450 trang đề thi và đáp án HSG ngữ văn 8

- Là kiệt tác hội họa của cụ Bơ-men vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt;giống như thật; thể hiện tình thương yêu cao cả của cụ Bơ-men; có ý nghĩa nhân sinh sâu sắc… 0,5 - Hoàn thiện tính cách nh

SẢN PHẨM DỰ ÁN 3 GOM ĐỀ HSG VĂN 8 NHÓM NGỮ VĂN THCS

Chú ý: Bản tài liêu này không thể chỉnh sửa, để tải bản chỉnh sửa vui lòng truy cập link dưới:

Ngày Thời gian làm bài: 120 phút

Câu 1: (2,0 điểm).

Chỉ rõ và phân tích các biện pháp tu từ có trong hai câu thơ sau:

Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng Rướn thân trắng bao la thâu góp gió

(Trích “Quê hương” - Tế Hanh)

Câu 2: (8,0 điểm).

a) Em hiểu gì về phẩm chất người mẹ, người vợ, người phụ nữ Việt Nam qua các

văn bản: “Tôi đi học” (Thanh Tịnh), “Trong lòng mẹ”( Nguyên Hồng), “Tức nước

vỡ bờ”( Ngô Tất Tố)? (2,5 điểm).

b) Viết một đoạn văn (6-8 câu) nêu suy nghĩ của em về phong thái ung dung và tinh

thần lạc quan của Bác Hồ (trong văn bản “Ngắm trăng” – Hồ Chí Minh) có sử

dụng câu cảm thán Gạch chân câu cảm thán đó (5,5 điểm).

Câu 3: (10,0 điểm).

Kết thúc truyện “Chiếc lá cuối cùng” của O Hen-ri, Xiu đã nói với Giôn-xi

“Đó là kiệt tác của cụ Bơ-men” Theo em, chiếc lá cuối cùng ấy có phải là một kiệt

tác không? Hãy chứng minh

Hết

Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm

PHÒNG GD&ĐT

HUYỆN GIA LỘC

ĐÁP ÁN THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

Môn: Ngữ văn lớp 8Năm học: 2018 -2019

1 Chỉ được biện pháp tu từ trong 2 câu thơ: so sánh và nhân hóa

b) Phân tích giá trị:

- Sự so sánh liên tưởng độc đáo của tác giả đã khiến cho cánh buồm

quen thuộc hiện lên với vẻ đẹp bất ngờ, lãng mạn, thơ mộng, lớn lao

và thiêng liêng hơn Cánh buồm đã trở thành biểu tượng của linh hồn

làng chài, quê hương của Tế Hanh

- Nhờ có các biện pháp ấy mà nhà thơ Tế Hanh đã vẽ được chính xác

cái hình và cản nhận tinh tế cái hồn của sự vật

0,5

1,0

0,5

2 a) Qua những nhân vật người vợ, người mẹ trong các tác phẩm Tôi đi

học, Trong lòng mẹ, Tức nước vỡ bờ chúng ta thấy sáng ngời những

phẩm chất cao quý của người mẹ - người phụ nữ Việt Nam Đó là tình

cảm thắm thiết, sâu nặng đối với chồng con dù trong những hoàn cảnh

đau đớn tủi cực, gay cấn nhất Họ không chỉ bộc lộ bản chất dịu hiền,

đảm đang mà còn thể hiện sức mạnh tiềm tàng, đức hy sinh quên mình

chống lại bọn bạo tàn để bảo vệ gia đình

a) HS đảm bảo các yêu cầu sau:

* Về kĩ năng: (1,0 điểm)

- Viết đúng kiểu bài phát biểu cảm nghĩ Đúng thể thức của đoạn văn

2,5

- Đảm bảo đúng số lượng câu theo quy định.

- Văn phong lưu loát Ít sai lỗi câu từ, chính tả

* Về nội dung: (4,5 điểm)

- Bài thơ Ngắm trăng được Bác viết trong hoàn cảnh đặc biệt: trongngục tù, mọi thứ đều thiếu thốn, bị đọa đầy cả về thể xác lẫn tinhthần

- Cảnh tù ngục khắc nghiệt ấy không làm Bác vướng bận, tâm hồn vẫn

tự do, ung dung, thèm được tận hưởng ánh trăng Với tư thế “thân thể

ở trong lao, tinh thần ở ngoài lao”, người chiến sĩ cách mạng đã thả

tâm hồn vượt ra ngoài cửa sắt nhà tù để ngắm trăng sáng, để giao hòavới trăng

- Đó là một cuộc vượt ngục về tinh thần, cho thấy sức mạnh kì diệu củangười chiến sĩ cách mạng Vượt trên xiềng xích, đói rét của chế độnhà tù, người chiến sĩ cách mạng vẫn để tâm hồn mình bay bổng tìmđến với vầng trăng tri âm

- Bài thơ Ngắm trăng cho ta thấy sức mạnh tinh thần to lớn của ngườichiến sĩ cách mạng vĩ đại, một biểu hiện của tinh thần thép, là sự tự donội tại, phong thái ung dung, vượt hẳn lên sự nặng nề, tàn bạo của nhàtù

- Đoạn văn có sử dụng câu cảm thán và gạch chân

1,0

1,0

1,0

1,0

- Viết đúng kiểu bài lập luận chứng minh ;

- Bài viết có kết cấu, lập luận chặt chẽ; dẫn chứng rõ ràng;

- Bố cục 3 phần rõ ràng, cân đối ; diễn đạt trôi chảy ;

- Trình bày sạch đẹp; ít sai lỗi câu, từ, chính tả

2 Về nội dung: (8,0 đ)

a) Mở bài: (0,5đ) Giới thiệu tác giả tác phẩm và vấn đề cần chứng

minh

b) Thân bài (7,0 đ) Khẳng định “Chiếc lá cuối cùng” là một kiệt tác, vì:

Nó được vẽ trong một hoàn cảnh đặc biệt (1,0đ)

Nó có giá trị nhân sinh (cứu người) (1,0đ)

- Cái giá của nó quá đắt: cứu được một người nhưng lại cướp đi

mạng sống của chính người tạo ra nó (1,0đ)

Là kết tinh của trái tim nhân đạo và nghệ thuật (1,0đ)

- Đảo ngược tình thế của câu chuyện, làm cho câu chuyện bất

ngờ hấp dẫn (1,0đ)

- HS lấy được dẫn chứng có trong tác phẩm để chứng minh cho

các luận điểm trên (2,0đ)c) Kết bài: (0,5đ) khẳng định lại vấn đề

* Lưu ý: - Hướng dẫn chấm chỉ nêu những ý cơ bản, trên cơ sở cácgợi ý đó giám khảo (GK) có thể vận dụng linh họat, tránh cứng

nhắc và nên cân nhắc trong từng trường hợp cụ thể để phát hiện

những bài

(10)

làm thể hiện tố chất của học sinh giỏi (kiến thức vững chắc, năng lực cảm

thụ sâu sắc, tinh tế, kĩ năng làm bài tốt…);

- GK nên khuyến khích những bài làm có sự sáng tạo, cóphong cách riêng song hợp lí Có thể thưởng điểm cho các bài viết

sáng tạo song không vượt quá khung điểm của mỗi câu theo quy

định

UBND HUYỆN BÌNH

XUYÊNPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO

ĐỀ CHÍNH THỨC

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 8

NĂM HỌC 2017-2018

ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN

Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian

- Các em có thấy đây là gì không?

Tức thì cả hội trường vang lên:

- Đó là một dấu chấm.

