Chú ý: + Đồ thị của hàm số chẵn nhận trục tung làm trục đối xứng.. + Đồ thị của hàm số lẻ nhận gốc toạ độ làm tâm đối xứng... Có bao nhiêu giá trị của tham số m để tập xác định của hàm
Trang 1Bài 1 HÀM SỐ-LỜI GIẢI CHI TIẾT
Cho bằng bảng Cho bằng biểu đồ Cho bằng công thức y= f x( )
Tập xác định của hàm số y= f x( ) là tập hợp tất cả các số thực sao cho biểu thức x f x( ) có nghĩa
3 Đồ thị của hàm số
Đồ thị của hàm số y= f x( ) xác định trên tập D là tập hợp tất cả các điểm M x f x( ; ( )) trên mặt phẳng toạ độ với mọi x DÎ
Chú ý: Ta thường gặp đồ thị của hàm số y= f x( ) là một đường Khi đó ta nói y= f x( ) là
phương trình của đường đó.
4 Sự biến thiên của hàm số
Cho hàm số xác định trên f K
Hàm số y= f x( ) đồng biến (tăng) trên nếu K "x x1, 2 ÎK x: 1< Þx2 f x( )1 < f x( )2
Hàm số y= f x( ) nghịch biến (giảm) trên nếu K "x x1, 2 ÎK x: 1< Þx2 f x( )1 > f x( )2
5 Tính chẵn lẻ của hàm số
Cho hàm số y= f x( ) có tập xác định D
Hàm số được gọi là hàm số chẵn nếu với f " Îx D thì - Îx D và f x( ) ( )– = f x
Hàm số được gọi là hàm số lẻ nếu với f " Îx D thì - Îx D và f x( )– = -f x( )
Chú ý: + Đồ thị của hàm số chẵn nhận trục tung làm trục đối xứng.
+ Đồ thị của hàm số lẻ nhận gốc toạ độ làm tâm đối xứng.
6: Tịnh tiến đồ thị song song với trục tọa độ
Định lý: Cho ( )G là đồ thị của y= f x( ) và p>0, q>0; ta có
Tịnh tiến ( )G lên trên q đơn vị thì được đồ thị y= f x( )+q
Tịnh tiến ( )G xuống dưới đơn vị thì được đồ thị q y= f x q( )–
Tịnh tiến ( )G sang trái đơn vị thì được đồ thị p y= f x p( + )
Tịnh tiến ( )G sang phải đơn vị thì được đồ thị p y= f x p( – )
Trang 2II CÁC DẠNG TOÁN THƯỜNG GẶP
u x v x
v x
ìïïï
íï ¹ïïîHàm số y= f x( )=2k u x k( )( Î ) có nghĩa khi ( )
v x
( )
,0
x y
x y
Câu 2. Tìm tập xác định của các hàm số
a) y= 3x-2
Trang 3x x
2 2
Trang 4Câu 3. Tìm tập xác định của các hàm số sau :
-Lời giải a) Hàm số xác định khi 2 0 2
x
x x
Trang 5- + +f) | | 12 2 2 | |
c) Ta có
2 2
Trang 6Câu 5. Tìm để các hàm số sau đây xác định với mọi thuộc khoảng m x (0;+¥).
Trang 7b) y= -1 2x2+mx m+ +15 xác định trên é ùë û1; 3
Lời giải a) Hàm số xác định khi 0
b) Hàm số xác định khi 1 2- x2+mx m+ +15 0 Û 2x2+mx m+ +15 1.(*)
Bài toán được chuyển về việc tìm để m ( )* nghiệm đúng với mọi thuộc đoạn x é ùë û1; 3
Điều kiện cần: Bất phương trình nghiệm đúng với mọi thuộc đoạn x é ùë û1; 3 nên nghiệm đúng với
x
x x
=
- +
Lời giải a) Hàm số xác định khi x2- + - > Û -6x m 2 0 (x 3)2+ - >m 11 0
Để hàm số xác định với mọi x Î Û -(x 3)2+ - >m 11 0 đúng với mọi x Î
Trang 8Để hăm số xâc định với mọi x Î 2 đúng với mọi
³-Û ửï ì - ö÷ + - ¹
֓
ï ì ÷÷
ï ỉ øïî
Hăm số lă hăm đa thức nín xâc định với mọi số thực x
Cđu 9. Tập xâc định của hăm số 1 lă:
1
x y x
Điều kiện xâc định: x 1 0 x 1
Vậy tập xâc định của hăm số 1 lă
1
x y x
x y x
Trang 9Chọn D
Hàm số 3 1 xác định khi Vậy
2 2
x y x
A \ 1 B \ 1;1 C \ 1 D .
