Về kiến thức Xác định được trên bản đồ vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Sơn La; vị trí và phạm vi lãnh thổ của các đơn vị hành chính cấp huyện thuộc tỉnh.. - Năng lực giao tiếp và hợp t
Trang 1Ngày soạn 26/02/2022 Ngày dạy 01/3/2022 Lớp 6B
ĐỊA LÝ – KINH TẾ - HƯỚNG NGHIỆP Tiết 13, Bài 7: VỊ TRÍ ĐỊA LÝ, PHẠM VI LÃNH THỔ SƠN LA
I MỤC TIÊU
1 Về kiến thức
Xác định được trên bản đồ vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Sơn La; vị trí và phạm vi lãnh thổ của các đơn vị hành chính cấp huyện thuộc tỉnh Nêu được ý nghĩa của vị trí địa lí Sơn La
2 Về năng lực
a Năng lực chung
- Năng lực tự chủ và tự học: Tìm kiếm thông tin, đọc sách giáo khoa, quan sát tranh ảnh để tìm hiểu về vị trí địa lí của địa phương Sơn La
- Năng lực giao tiếp và hợp tác: Thảo luận nhóm để thực hiện phiếu học tập, hợp tác giải quyết vấn đề về vị trí địa lí của địa phương Sơn La
- Năng lực giải quyết vấn đề: Trình bày đề xuất được giải pháp về vị trí địa lí của địa phương Sơn La
b Năng lực đặc thù: Biết sử dụng lược đồ để chỉ các đơn vị hành chính
3 Về phẩm chất
- Yêu nước
- Trách nhiệm
II THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1 Với giáo viên
- Sách giáo khoa, phiếu học tập, slide, máy tính
- Bản đồ hành chính, BĐ tự nhiên Sơn La, Biểu đồ cơ cấu sử dụng đất của Sơn
La, năm 2019, tranh ảnh có liên quan đến bài học
2 Với học sinh
Đọc sách giáo khoa, tìm kiếm thong tin về vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Sơn La III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 Hoạt động 1 HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (06 phút)
a ) Mục tiêu: Dẫn dắt để tạo tâm lí hứng thú, định hướng HS vào nội dung bài học b) Tổ chức thực hiện
GV: yêu cầu học sinh kể tên các tỉnh thuộc vùng Tây Bắc nước ta (lựa chọn các tỉnh trong bảng)
Lào Cai Quảng Ninh Cao Bằng Sơn La
Điện Biên Lai Châu Hoà Bình Hà Giang
HS suy nghĩ, trả lời
Trang 2Lào Cai, Lai Châu, Điện Biên, Sơn La, Hòa Bình
GV: Dẫn dắt ào bài: Với tổng diện tích của vùng Tây Bắc là khoảng 5,645 triệu
ha chiếm 10,5 % so với tổng diện tích cả nước Tây Bắc do địa hình đồi núi là chủ yếu nên số lượng dân cư ở Tây Bắc chỉ khoảng 4,5 triệu người Khí hậu của Tây Bắc là yếu
tố khiến du lịch Tây Bắc được nhiều du khách yêu thích
2 Hoạt động 2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
a ) Mục tiêu
- Xác định được trên bản đồ vị trí địa lí và phạm vi lãnh thổ Sơn La; vị trí và phạm vi
lãnh thổ của các đơn vị hành chính cấp huyện thuộc tỉnh
- Nêu được ý nghĩa của vị trí địa lí Sơn La
b) Tổ chức thực hiện
GV hướng dẫn hs tìm hiểu mục 1
1 Lãnh thổ
GV yêu cầu học sinh nêu sự hiểu biết về lãnh thổ Sơn La
HS: Dựa vào SGK, và sự hiểu biết để trình bày
Tổng diện tích tự nhiên là 14.123,5 km2 lớn nhất vùng Trung du và miền núi phía Bắc, gồm 12 đơn vị hành chính cấp huyện, trong đó có 1 thành phố và 11 huyện
GV: Chiếu Bản đồ hành chính tỉnh Sơn La, yêu cầu một vài hs lên chỉ
HS lên chỉ, dưới lớp quan sát, nhận xét
GV: Yêu cầu học sinh thực hiện hoạt động cặp đôi, trả lời câu hỏi
1) Sơn la có vị trí địa lí như thế nào?