Ngài hiệu trưởng hỏi

lại:

- Thế không ai nhận ra đây là một tờ giấy trắng ư? Ngài kết luận:

- Thế đấy con người luôn luôn chú ý đến những lỗi nhỏ nhặt mà quên đi tất cả những phẩm chất tốt đẹp còn lại Khi phải đánh giá một sự việc hay là một con người, thầy mong các em sẽ chú ý đến tờ giấy trắng nhiều hơn là những vết bẩn có trên nó.

(Tờ giấy trắng - Quà tặng cuộc sống)

Hãy viết bài văn nghị luận xã hội (khoảng 500 từ) trình bày suy nghĩ của em về ýnghĩa câu chuyện trên

Câu 3 (5,0 điểm)

Nhà thơ Xuân Diệu cho rằng: Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả bài.

Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Qua bài thơ “Ông đồ” của nhà thơ Vũ Đình Liên, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên

Hết

(Thí sinh không được sử dụng tài liệu; cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

Họ và tên thí sinh Số báo danh

UBND HUYỆN BÌNH XUYÊN

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HƯỚNG DẪN CHẤM

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 8NĂM HỌC 2017-2018 MÔN: NGỮ VĂN

(HDC gồm: 04 trang)

1 Cảm nhận của em về hình ảnh “chiếc lá” trong truyện

ngắn Chiếc lá cuối cùng của nhà văn O Hen-ri. 2,0

- Về kỹ năng: HS có thể triển khai thành đoạn văn hoặc

một bài văn ngắn để cảm nhận về một chi tiết trong tácphẩm truyện Yêu cầu phải có bố cục rõ ràng, diễn đạt,dùng từ hợp lí

- Về kiến thức: HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau

nhưng cần đảm bảo các ý sau:

a Khái quát câu chuyện và hình ảnh chiếc lá cuối cùng hiện lên

qua quan sát và cảm nhận của Xiu, Giôn-xi 0,25

- Là kiệt tác hội họa của cụ Bơ-men (vẽ trong hoàn cảnh đặc biệt;

giống như thật; thể hiện tình thương yêu cao cả của cụ Bơ-men; có

ý nghĩa nhân sinh sâu sắc…)

0,5

- Hoàn thiện tính cách nhận vật: Quá trình hồi sinh của

Giôn-xi, từ tuyệt vọng đến hi vọng; phát hiện tinh tế của Xiu; tài và

tâm của người nghệ sĩ Bơ-men …

- Triết lí về nghị lực sống phi thường trước khó khăn; quan

niệm về vai trò của nghệ thuật chân chính có khả năng đem

đến sự sống cho con người

0,5

- Là tình tiết truyện hấp dẫn, khéo léo

- Tạo cơ sở cho nhà văn xây dựng kết cấu đảo ngược tình

huống truyện hai lần

Là chi tiết nhỏ làm nên nhà văn lớn

2 Viết bài văn nghị luận xã hội trình bày suy nghĩ của em về câu

* Yêu cầu về kỹ năng:

- Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội Bố cục và hệ thống ý

sáng rõ Biết vận dụng phối hợp nhiều thao tác nghị luận

- Hành văn trôi chảy, lập luận chặt chẽ, dẫn chứng chọn lọc,

thuyết phục Không mắc các lỗi diễn đạt, dùng từ, ngữ pháp,

chính tả

* Yêu cầu về kiến thức:

Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng

phải đảm bảo các ý cơ bản sau:

a Mở bài: Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề nghị luận 0,25

- Giải thích ý nghĩa câu chuyện:

+ Câu chuyện về một tờ giấy trắng không hoàn hảo vì có một

dấu chấm đen nhỏ Câu chuyện đem lại bài học sâu sắc về

cách đánh giá và nhìn nhận một con người

+ Con người trong cuộc sống không ai là hoàn hảo Vì thế,

khi nhìn nhận đánh giá một con người phải nhìn nhận ở nhiều

phương diện: bề nổi, bề sâu, nhất là những mặt tốt mang tính

căn bản

ðPhải nhìn cuộc sống bằng tình thương, sự bao dung

0,5

- Bình luận:

+ Trong cuộc sống, con người luôn phải hoạt động và giao

tiếp Quá trình hoạt động và giao tiếp đó, người ta khó tránh

khỏi những sai lầm vì một lí do nào đó (Dẫn chứng)

+ Khi phê bình hay đánh giá một con người hay một sự việc

nào đó, ta không nên chỉ nhìn một cách phiến diện, hời hợt,

chỉ nhằm vào những sai lầm mà họ vô tình mắc phải, mà phải

nhìn một cách toàn diện, nhìn bằng đôi mắt của tình thương

và lòng vị tha, “cố tìm để hiểu” những mặt tốt đẹp ẩn sâu

trong con người (Dẫn chứng)

+ Cách nhìn nhận đa chiều bằng đôi mắt của tình thương và

sự bao dung sẽ tích cực giúp con người thức tỉnh, giác ngộ

(Dẫn chứng)

1,5

- Đánh giá, mở rộng vấn đề:

+ Câu chuyện ngắn gọn nhưng đem đến cho ta bài học

nhân sinh sâu sắc về cách nhìn nhận đánh giá về con người

và cuộc đời bằng đôi mắt của tình thương, bao dung

+ Phê phán những kẻ sống ích kỷ, thiếu thiện chí khi nhìn

nhận đánh giá người khác

+ Phê phán người khác thì trước hết bản thân mình phải là

người có đạo đức, nhân cách; biết đánh giá đúng lúc, đúng

chỗ

+ Đánh giá bằng sự bao dung độ lượng không có nghĩa là

thỏa hiệp với cái sai, cái xấu Trước cái ác, cái xấu cần có thái

độ đấu tranh nghiêm túc, triệt để

0,5

c Kết bài:

- Khẳng định lại ý nghĩa câu chuyện

- Bài học nhận thức và hành động cho bản thân

0,25

3 Nhà thơ Xuân Diệu cho rằng: Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác,

hay cả bài.

Em hiểu ý kiến trên như thế nào? Qua bài thơ “Ông đồ” của

nhà thơ Vũ Đình Liên, em hãy làm sáng tỏ nhận định trên

5,0

* Yêu cầu về kỹ năng:

- Hiểu đúng yêu cầu của đề bài Biết vận dụng các phép lập

luận để làm bài văn nghị luận văn học chứng minh một nhận

HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần

đảm bảo những ý cơ bản sau:

- “Thơ hay là hay cả hồn lẫn xác, hay cả bài”

+ Hồn tức là nội dung, ý nghĩa của bài thơ.

+ Xác tức là nói đến hình thức nghệ thuật của bài thơ thể hiện

ở thể loại, việc tổ chức ngôn từ, hình ảnh, nhịp điệu, cấu tứ…

0,5

- Như vậy, theo Xuân Diệu thơ hay là có sự sáng tạo độc đáo

về nội dung cũng như hình thức nghệ thuật, khơi gợi tình cảm

cao đẹp và tạo được ấn tượng sâu sắc đối với người đọc Chỉ

khi đó thơ mới đạt đến vẻ đẹp hoàn mĩ của một chỉnh thể

nghệ thuật

0,25

- Ý kiến của Xuân Diệu hoàn toàn xác đáng bởi nó xuất phát

từ đặc thù sáng tạo của văn chương nghệ thuật Cái hay của

một tác phẩm văn học được tạo nên từ sự kết hợp hài hòa giữa

nội dung và hình thức Một nội dung mới mẻ có ý nghĩa sâu

sắc phải được truyền tải bằng một hình thức phù hợp thì

người đọc mới dễ cảm nhận, tác phẩm mới có sức hấp dẫn

* Về nội dung: Bài thơ “Ông đồ” thể hiện niềm cảm thương sâu sắc đối với một lớp người đang trở nên lạc lõng và bị gạt ra ngoài

lề cuộc đời; là niềm hoài cổ của tác giả với một nét đẹp truyền

thống của dân tộc (thú chơi câu đối ngày Tết) bị tàn phai.

