Biết đọc diễn cảm bài văn với giọng kể chậm rãi, cảm hứng ca ngợi, nhấn giọng ở các từ ngữ nói về đặc điểm, tính cách, sự thông minh, tính cần cù, tinh thần vượt khó của Nguyễn Hiền.. -
Trang 1Ngày tháng 8 năm 2019
HỘI THẢO CHUYÊN MÔN KHỐI 4
Tập đọc ÔNG TRẠNG THẢ DIỀU
I Mục đích - yêu cầu
1 Kiến thức, kĩ năng:
a.Đọc thành tiếng:
- Đọc đúng các từ khó: làm lấy, chăn trâu, nước Nam
- Đọc trơn tru, lưu loát toàn bài, ngắt nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giữa các cụm
từ Biết đọc diễn cảm bài văn với giọng kể chậm rãi, cảm hứng ca ngợi, nhấn giọng ở các từ ngữ nói về đặc điểm, tính cách, sự thông minh, tính cần cù, tinh thần vượt khó của Nguyễn Hiền
b.Đọc - hiểu:
- Hiểu ý nghĩa các từ ngữ: trạng, kinh ngạc ,
- Hiểu ý nghĩa của câu chuyện: ca ngợi chú bé Nguyễn Hiền thông minh, có ý chí vượt khó nên đã đỗ Trạng Nguyên khi mới 13 tuổi
2 Năng lực:
- HS tích cực tự giác chiếm lĩnh tri thức, hợp tác với bạn trong nhóm
-Rèn cho HS mạnh dạn, tự tin, trình bày ý kiến rõ ràng, ngắn gọn trước lớp, biết phối hợp với bạn khi làm việc nhóm, biết lắng nghe bạn đọc, tự nhận xét và tham gia đánh giá, nhận xét bạn
3 Phẩm chất:
- Rèn phẩm chất chăm học, chăm làm
- Giỏo dục học tinh tinh thần vượt khó, vươn lên trong học tập
II Đồ dùng dạy - học:
- Giáo án điện tử
III Các hoạt động dạy học:
1 Dạy bài mới:
a Giới thiệu bài (1-2')
(Phương pháp trực quan)
- Cho HS quan sát tranh minh hoạ chủ
điểm “Có chí thì nên” trên máy chiếu và
hỏi:
Trang 2- Tranh vẽ gì?
- Hãy nêu nội dung bức tranh?
- Nội dung chủ điểm chúng ta học trong ba
tuần: Có chí thì nên
=>Để minh họa cho chủ điểm này chúng ta
vào bài tập đọc đầu tiên: Ông Trạng thả
diều.
b Luyện đọc đúng (10-12’)
- Đọc và xác định đoạn
- Bài chia làm mấy đoạn? Hóy núi
cỏch chia đoạn của em?
Em có đồng ý với ý kiến của bạn không?
=> Cô cũng đồng ý với cách chia đoạn của
các em Cô mời 1 dãy đọc nối tiếp đoạn
Bắt đầu từ bạn
- Đọc nối tiếp đoạn
=>Qua phần đọc của các em, cô thấy các
em đọc còn chưa chính xác một số từ Vì
vậy, để giúp các em đọc đúng, chúng ta
cùng đi vào luyện đọc đúng từng đoạn
- Luyện đọc đoạn:
+ Sau đây các em hãy thảo luận nhóm 4
trong 2 phút t×m ra c¸c tõ khã đọc,
nh÷ng c©u v¨n dài khã ng¾t hơi
- … các bạn nhỏ học trong ngôi đình, thầy giáo đang giảng bài Có chú bé ngồi học ở bãi cỏ khi chăn trâu, ngồi ngoài nghe thầy giảng Có bạn lại vượt mưa gió, nước lũ đi học Những bạn nhỏ miệt mài nghiên cứu máy tính, rô bốt Đặc biệt một bạn mặc áo
cử nhân cười rất tươi
- Qua bức tranh cho em biết những người
có nghị lực vươn lên trong cuộc sống thì sẽ thµnh c«ng
- HS mở SGK/ 104
- 1 HS khá đọc, cả lớp đọc thầm theo và xác định đoạn
- 4 đoạn, mỗi lần xuống dũng là 1 đoạn + Đoạn 1: Từ đầu đến biết làm lấy diều để chơi
+ Đoạn 2: Lên sáu tuổi, vẫn còn thỡ giờ chơi diều
+ Đoạn3: Sau vì nhà nghèo quá,…, vượt xa các học trò của thầy
+ Đoạn 4: Phần còn lại
- HS trả lời
- HS nhắc lại, dùng bút chì đánh dấu đoạn
- 4 HS đọc nối đoạn theo dãy
- H thảo luận nhóm 4 (2 phút)
- Đại diện nhóm trình bày
Trang 3và từ các em chưa hiểu nghĩa trong c¸c
®o¹n
+ Sau đây các nhóm cùng trao đổi ý kiến
- Dự kiến từ khó đọc, câu dài trong các
đoạn:
+Đoạn 1: Từ đầu đến làm lấy diều để
chơi
- Câu cuối có cụm từ khó đọc: làm lấy
=> Khi đọc cụm từ làm lấy các em chú ý
cả hai tiếng có âm đầu l, phát âm cong
lưỡi, hơi phát ra mạnh Mời một bạn thể
hiện câu có cụm từ khó này
- Từ cần giải nghĩa là từ ham
Hãy giải nghĩa từ ham trong cụm từ ham
thả diều?