Lời giải Chọn B
Trang 10D
Lời giải Chọn C
Điều kiện xác định của hàm số là 8 2 x0 x 4, nên tập xác định là ; 4
Câu 19 Tập xác định của hàm số y 4 x x2 là
A D 2;4 B D 2;4
C D 2;4 D D ; 2 4;
Lời giải Chọn B
Điều kiện: 4 0 suy ra TXĐ:
2 0
x x
x x
6;
Lời giải Chọn C
Hàm số đã cho xác định khi 1 2 0
x x
x x
Trang 11Lời giải Chọn D
3
; 22
2 2
22
Lời giải Chọn A
Trang 12có tập xác định là
2
24
x y
x y
32 4 4
x y
Trang 13Câu 31 Tập xác định của hàm số D là
1 3 2 4
x y
1 0
x x
x x
1 x 3Vậy tập xác định của hàm số là D1; 3
ĐKXĐ: 6 0 Vậy tập xác định của hàm số là
5 10 0
x x
x x
Tập xác định là 1 0 1 3
3
x
x x
Trang 14D
Lời giải Chọn C
Điều kiện xác định của hàm số trên là
Hàm số xác định khi 2 0
2 1
x x
x x
2 2
x
x x
Trang 15Vậy TXĐ: D 1; 4 \ 2;3
Câu 40 Tập xác định của hàm số 2 là:
3 2
x y
1
3 2 0
2
x x
x
x x
Với x0 thì x 2 0 nên hàm số xác định với mọi x0
23434
D
Lời giải Chọn C
Trang 16x x
Hàm số xác định khi x2 3x 2 0 1 x 2
TXĐ: D 1; 2 nên a1; b 2 S a2b2 5
Câu 46 Hàm số có tập xác định Tính giá trị biểu thức
2 2
Câu 47 Với giá trị nào của m thì hàm số 2 2 1 xác định trên
2 3
x y
Hàm số 2 2 1 xác định trên khi phương trình vô nghiệm
2 3
x y
Trang 17Hay m 4 0 m 4.
Câu 48 Tập xác định của hàm số 3 5 4 là với là các số thực Tính tổng
1
x y x
L x
Điều kiện xác định của hàm số y f x2 là: 1 x2 0
Trang 18Điều kiện: x23mx 4 0.
YCBT x23mx 4 0, x
2 2
Điều kiện xác định của hàm số là:
Trang 19+/ Điều kiện xác định của hàm số f x( ) 5 x 5x là 5 0 5 5
x
x x
Suy ra tập xác định của f x( ) 5 x 5x là D1 5;5
+/ Điều kiện xác định của hàm số ( ) 3 4 là
Câu 55 Tìm m để hàm số 2 2 1 có tập xác định là
2x 1
x y
m m
m m
Hàm số xác định khi x m 0 x m
Do đó hàm số xác định trên 1; 2 1; 2 1
2
m m
Trang 20Lời giải Chọn B
Điều kiện xác định của hàm số đã cho là 2 0
x m x
x m x
Hàm số có tập xác định D0;5 m 2 0 m 2
Câu 62 Tìm tất cả các giá trị của để hàm số m 2 1 có tập xác định
m y
Hàm số 2 1 có tập xác định
m y
Trang 21Điều kiện xác định của hàm số là x2m 1 0 x 2m1
Yêu cầu bài toán 2 1 3;5 2 1 3 1
x y
x x x
0
x x
Lời giải Chọn A
Trang 22m m m
m m m m
Trang 23Câu 69 Tìm để hàm số m 2 3 2 1 xác định trên khoảng
Tập xác định của hàm số là tập hợp các giá trị của thỏa mãn điều kiện:x
m m
m m
Với A: Điều kiện xác định:
3 x 0 x 3
Vậy D ;3, chứa 3 số nguyên dương là 1; 2;3
Với B: Điều kiện xác định:
2 0
2
02
x
x x
Với C: Điều kiện xác định:
3
3 3
1027
x
x x
Vậy D ;3, chứa 2 số nguyên dương là 1; 2
Câu 71 Có bao nhiêu giá trị nguyên âm của tham số m để tập xác định của hàm số
chứa đoạn ?
2
7 1 22
Trang 24Lời giải Đáp án A.
m
m m
Vậy không có giá trị nguyên âm nào của m thỏa mãn yêu cầu bài toán.