1,5

- Ở hai khổ thơ đầu, qua hình ảnh ông đồ xưa trong thời kì

huy hoàng, tác giả gửi gắm niềm kính trọng, ngưỡng mộ,

nâng niu nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc

+ Ông đồ xuất hiện bên phố phường đông đúc vào mỗi dịp

tết đến xuân về Không khí mùa xuân, hình ảnh “hoa đào

nở” đã tươi thắm nay lại thêm “mực tàu giấy đỏ” làm mọi

nét vẽ trong bức tranh tả cảnh ông đồ rõ nét, tươi vui, trànđầy sức sống Từ “lại” diễn tả sự xuất hiện đều đặn của ông

đồ với mùa xuân cùng với công việc viết chữ nho

+ Dòng người đông đúc đều quan tâm và ngưỡng mộ, khâm

phục tài viết chữ của ông đồ (Bao nhiêu người thuê viết/Tấm tắc ngợi khen tài) Nghệ thuật so sánh và thành ngữ “Như

phượng múa rồng bay” làm toát lên vẻ đẹp của nét chữ phóng

khoáng, bay bổng,…

-> Ông đồ trở thành tâm điểm chú ý của mọi người, là đối

tượng của sự ngưỡng mộ Đó là thời chữ nho được mến

mộ, nhà nho được trọng dụng

0,5

- Hai khổ thơ tiếp theo tác giả vẽ lên bức tranh ông đồ thời

nay, một kẻ sĩ lạc lõng, lẻ loi giữa giữa dòng đời xuôi ngược

+ Mùa xuân vẫn tuần hoàn theo thời gian, phố vẫn đông

người qua nhưng ông đồ bị lãng quên, nho học bị thất

sủng, người ta không còn quan tâm đến ông đồ, đến chữ

ông đồ viết

+ Câu hỏi tu từ và biện pháp nghệ thuật nhân hóa (Giấy đỏ

buồn không thắm/Mực đọng trong nghiên sầu) -> Nỗi buồn

như lan tỏa, thấm cả vào những vật vô tri vô giác, tất cả như

đồng cảm với nỗi niềm của ông đồ trước con người, thời thế

Nghệ thuật tả cảnh ngụ tình (Lá vàng rơi trên giấy/ Ngoài

giời mưa bụi bay) gợi không gian buồn thảm, vắng lặng nhấn

mạnh sự lẻ loi, bẽ bàng của ông đồ…

-> Một nét đẹp văn hóa dân tộc bị mai một, chữ nho đã trở

nên lỗi thời, những người như ông đồ bị rơi vào quên lãng

Ông đồ trở thành “di tích tiều tụy đáng thương của một

thời tàn”

0,5

- Khổ thơ cuối tác giả dùng để bày tỏ nỗi lòng, khơi gợi ở

người đọc niềm thương xót đối với ông đồ cũng như đối

với một nét đẹp văn hóa của dân tộc bị mai một

+ Tết đến, xuân về, hoa đào vẫn nở nhưng không còn thấy

ông đồ xưa -> Sau mỗi năm ông đồ đã già và giờ đây đã trở

thành người thiên cổ

+ Câu hỏi tu từ thể hiện niềm cảm thương của tác giả cho

những nhà nho danh giá một thời, nay bị lãng quên vì thế thời

thay đổi, thương tiếc những giá trị tốt đẹp bị lụi tàn và không

bao giờ trở lại

0,5

- Nhan đề bài thơ ngắn gọn nhưng gợi nhiều liên tưởng,

chứa đựng chiều sâu chủ đề tư tưởng mà tác giả muốn gửi

gắm qua thi phẩm

0,25

- Mạch cảm xúc, mạch ý tạo thành tứ thơ tự nhiên theo dòng

thời gian Kết cấu bài thơ giống như một câu chuyện kể về

cuộc đời của ông đồ: Mở đầu câu chuyện ông đồ là tâm điểm

mọi sự chú ý của công chúng, cùng thời gian ông dần bị quên

lãng, đến cuối bài thơ ông đồ đã chìm vào quá khứ, từ đó nhà

thơ bộc lộ tự nhiên niềm thương người và tình hoài cổ trước

cảnh cũ người đâu.

0,25

- Thể thơ ngũ ngôn gieo vần chân, lời thơ bình dị nhưng

sâu lắng, cô đọng, kết cấu đầu cuối tương ứng chặt chẽ

Hình ảnh thơ giản dị, ngôn ngữ thơ hàm súc, gợi hình, gợi

cảm Kết cấu đầu cuối tương ứng, sử dụng câu hỏi tu từ,

nhân hóa, bút pháp tả cảnh ngụ tình,… gieo vào lòng người

đọc niềm tiếc thương, day dứt

0,5

- Giọng điệu trầm lắng, xót xa thể hiện đúng tình cảnh của

nhân vật trữ tình và hồn thơ của tác giả

0,25

- Sức hấp dẫn từ nội dung và nghệ thuật của bài thơ Ông đồ

đã tác động sâu sắc đến người đọc bao thế hệ, khơi gợi niềm

cảm thương chân thành đối với những nhà nho danh giá một

thời, nay bị lãng quên vì thế thời thay đổi, thương tiếc giá trị

văn hóa tốt đẹp bị lụi tàn

0,25

- Bài học cho người nghệ sĩ: Bằng tài năng và tâm huyết của

mình, nhà thơ hãy sáng tạo nên những thi phẩm hay và giàu

sức hấp dẫn từ nội dung đến hình thức Điều đó vừa là thiên

chức vừa là trách nhiệm của nhà thơ, là yêu cầu thiết yếu,

sống còn của sáng tạo nghệ thuật

0,25

- Sự tiếp nhận ở người đọc thơ: Cần thấy thơ hay là hay cả

hồn lẫn xác Từ đó có sự tri âm, sự đồng cảm với tác phẩm,

với nhà thơ để có thể sẻ chia những tình cảm đồng điệu Khi

ấy, thơ sẽ có sức sống lâu bền trong lòng người đọc nhiều thế

hệ

0,25

-Hết -PHÒNG GD&ĐT YÊN PHONG

ĐỀ THI CHỌN ĐỘI TUYỂN CHÍNH THỨC

Năm học: 2018

-2019 Môn: Ngữ Văn

8 Thời gian: 150

phút

Câu 1: (4 điểm) Hãy phân tích giá trị biện pháp tu từ có trong bốn câu thơ sau:

"Chúng ta hãy bước nhẹ chân, nhẹ nữa Trăng ơi trăng, hãy yên lặng cúi đầu Suốt cuộc đời Bác có ngủ yên đâu Nay Bác ngủ, chúng ta canh giấc ngủ"

("Chúng con canh giấc ngủ Bác, Bác Hồ ơi!" - Hải Như).

Câu 2: (6 điểm)

Giữa một vùng sỏi đá khô cằn, cây hoa dại vẫn mọc lên và nở những chùm hoa thật đẹp.

Trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng trên

Câu 3 (10.0 điểm):

Có ý kiến cho rằng: “Đọc một tác phẩm văn chương, sau mỗi trang sách, ta đọc

được cả nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của tác giả về số phận con người.”

Dựa vào hai văn bản: Lão Hạc (Nam Cao) và Cô bé bán diêm (An - đéc-

xen), em hãy làm sáng tỏ nỗi niềm đó.