HS nêu cách đọc đo¹n 1?
- Cô mời 1 dãy đọc đoạn 1 Mời dãy
- GV tư vấn giúp HS đọc tốt hơn
+Đoạn 2: Tiếp theo đến chơi diều.
- Trong đoạn này có câu nào dài khó ngắt
hơi không?
- Nhóm nào đã tìm ra cách đọc đúng câu 2
rồi, hãy chia sẻ cho cả lớp?
=> Một bạn đọc đúng câu câu 2 giúp cô
nào
- GV giải nghĩa cụm từ trí nhớ lạ thường là
có trí nhớ đặc biệt, nhớ được lượng kiến
thức nhiều, ghi nhớ lâu và nhớ kĩ
- Nguyễn Hiền có trí nhớ lạ thường như
thế nào?
HS nêu cách đọc đoạn 2?
- Cô mời 1 dãy đọc đoạn 2 Mời dãy
- GV tư vấn giúp HS đọc tốt hơn
+Đoạn 3: Sau vì đến học trò của thầy.
- Nhóm khác nhận xét bổ sung
- HS đọc câu cuối
+ Ham là rất thích, ưa thích Ham thả diều
là rất ưa thích thả diều
+ Đọc to rõ ràng, ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, đọc đúng từ khó.
- HS đọc đoạn 1 theo dãy
+ Nhóm phát hiện Câu 2, thảo luận tìm ra
cách ngắt câu 2
- Câu 2: Ngắt sau tiếng ngạc, tiếng đó
HS đọc câu 2
- Từ cần hiểu nghĩa: kinh ngạc HS thảo
luận giải thích cho bạn dựa vào chú thích SGK
- HS chưa hiểu nghĩa cụm từ: trí nhớ lạ thường
- Nguyễn Hiền có hôm học thuộc hai mươi trang sách mà vẫn có thì giờ chơi diều
+ Toàn đoạn đọc lưu loát, phát âm chuẩn, ngắt giọng đúng ở câu dài.
- HS đọc đoạn 2 theo dãy
+ Từ khó đọc: “chăn trâu” ở câu 2.
Trang 4- Đoạn 3 có từ nào khó đọc, câu dài khó
ngắt hơi không?
- Nêu cách đọc từ chăn trâu?
- H đọc câu chứa từ khó đọc
- Câu dài là câu 4 ngắt sau tiếng nhưng,
tiếng đèn
- Đoạn 3 các em còn ý kiến gì nữa không?
=> Hãy đọc đúng câu 6
Đoạn 3 em cần đọc như thế nào?
- Cô mời 1 dãy đọc đoạn 3 Mời dãy
- GV tư vấn giúp HS đọc tốt hơn
+Đoạn 4: Đoạn còn lại.
- Đọc đúng từ: nước Nam
- Em hiểu khoa thi là gì?
- G nêu cách đọc đoạn 4
- Cô mời 1 dãy đọc đoạn 4 Mời dãy
- GV tư vấn giúp HS đọc tốt hơn
- Các em hãy luyện đọc đoạn trong nhóm
đôi
- Cả bài các em cần đọc trôi chảy, mạch
lạc, ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu
và giữa các cụm từ, đọc đúng từ khó.
- Mời bạn đọc toàn bài
- G đọc mẫu toàn bài lần 1.
c Tìm hiểu bài: (10-12’)
=> Giúp các em hiểu hơn nội dung bài đọc
sau đây chúng ta cùng chuyển sang phần
tìm hiểu bài
- Các em hãy đọc thầm bài và suy nghĩ
thảo luận nhóm đôi trong 2 phút để trả lời
+ Khi đọc em chú ý đọc đúng âm đầu ch– thẳng lưỡi, hơi phát ra nhẹ, âm đầu tr – cong lưỡi, hơi phát ra mạnh.