Câu 72 Cho hàm số y x 1 m2x với m 2 Có bao nhiêu giá trị của tham số m để tập xác định
của hàm số có độ dài bằng 1?
Lời giải Đáp án A.
Điều kiện xác định của hàm số:
Nếu f( ) ( )- =x f x với mọi x DÎ thì y= f x( ) là hàm số chẵn
Nếu f( )- = -x f x( ) với mọi x DÎ thì y= f x( ) là hàm số lẻ
Nếu có một x0ÎD sao cho ( ) ( ) thì hàm số không chẵn không lẻ
( )00 ( )0 0
ìï - ¹ïïí
Trang 26x y
2 4
4
x y
Trang 27hàm số đã cho là hàm số chẵn.
Trang 29yêu cầu bài toán.
Câu 9. Tùy theo , xét tính chẵn, lẻ của hàm số m
=-Hàm số này xác định trên D =\ 1;1{ }- là tập đối xứng
11
x x
Kết luận, với m =0, hàm số đã cho là hàm số chẵn Ngoài ra nó không chẵn, không lẻ
Câu 10 Cho hàm số y= f x( ) đồng thời vừa chẵn vừa lẻ trên Chứng minh rằng f x( )= " Î 0, x
Trang 30A Hàm số trên là hàm chẵn B Hàm số trên vừa chẵn vừa lẻ.
C Hàm số trên là hàm số lẻ D Hàm số trên không chẵn không lẻ.
Lời giải Chọn A
Lời giải Chọn C
Xét hàm số y 4
x
TXĐ: D\ 0 là tập đối xứng
Câu 15 Cho hàm số y f x 3x44x23 Trong các mệnh đề sau, mệnh đề nào đúng?
A y f x là hàm số chẵn B y f x là hàm số lẻ
C y f x là hàm số không có tính chẵn lẻ D y f x là hàm số vừa chẵn vừa lẻ
Lời giải Chọn A
Tập xác định D
Trang 31Lời giải Chọn D
Đặt 2018 2018
y f x x xTập xác định của hàm số y f x là D
Trang 33Xét hàm số f x 1 x 1 x có
x
Tập xác định: D 1;1 \ 0
Trang 34Câu 25 Cho hàm số y f x xác định trên tập đối xứng Trên D, xét các hàm số
và Khẳng định nào dưới đây đúng?
Vậy G x là hàm số lẻ trên D.
Trong 4 hàm số trên, có bao nhiêu hàm số chẵn?
Lời giải Đáp án C.
\ 2Mặt khác dễ thấy các hàm số y x 2 và y x là các hàm số chẵn, hàm số yx là hàm số lẻ nên
số y x x 2 là hàm số lẻ
Trang 35Giả sử f x là hàm số xác định trên vừa là hàm số chẵn vừa là hàm số lẻ.
Khi đó ta có
: f x f x
Ngược lại nếu f x 0 x thì dễ thấy f x vừa là hàm số chẵn vừa là hàm số lẻ
Vậy f x 0 x là hàm số duy nhất xác định trên vừa là hàm số chẵn vừa là hàm số lẻ.
Trang 37+ Hàm số f x x2 x có TXĐ D nên x D x D và f x f x nên hàm số chẵn.
A Đồ thị hàm số f x đối xứng nhau qua gốc tọa độ
B Đồ thị của hàm số f x đối xứng qua trục hoành
C f x là hàm số lẻ
D f x là hàm số chẵn
Lời giải Chọn D
Trang 384 10
x y x
Xét y x 2 x 2 có tập xác định ,
D f x x 2 x 2 f x Nên y x 2 x 2 là hàm số chẵn
4
x x x x y
x
Vậy có hàm số chẵn.4
Câu 34 Cho hàm số y f x có tập xác định là 5;5 và đồ thị của nó được biểu diễn bởi hình dưới
đây
Trong các khẳng định sau, khẳng định nào là sai?
A Hàm số nghịch biến trên khoảng 2; 2
B Đồ thị cắt trục hoành tại 3 điểm phân biệt.
C Hàm số đồng biến trên khoảng 5; 2 và 2;5
D Hàm số chẵn.
Lời giải Chọn D
Trang 39+ Ba hàm số: y x 2; y x 43x21; y x đều là hàm số chẵn trên nên đồ thị của chúng nhận trục Oylàm trục đối xứng, đồ thị không có tâm đối xứng.