đường dài bất tử của Người+ Điệp ngữ: "nhẹ", "trăng"

- "Nhẹ": nhấn mạnh, thể hiện sự xúc động, tình cảm tha thiết của mọi người muốn giữ yên giấc ngủ cho Bác

- "Trăng": Lời nhắn nhủ làm cho trăng trở nên gần gũi với người

+ ẩn dụ: "ngủ" (trong câu thơ thứ ba) > Tấm lòng lo lắng cho dân cho nước suốt cuộc đời của Bác > Ca ngợi sự hi sinh quên mình của Bác

+ Nói giảm nói tránh: "ngủ" (trong câu thơ thứ tư) > làm giảm sự đau thương khi nói về việc Bác đã mất > Ca ngợi

sự bất tử, Bác còn sống mãi

-> Đoạn thơ là cách nói rất riêng và giàu cảm xúc về tình cảmcủa nhà thơ nói riêng và về của nhân dân ta nói chung đối với Bác Hồ

1.0 điểm

1.0 điểm

1.0 điểm

0,5 điểm 0,5 điểm

-Hình ảnh “cây hoa dại”: Là loại cây yếu ớt, nhỏ bé, cũng là loại cây bình thường, vô danh, ít người chú ý.

-Hình ảnh "cây hoa dại vẫn mọc lên và nở những chùm hoa thật đẹp": cây hoa dại sống giữa tự nhiên lặng lẽ mà kiêncường, nó tự thích nghi với hoàn cảnh, vượt lên điều kiện khắc nghiệt để sống và nở hoa Những bông hoa là thành quả đẹp đẽ, kết tinh từ sự chắt chiu, thể hiện sức sống mãnh liệt

-> Như vậy câu nói mượn hiện tượng thiên nhiên mà gợi suy nghĩ về thái độ sống của con người: cho dù hoàn cảnh có khắc nghiệt đến đâu, sự sống vẫn hiện hữu, cái đẹp vẫn tồn tại Con người phải có ý chí, nghị lực vươn lên trong cuộc sống

• Ở cánh đồng băng Nam Cực, các nhà khoa học sững

sờ khi thấy dưới lớp băng dày vẫn lấm tấm những đám

+ Những thử thách, những khó khăn của thực tế đời sống

luôn đặt ra với mỗi con người Cuộc sống không bao giờ bằng

phẳng, luôn chứa đựng những yếu tố bất ngờ, sự cố ngoài ý

muốn Vì vậy quan trọng là cách nhìn, thái độ sống của con

người trước thực tế đó Ta không nên đầu hàng hoàn cảnh,

không buông xuôi phó mặc cho số phận Trong hoàn cảnh

khắc nghiệt vẫn có những con người đích thực vẫn vươn lên

+ Chính trong thách thức của hiện thực cuộc sống, nghị lực và

sức sống con người càng được bộc lộ rõ hơn bao giờ hết

Những đóng góp, cống hiến hay những thành tựu, kết quả

đạt được trong điều kiện đó rất cần được tôn vinh như

những tấm gương sáng cho mọi người học tập

Nhà văn Nga vĩ đại M.Go-rơ-ki – một cuộc đời sớm

chịu những nỗi đắng cay, nghiệt ngã, đã không ngừng học tập, tự học để vươn lên khẳng định tài năng và đi đến thành công

• "Hiệp sĩ công nghệ" Nguyễn Công Hoàng sống trong hoàn cảnh nghiệt ngã: không thể tự mình di chuyển, khả năng ngôn ngữ hạn chế Vậy mà người thanh niên

đó đã sống bằng nghị lực, quyết tâm học tập và nghiên cứu phần mềm tin học, cuối cùng anh đã thành công

Thầy Nguyễn Ngọc Kí, anh Nguyễn Sơn Lâm…

3 Bình luận, mở rộng:

-Khẳng định sự sâu sắc của một bài học về thái độ sống tích

cực

-Phê phán một bộ phận người trong xã hội chỉ vì không

vượt qua được hoàn cảnh khó khăn mà tự đánh mất mình

4 Bài học nhận thức và hành động: (1 điểm)

-Bài học rất có ý nghĩa với người trẻ tuổi, nhắc nhở quan niệm

sống không đầu hàng số phận, hãy sống như loài hoa kia

vượt lên sỏi đá để tồn tại

-Nhìn tấm gương của những bạn học sinh cùng kiệt vượt khó

(10 điểm) - Kiểu bài: Nghị luận chứng minh.

- Vấn đề cần chứng minh: Nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của tác

giả về số phận con người

- Phạm vi dẫn chứng: Hai văn bản: Lão Hạc (Nam Cao) và Cô

bé bán diêm ( An-đéc-xen)

II Yêu cầu cơ bản về kiến thức:

1 Mở bài:

- Dẫn dắt vấn đề: Vai trò, nhiệm vụ của văn chương: Phản ánh

cuộc sống thông qua cách nhìn, cách cảm của mỗi nhàvăn về cuộc đời, con người

- Nêu vấn đề: trích ý kiến

- Giới hạn phạm vi dẫn chứng: Hai văn bản Lão Hạc (Nam

Cao) và Cô bé bán diêm (An-đéc-xen)

2 Thân bài:

2.1 Giải thích ý kiến “nỗi niềm băn khoăn, trăn trở của tác giả

về số phận con người” -> Đồng cảm, chia sẻ, tiếng nói đòi quyền sống cho con người, tinh thần nhân đạo cao cả

2.2 Những băn khoăn trăn trở của Nam Cao về số phận những người

nông dân qua truyện ngắn Lão Hạc.

* Nhân vật lão Hạc:

- Sống lương thiện, trung thực, có nhân cách cao quí nhưng số

phận lại nghèo khổ, bất hạnh

+ Sống mòn mỏi, cơ cực: (dẫn chứng)

+ Chết đau đớn, dữ dội, thê thảm: (dẫn chứng)

- Những băn khoăn thể hiện qua triết lí về con người của lão

Hạc: "Nếu kiếp chó là kiếp khổ may ra có sướng hơn kiếpngười như kiếp tôi chẳng hạn"

- Triết lí của ông giáo: Cuộc đời chưa hẳn theo một nghĩa

2.4 Những băn khoăn của An-đéc-xen về số phận của những trẻ em nghèo trong xã hội:

- Cô bé bán diêm khổ về vật chất: (dẫn chứng)

- Cô bé bán diêm khổ về tinh thần, thiếu tình thương, sự quan tâm của gia đình và xã hội: (dẫn chứng)

2.5 Đánh giá chung:

- Khắc họa những số phận bi kịch -> giá trị hiện thực sâu sắc

- Đồng cảm, chia sẻ, cất lên tiếng nói đòi quyền sống cho con người -> tinh thần nhân đạo cao cả

ĐỀ BÀI

I ĐỌC HIỂU (6 điểm).

Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu từ câu 1 đến câu 4:

(1)“Thế giới cần nâng niu quá đỗi Ta sống đời lại thô tháp làm sao Ta làm tổn

thương những dòng sông Ta làm tổn thương những mặt đầm Ta làm tổn thươngnhững mảnh vườn Ta làm tổn thương những mùa hoa trái Ta làm tổn thươngnhững bình minh yên ả Ta làm tổn thương những canh khuya trong vắng Ta làmđau những niềm người quá đỗi mong manh

(2)Mặt đất ngàn đời quen tha thứ Đại dương bao la quen độ lượng Cánh rừng mênhmông quen trầm mặc Những dòng sông quen chảy xuôi Những hồ đầm quen nínlặng Những nẻo đường quen nhẫn nhịn Những góc vườn quen che giấu Nhữngthảm rêu vốn không biết dỗi hờn Những đoá hoa không bao giờ chì chiết Nhữnggiấc mơ chỉ một mực bao dung Những yêu thương không bao giờ trả đũa… Và ta

cứ yên chí đi qua thế giới này với bước chân quen xéo lên cỏ hoa Thỉnh thoảng

bàn chân nên bị gai đâm, để ta được giật mình: tổn thương là rỉ máu”.