- HS đọc câu 2
- HS đọc câu 4
+ Câu 6 ngắt hơi sau tiếng “khô”
- 1 HS đọc câu 6
+ Đoạn 3 đọc trôi chảy, ngắt, nghỉ hơi đúng sau các dấu câu, giữa các cụm từ, đọc đúng từ khó.
- HS đọc đoạn 3 theo dãy
- Nhóm phát hiện từ khó đọc, trong nhóm giúp đỡ, tư vấn sửa cho bạn, âm đầu n cần phát âm thẳng lưỡi, luồng hơi nhẹ HS đọc câu chứa từ khó
+ Từ cần hiểu nghĩa: Khoa thi + Là kì thi trong thời phong kiến xưa
+ Đoạn này đọc lưu loát, ngắt, nghỉ đúng sau các dấu câu.
- HS đọc đoạn 4 theo dãy
* HS đọc theo nhóm đôi
- HS đọc cả bài (1-2 HS)
- HS đọc thầm cả bài
- Suy nghĩ trao đổi tìm câu trả lời cho 4 câu hỏi trong SGK (2 phút)
Trang 54 câu hỏi trong SGK.
- Sau đây cô kiểm tra lại phần làm việc của
các em qua trò chơi: Rung chuông vàng
Cô sẽ có thêm các câu hỏi phụ
- GV giới thiệu trò chơi: Cách chơi như
sau Cô có 6 câu hỏi, em hãy lựa chọn đáp
án đúng rồi ghi ra bảng con Thời gian suy
nghĩ cho mỗi câu là 10 giây Các em đã sẵn
sàng chưa Bắt đầu nha !
+Đoạn 1 + 2:
Câu 1: Cậu bé Nguyễn Hiền sinh ra
trong một gia đình như thế nào?
a Gia đình nghèo
b Gia đình nhà nho
c Gia đình giàu có
d Gia đình trí thức
10s suy nghĩ bắt đầu
- Chuyển ý: Sinh ra trong một gia đình
nghèo nhưng Nguyễn Hiền có tư chất ra
sao Các em cùng chuyển sang câu 2.
Câu 2: Tìm những chi tiết nói lên tư
chất thông minh của Nguyễn Hiền?
a Nguyễn Hiền học đến đâu hiểu ngay đến
đó
b Có trí nhớ lạ thường
c Thuộc hai mươi trang sách mà vẫn có thì
giờ chơi diều
d Cả 3 ý trên
- Trong lớp ta những bạn nào đã được
tham gia thả diều?
=>Các em biết đấy cánh diều là hình ảnh
quen thuộc gắn liền với tuổi thơ của trẻ em
Việt Nam nhất là các bạn nhỏ ở nông thôn
vào mỗi dịp nghỉ hè Ngày nay cánh diều
đã được cải tiến hơn, nhiều màu sắc hơn.
Hiện nay còn có lễ hội thả diều Đặc biệt
là Hội thả diều ở làng Bá Giang - xã Hồng
Hà - huyện Đan Phượng - tỉnh Hà Tây (Hà
- Đáp án a
- Đáp án d
- HS trả lời
- GV giới thiệu tranh
Trang 6Nội) diễn ra vào ngày rằm tháng ba âm
lịch Nếu có cơ hội các em hãy xin phép bố
mẹ được chơi trò chơi bổ ích này nhé!
- Câu hỏi phụ: Câu 1 và 2 giúp em hiểu
điều gì?
=> Đây cũng chính là ý đoạn 1 và 2 Một
bạn nêu lại ý đoạn của 2 đoạn này
- Chuyển ý: Ngoài tư chất thông minh, để
biết Nguyễn Hiền còn có những đức tính
đáng quý nào nữa thì các em cùng chuyển
sang câu 3.
+Đoạn 3:
Câu 3: Nguyễn Hiền ham học và chịu
khó như thế nào?
a Ngồi học trên lưng trâu
b Ban ngày đi chăn trâu, đứng ngoài lớp
nghe giảng nhờ Tối mượn vở bạn
c Vừa thả diều vừa học bài
- GV hỏi thêm: Em có nhận xét gì về đồ
dùng học tập của Nguyễn Hiền?