Trang 40Câu 38 Biết rằng khi m m 0 thì hàm số f x( )x3(m21)x22x m 1 là hàm số lẻ Mệnh đề nào sau
Để đồ thị hàm số đã cho nhận gộc tọa độ làm tâm đối xứng thì hàm số đó phải là hàm số lẻO
Do đó hàm số đã cho là hàm số lẻ hay đồ thị hàm số đã cho nhận gộc tọa độ làm tâm đối xứng.O
Câu 40 Tìm tất cả các giá trị của tham số m để hàm số y2x32m24x24m x 3m6 là một
hàm số lẻ
A m 2 B m2 C m 4 D m 2
Lời giải Chọn B
Trang 41A .0 B 3 C 7 D 2 7.
Lời giải Chọn A
Câu 42 Tìm điều kiện của để hàm số m y x 4m m 1x3x2mx m 2 là hàm số chẵn
A m0 B m1hoặc m0 C không tồn tại m. D 0 m 1
Lời giải Chọn A
Hàm y x 4m m 1x3x2mx m 2 có tập xác định là R nên hàm số chẵn khi:
1 0
00
m m
m m
m
10;
2
m
Lời giải Chọn C
Hàm số có tập xác định là D do đó x D x D
Theo đề bài, ta có f x f x , x D nghĩa là
, Điều này xảy ra khi
Trang 421 0
1
m m
2 0
22
DẠNG 3 SỰ BIẾN THIÊN CỦA HÀM SỐ
Để xét sự biến thiên của hàm số y= f x( ) trên từng khoảng xác định ( )a b; ta làm như sau:
Trang 43x x
-=
Nếu T >0 thù hàm số y= f x( ) đồng biến trên ( )a b;
-Nếu T <0 thù hàm số y= f x( ) nghịch biến trên ( )a b;
x
-=
Lời giải a) Với mọi x x Î 1, 2 và x1<x2
Trang 44<ï
>ï
Trang 45Câu 2. Khảo sát sự biến thiên của các hàm số sau:
x x
Trang 46-Vậy hàm số nghịch biến trên (1;+¥).
Câu 3. Khảo sát sự biến thiên của các hàm số sau:
-+ï
Do đó y= + - - = + + - =x 2 x 2 (x 2) (x 2) 2x
Trang 47-Câu 4. Với giá trị nào của thì các hàm số sau đồng biến trên các khoảng xác định của nó:m
a) y=(m+1)x m+ -2
2
m y
x
=-
Để hàm số đồng biến trên D = khi và chỉ khi m+ > Û >-1 0 m 1
Để hàm số đồng biến trên (2;+¥) khi và chỉ khi - > Û <m 0 m 0
Câu 5. Với giá trị nào của thì hàm số m y= - + -x2 (m 1)x+2 nghịch biến trên ( )1; 2
Trang 48Û £
B Bài tập trắc nghiệm
Câu 6. Chọn khẳng định đúng?
A Hàm số y f x( ) được gọi là nghịch biến trên nếu K x x1; 2K x, 1x2 f x( )1 f x( )2
B Hàm số y f x( ) được gọi là đồng biến trên nếu K x x1; 2K x, 1x2 f x( )1 f x( )2
C Hàm số y f x( ) được gọi là đồng biến trên nếu K x x1; 2K x, 1x2 f x( )1 f x( )2
D Hàm số y f x( ) được gọi là đồng biến trên nếu K x x1; 2K x, 1x2 f x( )1 f x( )2
Lời giải Chọn D
Lí thuyết định nghĩa hàm số đồng biến, nghịch biến
Câu 7. Trong các hàm số sau, hàm số nào là hàm đồng biến trên ?
Hàm số y ax b với a0 nghịch biến trên khi và chỉ khi a0
Câu 9. Xét sự biến thiên của hàm số f x 3 trên khoảng Khẳng định nào sau đây đúng?
x 0;
A Hàm số nghịch biến trên khoảng 0;
B Hàm số vừa đồng biến, vừa nghịch biến trên khoảng 0;
C Hàm số đồng biến trên khoảng 0;
D Hàm số không đồng biến, không nghịch biến trên khoảng 0;
Lời giải Chọn A
Trang 49Câu 10 Hàm số 2 1 nghịch biến trên khoảng
1
x y x
Câu 12 Hàm số nào sau đây đồng biến trên khoảng 1;1?