(Chu Văn Sơn, Nên bị gai đâm)

Câu 1 Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích.

Câu 2 Em hãy cho biết chủ đề của đoạn văn (1).

Câu 3 Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật nổi bật được sử

dụng trong đoạn văn (2)

Câu 4 Theo em, tại sao tác giả lại cho rằng: “Thỉnh thoảng bàn chân nên bị gai đâm,

để ta được giật mình: tổn thương là rỉ máu.”?

II TẠO LẬP VĂN BẢN (14 điểm).

Câu 1 Từ nội dung ở phần đọc – hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200

chữ, tương đương 20 – 25 dòng) nêu suy nghĩ của em về lòng vị tha.

Câu 2 Giáo sư, nhà giáo, nhà lý luận - phê bình văn học Lê Ngọc Trà có nhận định

cho rằng: “Nghệ thuật bao giờ cũng là tiếng nói tình cảm của con người, là sự tự giãi bày và gửi gắm tâm tư.”.

Em hiểu nhận định trên như thế nào? Phân tích bài thơ “Khi con tu hú” (TốHữu) để làm sáng tỏ nhận định trên Liên hệ với bài thơ “Tiếng gà trưa” (Xuân

Quỳnh, Ngữ văn 7, tập 2) để làm rõ sự “tự giãi bày và gửi gắm tâm tư” của nhà

thơ

Hết

-SỞ GD & ĐT THANH HÓA

2 Chỉ cho điểm tối đa theo thang điểm với những bài viết đáp ứng đầy đủ những yêu cầu

đã nêu ở mỗi câu, đồng thời phải chặt chẽ, diễn đạt lưu loát, có cảm xúc.

3 Khuyến khích những bài viết sáng tạo, có kiến giải riêng nhưng phải thuyết phục.

Chủ đề đoạn văn: Con người ta quá vô tình trước những tội

lỗi, tổn thương do chính mình gây nên đối với thế giới tự

- Vì con người ta quá vô tư trước những tổn thương mà mình

gây ra cho kẻ khác vì vậy mà bản thân chúng ta cũng nên bị

“thương” để hiểu được tổn thương người khác cũng chính là

làm đau chính mình và mọi người, tổn thương chính là rỉ

máu

- Lúc ấy ta sẽ biết yêu thương, chia sẻ; ta sẽ hòa vào thế giới

này bằng trái tim độ lượng, bao dung, sẽ biết thấu hiểu, trân

trọng, nâng niu thiên nhiên, đồng loại, dẹp bỏ đi thói vị kỉ,

vô tâm, thờ ơ vô cảm để quan tâm nhiều hơn đến mọi người

1,0

1,0

II LÀM VĂN

1 Nghị luận xã hội

a Đảm bảo cấu trúc của một đoạn văn nghị luận: Mở đoạn

giới thiệu vấn đề nghị luận; Thân đoạn làm rõ vấn đề nghị luận,

triển khai được luận điểm; Kết đoạn khái quát được nội dung

nghị luận

0,25

c HS triển khai vấn đề nghị luận cụ thể, rõ ràng Có thể trình bày

theo định hướng sau:

- Giải thích khái niệm: Vị tha là biết quan tâm, chăm lo một cách

vô tư đến lợi ích của người khác mà hi sinh lợi ích của cá nhân

mình Lòng vị tha ở con người chứng tỏ một tinh thần vô cùng

bao dung, nhân ái

- Biểu hiện của lòng vị tha: thể hiện ở thái độ vô tư, không

mưu toan tính toán khi giúp đỡ người khác làm một việc gì

đó Sẵn sàng giúp đỡ bạn bè, biết cảm thông giúp đỡ những

người có hoàn cảnh khó khăn, sẵn sàng tha thứ cho lỗi lầm

của người khác, biết quan tâm đến những người xung

quanh, sống hoà

mình với mọi người, biết yêu thương đồng bào, đồng loại

0,5

0,75

- Vai trò của lòng vị tha: đối với bản thân, con người sẽ cảm thấy

thanh thản trước cuộc đời bởi thấy rằng mình có ích, được mọi

người mến yêu, quý trọng Đối với mọi người: lòng vị tha giúp

người khác thấy cuộc có ý nghĩa, góp phần làm cho xã hội ngày

càng tốt đẹp hơn

- Mở rộng: Phê phán thái độ sống ích kỉ, chỉ biết quan tâm đến

lợi ích bản thân, có khi vì mình mà làm hại cho tập thể, cho

dân, cho nước

- Bài học: Lòng vị tha là đức tính quý báu cần có của mỗi con

người Sống vị tha mỗi người sẽ cảm thấy thêm yêu cuộc sống,

có động lực để sống tốt hơn trong cuộc đời này

0,75

0,50,5

d Sáng tạo: có cách diễn đạt độc đáo, thể hiện những suy nghĩ,

kiến giải mới mẻ về vấn đề

a Đảm bảo cấu trúc của một bài văn nghị luận: Có đầy đủ

phần Mở bài, thân bài, kết bài Mở bài giới thiệu vấn đề nghị

luận; Thân bài làm rõ được nhận định, triển khai được các luận

điểm; kết bài khái quát được nội dung nghị luận

0,25

c Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm; thể hiện sự nhận

thức sâu sắc và vận dụng tốt các thao tác lập luận; có sự kết hợp chặt

chẽ giữa lí lẽ và dẫn chứng.

Thí sinh có thể giải quyết vấn đề theo hướng sau:

9.0

* Giới thiệu chung về vấn đề nghị luận.

- Dẫn dắt vấn đề nghị luận, trích dẫn ý kiến của Lê Anh Trà

- Khẳng định vấn đề trong tác phẩm Khi con tu hú của Tố Hữu,

liên hệ tác phẩm Tiếng gà trưa của Xuân Quỳnh: cả hai văn bản

đều là “sự giải bày và gửi gắm tâm tư”, thể hiện những tình cảm

cao đẹp của con người

* Triển khai làm sáng tỏ vấn đề nghị luận.