- Các em thấy đấy ngày nay các em được
bố mẹ, thầy cô tạo điều kiện tốt nhất để
học tập Vì vậy các em phải biết trân trọng,
biết cố gắng để xứng đáng với sự mong
mỏi của mọi người xung quanh các em
nhé!
* Gi¶ng tranh: Các em à! Vì nhà
nghèo nên Nguyễn Hiền không được đến
lớp học, dù phải đi chăn trâu nhưng
Nguyễn Hiền vẫn đứng ngoài nghe thầy
giảng bài Điều đó cho thấy Nguyễn Hiền
có đức tính gì?
=> Đây cũng chính là ý đoạn 3 Em hãy
nêu ý đoạn?
- Nguyễn Hiền đã đạt được kết quả gì
trong học tập?
- Chuyển ý: Nhờ thông minh lại ham học,
- Nguyễn Hiền sinh ra trong một gia đình nghèo nhưng có tư chất thông minh lạ thường
- HS nêu
- Đáp án b
- Sách là lưng trâu, nền cát; bút là ngón tay, mảnh sành vỡ; đèn là vỏ trứng
đức tính ham học và chịu khó
- HS nêu
… chữ tốt, văn hay, vượt xa các học trò của thầy
Trang 7có ý chí vượt khó, không chỉ đạt kết quả
cao trong học tập, niềm vinh quang gì sẽ
đến với Nguyễn Hiền? Cô cùng các em
tiếp tục tìm hiểu.
+Đoạn 4 :
Câu 4: Nhờ chăm chỉ học tập, ông đã
đạt kết quả gì trong kì thi của nhà vua?
a Ông đỗ Trạng nguyên
b Ông đỗ Tú tài
c Ông đỗ thủ khoa
Em có tự tin với sự lựa chọn của mình
không?
Câu 5: Vì sao Nguyễn Hiền được gọi là
Ông Trạng thả diều?
a Vì ông ham thả diều
b Vì ông thả diều rất giỏi
c Vì Nguyễn Hiền đỗ Trạng Nguyên ở
tuổi 13 khi vẫn còn là một chú bé ham
thích thả diều
=>Mặc dù rất ham chơi diều nhưng
Nguyễn Hiền không quên nhiệm vụ chính
là học hành Các em hãy học tập đức tính
này của Nguyễn Hiền nhé.
+ §o¹n cuèi bµi cho em biÕt ®iÒu
g×?
=> Đây cũng chính là ý đoạn 4 Em hãy
nêu ý đoạn?
Câu 6: Tục ngữ hoặc thành ngữ nào
dưới đây nói đúng ý nghĩa của câu
chuyện?
a Tuổi trẻ tài cao
b Có chí thì nên
c Công thành danh toại
Vì sao lựa chọn đáp án b?
- GV: Cả ba câu tục ngữ, thành ngữ trên
đều có nét nghĩa đúng với nội dung câu
chuyện Nguyễn Hiền là người Tuổi trẻ tài
- Đáp án a
- HS trả lời
- Đáp án c
+ Nguyễn Hiền đỗ Trạng nguyên
- HS nêu
- Đáp án b
- Vì bài nói về ý chí nghị lực vươn lên của cậu bé Nguyễn Hiền.
- HS lắng nghe
Trang 8cao, là người công thành danh toại Nhưng
câu tục ngữ Có chí thì nên nói đúng ý
nghĩa của câu chuyện nhất vì Nguyễn Hiền
xuất thân trong một gia đình nghèo khó,
không có điều kiện học tập như bạn bè
cùng trang lứa nhưng vì cậu ham học và có
ý chí muốn vươn lên cậu đã thành công
+ Câu chuyện cho em biết Nguyễn Hiền
là người như thế nào?
Đây cũng chính là dung bµi hãy nhắc
lại nội dung bài: Ca ngợi chú bé Nguyễn
Hiền thông minh, có ý chí vượt khó nên
đã đỗ Trạng Nguyên khi mới 13 tuổi.
Bạn nào trả lời đúng hết 6 câu?
- GV nhận xét phần chơi của HS, tuyên
dương HS
d Đọc diễn cảm: (10-12’)
=> Các em đã được luyện đọc đúng và
hiểu nội dung bài Để giúp các em đọc hay
hơn chúng ta cùng chuyển sang phần đọc
diễn cảm
- Các em hãy đọc và thảo luận nhóm đôi
trong 2 phút, tìm cách đọc các đoạn và cả
bài Khi đọc các em chú ý đọc gộp đoạn 1
và đoạn 2
+Đoạn 1 + 2:
- Nêu cách đọc diễn cảm đoạn 1 và 2?