Trang 50* Xét hàm số y x 1:
x
Tập xác định D\ 0
* Do đó đáp án đúng là D Thật vậy xét hàm số y x3 3x ta có
Trang 51Cách 2: Sử dụng chức năng TABLE của máy tính cầm tay như đã giới thiệu trong Bài tập 17 ở
phần B - Các dạng bài tập điển hình Độc giả hãy tự thực hiện để kiểm chứng kết quả như trong cách 1 đã nêu ở trên
Câu 13 Cho hàm số f x có bảng biến thiên như sau
Hàm số nghịch biến trong khoảng nào dưới đây?
A Hàm số nghịch biến trên khoảng ; 1
B Hàm số đồng biến trên khoảng 1;
C Hàm số nghịch biến trên khoảng 1;1
D Hàm số đồng biến trên khoảng 1;0
Lời giải Chọn C
Trang 52Từ đồ thị hàm số ta thấy:
Hàm số nghịch biến trong các khoảng: ; 1 và 0;1
Hàm số đồng biến trong các khoảng: 1;0 và 1;
Câu 15 Cho hàm số y f x có tập xác định là 3;3 và có đồ thị được biểu diễn bởi hình bên Khẳng
định nào sau đây là đúng?
A Hàm số y f x 2018 đồng biến trên các khoảng 3; 1 và 1;3
B Hàm số y f x 2018 đồng biến trên các khoảng 2;1 và 1;3
C Hàm số y f x 2018 nghịch biến trên các khoảng 2; 1 và 0;1
D Hàm số y f x 2018 nghịch biến trên khoảng 3; 2
Lời giải Chọn A
Gọi C y: f x , C y f x 2018 Khi tịnh tiến đồ thị C theo phương song song trục tung lên phía trên 2018 đơn vị thì được đồ thị C Nên tính đồng biến, nghịch biến của hàm số
, trong từng khoảng tương ứng không thay đổi
y f x y f x 2018
Dựa vào đồ thị ta thấy:
Hàm số y f x 2018 đồng biến trên các khoảng 3; 1 và 1;3 (đúng)
Hàm số y f x 2018 đồng biến trên các khoảng 2;1 và 1;3 (sai)
Hàm số y f x 2018 nghịch biến trên các khoảng 2; 1 và 0;1 (sai)
Hàm số y f x 2018 nghịch biến trên khoảng 3; 2 (sai)
Câu 16 Cho hàm số có đồ thị như hình bên dưới.
Khẳng định nào sau đây là đúng?
A Hàm số nghịch biến trên khoảng 0;3 B Hàm số đồng biến trên khoảng ;1
C Hàm số nghịch biến trên khoảng 0; 2 D Hàm số đồng biến trên khoảng ;3
Lời giải
Chọn C
Trên khoảng 0; 2 , đồ thị hàm số đi xuống từ trái sang phải nên hàm số nghịch biến
Trang 53Câu 17 Cho hàm số y f x xác định trên khoảng ; có đồ thị như hình vẽ dưới đây.
Mệnh đề nào sau đây đúng?
A Hàm số đồng biến trên khoảng 0; 2
B Hàm số nghịch biến trên khoảng 3;0
C Hàm số đồng biến trên khoảng 1;0
D Hàm số nghịch biến trên khoảng 0;3
Lời giải Đáp án C.
Quan sát trên đồ thị ta thấy đồ thị hàm số đi lên trên khoảng 1;0 Vậy hàm số đồng biến trên khoảng 1;0
Câu 18 Cho hàm số y f x có bảng biến thiên như sau:
Đặt h x 5x f x Khẳng định nào dưới đây là đúng?
Trang 54Mệnh đề nào sau đây đúng?
A Đồ thị hàm số cắt trục hoành theo một dây cung có độ dài bằng 2
B Hàm số đồng biến trên khoảng 0;5
C Hàm số nghịch biến trên khoảng 0;3
D f 2019 f 2017
Lời giải Chọn A
Nhìn vào đồ thị hàm số ta có:
Đồ thị hàm số cắt trục hoành tại hai điểm M 1;0 ,N 3;0 MN 2 Ađúng
Trên khoảng 0; 2 đồ thị hàm số đi xuống nên hàm số nghịch biến trên khoảng 0; 2 và trên khoảng 2;5 đồ thị hàm số đi lên nên hàm số đồng biến trên khoảng 2;5 Bsai
Trên khoảng 0; 2 đồ thị hàm số đi xuống nên hàm số nghịch biến trên khoảng 0; 2 và trên khoảng 2;3 đồ thị hàm số đi lên nên hàm số đồng biến trên khoảng 2;3 Csai
Ta có: 2019, 20172; và trên khoảng 2; hàm số đồng biến nên