng cáp dẫn hướng khi cẩu modul làm giảm dao động của modul do tác động của gió
Hình(34): dây d ẫn hướng hạn chế tác động của gió lên modul khi cẩu
• Đối với công trình có mặt bằng chật hẹp, khi sàn nâng hoạt động thì phải cử người trực bên dưới để hạn chế các sự cố.
Biện pháp an toàn điện
• Sử dụng CB chống giật có cường độ dòng điện tương ứng
Cáp dẫn hướng Liên kết tấm với cáp dẫn hướng
• Sử dụng dây điện có hai lớp cách điện, đối với dòng 3 pha 4 dây sử dụng dây điện có ba lớp cách điện
• Sử dụng phích cắm, ổ cắm điện công nghiệp
Phích cắm công nghiệp (dòng 1 pha) Phích cắm điện 3 pha (bọt)
Hình(36): phích c ắm điện an toàn
• Kiểm tra những mối nối của dây điện thường xuyên trong quá trình sử dụng
• Dây điện khi sử dụng đều được treo lên không để dưới đất
• Tủ điện nguồn được treo trên tường, được dán biển cảnh báo và được khóa lại chìa khóa được giao cho người có trách nhiệm
Những mặt tích cực
Công ty đã thực hiện khá tốt các biện pháp về tổ chức khi công nhân vào làm việc tại công trường
Để đảm bảo an toàn lao động tại công trường, công nhân được huấn luyện an toàn trước khi vào làm việc và nắm vững các điều phải tuân thủ khi thi công trên cao Sau buổi huấn luyện, công nhân ký vào cam kết an toàn lao động như bằng chứng đồng ý tuân thủ các quy định và biện pháp an toàn, góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao ý thức an toàn trong quá trình thi công trên cao.
• Mua bảo hiểm tai nạn 24/24 cho công nhân
• Trang bị đầy đủ các phương tiện bảo vệ cá nhân phù hợp với công việc
• Kiểm định các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn
Biện pháp chống ngã cao, biện pháp an toàn điện là được thực hiên khá tốt tại các công trình
Những mặt còn hạn chế
Hạn chế lớn nhất của công ty hiện nay là chưa có ban An toàn vệ sinh lao động (AT-VSLĐ), khiến các biện pháp an toàn chỉ mang tính cục bộ tại từng công trường và chưa có sự thống nhất trên toàn công ty Thiếu sự thống nhất này làm giảm hiệu quả quản lý an toàn, gia tăng nguy cơ tai nạn và khó khăn trong việc đánh giá rủi ro ở cấp độ doanh nghiệp Để khắc phục, công ty cần thành lập ban AT-VSLĐ, chuẩn hóa các quy trình an toàn và thiết lập các tiêu chí đánh giá, kiểm tra định kỳ, nhằm đảm bảo an toàn cho mọi công trình và sự đồng bộ của hệ thống quản lý an toàn trên toàn công ty.
Quyền hạn của cán bộ an toàn lao động tại công trường chưa tương xứng với trách nhiệm được giao, khiến việc thực hiện các biện pháp kỹ thuật an toàn gặp nhiều khó khăn Khi quyền hạn hạn chế, công tác giám sát, đào tạo và tuân thủ các quy định an toàn lao động trở nên thiếu hiệu quả, làm tăng nguy cơ tai nạn và sự cố trên công trường Vì vậy, cần điều chỉnh và bổ sung cơ chế quản lý để đảm bảo cán bộ an toàn có đủ thẩm quyền và trách nhiệm nhằm nâng cao hiệu quả thực hiện an toàn lao động và bảo vệ người lao động.
• Công ty chưa có quy chế về việc quản lý các nhà thầu phụ làm việc cho công ty
• Các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn không được bảo trì đúng thời hạn
• Chưa coi trọng việc trang bị dự phòng thiết bị cứu hộ khi các thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt xảy ra sự cố.