=> Cô đồng ý với ý kiến của bạn các em
hãy quan sát lên bảng và gạch chân vào
SGK
- Mời dãy của đọc đoạn 1
và 2
+Đoạn 3:
Hãy chia sẻ cách đọc đoạn 3?
+ chú bé Nguyễn Hiền là người thông minh, có ý chí vượt khó nên đã đỗ Trạng Nguyên khi mới 13 tuổi.
- 1 em nhắc lại
- Tuyên dương các bạn
- Đọc giọng kể, thong thả, nhấn giọng ở các miêu tả tư chất thụng minh của
Nguyễn Hiền: ham, kinh ngạc, lạ thường,
hai mươi trang sách
- HS đọc đoạn 1 + 2 theo dãy
- Nhấn giọng ở những từ nói về tính cần
cù, tinh thần vượt khó của Nguyễn Hiền:
Trang 9=> Một bạn đọc đúng câu trên bảng
Mời dãy đọc đoạn 3
+§o¹n 4:
Còn đoạn 4, em đọc với giọng thế nào?
- Mời dãy đọc đoạn 4
Nêu cách đọc diễn cảm toàn bài?
Sau đây cùng lắng nghe cô đọc bài
- G đọc mẫu toàn bài lần 2
- Yêu cầu HS đọc đoạn 1+2
- Yêu cầu HS đọc đoạn 3
- Yêu cầu HS đọc đoạn 4
- Hãy đọc diễn cảm toàn bài
- Hãy đọc đoạn em thích Vì sao em thích
đoạn đó?
- G nhận xét, tư vấn để giúp HS đọc tốt
- Tuyên dương HS đọc tốt
2 Cñng cè - DÆn dß (2 - 4’)
+ Hãy suy nghĩ và trình bày trong 1 phút,
bài tập đọc hôm nay em học được điều gì?
=> Mở rộng: Các em ạ, để thế hệ trẻ noi
mới mượn vở, lưng trâu, nền cát, ngón tay, mảnh gạch vỡ, vỏ trứng
- HS đọc câu
- HS đọc đoạn 3 theo dãy
- Đọc với giọng sảng khoái, cảm hứng ca
ngợi Cần nhấn giọng các từ: khoa thi,
Trạng nguyên, trẻ nhất
- HS đọc đoạn 4 theo dãy
+ Cả bài đọc với giọng kể chậm rãi, cảm hứng ca ngợi nhấn giọng ở những từ ngữ núi lờn tính cách, sự thông minh, tính cần
cù, chăm chỉ, tinh thần vượt khó của Nguyễn Hiền.
- 1HS đọc - HS nhận xét- GV nhận xét
- 1 HS
- 1- 2 HS
- HS tự nhận xét – Bạn nhận xét – Đọc lại
- Dự kiến HS trả lời
- Đọc đúng, đọc diễn cảm và hiểu một
số từ khó trong bài
- Hiểu nội dung bài đọc: Ca ngợi chú bé Nguyễn Hiền thông minh, có ý chí vượt khó nên đã đỗ Trạng Nguyên khi mới 13 tuổi
- HS trả lời:
- Em cần luôn luôn nỗ lực vươn lên trong học tập dù có khó khăn…
- Em cần có đức tính ham học và chịu khó
- Em cần chọn cho mình một trò chơi bổ ích sau thời gian học tập…
Trang 10gương học tập theo tấm gương của
Nguyễn Hiền người xưa đã lập đền thờ
ông ở thôn Dương A, xã Nam Thắng,
huyện Nam Trực, thành phố Nam Định
(xem tranh)
- Tên tuổi của ông được ghi vào sử sách.
Đảng và Nhà nước đã xây tượng đài tưởng
niệm và lấy tên ông đặt tên cho trường
học, đường phố
- Qua câu chuyện này cô mong rằng các
em hãy học tập theo tấm gương của Trạng
nguyên Nguyễn Hiền đó là chăm chỉ học
tập có ý chí, nghị lực vươn lên trong cuộc
sống
- G cho H nghe 1 đoạn nhạc để thư giãn
Các em cần nhớ rằng ước mơ của các em
chỉ thành hiện thực khi các em biết cố
gắng vươn lên bằng sức mạnh và ý chí của
bản thân Cô hy vọng sau này cả lớp ta
đều đạt được mơ ước của chính mình.
- Về nhà các em chuẩn bị bài tập đọc: Có
chí thì nên/108