1 Giải thích ý kiến:

- Tiếng nói tình cảm trong văn học được bày tỏ rất đa

dạng: “sự giãi bày” là thể hiện tình cảm một cách trực tiếp, chân

thành; “gửi gắm tâm tư” là bộc lộ tình cảm âm thầm kín đáo,

mong chờ tiếng nói đồng vọng tri âm tri kỉ

- Văn học phải thể hiện được mọi khía cạnh trong đời

sống con người: số phận, tư tưởng, trí tuệ, và đặc biệt là tình

cảm Văn học phải chuyên chở mọi cung bậc tình cảm của con

người, là cầu nối giữa biết bao tâm hồn, biết bao cảm xúc

- Cảm xúc trong văn học không phải là thứ cảm xúc vu vơ hời

hợt, mà bao giờ nó cũng phải là một cảm xúc mãnh liệt Nó

không phải cái mãnh liệt ầm ào bên ngoài, mà nó là sự cô đặc

về chất của cảm xúc

- Cảm xúc của văn học phải được soi chiếu dưới lý tưởng của

thời đại, phải được dẫn dắt bởi một tư tưởng

 Nhận định của giáo sư Lê Ngọc Trà đã đề cập đến đặc

trưng quan trọng trong nội dung của tác phẩm văn học: tính cảm

xúc Từ sự tự giãi bày và gửi gắm tâm tư, văn học cất lên tiếng

nói chung, tạo ra tiếng vọng kêu gọi những tấm lòng đồng cảm,

để biết bao người đọc tìm thấy mình trong từng con chữ của

người nghệ sĩ

0,5

1.0

2 Chứng minh nhận định qua bài thơ “Khi con tu hú”:

Khái quát về bài thơ: Tố Hữu sáng tác bài thơ Khi con

tu hú tại nhà lao Thừa Phủ (Huế) vào mùa hè năm 1939, sau

khi bị thực dân Pháp bắt giam vì “tội” yêu nước và làm cách

mạng Bài thơ thể hiện tâm trạng xốn xang, bức bối của

người thanh niên cộng sản đang bị cầm tù, khi nghe thấy

tiếng chim tu hú báo hiệu mùa hè đến đã muốn phá tung

xiềng xích để trở về với đồng bào, đồng chí yêu thương

* Luận điểm 1 Tiếng chim tu hú là yếu tố gợi mở để mạch

cảm xúc trào dâng mãnh liệt, là sự “tự giải bày” của người tù

cộng sản:

- Tiếng chim tu hú gọi bầy gợi cho nhà thơ nghĩ đến khung trời

lồng lộng ở bên ngoài và càng cảm thấy ngột ngạt trong xà lim

chật chội, càng khao khát cháy bỏng cuộc sống tự do (dẫn

chứng)

- Đó là tín hiệu của mùa hè rực rỡ, của sự sống tưng bừng sinh

sôi nảy nở Tiếng chim vô tình tác động đến tâm hồn người tù

trẻ tuổi Nằm trong xà lim chật hẹp, tối tăm, cách biệt với thế

giới bên ngoài, nhà thơ lắng nghe tiếng chim rộn rã, lắng nghe

mọi âm thanh cuộc đời bằng tâm hồn và trái tim nhạy cảm của

người nghệ sĩ Một tiếng chim thôi cũng gợi trong tâm tưởng

nhà thơ cả một trời thương nhớ về những mùa hè nồng nàn của

quê hương (dẫn chứng, phân tích)

- Sáu câu thơ lục bát uyển chuyển mở ra cả một thế giới rộn

ràng, tràn trề nhựa sống Nhiều âm thanh, hình ảnh tiêu biểu

của mùa hè được đưa vào bài thơ: tiếng ve ngân trong vườn cây,

lúa chiêm chín vàng trên cánh đồng, bầu trời cao rộng với cánh

diều chao lượn, trái cây chín mọng ngọt lành… Tiếng chim tu

hú khởi đầu và bắt nhịp cho mùa hè rộn rã âm thanh, rực rỡ

màu sắc, ngạt ngào hương vị… trong cảm nhận của người tù

của người chiến sĩ cách mạng trẻ trung, yêu đời nhưng đang bị

quân thù tước mất tự do

- Sức sống mãnh liệt của mùa hè chính là sức sống mãnh liệt của

tuổi trẻ khát khao lí tưởng cách mạng, khát khao hoạt động,

cống hiến cho dân, cho nước Tiếng chim tu hú là tiếng gọi thôi

thúc của cuộc sống đối với người chiến sĩ cách mạng đang bị

giam cầm Bên ngoài là tự do, phóng khoáng, đối lập với sự tù

túng, bức bối trong nhà giam (dẫn chứng)

* Luận điểm 2 Tiếng chim tu hú không chỉ gợi nhớ yêu

thương, mà còn là lời giục giã người chiến sĩ nhanh chóng trở

về với cách mạng, cũng là sự “gửi gắm tâm tư” của người tù

cộng sản.

- Tâm trạng đau khổ, uất ức bật thốt thành lời thơ thống thiết

Cách ngắt nhịp bất thường kết hợp với các từ ngữ có khả năng

đặc tả và những từ cảm thán như truyền đến độc giả cái cảm

giác uất hận cao độ và niềm khao khát cháy bỏng muốn thoát ra

khỏi cảnh tù ngục, trở về với cuộc sống tự do bên ngoài của

người thanh niên yêu nước đang bị giam cầm trong lao tù đế

quốc (dẫn chứng)

- Những câu thơ chứa đựng nỗi khắc khoải, vật vã, day dứt khôn

nguôi cả về thể xác lẫn tâm hồn của nhà thơ trẻ Trong hoàn

cảnh ấy, thời khắc ấy, người cộng sản phải tự đấu tranh với bản

thân để làm chủ mình, vượt lên những đắng cay nghiệt ngã của

lao tù đế quốc, nuôi dưỡng ý chí, giữ vững khí tiết và tinh thần

đấu tranh cách mạng

- Tiếng chim tu hú cứ kêu hoài như nhắc nhở tới nghịch cảnh của

nhà thơ, giục giã nhà thơ phá tung tù ngục để giành lại tự do

Bốn câu thơ sau căng thẳng như chứa đựng một sức mạnh bị

dồn nén chỉ chực bật tung ra Đó là tâm trạng của người chiến sĩ

cách mạng trẻ tuổi hoạt động chưa được bao lâu đã lâm vào

cảnh tù

0,5

0,5

0,5

ngục, lúc nào cũng khao khát tự do, muốn thoát khỏi bốn

bức tường xà lim lạnh lẽo để trở về với đồng bào, đồng chí

thân yêu

- Tiếng chim tu hú chỉ trong một khoảnh khắc ngắn ngủi đã

làm dậy lên tất cả cảnh và tình mùa hè trong tâm tưởng nhà

thơ Người tù thấu hiểu được cảnh ngộ trớ trêu của mình

trong chốn lao tù ngột ngạt, giữa lúc cuộc sống bên ngoài

đang nảy nở, sinh sôi Phải bứt tung xiềng xích, phá tan

những nhà ngục hữu hình và vô hình đang giam hãm cả dân

tộc trong vòng nô lệ

- Bài thơ hay ở những hình ảnh thơ gần gũi, giản dị mà giàu sức

gợi cảm, ở nghệ thuật sử dụng thể thơ lục bát uyển chuyển, tự

nhiên và cả ở những cảm xúc thiết tha, sàu lắng, thể hiện được

nguồn sống sục sôi của người cộng sản

Luận điểm 3 Bài thơ “Tiếng gà trưa” (Xuân Quỳnh) là sự

bộc lộ tình cảm yêu quê hương, đất nước chân thành, sâu lắng

của nhà thơ qua hình tượng tiếng gà trưa, cũng là sự “tự giãi

bày và gửi gắm tâm tư”của nhà thơ.

