50 đề và đáp án HSG ngữ văn 6 năm học 2020 2021

Bài làm của học sinh có thể có những sáng tạo khác nhau song câu chuyện cần thể hiện được các nội dung chính sau: - Nhân vật: Cây mẹ, Mầm con và các nhân vật phụ khác - Tình huống: Tron

Trang 1

Link tải file word: 50 đề và đáp án HSG

ngữ văn 6 năm học 2020 2021

ĐỀ 1 Câu 1 (4,0 điểm): Đọc đoạn văn sau:

“Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non mọc thẳng Vào đâu tre cũng sống, ở đâu tre cũng xanh tốt Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc.”

a Đoạn văn trên được trích từ văn bản nào, của ai?

b Giải thích nghĩa của từ “nhũn nhặn” và cho biết, tại sao khi miêu tả màu sắc cây tre,

tác giả lại dùng từ “nhũn nhặn” đó mà không phải là một tính từ chỉ màu sắc khác?

c Viết về cây tre Việt Nam có rất nhiều tác phẩm hay và đặc sắc Em hãy chép hai câu thơ

ca ngợi vẻ đẹp của cây tre và ghi rõ tên tác giả, tác phẩm

Câu 2 ( 6 điểm): Hãy chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được tác giả sử

dụng trong đoạn thơ sau Trả lời bằng một đoạn văn khoảng 12 câu, trong đoạn văn có sử dụng biện pháp tu từ so sánh (gạch dưới phép so sánh đó)

“ Dưới vỏ một cành bàng Còn một vài lá đỏ Một mầm non nho nhỏ Còn nép nằm lặng im Mầm non mắt lim dim

Cố nhìn qua kẽ lá Thấy mây bay hối hả Thấy lất phất mưa phùn Rào rào trận lá tuôn Rải vàng đầy mặt đất

( ) Mầm non vừa nghe thấy Vội bật chiếc vỏ rơi

Nó đứng dậy giữa trời Khoác áo màu xanh biếc.”

( Trích “Mầm non” – Võ Quảng)

Câu 3 (10 điểm): Trong vườn, dưới lớp lá khô, bên gốc của Cây mẹ, một Mầm con mới

nhú, nó đang từ từ vén lá, hé mắt nhìn bầu trời mùa xuân trong xanh Bỗng một đêm, cơn

Trang 2

mưa dông ập tới, sấm sét đùng đùng, gió giật, cây cối ngả nghiêng Cây mẹ cũng oằn mình trước sức gió, nó cố gắng chống lại gió, mưa để che chở, bảo vệ cho Mầm con đang run lên vì sợ hãi

Hãy tưởng tượng mình là Mầm con trong câu chuyện trên, kể lại đêm mưa gió đầu đời ấy để thấy được “tình mẫu tử là thiêng liêng nhất”

điểm Câu 1

- Giải nghĩa: thái độ khiêm tốn, nhún nhường; ở trong câu văn nó

chỉ về màu xanh bình dị, mộc mạc, xanh tươi mà không rực rỡ của

tre

- Khi miêu tả cây tre tác giả dùng từ “nhũn nhặn” mà không phải một

tính từ chỉ màu nào khác bởi:

+ Tính từ chỉ màu: chỉ miêu tả được màu sắc bên ngoài của cây tre

+ Từ “nhũn nhặn”: nhân hóa – vừa gợi tả được sắc xanh bình dị vừa

gợi được phẩm chất mộc mạc, giản dị của tre – con người Việt Nam

- Học sinh chép chính xác hai câu thơ có hình ảnh cây tre

- Nêu đúng tên tác giả - tác phẩm

4,0 điểm

0,5 0,5

Mầm non như một con người, nó biết lắng nghe những

rung động của cuộc sống vui tươi, những biến chuyển kì diệu của

thiên nhiên lúc chuyển mùa từ đông sang xuân : “lim dim”, “cố

nhìn”, điệp từ “thấy”…

Nó mang trong mình sức sống căng trào, và nó lớn lên

6,0 điểm

0,5 0,5 1,0

1,0

Trang 3

yêu đời, lạc quan, mạnh mẽ “vội”, “nó đứng dậy giữa trời, khoác áo

xanh biếc”

Câu 3

1 Yêu cầu:

a/ Về nội dung: Đề thi yêu cầu HS viết một bài văn kể chuyện tưởng

tượng theo một tình huống đã cho sẵn để ca ngợi tình mẫu tử Bài

làm của học sinh có thể có những sáng tạo khác nhau song câu

chuyện cần thể hiện được các nội dung chính sau:

- Nhân vật: Cây mẹ, Mầm con và các nhân vật phụ khác

- Tình huống: Trong một đêm mưa dông, Mầm con mới nhú non nớt,

nhỏ bé, sợ hãi trước mưa gió, dông bão; nó được Cây mẹ chở che,

bảo vệ

- Sự việc:

+ Cây mẹ đau đớn, dũng cảm, vất vả chống chọi với mưa dông

+ Mầm con non nớt, sợ hãi -> an toàn, yên tâm dưới sự chở che của

Cây mẹ

+ Những đau đớn mà Cây mẹ phải gánh chịu sau đêm mưa dông vì

bảo vệ cho Mầm con, sự hạnh phúc khi thấy mầm con an toàn…

-> Tình mẫu tử là thiêng liêng nhất, mang đến sức mạnh cho Mẹ,

mang đến hạnh phúc cho Con

b/ Về hình thức:

- Đúng kiểu bài văn kể chuyện tưởng tượng

- Bài viết có kết cấu chặt chẽ, bố cục ba phần MB – TB – KB

- Lời văn có cảm xúc, giàu hình ảnh, trong sáng

2 Biểu điểm:

- Điểm 9 - 10: Thỏa mãn gần như hoàn hảo các yêu cầu trên Bài viết

sắc, nội dung sinh động, giàu cảm xúc, sáng tạo, có sức thuyết phục

- Điểm 7 - 8: Về cơ bản đáp ứng những yêu cầu trên Bài viết hay, có

thể mắc vài lỗi nhưng không ảnh hưởng, sai lạc nội dung Nội dung

rõ ràng, đầy đủ, có cảm xúc

- Điểm 5 – 6 : Nội dung đảm bảo trên 50% yêu cầu của bài làm nhưng

còn sơ sài, không mắc các lỗi kiến thức, không diễn đạt làm sai lạc

nội dung hoặc sai kiểu bài

- Dưới điểm 5: Chưa đáp ứng được các yêu cầu nêu trên

10 điểm

Trang 4

ĐỀ 2 Câu 1 (4 điểm) Đọc đoạn văn sau:

“Đất là Mẹ Điều gì xảy ra với đất đai tức là xảy ra đối với những đứa con của Đất Con người chưa biết làm tổ để sống, con người giản đơn là một sợi tơ trong cái tổ sống đó mà thôi Điều gì con người làm cho tổ sống đó, tức là làm cho chính mình…”

(Trích SGK Ngữ văn 6, tập hai)

a Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Hãy giới thiệu đôi nét về văn bản đó?

b Em hiểu thế nào về câu: “Đất là Mẹ”?

c Theo em những thông điệp nào được gửi gắm qua đoạn văn trên?

Câu 2(6 điểm) Hãy viết đoạn văn khoảng 10 câu nêu cảm nhận của em về cái hay, cái

đẹp của đoạn thơ sau:

Mẹ gom lại từng trái chín trong vườn

Rồi rong ruổi trên nẻo đường lặng lẽ

Ôi, những trái na, hồng, ổi, thị…

Có ngọt ngào năm tháng mẹ chắt chiu!