2) Ý nghĩa của vị trí địa lí.
HS: Thảo luận với bạn bên cạnh, thống nhất nội dung câu trả lời
HS: Một vài nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét, bổ sung
GV: Theo dõi, nhận định
Dự kiến sản phẩm
1)Sơn La là một tỉnh miền núi nằm ở phía tây bắc của Việt Nam, có toạ độ địa lí
từ 20039’ đến 22002’ vĩ độ Bắc và từ 103013’ đến 105002’ kinh độ Đông Sơn La tiếp giáp với 6 tỉnh của nước ta và CHDCND Lào
2)Ý nghĩa của vị trí địa lí
Trang 3- Có vị trí địa lí quan trọng về mặt kinh tế - xã hội và an ninh quốc phòng
- Là tuyến đường giao thông huyết mạch của vùng Tây Bắc;
- Có đường biên giới dài với nước Lào, Sơn La dễ dàng giao lưu kinh tế, thu hút đầu tư và đẩy mạnh phát triển
GV: Chiếu kênh hình
Hình 7.2 Đoàn công tác liên ngành nước ta tại cửa khẩu Lóng Sập (huyện Mộc Châu) ngày 25/8/2020
HĐCN: Em biết gì về bức ảnh này?
HS: Đoàn công tác của tỉnh Sơn La đón tiếp và làm việc với Đoàn công tác liên ngành Trung ương đi khảo sát thực tế trong khuôn khổ quy trình nâng cấp cửa khẩu Lóng Sập lên cấp Cửa khẩu quốc tế
Cửa khẩu Lóng Sập được nâng lên cấp Cửa khẩu quốc tế không chỉ tạo ra bước đột phá cho sự phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường hiệu quả hợp tác về quốc phòng,
an ninh cho tỉnh Sơn La và tỉnh Hủa Phăn mà còn tạo ra động lực cho sự phát triển của chuỗi liên kết thương mại, du lịch của toàn vùng phía Bắc của Việt Nam và của Lào, góp phần hoàn thiện bức tranh toàn cảnh sự phát triển của hai nước
GV: Chiếu Bản đồ hành chính Sơn La
GV: Yêu cầu HS quan sát Bản đồ hành chính Sơn La, hãy xác định các điểm cực
và tên nước, tên tỉnh tiếp giáp với Sơn La (Hoàn thành theo bảng.)
Điểm cực Kinh độ, vĩ độ Tiếp giáp Tên tỉnh, nước
Lai Châu
Huaphanh (Lào)
đoạn biên giới ngắn với tỉnh Phongsali (Lào)
GV: Bản đồ tỉnh Sơn La ở trên nền tảng Open Street Map cho hs quan sát
Trang 4Nguồn: https://bandovietnam.com.vn/ban-do-tinh-son-la
GV: Yêu cầu một vài học sinh lên chỉ các đơn vị hành chính
HĐCĐ:
C1) Kể tên các huyện có chung đường biên giới với Lào.
C2) Vị trí và ranh giới của huyện/thị xã/thành phố nơi em đang sống
Dự kiến sản phẩm
C1) Có 3 cửa khẩu với Lào là cửa khẩu quốc tế Chiềng Khương (Sông Mã), Cửa khẩu Lóng Sập (Mộc Châu) và Nà Cài (Yên Châu)
C2)
Huyện Phù Yên nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Sơn La, nằm trên trục quốc lộ 37
và 43, cách thành phố Sơn La khoảng 130 km về phía đông và cách Hà Nội khoảng
170 km về phía tây
- Huyện có địa giới hành chính:
+ Phía đông giáp huyện Tân Sơn, tỉnh Phú Thọ
+ Phía đông nam giáp huyện Đà Bắc, tỉnh Hòa Bình
+ Phía tây giáp huyện Bắc Yên
+ Phía nam giáp các huyện Mộc Châu và Vân Hồ
+ Phía bắc giáp huyện Văn Chấn, tây bắc giáp huyện Trạm Tấu (đều thuộc tỉnh Yên Bái)
+ Trung tâm huyện Phù Yên là cánh đồng Mường Tấc (cánh đồng rộng thứ ba của vùng Tây Bắc)
+ Huyện có diện tích 1.227 km² và dân số là 115.700 người (số liệu thống kê năm 2019)
Trang 5Huyện Phù Yên có 27 đơn vị hành chính, bao gồm 26 xã và 01 thị trấn: Bắc Phong, Đá Đỏ, Gia Phù, Huy Bắc, Huy Tường, Huy Tân, Huy Thượng, Huy Hạ, Kim Bon, Mường Bang, Mường Cơi, Mường Do, Mường Lang, Mường Thải, Nam Phong, Quang Huy, Sập Sa, Suối Bau, Suối Tọ, Tân Phong, Tường Phong, Tường Hạ, Tường Thượng, Tường Phù, Tường Tiến, Tân Lang Thị trấn Phù Yên
GV Yêu cầu hs thực hiện HĐCĐ, trả lời cau hỏi
C1) Vị trí địa lí của Sơn La tạo thuận lợi gì cho phát triển kinh tế - xã hội?
C2) Tại sao vị trí của Sơn La lại quan trọng về mặt an ninh quốc phòng?
C1) Tỉnh có nhiều điều kiện đặc thù để khơi dậy tiềm năng phát triển như: trồng cây ăn quả trên đất dốc tại huyện Mai Sơn, Yên Châu, phát triển cây công nghiệp (cao
su, cà phê,…), chăn nuôi thủy sản tại lòng hồ tại Mường La, Quỳnh Nhai, phát triển chăn nuôi bò sữa, bò thịt tại huyện Mộc Châu…; bên cạnh đó với địa hình dốc và thoải như vậy rất có nhiều tiềm năng phát triển thủy điện, trong những năm vừa qua Nhà nước đã cho xây dựng các thủy điện với công suất vừa và nhỏ, đóng góp tích cực vào tổng sản lượng lượng điện cả nước
C2) Sơn La là tỉnh vùng cao, biên giới, diện tích tự nhiên 14.125 km2, 73% là đồi núi, dân số hơn một triệu người, có 250 km đường biên giới (5 huyện, 17 xã, 64 bản biên giới) với hai tỉnh Hủa Phăn và Luông Pha Băng của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào Sơn La có vị trí quan trọng về nhiều mặt, nhất là về quốc phòng-an ninh (QP-AN) đối với khu vực Tây Bắc, Quân khu 2 và cả nước Tỉnh có 12 dân tộc anh em, trong đó có 7 dân tộc có quan hệ đặc biệt lâu đời giữa hai bên biên giới; do đó, các vấn đề về QP-AN, kinh tế-xã hội (KT-XH), đối ngoại ở các tỉnh Bắc Lào đều ảnh hưởng đến khu vực biên giới của Sơn La
Hoạt động 3 LUYỆN TẬP, VẬN DỤNG
a ) Mục tiêu
Sắp xếp được diện tích của các đơn vị hành chính cấp huyện ở Sơn La theo thứ
tự tăng dần
b) Tổ chức thực hiện
GV chiếu bảng diện tích các đơn vị hành chính cấp huyện của Sơn La, năm 2019
C1) Sắp xếp các đơn vị hành chính cấp huyện ở Sơn La theo thứ tự tăng dần
1 Thành phố Sơn La 323,5 7 Huyện Thuận Châu 1.533,4
2 Huyện Quỳnh Nhai 1.056 8 Huyện Phù Yên 1.234,2
3 Huyện Mường La 1.425,4 9 Huyện Bắc Yên 1.098,6
Trang 64 Huyện Mai Sơn 1.426,7 10 Huyện Sông Mã 1.639,9
5 Huyện Yên Châu 857,8 11 Huyện Mộc Châu 1.071,7
6 Huyện Sốp Cộp 1.473,4 12 Huyện Vân Hồ 982,9
dụng
C2) Dựa vào Hình 7.1, xác định hành trình bao gồm tuyến đường, các huyện/ thành phố đi qua
HS: Tiếp nhận nhiệm vụ học tập, về nhà thực hiện
* Hướng dẫn học bài ở nhà (02 phút)
- Học nội dung bài học trong vở ghi
- Thực hiện bài tập vào vở
- Chuẩn bị:Điều kiện tự nhiên va tài nguyên ở Sơn La: Sưu tầm được tư liệu về một vấn đề tự nhiên của Sơn La
Rút kinh nghiệm:
………
Ngày soạn: 26/02/2022 Ngày giảng: 01/3/2022– Lớp 6A
Tiết 15, Bài 8: ĐIỀU KIỆN TỰ NHIÊN VÀ TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN CỦA
SƠN LA (Tiết 2)
5 Tài nguyên khoáng sản và tài nguyên sinh vật
GV yêu cầu hs nghiên cứu thông tin trong sgk, thảo luận nhóm (6 nhóm), trả lời câu hỏi
Nhóm 1,2: C1) Kể tên các mỏ khoáng sản ở Sơn La
Nhóm 3,4: C2) Lấy ví dụ để chứng minh tài nguyên sinh vật của Sơn La
đa dạng.
Nhóm 5,6: C3) Lựa chọn thông tin đúng về thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên đối với kinh tế - xã hội Sơn La.
HS: Các nhóm tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ học tập
- Trao đổi thảo luận, thống nhất nội dung, cử thư ký ghi câu trả lời
- Các nhóm trình bày, nhận xét bổ sung
GV nhận định
Dự kiến sản phẩm
C1)
* Các mỏ khoáng sản ở Sơn La
Sơn La có nguồn tài nguyên khoáng sản tương đối phong phú
Trang 7- Mỏ than Nà Sành (Thuận Châu), Suối Bàng (Vân Hồ),
- Khoáng sản kim loại có đồng gồm các mỏ lớn như: Suối On, Đá Đỏ (Phù Yên), Bản Phúc (Yên Châu),
- Ngoài ra, còn có vàng, sắt, chì, kẽm, Khoáng sản phi kim loại thì có đá vôi, đất sét, cao lanh, Tỉnh có nhiều điểm nước nóng - nước khoáng, phân bố hầu khắp các huyện, thành phố: nước nóng bản Mòng (thành phố Sơn La), Nậm San (Mường La), Quyền Seng (Quỳnh Nhai),
C2) Tài nguyên sinh vật của Sơn La đa dạng
- Thực vật rừng gồm 69 họ với hơn 300 loài Trong đó, những loài thực vật quý hiếm
có nguy cơ bị tuyệt chủng như: pơmu, thông tre, nghiến, chò chỉ, thông ba lá, dổi,…
- Động vật: toàn tỉnh có 142 họ với 774 loài
- Nhiều loài được ghi trong Sách đỏ Việt Nam: vượn đen tuyền, voọc đen mặt trắng, nai, báo lửa, gấu chó, chim phượng hoàng đất, chim trĩ sao, gà lôi trắng, tê tê, ) voi,
bò tót, vượn đen, hổ, báo, gấu,…
GV: Chiếu Bản đồ tự nhiên Sơn La, yêu cầu học sinh xác định trên bản đồ tự nhiên Sơn La các dạng địa hình, loại đất, sông ngòi, khoáng sản của Sơn La
C3)
* Thuận lợi
a Địa hình chủ yếu là đồi núi và cao nguyên, đất đai tương đối màu mỡ, thích hợp với các loại cây công nghiệp, cây lâu năm, chăn nuôi gia súc
b Khí hậu đa dạng, cho phép phát triển nền nông nghiệp với nhiều loại cây, con
e Tiềm năng thuỷ điện lớn
g.Khoáng sản phong phú, thuận lợi để phát triển công nghiệp khai khoáng, một số ngành sản xuất vật liệu xây dựng
* Khó khăn
c Địa hình dốc, đất dễ bị xói mòn
Trang 8j Địa hình cacxtơ, cao nguyên rộng lớn, nhiều cánh rừng già đã tạo nhiều cảnh quan đẹp, phát triển du lịch
k Thiếu nước vào mùa khô, sương muối, mưa đá, lũ quét
HĐCN: ? Viết đoạn văn ngắn giới thiệu về cánh đồng mường tấc quê em.
Câu truyền miệng “Nhất Thanh, nhì Lò, tam Than, tứ Tấc” đã ăn sâu trong tiềm thức của mỗi người dân với ngụ ý nói về 4 cánh đồng trồng lúa lớn sản xuất ra những loại gạo ngon nổi tiếng của các tỉnh miền núi Tây Bắc So với cánh đồng Mường Lò (Yên Bái), cánh đồng Mường Than (Lai Châu), cánh đồng Mường Thanh (Điện Biên) thì cánh đồng Mường Tấc (Phù Yên) nổi bật với các loại gạo nếp dẻo, thơm ngon Tới Phù Yên vào những ngày đầu tháng 6, ta sẽ bắt gặp bà con nơi đây đang tất bật ra đồng thu hoạch lúa vụ xuân Thời điểm này đang là giai đoạn cao điểm thu hoạch lúa, thời tiết nắng nóng, nên bà con tập trung thu hoạch lúa vào sáng sớm hoặc chiều muộn Từ trên cao nhìn xuống, cánh đồng Mường Tấc vào vụ lúa chín như một tấm lụa vàng tuyệt đẹp Vừa ngắm cảnh đẹp của lúa chín vừa cảm nhận nét đẹp của người lao động nơi đây Nông dân hối hả, nhộn nhịp gọi nhau thu hoạch lúa, tiếng nói, tiếng cười vang cả một vùng quê …
GV: Chiếu một số hình ảnh
Hoạt động 3 Luyện tập, vận dụng
a, Mục tiêu: Chỉ ra được các tác động tích cực và tiêu cực của các hoạt động
sản xuất và cuộc sống của người dân địa phương; và chỉ ra những thuận lợi và khó
Trang 9khăn của điều kiện tự nhiên đối với đời sống và hoạt động sản xuất của người dân;liệt
kê các hoạt động bảo vệ môi trường và vận động người khác tham gia
b, Tổ chức thực hiện
1) Liệt kê các hoạt động trong sản xuất và cuộc sống của người dân địa phương đã tác động tích cực hoặc tiêu cực đến tự nhiên.
2)
- Trồng cây ăn quả trên đồi - Xả rác bừa bãi làm ô nhiễm nguồn nước.
2)Quan sát các hình ảnh dưới đây và chỉ ra những thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên đối với đời sống và hoạt động sản xuất của người dân.
HS: tiếp nhận và thực hiện nhiệm vụ học tập ở nhà
* Hướng dẫn học sinh học bài (02 phút)
- Học thuộc nội dung trong vở ghi
- Hoàn thành nội dung bài tập
- Chuẩn bị: Tự kiểm tra đánh giá; ôn tập kiểm tra cuối kì
……….
Trang 101