- Khái quát về bài thơ: Bài thơ Tiếng gà trưa được viết trong

những năm đầu của cuộc kháng chiến chống đế quốc Mĩ trên

phạm vi cả nước Trong hoàn cảnh nước sôi lửa bỏng ấy, hàng

triệu thanh niên đã lên đường với khí thế “xẻ dọc Trường Sơn đi

đánh Mĩ, Mà lòng phơi phới dậy tương lai” Nhân vật trữ tình

trong bài thơ là người chiến sĩ trẻ đang cùng đổng đội trên

đường hành quân vào Nam chiến đấu Tiếng gà trưa đã gợi nhớ

về những kỉ niệm đẹp đẽ của tuổi thơ và tình bà cháu Tình cảm

gia đình, quê hương đã làm sâu sắc thêm tình yêu đất nước

- Bao trùm bài thơ là nỗi nhớ cồn cào, da diết Chỉ một tiếng gà

trưa bất chợt nghe thấy khi dừng chân bên xóm nhỏ là đã gợi

dậy cả một trời thương nhớ, thể hiện sự rung cảm cao độ trong

gà trưa khiến người cháu xa nhà nhớ đến người bà kính yêu một

đời tần tảo (dẫn chứng)

- Nổi bật qua gần suốt bài thơ là hình ảnh người bà chắt chiu,

giành giụm yêu thương cháu Bà đã luôn ân cần, hi sinh và mệt

nhọc Hình ảnh người bà được miêu tả gắn bó thân thuộc với

quê hương làng xóm, hơn thế nó còn là những kỉ niệm không

bao giờ phai nhạt (dẫn chứng)

- Tâm trạng người chiến sĩ trẻ từ những kỉ niệm về tuổi thơ của

mình mà khi quay về thực tại với con dường hành quân trở nên

giàu lòng hăng hái với giọng thơ tràn trề sinh khí Xuân Quỳnh

đã khẳng định mục đích chiến đấu hôm nay đó là vì tổ quốc, vì

bà, vì kỉ niệm tuổi thơ êm đềm của mình Và nhà thơ khẳng

định mình chiến đấu hôm nay chính là vì muốn bảo vệ quê

hương, bảo vệ sự yên bình của mọi mái nhà trên tổ quốc (dẫn

chứng)

 Tiếng gà trưa gợi những nỗi nhớ về người bà, về những kỉ

niệm tuổi thơ, về quê hương làng xóm và mục đích chiến đấu

của người chiến sĩ chính là “sự giải bày” tình cảm của người

chiến sĩ trẻ

- Tiếng gà cũng là tiếng gọi thân yêu của bà, của mẹ, của quê

hương Tiếng gọi thân yêu ấy như là niềm tin cho người

chiến sĩ trong cuộc chiến đấu bảo vệ quê hương yêu dấu, là

tình cảm tiền tuyến - hậu phương của nhân dân ta trong cuộc

kháng chiến, gian khổ có thể làm mệt mỏi, bom đạn có thể

hủy diệt mọi thứ nhưng những tình cảm về bà, về những kỉ

niệm ấu thơ cùng tiếng gà trưa không bao giờ chết mà vẫn

còn nguyên lửa, vẫn cứ trào dâng trong lòng Đó là tình cảm,

cảm xúc được gửi gắm kín đáo trong bài thơ

- Bài thơ “Tiếng gà trưa” của nhà thơ Xuân Quỳnh là một bài thơ

hay, những câu từ trong bài thơ bắt nguồn từ những thứ giản dị,

gần gũi và mộc mạc nhưng lại có giá trị lớn lao và cao đẹp

* Đánh giá chung.

- Hai bài thơ “Khi con tu hú” (Tố Hữu) và “Tiếng gà trưa”

(Xuân Quỳnh) tuy sáng tác ở hai thời kỳ khác nhau, có những

nét khác

0,25

0,5

biệt về nội dung và nghệ thuật song đều là những bài thơ hay

của dòng văn học cách mạng Việt Nam

- Cả hai bài thơ đều hướng tới ngợi ca những tình cảm cao đẹp

của người Việt Nam: tình yêu thiên nhiên, tình cảm gia đình,

tình yêu đất nước… Những tình cảm đó chính là “sự giải bày và

gửi gắm tâm tư” của nhà thơ đến với bạn đọc thông qua sáng

tác của mình

- Khẳng định nhận định của giáo sư, nhà giáo, nhà phê bình văn

học Lê Ngọc Trà là hoàn toàn chính xác bởi đặc trưng quan

trọng trong nội dung của tác phẩm văn học chính là tính cảm

e Chính tả, dùng từ, đặt câu: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ

pháp, ngữ nghĩa tiếng Việt

0,25

KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI LỚP 8

NĂM HỌC: 2017 -2018

Môn thi: Ngữ văn

Thời gian làm bài: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

Câu 1: (2.0 điểm)

Hai câu thơ dưới đây, tác giả đều sử dụng biện pháp so sánh:

- Chiếc thuyền nhẹ hăng như con tuấn mã.

- Cánh buồm giương to như mảnh hồn làng.

Em thấy hai cách so sánh trên có gì khác nhau? Mỗi cách có hiệu quả nghệthuật riêng như thế nào?

Câu 2: (3.0 điểm)

Trình bày cảm nhận của em về khổ thơ sau (bằng một đoạn văn ngắn):

Ông đồ vẫn ngồi đấy Qua đường không ai hay, Lá vàng

rơi trên giấy;

Ngoài giời mưa bụi bay.”

(Ông đồ, Vũ Đình Liên- Sách giáo khoa Ngữ văn 8-Tập II)

Câu 3: (5.0 điểm)

Vào trong phòng triển lãm ở Vườn Quốc gia Cúc Phương (huyện Nho Quan, tỉnh Ninh Bình), em sẽ thấy trên tường có một ô cửa bằng gỗ gắn tấm biển ghi

dòng chữ “Kẻ thù của rừng xanh”, mở cánh cửa ra là một tấm gương soi

chính hình ảnh của con người

Từ thông điệp trên, em hãy viết một bài văn nghị luận ngắn bàn về việc bảo vệ rừng hiện nay

-PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

HUYỆN HOẰNG HÓA

HƯỚNG DẪN CHẤM THI CHỌN HSG NĂM HỌC 2017-2018 MÔN: NGỮ VĂN 8

I. Yêu cầu chung

Giám khảo cần:

- Nắm bắt kĩ nội dung trình bày của thí sinh để đánh giá được một cách tổng quát và chính xác, tránh đếm ý cho điểm

- Vận dụng linh hoạt hướng dẫn chấm, nên sử dụng nhiều mức điểm một

cách hợp lí Đặc biệt khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo

II. Yêu cầu cụ thể

Câu 1

Hai câu thơ trên tác giả đều dùng biện pháp so sánh Tuy nhiên mỗi câu lại có hiệu quả nghệ thuật riêng:

2.0 đ

- So sánh con thuyền ra khơi “ hăng như con tuấn mã

thuyền chạy nhanh như con ngựa đẹp và khỏe ( tuấn mã) đang phi, tác giả so sánh cái cụ thể, hữu hình này với cái cụ thể hữu hình khác Sự so sánh này làm nổi bật vẻ đẹp, sự mạnh mẽ của conthuyền ra khơi

- So sánh “Cánh buồm với mảnh hồn làng”

cụ thể hữu hình, quen thuộc với một cái trừu tượng vô hình có ý nghĩa thiêng liêng Cách so sánh này làm cho hình ảnh cánh chẳng những trở nên cụ thể sống động mà còn

trang trọng, thiêng liêng Cánh buồm no gió ra khơi trở thànhtượng rất phù hợp và đầy ý nghĩa của làng chài

Câu 2 Cảm nhận về khổ thơ:

3.0 đ

-Về kỹ năng: HS viết đúng dạng một đoạn văn ngắn, lập luận

chặt chẽ, lời văn trong sáng, không mắc lỗi chính tả

- Về kiến thức: Nêu được các ý sau

+ Đoạn thơ trên trích trong bài thơ Ông đồ của Vũ Đình iên miêu tả tâm trạng ông đồ thời suy tàn