( Trích“Mùa thu và mẹ” - Lương Đình Khoa)

Câu 3 (10 điểm): Trong thiên nhiên, có những sự biến đổi thật kì diệu: mùa đông, lá

bàng chuyển sang màu đỏ rồi rụng hết; sang xuân, chi chít những mầm non nhú lên, tràn trề nhựa sống Em hãy tưởng tượng và viết thành một câu chuyện (khoảng 2 trang giấy

thi) có các nhân vật: Cây Bàng, Đất Mẹ, Lão già Mùa Đông, Nàng tiên Mùa Xuân để gợi

tả điều kì diệu ấy của thiên nhiên

Trang 5

Câu Nội dung đáp án Biểu

điểm

Câu 1

(4đ)

a - Đoạn văn trên trích từ văn bản: “Bức thư của thủ lĩnh da đỏ”

- Giới thiệu đôi nét về văn bản:

+ Văn bản là bức thư của thủ lĩnh Xi-át-tơn gửi tổng thống thứ 14 của Mĩ

(Phreng-skin Pi-ơ-xơ), khi nước Mĩ ngỏ ý muốn mua đất của người da đỏ

+ Văn bản là một bức thư rất nổi tiếng, từng được xem là văn bản hay nhất về

thiên nhiên và môi trường

b Người da đỏ coi đất đai như người thân yêu, ruột thịt của mình Đất là Mẹ

- Đất là cội nguồn của sự sống, là nguồn nuôi dưỡng, cung cấp mọi thứ cần

thiết cho con người

- Đất như người Mẹ yêu thương, che chở, đùm bọc cho con người

c Những thông điệp được gửi gắm qua đoạn văn:

- Đất là bà mẹ thiên nhiên hiền từ Đất che chở, yêu thương đùm bọc con

người

- Điều gì xảy ra đối với đất là xảy ra với chính con người

- Con người luôn phải có ý thức bảo vệ đất đai, thiên nhiên, môi trường Con

người bảo vệ đất đai, thiên nhiên môi trường là bảo vệ cuộc sống của chính

- Đúng hình thức đoạn văn, đủ số câu (+ 2 câu)

- Đoạn văn có cảm xúc, biết lựa chọn hình ảnh hay, đặc sắc để cảm nhận

- Dùng từ đặt câu, diễn đạt trong sáng và giàu sức biểu cảm

* Nội dung: Đoạn văn có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau song cần

bám sát các ý:

- Khổ thơ là cảm nhận của người con về vẻ đẹp của mẹ:

+ Mẹ “gom từng trái chín”, “rong ruổi” từ láy gợi hình ảnh mẹ chắt chiu từng

trái ngọt, với gánh hàng trên vai đi trên con đường dài…gợi cuộc đời mẹ nhiều

bươn trải, lo toan…

+ “ Nẻo đường lặng lẽ” liên tưởng đến hình ảnh co đường vắng lặng một mình

mẹ cô đơn với gánh hàng để kiếm sống nuôi con, còn là sự hi sinh thầm lặng

của mẹ vì con…

+Thán từ “ ôi” bộc lộ cảm xúc vừa ngỡ ngàng, xúc động, thán phục…

+ Biện pháp liệt kê “na”, “ổi”, “hồng”, “thị” - > những món quà quê hương

được chắt chiu từ bàn tay mẹ …vị ngọt từ quả được kết tinh từ những giọt mồ

hôi của mẹ, vị ngọt của tình mẹ bao la…

-> Vẻ đẹp thầm lặng của mẹ, lam lũ, tần tảo …

2,0đ

3,0đ

Trang 6

- Tình cảm của con với mẹ

1,0đ

Câu 3

(10 đ)

* Yêu cầu về hình thức:

- Bài viết đảm bảo bố cục 3 phần, dung lượng theo yêu cầu

- Đúng thể loại văn tự sự - kể chuyện tưởng tượng

- Trình bày sạch sẽ, diễn đạt lưu loát mạch lạc

* Yêu cầu nội dung:

Đề thi yêu cầu HS viết một bài văn kể chuyện tưởng tượng có các nhân vật

cho sẵn để thấy được sự biến đổi kì diệu của thiên nhiên Ca ngợi sức sống của

thiên nhiên, con người

Bài làm của HS có thể có những sáng tạo khác nhau song câu chuyện cần

thể hiện được các nội dung chính sau:

- Nhân vật: Cây Bàng, Đất Mẹ, Lão già Mùa Đông, Nàng tiên Mùa Xuân

- Tình huống: Trong thời gian thiên nhiên chuyển giao từ mùa đông sang mùa

xuân Qua đó làm toát lên vẻ đẹp kì diệu của thiên nhiên

- Sự việc: Kết hợp vừa kể chuyện, vừa miêu tả các nhân vật, khung cảnh:

+ Lão già Mùa Đông: già nua, xấu xí, xuất hiện mang theo cái rét như cắt da,

cắt thịt…Lão đi đến đâu là khiến cho mọi vật đều vô cùng run sợ

+ Cây Bàng bị lão già Mùa Đông làm cho trơ trụi, gầy guộc, run rẩy… Cây

bàng phải cầu cứu Đất Mẹ

+ Đất Mẹ: hiền từ, chắt chiu nguồn dinh dưỡng cho cây…, động viên Cây

Bàng dũng cảm chờ đợi Nàng tiên Mùa Xuân đến

+ Nàng tiên Mùa Xuân xuất hiện: trẻ trung, tươi đẹp, dịu dàng, mang theo

những tia nắng ấm áp…

+ Mọi vật vui mừng, như được tiếp thêm sức mạnh, tràn trề nhựa sống cây

cối như được hồi sinh, trăm hoa khoe sắc Cây Bàng đâm chồi nảy lộc

+ Cây Bàng cảm ơn Đất Mẹ, cảm ơn Nàng tiên Mùa Xuân

=> Cuộc sống có rất nhiều điều kì diệu Mỗi con người cần có nghị lực để

vươn lên trong cuộc sống Cuộc sống sẽ tốt đẹp khi chúng ta biết quan tâm,

chia sẻ, giúp đỡ lẫn nhau…

* Lưu ý:

Hướng dẫn chấm mang tính chất định hướng chung Giám khảo tùy thuộc

vào bài làm của học sinh để cho điểm một cách linh hoạt Khuyến khích bài

làm có cách trình bày sáng tạo, có ý tưởng độc đáo, sâu sắc

2đ

8đ

Trang 8

ĐỀ 3

Câu 1 (4 điểm) Đọc đoạn văn sau:

“Tre, nứa, trúc, mai, vầu mấy chục loại khác nhau, nhưng cùng một mầm non măng mọc thẳng Vào đâu tre cũng sống, ở đâu tre cũng xanh tốt Dáng tre vươn mộc mạc, màu tre tươi nhũn nhặn Rồi tre lớn lên, cứng cáp, dẻo dai, vững chắc Tre trông thanh cao, giản dị, chí khí như người.”

(Trích SGK Ngữ văn 6, tập hai)

a Đoạn văn trên trích từ văn bản nào? Tác giả là ai?

b Xác định các từ láy và phân tích ý nghĩa của các từ láy đó trong đoạn văn trên

c Từ đoạn văn trên và hiểu biết của em về tác phẩm đã giúp em cảm nhận được gì về tình cảm của tác giả với cây tre Việt Nam?

Câu 2 (6 điểm) Đọc đoạn văn sau :

Mưa xuân Không phải mưa Đó là sự bâng khuâng gieo hạt xuống mặt đất nồng

ấm, mặt đất lúc nào cũng phập phồng, như muốn thở dài vì bổi hổi, xốn xang , Hoa xoan rắc nhớ nhung xuống cỏ non ướt đẫm Đồi đất đỏ lấm tấm một thảm hoa trẩu trắng

( Vũ Tú Nam ) Viết đoạn văn khoảng 6 – 8 câu phân tích những nét đặc sắc về nghệ thuật và nội dung của những câu văn trên để thấy được cảm nhận hết sức tinh tế của nhà văn Vũ Tú

Nam về mưa xuân

Câu 3 (10 điểm): Tưởng tượng mình là chị Mưa Xuân nồng ấm trong câu (2), hãy viết

tiếp câu chuyện về chuyến đi gieo mầm sự sống của mình

-Chúc các em làm bài tốt -

Trang 9

Câu Nội dung đáp án Biểu điểm

+ Mượn hình ảnh cây tre để ca ngợi vẻ đẹp của con người Việt

Nam, dân tộc Việt Nam: mộc mạc, đơn sơ mà kiên cường, bất

khuất

c Tình cảm của tác giả gửi gắm qua văn bản: yêu mến, tự hào và

gắn bó với cây tre cũng là tự hào về vẻ đẹp của con người và dân

tộc Việt Nam

4,0 đ

0,5đ 0,5 đ

1đ 1đ

1đ

Câu 2

* Hình thức, diễn đạt:

- Đúng hình thức đoạn văn, đủ số câu (+ 2 câu)

- Dùng từ đặt câu, diễn đạt trong sáng và giàu sức biểu cảm

- Biết phân tích các nét đặc sắc về nghệ thuật để làm sáng tỏ nội

dung

* Nội dung: Đoạn văn có thể diễn đạt theo nhiều cách khác nhau

song cần bám sát các ý:

- Xác định được các nét đặc sắc vê nghệ thuật có trong đoạn văn:

+ Hệ thống các từ láy giàu giá trị gợi hình và gợi cảm: bâng

khuâng, phập phồng, bổi hổi, xốn xang, nhớ nhung, lấm tấm

+ Biện pháp tu từ:

Nhân hóa: mưa xuân bâng khuâng gieo hạt; mặt

đất phập phồng, bổi hổi, xốn xang; hoa xoan nhớ nhung

So sánh: mặt đất như muốn thở dài

- Giá trị nội dung:

+ Mưa xuân nhẹ nhàng mà ấm áp, như gieo mầm sự sống

+ Mặt đất đầy mong chờ đón mưa được cảm nhận trong cái phập

phồng, chờ đợi Có lẽ sự chờ đón đó rất lâu rồi nên mặt đất thở

dài, xốn xang, bổi hổi

+ Màu hoa xoan phớt tím trải đầy mặt đất như cây đang rắc nhớ

nhung

6,0đ

2,0đ

4,0đ

Trang 10

->Gợi tả thiên nhiên đất trời lúc mưa xuân: làn mưa xuân nhẹ,

mỏng, đáng yêu, đem đến hơi thở, sự sống cho đất trời của mùa

xuân; cảnh vật như có tâm hồn, tình cảm -> Sự cảm nhận hết sức

tinh tế qua tâm hồn nhạy cảm và tình yêu thiên nhiên của nhà văn

Vũ Tú Nam

Câu 3 1 Yêu cầu:

a/ Về nội dung: Đề thi yêu cầu HS viết một bài văn kể chuyện

tưởng tượng theo một tình huống đã cho sẵn để ca ngợi tình mẫu

tử Bài làm của học sinh có thể có những sáng tạo khác nhau song

câu chuyện cần thể hiện được các nội dung chính sau:

- Nhân vật: Cây mẹ, Mầm con và các nhân vật phụ khác

- Tình huống: Trong một đêm mưa dông, Mầm con mới nhú non

nớt, nhỏ bé, sợ hãi trước mưa gió, dông bão; nó được Cây mẹ chở

che, bảo vệ

- Sự việc:

+ Cây mẹ đau đớn, dũng cảm, vất vả chống chọi với mưa dông

+ Mầm con non nớt, sợ hãi -> an toàn, yên tâm dưới sự chở che

của Cây mẹ

+ Những đau đớn mà Cây mẹ phải gánh chịu sau đêm mưa dông

vì bảo vệ cho Mầm con, sự hạnh phúc khi thấy mầm con an

toàn…

-> Tình mẫu tử là thiêng liêng nhất, mang đến sức mạnh cho Mẹ,

mang đến hạnh phúc cho Con

- Điểm 9 - 10: Thỏa mãn gần như hoàn hảo các yêu cầu trên Bài

viết sắc, nội dung sinh động, giàu cảm xúc, sáng tạo, có sức

thuyết phục

- Điểm 7 - 8: Về cơ bản đáp ứng những yêu cầu trên Bài viết hay,

có thể mắc vài lỗi nhưng không ảnh hưởng, sai lạc nội dung Nội

dung rõ ràng, đầy đủ, có cảm xúc

- Điểm 5 – 6 : Nội dung đảm bảo trên 50% yêu cầu của bài làm

nhưng còn sơ sài, không mắc các lỗi kiến thức, không diễn đạt làm

sai lạc nội dung hoặc sai kiểu bài

Trang 11

ĐỀ 4

Câu 1 (8 điểm) Sức sáng tạo và tưởng tượng kì diệu của dân gian đã làm nên

những câu chuyện truyền thuyết tuyệt vời Truyền thuyết “Thánh Gióng” là một trong những câu chuyện như vậy

a Trình bày hiểu biết của em về thể loại truyền thuyết

b Trong truyền thuyết “Thánh Gióng” có rất nhiều những chi tiết kì lạ tô đậm vẻ đẹp của người anh hùng làng Gióng cũng như những chi tiết rất đời thường nhưng mang nhiều

ý nghĩa sâu sắc Hãy chọn và nêu cảm nhận của em về một chi tiết kì lạ và một chi tiết đời thường đó

c Từ truyền thuyết “Thánh Gióng”, tác giả dân gian muốn gửi gắm tới bạn đọc những thông điệp gì?

Câu 2 (12 điểm)

Trong bài “Nói với em”, nhà thơ Vũ Quần Phương đã bắt đầu mỗi khổ thơ bằng những câu:

Nếu nhắm mắt trong vườn lộng gió…

Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện…

Nếu nhắm mắt nghĩ về cha mẹ…

Mỗi lần nhắm mắt lại để tưởng tượng về một điều gì đó, hình như chúng thường hiện lên lung linh và đẹp đẽ đến diệu kì Điều gì mở ra trước mắt em từ những tưởng tượng bắt nguồn từ lời thơ đó? Hãy chọn để viết tiếp thành một bài văn tiếp nối từ một trong ba câu thơ đã dẫn

Chúc các em làm bài tốt!

Trang 12

Câu Nội dung Điểm Câu 1 a Truyền thuyết: Kể về sự kiện hoặc nhân vật có liên quan đến

lịch sử thời quá khứ; thường có yếu tố kì ảo; thể hiện quan điểm,

thái độ, cách đánh giá của nhân dân về sự kiện hoặc nhân vật lịch

sử được nói tới

b HS chọn và nêu được cảm nhận thuyết phục về:

- Một chi tiết kì ảo: VD

+ Sự ra đời -> tô đậm tính chất kì lạ, phi thường…

+ Tiếng nói đầu tiên -> Tô đậm tình yêu nước…

+ Gióng lớn dậy -> Cái lớn dậy của một dân tộc, sức mạnh tình

đoàn kết…

+ Gióng bay về trời -> tinh thần yêu chuộng hòa bình…

…

- Một chi tiết đời thường: VD

+ Gióng là con của hai ông bà lão nông dân -> sự gần gũi của

người anh hùng ra đời từ trong nhân dân…

+ Gióng lớn lên từ cơm gạo của nhân dân -> sức mạnh của Gióng

là sức mạnh của nhân dân…

+ Gióng nhổ tre đánh giặc -> Vũ khí đánh giặc của Gióng thô sơ,

sức mạnh thắng giặc là sức mạnh của nhân dân…

c Bức thông điệp từ truyền thuyết Thánh Gióng:

- Thông điệp về sức mạnh, lòng yêu nước của dân tộc; quan niệm

và ước mơ của nhân dân về nguời anh hùng cứu nước chống giặc

ngoại xâm

2đ

4đ

2đ

Câu 2 1 Yêu cầu về hình thức:

- Bài viết đảm bảo bố cục 3 phần

- Đúng kiểu văn tưởng tượng (kể chuyện hoặc miêu tả) có kết hợp

biểu cảm…

- Trình bày sạch sẽ, diễn đạt lưu loát mạch lạc

2 Yêu cầu nội dung:

* HS viết một bài văn kể chuyện tưởng tượng bắt nguồn từ lời thơ

của Vũ Quần Phương sao cho hợp lý

Ví dụ:

- Nếu nhắm mắt trong vườn lộng gió: HS có thể kể/tả về thế giới

của các loài cây, các con vật…

- Nếu nhắm mắt nghe bà kể chuyện: HS có thể kể về thế giới những

câu chuyện cổ tích của bà, những nhân vật thần tiên …

2đ

10đ

Trang 13

- Nếu nhắm mắt nghĩ về cha mẹ: HS có thể kể về những câu

chuyện, kỉ niệm liên quan tới cha mẹ, tới tình mẫu tử (phụ tử)

thiêng liêng…

* Qua bài viết, HS phải gửi gắm (rút ra) một bài học, bức thông

điệp, ý nghĩa nào đó có tính nhân văn sâu sắc

* Lưu ý:

Hướng dẫn chấm mang tính chất định hướng chung Giám khảo

tùy thuộc vào bài làm của học sinh để cho điểm một cách linh hoạt

Khuyến khích bài làm có cách trình bày sáng tạo, có ý tưởng độc

đáo, sâu sắc

Trang 14

Đêm hè hoa nở cùng sao, Tàu dừa - chiếc lược chải vào mây xanh,

Ai mang nước ngọt, nước lành,

Ai đeo bao hũ rượu quanh cổ dừa

Tiếng dừa làm dịu nắng trưa, Gọi đàn gió đến cùng dừa múa reo

Trời trong đầy tiếng rì rào, Đàn cò đánh nhịp bay vào bay ra

Đứng canh trời đất bao la,

Mà dừa đủng đỉnh như là đứng chơi.”

(Trần Đăng Khoa, “Góc sân và khoảng trời”)

a Xác định những phương thức biểu đạt được sử dụng trong văn bản trên?

b Nêu và chỉ rõ biện pháp tu từ được tác giả sử dụng Tác dụng của biện pháp tu từ đó là gì?

c Hình ảnh cây dừa gợi cho em những cảm xúc gì về thiên nhiên đất nước, con người Việt Nam?

Câu 2: (4.0 điểm )

Mưa xuân Không phải mưa Đó là sự bâng khuâng gieo hạt xuống mặt đất nồng

ấm, mặt đất lúc nào cũng phập phồng, như muốn thở dài vì bổi hổi, xốn xang , Hoa xoan rắc nhớ nhung xuống cỏ non ướt đẫm Đồi đất đỏ lấm tấm một thảm hoa trẩu trắng

(Vũ Tú Nam )

Xác định và phân tích giá trị của các từ láy có trong đoạn văn trên để thấy được những cảm nhận hết sức tinh tế của nhà văn Vũ Tú Nam về mưa xuân

Câu 3 : (12 điểm): Đọc bài ca dao sau dao sau đây:

Con cò mà đi ăn đêm, Đậu phải cành mềm lộn cổ xuống ao

Ông ơi ông vớt tôi nao, Tôi có lòng nào ông hãy xáo măng

Có xáo thì xáo nước trong, Đừng xáo nước đục đau lòng cò con

Trang 15

Hãy tưởng tượng và viết thành một câu truyện ngắn?

Trang 16

Câu Hướng dẫn chấm Biểu

điểm Câu 1

a

b

c

- Phương thức biểu đạt của văn bản: miêu tả và biểu cảm

- Tác giả dùng phép so sánh (quả dừa → đàn lợn con; tàu dừa →

chiếc lược) và phép nhân hóa (Dang tay đón gió, gật đầu gọi trăng;

Đứng canh đứng chơi) để tả cây dừa làm cho cây dừa vừa cụ thể,

vừa sinh động, lại mang hồn người

- Cảm xúc :Tác giả dùng biện pháp ẩn dụ để miêu tả cây dừa như

một người lính Hình ảnh cây dừa thật đáng yêu như một con

người ung dung, thanh cao nơi làng quê

→ Đó là tư thế và thần thái của cây dừa hiện lên rất đẹp trong bức

tranh làng quê Việt Nam, phải chăng đó cũng là những vẻ đẹp và

phẩm chất của con người Việt Nam?

+ Giúp người đọc dễ hình dung, cảm nhận về mưa xuân

+ Miêu tả tinh tế, gợi hình, gợi cảm, tạo hình ảnh mưa nhẹ nhàng,

dai dẳng đúng đặc điểm của mưa xuân

+ Mưa có linh hồn, có cảm xúc, có nhiều trạng thái tình cảm khác

nhau cũng giống như con người

1,5

0,5 0,5 1,5

Câu 3

Yêu cầu:

tưởng tượng theo một tình huống đã cho sẵn để ca ngợi tình mẫu

tử Bài làm của học sinh có thể có những sáng tạo khác nhau song

+ Đàn cò con đói quá, cò mẹ buộc phải kiếm ăn ban đêm

+ Vì không quen nhìn bóng tối, cò đậu vào một cành mềm nên

bị ngã xuống ao

+ Người coi ao cá vớt cò lên, doạ trừng trị cò vì tội ăn trộm)

+ Cò thanh minh van xin, cầu mong được chết trong sạch

Trang 17

viết sắc, nội dung sinh động, giàu cảm xúc, sáng tạo, có sức thuyết

phục

- Điểm 7 - 8: Về cơ bản đáp ứng những yêu cầu trên Bài viết hay,

có thể mắc vài lỗi nhưng không ảnh hưởng, sai lạc nội dung Nội

dung rõ ràng, đầy đủ, có cảm xúc

nhưng còn sơ sài, không mắc các lỗi kiến thức, không diễn đạt làm

sai lạc nội dung hoặc sai kiểu bài

Trang 18

ĐỀ 6

Câu 1: (4,0 điểm) Đọc phần trích sau và thực hiện các yêu cầu:

…Một cơn mưa bóng mây Phía chân trời ửng lên màu hồng tía vừa rực rỡ vừa im lìm Những bông lúa trổ nhánh màu xanh lục vươn cao tỏa những chiếc lá dài sắc nhọn

vào trong hoàng hôn tím lịm Bầy châu chấu bay lên, cánh mỏng nhiều sắc màu va vào nhau tiếng rào rào như mưa sa Cái áo trắng tôi đang mặc đã đổi sang màu tím sẫm của

hoàng hôn

(Trích Chỉ còn anh và em, Nguyễn Thị Ngọc Tú.)

a Xác định phương thức biểu đạt chính

b Chỉ ra biện pháp tu từ trong câu in đậm

c Xác định thành phần chủ ngữ, vị ngữ của câu văn sau: Cái áo trắng tôi đang mặc đã đổi sang màu tím sẫm của hoàng hôn.”

d Tác giả đã miêu tả cảnh vật theo thứ tự nào?

Câu 2: (6,0 điểm)

Sau trận bão, chân trời, ngấn bể sạch như tấm kính lau hết mây hết bụi Mặt trời nhú lên dần dần, rồi lên cho kỳ hết Tròn trĩnh phúc hậu như lòng đỏ một quả trứng thiên nhiên đầy đặn Quả trứng hồng hào thăm thẳm và đường bệ đặt lên một mâm bạc đường kính mâm rộng bằng cả một cái chân trời màu ngọc trai nước biển ửng hồng Y như một mâm lễ phẩm tiến ra từ trong bình minh để mừng cho sự trường thọ của tất cả những người chài lưới trên muôn thuở biển Đông

(Trích Cô Tô - Nguyễn Tuân)

Em hãy viết một văn bản ngắn (khoảng 1 trang giấy thi) nói về cái hay của đoạn trích trên

Câu 2: (10,0 điểm)

Trong kì thi học sinh giỏi cấp trường năm nay, em đã đạt giải cao Phần thưởng bố

mẹ tặng em là một chuyến đi tham quan vùng sông nước Cà Mau

Dựa vào văn bản Sông nước Cà Mau của nhà văn Đoàn Giỏi, bằng trí tưởng tượng và sự kết hợp hài hòa giữa phương thức tự sự và miêu tả, em hãy kể lại chuyến du lịch kì thú của mình khi đến với vùng sông nước có vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã

ấy và cuộc sống tấp nập, trù phú, độc đáo của vùng tận cùng phía Nam Tổ quốc

Trang 19

Câu Hướng dẫn chấm Biểu điểm Câu 1

a

b

c

d

- Phương thức biểu đạt chính: Miêu tả

- Biện pháp tu từ: so sánh (cánh mỏng …như mưa sa)

- Cái áo trắng tôi đang mặc // đã đổi sang màu tím sẫm của

C V hoàng hôn.”

- Cảnh vật được miêu tả theo không gian từ xa đến gần

1

1 Câu 2 * Hình thức: Đoạn văn khoảng 1 trang giấy thi, lời văn trong

sáng, dùng từ dễ hiểu, ít sai chính tả

* Nội dung: Bài viết cần đảm bảo các ý sau:

– Giới thiệu tác giả, tác phẩm và khái quát được nội dung đoạn

văn: miêu tả cảnh mặt trời mọc trên biển Cô Tô

– Chỉ ra được những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả: biện

pháp so sánh đặc sắc, sử dụng nhiều tính từ gợi tả, ngôn ngữ

chính xác tinh tế

– Những đặc sắc nghệ thuật đã góp phần khắc họa rõ nét về bức

tranh mặt trời mọc trên biển Cô Tô:

+ Khung cảnh rộng lớn, bao la với tất cả vẻ trong trẻo, tinh khôi

của biển Cô Tô sau trận bão

+ Vẻ đẹp rực rỡ, tráng lệ

+ Tình cảm của tác giả: yêu mến, gắn bó, ca ngợi vẻ đẹp của

thiên nhiên vùng biển đảo

1

5

Câu 3 a/ Về nội dung: Đề thi yêu cầu HS viết một bài văn kể chuyện

tưởng tượng theo một tình huống đã cho sẵn để ca ngợi vẻ đẹp

của vùng Sông nước Cà Mau Bài làm của học sinh có thể có

những sáng tạo khác nhau song câu chuyện cần thể hiện được

các nội dung chính sau:

– Giới thiệu lí do của chuyến du lịch, cảm xúc chung khi được

tham quan vùng sông nước Cà Mau

– Tập trung kể và tả các cảnh:

+ Vẻ đẹp chung của vùng sông nước Cà Mau

+ Vẻ đẹp rộng lớn, hùng vĩ, đầy sức sống hoang dã của

vùng sông nước Cà Mau như: vẻ đẹp kênh rạch, sông ngòi,

dòng sông Năm Căn…

+ Vẻ đẹp tấp nập, trù phú và độc đáo của cuộc sống con người ở

tận cùng phía Nam Tổ quốc

Trang 20

– Cảm xúc ấn tượng khi tạm biệt vùng sông nước Cà Mau

Biểu điểm:

thuyết phục

- Điểm 7 - 8: Về cơ bản đáp ứng những yêu cầu trên Bài viết

hay, có thể mắc vài lỗi nhưng không ảnh hưởng, sai lạc nội

dung Nội dung rõ ràng, đầy đủ, có cảm xúc

nhưng còn sơ sài, không mắc các lỗi kiến thức, không diễn đạt

làm sai lạc nội dung hoặc sai kiểu bài

Trang 21

ĐỀ 7

Câu 1 (4,0 điểm) Đọc bài thơ sau và thực hiện các yêu cầu:

Cánh cò cõng nắng qua sông Chở luôn nước mắt cay nồng của cha

Cha là một dải ngân hà Con là giọt nước sinh ra từ nguồn

Quê nghèo mưa nắng trào tuôn Câu thơ cha dệt từ muôn thăng trầm Thương con cha ráng sức ngâm Khổ đau hạnh phúc nảy mầm thành hoa

Lúa xanh xanh mướt đồng xa Dáng quê hoà với dáng cha hao gầy Cánh diều con lướt trời mây Chở câu lục bát hao gầy tình cha

(Lục bát về cha, Thích Nhuận Hạnh)

a Phương thức biểu đạt chính của bài thơ?

b Xác định thể thơ

c Nêu ngắn gọn nội dung bài thơ

d Bài thơ gợi cho em những tình cảm, cảm xúc gì?

Câu 2 (4 điểm)

Em hãy giải thích diễn biến tâm trạng của người anh khi đứng trước bức tranh

"Anh trai tôi" của người em gái được thể hiện trong đoạn văn sau đây:

"Tôi giật sững người Chẳng hiểu sao tôi phải bám chặt lấy tay mẹ Thoạt tiên là

sự ngỡ ngàng, rồi đến hãnh diện, sau đó là xấu hổ Dưới mắt em tôi, tôi hoàn hảo đến thế kia ư? Tôi nhìn như thôi miên vào dòng chữ đề trên bức tranh: "Anh trai tôi" Vậy mà dưới mắt tôi thì "

(Bức tranh của em gái tôi - Tạ Duy Anh)

Trang 22

Em hãy tưởng tượng và kể lại câu chuyện đã xảy ra với hai mẹ con nhà chim trong đêm mưa gió ấy

Trang 23

điểm Câu 1

- Nội dung bài thơ: Nỗi niềm xúc động, biết ơn…của con trước

tình yêu thương, đức hi sinh cao cả của người cha

- Bài thơ gợi lên tình cảm, cảm xúc: yêu thương, kính trọng…

đối với người cha

* Về hình thức: HS viết thành một đoạn văn ngắn

* Về nội dung: Bài viết cơ bản đảm bảo các ý cơ bản sau đây:

- Thoạt tiên là sự ngỡ ngàng: Người anh không thể tin rằng em gái

lại vẽ chân dung mình để dự thi, ngỡ ngàng vì nhận ra sau bao sự đối

xử không công bằng mà em gái vẫn dành cho mình những tình cảm

như vậy

- Hãnh diện: Nhận ra đó là một bức chân dung hoàn hảo, hình ảnh

của mình sao mà đẹp thế

- Xấu hổ: Người anh đã nhận ra tấm lòng bao dung, nhân hậu của

em gái, đồng thời người anh cũng nhận ra được những khiếm khuyết

trong tâm hồn mình, đó là cư xử không tốt với em gái và cảm thấy

mình không xứng đáng có một bức chân dung đẹp như thế người

anh đã nhận ra cái sai của mình

1

2

Câu 3 a/ Về nội dung: Đề thi yêu cầu HS viết một bài văn kể chuyện tưởng

tượng theo một tình huống đã cho sẵn để ca ngợi tình mẫu tử Bài

làm của học sinh có thể có những sáng tạo khác nhau song câu

chuyện cần thể hiện được các nội dung chính sau:

MB- Dẫn dắt: Giới thiệu về tổ chim nhỏ chót vót trên cành cây cao

và hai mẹ con nhà chim

- Giới thiệu câu chuyện sẽ kể: Sau một đêm mưa như trút nước, sáng

ra thấy chim con lông cánh vẫn khô nguyên, trong khi chim mẹ dáng

vẻ mệt mỏi, lông cánh ướt sũng

TB- Cảnh trời mưa: Miêu tả trời mưa to bất ngờ qua các hình ảnh

như bầu trời, sấm chớp

- Sự mỏng manh của tổ chim trước cơn mưa gió nỗi lo của chim

mẹ sự sợ hãi của chim con

12 điểm

Trang 24

- Những nguy hiểm xảy ra trong đêm mưa gió, sự vất vả, can đảm,

vững vàng của chim mẹ khi phải gắng sức để bảo vệ tổ, bảo vệ chim

con

- Sau đêm mưa gió, nguy hiểm đã qua đi, chim con vẫn ngủ ngon

lành và không bị ướt; chim mẹ mệt mỏi nhưng lòng ngập tràn hạnh

phúc

KB - Bày tỏ những suy nghĩ của em về sự can đảm, vững vàng cũng

như đức hy sinh cao cả của chim mẹ

- Ý nghĩa câu chuyện: Khẳng định vẻ đẹp của tình mẫu tử qua câu

chuyện của hai mẹ con nhà chim

Biểu điểm:

Trang 25

(Ngân Hoàng)

a Xác định thể thơ

b Phương thức biểu đạt chính

c định phép tu từ và tác dụng của nó trong 2 câu thơ sáu

Mái chèo đó là những viên phấn trắng

Và thầy là người đưa đò cần mẫn

d Nêu nội dung chính của bài thơ

e Bài học em nhận thức sau khi đọc bài thơ là gì?

Câu 2:(4 điểm ) Em hãy nhận xét về nghệ thuật xây dựng nhân vât người anh trong

truyện “ Bức tranh của em gái tôi”?

Câu 3:(12 điểm) Cơn dông vừa dứt cũng là lúc ngày khép lại Vầng trăng lên, đêm mở

ra Cảnh vật đẹp lung linh dưới trăng Hãy tả lại cảnh đó và phát biểu cảm nghĩ của em

Trang 26

điểm Câu 1

- So sánh, nhằm ca ngợi công lao to lớn của người thầy như người

đưa đò sang sông, một một chuyến đó là một lần vất vã, hi sinh

nhưng người thầy vẫn thấy hạnh phúc dù học trò không quay lại học

thầy

- Ca ngợi công lao của người thầy đối với mỗi thế hệ học sinh

- Biết ơn, kính trọng người thầy

4,0 điểm

0,5 0,5

- Nhận xét về ngôi kể: Thứ nhất ,tác giả để cho nhân vật người anh

tự kể chuyện mình, tự bộc lộ ý nghĩ tâm trạng của mình

- Với ngôi kể như vậy càng làm cho câu chuyện có ý nghĩa hơn:

Người anh không hề nhận được sự phê phán góp ý của ai, những hạn

chế của người anh được chính mình soi xét, đánh giá, tự ý thức vươn

lên những hạn chế, hoàn thiện nhân cách của chính mình

0,5 3,5

Câu 3 1 Yêu cầu:

a/ Về nội dung: Đề thi yêu cầu HS viết một bài văn miêu tả Bài làm

của học sinh có thể có những sáng tạo khác nhau song bài văncần thể

hiện được các nội dung chính sau:

* Mở bài:

- Giới thiệu cảnh định tả:Cảnh đẹp đêm trăng khi cơn giông vừa dứt

- Cảm xúc chung của em về cảnh đó

* Thân bài:

- Thời gian:Ngày khép lại, đêm mở ra

- Không gian:cảnh ướt đẫm bởi mưa chiều và dần mở ra để rồi đắm

mình dưới trăng

- Tập trung miêu tả sự thay đổi và vẻ đẹp của cảnh vật trong sự

chuyển hóa của đất trời và đặc biệt là vẻ đẹp của ánh trăng

- Cảm nghĩ phải chân thật sâu sắc và có chiều sâu cảm xúc

- Cần sử dụng một số biện pháp tu từ đãhọc như: so sánh, nhân hoá, ẩn

dụ… để cảnh được miêu tả cụ thể hơn, sinh động và gợi sự liên

tưởng

*Kết bài:

12 điểm

Trang 27

Cảm xúc của em về cảnh

- Đúng kiểu bài văn kể miêu tả

- Điểm 7 – 8: Nội dung đảm bảo trên 50% yêu cầu của bài làm nhưng

Trang 28

ĐỀ 9

Câu 1 (4 điểm) Đọc văn bản sau:

“ Bên ruộng lúa xanh non

Cô gió chăn mây qua đồng

Bác mặt trời đạp xe qua đỉnh núi

Có vẻ vui tươi

Nhìn chúng em nhăn nhó cười ”

(Trích “Em kể chuyện này” – Trần Đăng Khoa)

a Đoạn thơ sử dụng phương thức biểu đạt nào là chủ yếu?

b Đoạn thơ sử dụng phép tu từ nào?

c Pháp tu từ đó có tác dụng gì trong đoạn thơ?

d Chỉ ra các từ láy có trong đoạn thơ

e Cảnh cánh đồng quê hương được nhà thơ miêu tả theo trình tự không gian nào?

g Cảm xúc của em khi đọc đoạn thơ:

Câu 2: (6 điểm)

Nhà thơ Minh Huệ từng tâm sự : Bên cạnh hình tượng Bác Hồ, ngọn lửa là “một

nhân vật không thể thiếu” trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ Hình ảnh ngọn lửa ở

đây rất sinh động và mang nhiều ý nghĩa sâu xa

Qua bài thơ Đêm nay Bác không ngủ, phân tích giá trị nghệ thuật, nêu cảm nhận về ý

nghĩa của hình ảnh ngọn lửa trong bài thơ

Câu 3: (10 điểm)

Sau mười năm xa cách, em trở về thăm trường cũ - nơi đã gắn bó nhiều kỉ niệm tuổi hoc trò Em hãy tưởng tượng lần về thăm trường đó

Trang 29

điểm Câu 1

- Yêu mến thiên nhiên gần ngũi, có sự sống, có tình cảm như con

người Từ đó giúp người đọc thêm yêu mến thiên nhiên

- phất phơ / thì thâm / nhăn nhó

- Từ gần đến xa

- Rung động, vui tươi, yêu mến…

4,0 điểm

0,5 0,5

1

0,5 0,5 1,0

Câu 2

- + Về mặt hình thức: đúng hình thức đoạn văn, chỉ ra được nghệ

thuật so sánh, liên tưởng, ẩn dụ; lời văn trong sáng, biểu cảm, diễn

đạt trôi chảy

+ Về mặt nội dung:

Phân tích giá trị nghệ thuật so sánh, liên tưởng; Nêu cảm nhận

được ngọn lửa xuất hiện nhiều lần trong bài thơ, sinh động và mang

nhiều ý nghĩa

1- Ngọn lửa thực:

+ Trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ, hình ảnh này có rất nhiều

ý nghĩa, trước hết đó là hình ảnh thực rất đẹp, là ngọn lửa tự tay Bác

đốt lên, tỏa sáng, tỏa hơi ấm giữa rừng khuya giá lạnh

+ Hình ảnh ngọn lửa soi tỏ cả tấm lòng Bác với các chiến sĩ, với

nhân dân như tình cảm của người cha dành cho những đứa con yêu(

Bác không ngủ, đốt lửa sưởi ấm cho các anh, đi dém chăn cho từng

người với bước chân nhẹ nhàng, trầm ngâm lo nghĩ ) Ngọn lửa soi

sáng bức chân dung Bác – vị lãnh tụ kính yêu của dân tộc với những

So sánh Bác với sức ấm của ngọn lửa hồng là hình ảnh chân thực

nhưng cũng rất lãng mạn bay bổng; miêu tả bóng Bác hắt lên vách

lều cao lồng lộng nhằm thể hiện sự lớn lao bao trùm cả không gian,

ngang tầm trời đất, tôn vinh sự vĩ đại của Bác, ngầm chỉ tình thương

của Bác dành cho các anh chiến sĩ - bộ đội ấm áp, mạnh mẽ hơn

“ngọn lửa hồng”

6,0 điểm

Trang 30

3, Ngọn lửa xuất hiện ở phần cuối bài thơ - hình ảnh ẩn dụ

“ Anh đội viên nhìn Bác - Bác nhìn ngọn lủa hồng”

- đó là ngọn lửa của niềm tin vào tương lai ngày mai của đất nước -

một tương lai rực sáng

Câu 3 Yêu cầu:

tượng theo một tình huống đã cho sẵn để thể hiện tình yêu mến với

mái trường Bài làm của học sinh có thể có những sáng tạo khác

nhau song câu chuyện cần thể hiện được các nội dung chính sau:

* Mở bài:

- Giới thiệu về ngôi trường nơi gắn bó kỉ niệm tuổi học trò của em

- Em về thăm trường trong hoàn cảnh nào?( Xã quê lâu ngày về thăm

quê, thăm trường hoặc trường kỉ niệm 20/10, kỉ niệm ngày thành lập

trường hoặc qua truyền hình biết tin về trường, nhớ trường và về

thăm trường)

- Cảm xúc trước về trường: Bồi hồi, xao xuyến, bâng khuâng háo

hức

* Thân Bài:

+ Cảm xúc trước khi về trường

- Trên đường về thăm trường nhìn quê hương thay đổi –> cảm xúc

vui, mong muốn về trường thật nhanh

- Đến trường : chứng kiến sự thay đổi khác xưa nhiều

+ Phòng học sử dụng trang thiết bị dạy học đổi mới như thế nào?

+ Các em học sinh vui chơi, học tập có gì giống và khác mình ngày

xưa?

+ Thầy cô có gì thay đổi khác xưa,cuộc gặp gỡ tình cảm thầy trò như

thế nào? Trò chuyện điều gì?

+ Bạn bè có gì thay đổi sau 10 năm xa cách, tình cảm của bạn bè khi

gặp lại nhau Nhớ, ôn lại những kỉ niệm nào của tuổi học trò?

* Lưu ý: Kể, tả đan xen tình cảm yêu quý, tự hào, biết ơn thầy cô,

mái trường yêu dấu này – ngôi nhà thứ hai của em, nơi chắp cánh

10 điểm

Trang 31

ước mơ của em

* Kết bài:

- Tình cảm suy nghĩ của em ngôi trường biết ơn thầy cô, tự hào ,

yêu quý ngôi trường

- Lời mong muốn( lời hứa) của bản thân

Trang 32

ĐỀ 10

Câu 1 (4,0 điểm)

Đọc đoạn thơ sau và thực hiện yêu cầu bên dưới

Cha lại dắt con đi trên cát mịn

Ánh nắng chảy đầy vai,

Cha trầm ngâm nhìn mãi cuối chân trời

Con lại trỏ cánh buồm nói khẽ:

“Cha mượn cho con cánh buồm trắng nhé,

Để con đi ”

(Hoàng Trung Thông, Những cánh buồm)

a Đoạn thơ trên sử dụng phương thức biểu đạt chính nào

b.Phân biệt nghĩa của từ đi trong đoạn thơ trên

c Xác định và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ có trong đoạn thơ

d Em cảm nhận được điều gì trong lời nói ngây thơ của người con với cha trong đoạn thơ trên?

Câu 2 (4.0 điểm)

Từ ý nghĩa truyện Bức tranh của em gái tôi của Tạ Duy Anh, em rút ra bài học

gì về thái độ ứng xử trước tài năng và thành công của người khác

Câu 3 (12,0 điểm)

Đồng lặng lẽ sương mù buông bát ngát,

Ao âm thầm mây tối ngập mênh mang

Gió im vắng, tự từng không man mác,

Mây bay, trăng nhè nhẹ dệt tơ vàng

Và nhè nhẹ trong tơ trăng phơ phất

Khóm tre xanh lướt gió uốn cung đàn

Làng xóm lặng say đi trong giấc ngát,

Những hương đào, hương lý dậy miên man

(Anh Thơ, Đêm trăng xuân)

Em hãy viết bài văn miêu tả dựa theo ý đoạn thơ trên

Trang 33

điểm Câu 1

- Giải nghĩa từ đi trong đoạn thơ và chỉ ra từ nào dùng với nghĩa

gốc, từ nào dùng với nghĩa chuyển

+ đi (Cha lại dắt con đi ) Chỉ hoạt động của người hoặc động

vật tự di chuyển từ chỗ này đến chỗ khác (dùng theo nghĩa

gốc)

+ đi (Để con đi ) Chỉ hoạt động của người đến một nơi khác,

hoặc tiến đến một mục đích, một kết quả nào đó không kể

bằng cách gì, phương tiện gì (dùng theo nghĩa chuyển)- Yêu

mến thiên nhiên gần ngũi, có sự sống, có tình cảm như con

người Từ đó giúp người đọc thêm yêu mến thiên nhiên

- Biện pháp tu từ sử dụng trong đoạn thơ:

+ Ẩn dụ chuyển đổi cảm giác: Ánh nắng chảy đầy vai

- Tác dụng:

+ Gợi tả sinh động hình ảnh ánh nắng hiện hữu như một thứ

chất lỏng thành dòng, thành giọt chảy tràn xuống cảnh vật, con

người Giúp người đọc hình dung cảnh hai cha con dắt nhau đi

trên bãi biển vào một buổi sáng đẹp trời với ánh nắng mềm mại,

dịu dàng và tràn ngập khắp nơi làm sáng đẹp lên hình ảnh của

họ

+ Cảm nhận tình cảm cha con ấm áp và niềm vui sướng của

người con đi dạo bên cha

+ Thấy được sự quan sát, cảm nhận tinh tế, trí tưởng tượng

phong phú và tình yêu quê hương đất nước với những cánh

buồm tuổi thơ của tác giả

- Lời nói ngây thơ của người con với cha trong đoạn thơ:

“Cha mượn cho con cánh buồm trắng nhé,

Để con đi ”

- Cảm nhận được:

+ Một ước mơ rất trong sáng, đẹp đẽ đáng trân trọng và ngợi ca

+ Ước mơ đó gắn liền với cánh buồm trắng, với khát vọng đi xa

đến những nơi chưa biết, đến những chân trời mới

0,5

1

1,5

Trang 34

+ Đó là ước mơ của một tâm hồn trẻ thơ, ham hiểu biết muốn

khám phá, chinh phục những bí ẩn của thế giới

Câu 2 * Học sinh có thể trình bày nhiều cách khác nhau nhưng bài

làm cần đảm bảo các ý cơ bản sau:

- Biết vượt qua sự mặc cảm, tự ti; không ghen ghét đố kị

- Cần có lòng nhân hậu và sự độ lượng để giúp con người vượt

qua những hạn chế của bản thân

- Chia sẻ niểm vui trước tài năng và thành công của người

khác…

4

Câu 3 Yêu cầu:

tưởng tượng theo một tình huống đã cho sẵn để thể hiện tình

yêu mến với mái trường Bài làm của học sinh có thể có những

sáng tạo khác nhau song câu chuyện cần thể hiện được các nội

dung chính sau:

a Mở bài:

- Dẫn dắt và giới thiệu đối tượng miêu tả: Cảnh làng quê trong

đêm trăng mùa xuân

- Ấn tượng khái quát về cảnh

b Thân bài: (Dựa vào ý đoạn thơ)

- Tả khái quát: Một vài nét nổi bật của khung cảnh làng quê

trong đêm mùa xuân trước khi trăng lên

+ Đêm xuống nhanh, sương mù buông toả, lặng gió, se lạnh

+ Ngoài đồng vắng vẻ, trong làng nhà nhà lên đèn, mọi vật nhoà

đi trong bóng tối mênh mang

+ Trên bầu trời những đám mây đuổi nhau giữa tầng không

- Tả chi tiết: Miêu tả cụ thể cảnh làng quê trong đêm mùa xuân

theo trình tự thời gian: Khi trăng bắt đầu lên, khi trăng lên cao,

trăng về khuya…qua những hình ảnh nổi bật của cảnh như:

+ Bầu trời, ánh trăng, mây… với những đặc điểm nổi bật về

+ Làng xóm yên tĩnh chìm trong giấc ngủ say

+ Có thể miêu tả một số hình ảnh khác của làng quê như: Ngoài

Trang 35

cánh đồng làng, dòng sông, hồ nước…với những vẻ đẹp riêng

trong đêm trăng mùa xuân

c Kết bài: Tình cảm, suy nghĩ của em về khung cảnh làng quê

trong đêm trăng mùa xuân đẹp, yên tĩnh: Yêu quý, gắn bó để lại

bao cảm xúc khó quên

- Đúng kiểu bài văn miêu tả

thuyết phục

- Điểm 9 - 10: Về cơ bản đáp ứng những yêu cầu trên Bài viết

hay, có thể mắc vài lỗi nhưng không ảnh hưởng, sai lạc nội

dung Nội dung rõ ràng, đầy đủ, có cảm xúc

nhưng còn sơ sài, không mắc các lỗi kiến thức, không diễn đạt

làm sai lạc nội dung hoặc sai kiểu bài

Trang 36

ĐỀ 11

Câu 1: (8,0 điểm)

“Rễ siêng không ngại đất nghèo Tre bao nhiêu rễ bấy nhiêu cần cù Vươn mình trong gió tre đu Cây kham khổ vẫn hát ru lá cành Yêu nhiều nắng nỏ trời xanh Tre xanh không đứng khuất mình bóng râm…”

Trích Tre Việt Nam - Nguyễn Duy Sách Ngữ văn 6, tập hai - Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam, 2016

a) Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong những dòng thơ trên?

b) Trình bày cảm nhận của em về những dòng thơ trên bằng một bài viết ngắn gọn

Câu 2 (12,0 điểm)

Sau cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những ngày tháng phiêu lưu đầy mạo hiểm nhưng cũng hết sức thú vị Tuy vậy, bài học đường đời đầu tiên sau sự việc xảy ra với Dế Choắt vẫn ám ảnh Dế Mèn

Em hãy đóng vai nhân vật Dế Mèn, tưởng tượng và kể lại cuộc nói chuyện của Dế Mèn và Dế Choắt nhân một ngày Dế Mèn đến thăm mộ Dế Choắt

Trang 37

CÂU Hướng dẫn chấm ĐIỂM

1

a) Chỉ ra biện pháp tu từ được sử dụng trong những dòng thơ trên ?

- Nhân hóa: Cây tre vốn là một sự vật vô tri vô giác được nhà thơ miêu

tả như một con người: rễ tre siêng năng, cần cù không ngại khó; thân tre

vươn mình đu trong gió; cây tre hát ru lá cành; tre biết yêu biết ghét

- Ẩn dụ: Tre là biểu tượng đẹp đẽ cho đất nước và con người Việt Nam

2,0 1,0

1,0 b) Trình bày cảm nhận của em về những dòng thơ trên bằng một bài viết

ngắn gọn

- Giới thiệu khái quát về đoạn thơ: giới thiệu xuất xứ của đoạn thơ, giới

thiệu đôi nét về tác giả Nguyễn Duy và bài thơ Tre Việt Nam

- Cảm nhận về khổ thơ:

+ Nằm trong mạch thơ được viết theo thể thơ lục bát, rất gần gũi, giản

dị, đời thường; ngôn ngữ thơ cũng rất mộc mạc, giản dị

+ Đoạn thơ trước hết vẽ lên trước mắt ta một bức tranh tre xanh cao vút

trên nền trời xanh, màu xanh của tre hòa quyện cùng màu xanh của bầu

trời - một cảnh sắc yên bình, êm ả thân thuộc nơi làng quê Việt Nam

+ Khéo léo và tinh tế trong việc sử dụng biện pháp nghệ thuật nhân hóa,

nhà thơ Nguyễn Duy đã dựng lên hình ảnh cây tre tượng trưng cho hình

ảnh con người Việt Nam với những phẩm chất vô cùng cao quý:

→ Phẩm chất siêng năng, chăm chỉ, cần cù

“Rễ siêng không ngại đất nghèo Tre bao nhiêu rễ bấy nhiêu cần cù”

→ Tinh thần lạc quan, yêu đời

“Vươn mình trong gió tre đu Cây kham khổ vẫn hát ru lá cành”

→ Khí phách kiên cường bất khuất, hiên ngang

“Yêu nhiều nắng nỏ trời xanh Tre xanh không đứng khuất mình bóng râm”

+ Cây tre đã trở thành biểu tượng đẹp đẽ về đất nước và con người Việt

Sau cái chết của Dế Choắt, Dế Mèn đã có những ngày tháng phiêu lưu

đầy mạo hiểm nhưng cũng hết sức thú vị Tuy vậy, bài học đường đời

đầu tiên sau sự việc xảy ra với Dế Choắt vẫn ám ảnh Dế Mèn

Em hãy đóng vai nhân vật Dế Mèn, tưởng tượng và kể lại cuộc nói

chuyện của Dế Mèn và Dế Choắt nhân một ngày Dế Mèn đến thăm mộ

Dế Choắt

Mở bài: Giới thiệu hoàn cảnh xảy ra câu chuyện: thời gian, khung cảnh, 2,0

Trang 38

CÂU Hướng dẫn chấm ĐIỂM

các nhân vật tham gia

(Học sinh có thể sáng tạo ra một tình huống để giới thiệu về câu chuyện

được kể)

Thân bài:

Đây là một đề văn mở yêu cầu học sinh vận dụng kiến thức về văn tự sự

để chuyển vai kể một câu chuyện theo tưởng tượng vì thế nên sự sáng

tạo của học sinh trong việc vận dụng kiến thức đã học với việc liên hệ

thực tế vô cùng quan trọng Dế Choắt tuy là một nhân vật chính trong

cuộc nói chuyện tuy nhiên là một nhân vật không còn tồn tại Học sinh

có thể sáng tạo thêm các nhân vật khác cùng tham gia vào câu chuyện

cho sinh động, hấp dẫn…

- Kể lại cuộc nói chuyện giữa Dế Mèn và Dế Choắt kết hợp việc miêu tả

cảnh vật thiên nhiên xung quanh qua đó bộc lộ cảm xúc, tâm trạng, suy

nghĩ của Dế Mèn:

- Dế Mèn nhắc lại chuyện cũ đã gây ra với Dế Choắt: bài học đường đời

đầu tiên đầy ăn năn, hối hận

- Dế Mèn kể cho Dế Choắt nghe những tháng ngày phiêu lưu mạo hiểm

với những chiến tích và những thất bại của mình cùng những người bạn

khác

- Tâm sự về những dự định trong tương lai của Dế Mèn và những lời

hứa hẹn với Dế Choắt

Khuyến khích những bài làm của học sinh giàu tính sáng tạo, có thể kể

một câu chuyện cụ thể, sinh động, ấn tượng, giàu ý nghĩa

Kết bài: Tình cảm, lời nhắn nhủ của Dế Mèn:

- Bài học về sự gắn bó, yêu thương, đùm bọc, giúp đỡ nhau trong cuộc

sống

- Kêu gọi niềm đam mê nhiệt huyết của tuổi trẻ khám phá cuộc sống,

khám phá thế giới xung quanh

2,0 1,0

1,0

Trang 39

ĐỀ 12

Câu 1 (4 điểm) : Đäc kĩ đoạn văn và thực hiện các yêu cầu dưới đây:

“ Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông Nước đầy và nước mới thì cua cá cũng tấp nập xuôi ngược, thế là bao nhiêu

cò, sếu, vạc, cốc, le, sâm cầm, vịt trời, bồ nông, mòng, két ở các bãi sông xơ xác tận đâu cũng bay cả về vùng nước mới để kiếm mồi Suốt ngày, họ cãi cọ om bốn góc đầm, có khi chỉ vì tranh một mồi tép, có những anh Cò gầy vêu vao ngày ngày bì bõm lội bùn tím cả chân mà vẫn hếch mỏ, chẳng được miếng nào Khổ quá, những kẻ yếu đuối, vật lộn cật lực thế mà cũng không sống nổi Tôi đứng trong bóng nắng chiều tỏa xuống ánh nước cửa hang mà suy nghĩ việc đời như thế.”

(Tô Hoài, Dế Mèn phiêu lưu kí)

a Xác định các từ láy trong đoạn văn

b Xác định các thành phần câu trong câu văn sau:

“Mấy hôm nọ, trời mưa lớn, trên những hồ ao quanh bãi trước mặt, nước dâng trắng mênh mông.”

c Đoạn văn sử dụng phép tu từ gì? Tác dụng của phép tu từ đó?

Câu 2: ( 4 điểm ):

a Tìm một khổ thơ trong bài thơ Đêm nay Bác không ngủ thể hiện rõ tình cảm của Bác

đối với quân và dân ta

b Qua khổ thơ đó em có cảm nhận, suy nghĩ gì về Bac Hồ (Trình bày bằng 1 đoạn văn ngắn khoảng nửa trang giấy)

Câu 3: (12 điểm)

Câu chuyện của mùa xuân quê hương về thiên nhiên, về con người mỗi khi Tết đến, xuân về

Trang 40

Câu Yêu cầu Điểm

Câu 1

Câu

2

a Xác định từ láy (xác định đúng mỗi từ cho 0,25 đ)

Các từ láy là: mênh mông, tấp nập, xơ xác, cãi cọ, vêu vao, bì bõm

- Nếu học sinh chỉ xác định đúng được Thành phần chính

(không xác định được CN, VN) và Thành phần phụ thì cho 1/2 số

điểm = 0.75 điểm

c - Xác định phép tu từ: Nhân hóa

- Tác dụng;

+ Làm cho thế giới loài vật trở nên gần gũi, biểu thị được những

tình cảm suy nghĩ của con người, như con người

+ Thái độ, tình cảm của tác giả: Yêu thiên nhiên, cuộc sống

1,5

0,5 1,5

a Học sinh xác định và ghi lại đúng một trong hai khổ thơ sau:

- “Rồi Bác đi dém chăn … Bác nhón chân nhẹ nhàng”

- “Bác thương đoàn dân công…Manh áo phủ làm chăn”

b

1, Hình thức

- Trình bày suy nghĩ thành một đoạn văn

- Diễn đạt lưu loát

2, Nội dung: Bài viết có thể trình bày theo các cách khác nhau

nhưng đại thể nêu được các ý sau:

- Cảm nhận về tình yêu thương của Bác đối với bộ đội, nhân dân

- Cảm nhận về con người Bác Hồ, từ đó kính yêu, có ý thức học tập

theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

1

3

1 Yêu cầu:

tượng theo một tình huống đã cho sẵn để thể hiện sức sống của mùa

xuân Bài làm của học sinh có thể có những sáng tạo khác nhau song

1,0

Định dạng
Số trang	183
Dung lượng	1,66 MB