+ Bằng các biện pháp nghệ thuật đối lập, tả cảnh

hiện niềm cảm thương

“vẫn ngồi đấy” như

đường thờ ơ vô tình

tại của ông

+ Qua hai câu thơ tả cảnh ngụ tình tuyệt bút, hiểu được nỗi buồn của

con người thấm sâu vào cảnh vật Hình ảnh “lá vàng, mưa bụi” giàu

giá trị tạo hình vẽ nên một bức tranh xuân lặng lẽ, âm thầm, tàn tạ

với gam màu nhạt nhòa, xám xịt

+ Khổ thơ cực tả cái cảnh thê lương của nghề viết và sự ám ảnh

ngày tàn của nền nho học đồng thời thể hiện sự đồng cảm xót

thương của nhà thơ trước số phận những nhà nho và một nền văn

hóa bị lãng quên

0,75đ

Câu 3 * Về kỹ năng: Đảm bảo một bài văn nghị luận xã hội ngắn Biết vậndụng phối hợp nhiều thao tác, lập luận chặt chẽ, bố cục chặt chẽ có 0.5 đ

dẫn chứng thuyết phục

5.0 đ * Về kiến thức: Bài viết cần đảm bảo các ý sau1- Từ lời giới thiệu hấp dẫn, người viết cần khẳng định “ Kẻ thù của 1.0 đ

rừng xanh” không ai khác chính là con người vì: con người kém hiểu

biết, vô trách nhiệm đối với rừng hoặc do con người hám lợi, coi

thường pháp luật mà chặt phá rừng Từ đó khẳng định dù trực tiếp

hay gián tiếp con người chính là kẻ thù trực tếp gây ra tội ác cho

rừng xanh

2- Qua lời giới thiệu và tấm gương phản chiếu con người chúng ta 1.0 đnhận ra được bao nhiêu điều hệ lụy do nạn phá rừng gây nên

- Diện tích rừng bị thu hẹp, cây cối bị chặt phá, muông thú bị săn

bắn ngày càng bị cạn kiệt đến mức báo động.(có dẫn chứng và số

liệu kèm theo)

- Môi trường bị tàn phá, lũ lụt thường xuyên bị đe dọa, khí hậu bị

biến đổi đang hủy hoại môi trường và sự sống của chúng ta.(có dẫnchứng cụ thể)

3- Từ thực trạng trên đề ra được giải pháp để bảo vệ rừng - bảo vệ lá 2.0đphổi xanh của Trái đất

Tích cực trồng cây gây rừng

Bên cạnh khai thác rừng có kế hoạch, cần phải trồng bổ sung,

chăm sóc rừng

- Tuyên truyền lợi ích, tác dụng của việc trồng cây gây rừng và

tác hại của việc chặt phá rừng bừa bãi

- Nhà nước cần có chính sách khuyến khích nhân dân trồng và

chăm sóc, bảo vệ rừng và có chế tài nghiêm khắc để ngăn chặn, trừng

phạt những “ kẻ thù của rừng xanh”.

4- Khẳng định sống hòa hợp với thiên nhiên là quy luật sống lành 0,5đ

mạnh từ ngàn đời nay.

Câu 4

10.0đ

Về kỹ năng: Đảm bảo một bài văn nghị luận văn học, có bố cục

và lập luận chặt chẽ Hệ thống luận điểm rõ ràng, có dẫn chứng

linh hoạt, phù hợp ời văn trong sáng, mạch lạc, ít lỗi chính tả

* Về kiến thức : Cần đáp ứng được các ý sau

1- Mở bài: Dẫn dắt và nêu được vấn đề nghị luận: Chị Dậu và ão

Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho phẩm chất và số phận của

người nông dân Việt Nam trước cách mạng tháng Tám

2- Thân bài:

a Chị Dậu và L ão Hạc là những hình tượng tiêu biểu cho phẩm

chất tốt đẹp của những người nông dân Việt Nam trước cách mạng:

* Chị Dậu: à một hình ảnh vừa gần gũi, vừa cao đẹp tượng trưng

cho người phụ nữ nông thôn Việt nam thời kỳ trước cách mạng:

Là một người phụ nữ giàu tình yêu thương chồng con (dẫn chứng)

Là người phụ nữ cứng cỏi, dũng cảm bảo vệ chồng.(dẫn chứng)

* Lão Hạc là tiêu biểu cho phẩm chất của người nông dân:

- Là một lão nông chất phát, hiền lành, nhân hậu.(dẫn chứng)

Là một lão nông nghèo khổ giàu lòng tự trọng có tình yêu

thương con sâu sắc.(dẫn chứng)

b.Họ là những hình tượng tiêu biểu cho số phận đau khổ, bi thảm

của người nông dân Việt nam trước cách mạng:

* Chị Dậu: Số phận điêu đứng, nghèo khổ, bị bóc lột đến tận

xương tủy, chồng ốm, có thể bị bắt, bị đánh

ão Hạc: Số phận đau khổ, bi thảm: nhà nghèo, vợ mất sớm, con

trai không cưới được vợ bỏ làng đi đồn điền cao su, lão sống thui

thủi một mình cô đơn làm bạn với cậu Vàng

-> Tai họa dồn dập đổ xuống cuộc đời lão, phải bán cậu Vàng, sống

trong đau khổ, cuối cùng chọn bả chó để tự tử- một cái chết vô

cùng đau đớn và dữ dội

c Bức chân dung của chị Dậu và ão Hạc đã tô đậm giá trị hiện

thực và nhân đạo của hai tác phẩm:

Thể hiện cách nhìn về người nông dân của hai tác giả Cả hai nhà

văn đều có sự đồng cảm, xót thương đối với bi kịch của người

nông dân; đau đớn phê phán xã hội bất công, tàn nhẫn Chính xã

hội ấy đã đẩy người nông dân vào hoàn cảnh bần cùng, bi kịch

Tuy vậy, mỗi nhà văn cũng có cách nhìn riêng: Ngô Tất Tố có

thiên hướng nhìn người nông dân trên góc độ đấu tranh giai cấp

còn Nam Cao chủ yếu đi sâu vào phản ánh sự thức tỉnh trong nhậnthức về nhân cách một

con người.

3- Kết bài: khẳng định lại vấn đề.

* Lưu ý : GK căn cứ vào thực tế bài làm của HS để cho điểm phù

0.5đ

hợp, tránh để mất điểm của HS; cẩn trọng và tinh tế khi đánh giá bài làm của HS; phát hiện, trân trọng những bài viết có ý kiến riêng, miễn hợp lý, thuyết phục Chú ý những bài viết có chiều sâu, thể hiện sự sáng tạo.

UBND HUYỆN YÊN THÀNH

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO

TẠO

ĐỀ THI HSG LỚP 8 CẤP HUYỆN YÊN THÀNH

NĂM HỌC 2019-2020 MÔN: NGỮ VĂN

(Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian giao

đề)

I Đọc hiểu: ( 4 điểm)

Đọc văn bản sau và trả lời câu hỏi phía dưới:

Tôi được tặng một chiếc xe đạp leo núi rất đẹp nhân dịp sinh nhật củamình Trong một lần tôi đạp xe ra công viên chơi, một cậu bé cứ quẩn quanhngắm nhìn chiếc xe với vẻ thích thú và ngưỡng mộ thực sự

- Chiếc xe này của bạn đấy à? Cậu bé hỏi.

- Anh mình đã tặng nhân dịp sinh nhật của mình đấy Tôi trả lời, không giấu vẻ tự

hào và mãn nguyện

- Ồ, ước gì tôi Cậu bé ngập ngừng.

Dĩ nhiên là tôi biết cậu bé đang nghĩ gì rồi Chắc chắn cậu ấy ước ao có đượcmột người anh như thế Nhưng câu nói tiếp theo của cậu bé hoàn toàn nằm ngoài

dự đoán của tôi

- Ước gì tôi có thể trở thành một người anh như thế! Cậu ấy nói chậm rãi và

gương mặt lộ rõ vẻ quyết tâm Sau đó, cậu đi về phía chiếc ghế đá sau lưng tôi,nơi một đứa em trai nhỏ tật nguyền đang ngồi và nói: