Tuyển tập Đạm Phương Nữ Sự-3

Tuyển tập Đạm Phương Nữ Sự-3

MUƠC LUƠC

PHÍÌN THÛÂ BA TRÑ DUƠC 2

CHÛÚNG I HOƠC VÍỊN CUÊA TREÊ EM CÍÌN PHAÊI THÛƠC HAĐNH CAÂCH THÏỊ NAĐO? 3

CHÛÚNG II BA PHÛÚNG PHAÂP GIAÂO DUƠC VAĐ HOƠC VÍỊN 9

PHÍÌN THÛÂ TÛ THÏÍ DUƠC 22

CHÛÚNG I MÖƠT TÍM HÖÌN TRAÂNG KIÏƠN TRONG MÖƠT THÍN THÏÍ TRAÂNG KIÏƠN 23 CHÛÚNG II CHÚI ĂUĐA VAĐ THÏÍ THAO 28

CHÛÚNG III NHÛÔNG CUÖƠC CHÚI TRONG NHAĐ 32

KÏỊT LUÍƠN “CON NHÚĐ ẶÂC MEƠ” 38

Phêìn thûá ba

TRÑ DUÅC

CHÛÚNG I

HOƠC VÍỊN CUÊA TREÊ EM CÍÌN PHAÊI THÛƠC HAĐNH

CAÂCH THÏỊ NAĐO?

CÍÌN PHAÊI NUÖI DÛÚÔNG SÛÂC HOƠC CHO TREÊ

Treê cađng lúân lïn, trònh ăöơ thöng minh cuêa treê cuông lúân thïm, lûúng tím vađ nghõ lûơc cuêa treê phaât triïín thò lyâ trñ cuông phaêi phaât triïín theo Hoơc víịn cuêa treê coâ thïí thûơc hađnh tûđ böịn, nùm tuöíi sùưp

ăi, nhûng cíìn phaêi coâ phûúng phaâp cho khön kheâo vađ khoa hoơc thò sûơ hoơc víịn íịy múâi coâ tíịn ñch Traâi laơi, thûơc hađnh nhûông phûúng phaâp sai líìm coâ thïí lađm hû hoêng caê trñ naôo tinh thíìn con treê, khöng thöng minh thïm mađ laơi hoâa ngu ăíìn, chíơm luơt míịt hïịt caê tûúng lai

Möơt ngûúđi meơ coâ hoơc víịn vađ coâ thò giúđ thò ngoađi viïơc chùm nuöi vađ böìi böí ặâc duơc, nïn múê mang trñ duơc cho treê nûôa, giaâo duơc cuêa meơ nhû thïị múâi ặúơc hoađn toađn

Nhûng nïịu vò sûơ trúê ngaơi gò mađ phaêi giao sûơ hoơc víịn cuêa con cho möơt trûúđng míîu giaâo, meơ cuông biïịt qua caâch thûâc vïì trñ duơc, ăïí hađng ngađy kiïím soaât sûơ hoơc víịn cuêa con úê trûúđng coâ tiïịn böơ khöng, vađ cöng viïơc giaâo duơc cuêa thíìy giaâo coâ ặúơc nhû yâ khöng

Caâi tuöíi tûđ böịn ăïịn baêy, khöng phaêi lađ tuöíi ăi trûúđng ăïí chíịt chûâa nhûông kiïịn thûâc cao xa vađ khoa hoơc chñnh thûâc Thúđi gian nađy lađ chó ăùơt trñ naôo cuêa treê ăuê nùng lûơc ăïí tiïịp nhíơn möơt hoơc víịn sau nađy

Trong thúđi gian böịn tuöíi ăïịn baêy tuöíi khöng nïn eâp treê phaêi raâng sûâc vïì trñ naôo quaâ Tuy sûơ raâng sûâc íịy coâ thïí thíịy nhûông kïịt quaê trûúâc mùưt, nhûng noâ seô aênh hûúêng ríịt tai haơi vïì tûúng lai

Möơt ặâa treê múâi mûúđi hai tuöíi, cha meơ lađm thúơ buöơc noâ khuín vaâc gaơch ăaâ, noâ lađm ặúơc caê Ngûúđi ta khen treê coâ sûâc lađm nhû ngûúđi lúân Nhûng khöng míịy höm treê ăaô quùìn vai suơn xûúng söịng trúê nïnngûúđi tađn tíơt Ăöịi vúâi sûơ hoơc cuêa möơt treê nùm tuöíi cuông víơy Nïịu cha meơ buöơc treê theo nhûông chûúng trònh hoơc cuêa lúâp sú ăùỉng treê coâ thïí theo kõp trong möơt thúđi gian, nhûng khöng bao líu nghõ lûơc vađ trñ thûâc cuêa treê bõ cùng thùỉng quaâ, treê phaêi kiïơt lûơc Tinh thíìn cuêa treê bõ cuđn laơi; sûâc hoơc cuêa treê tûđ ăoâ khöng thïí nađo tiïịn ặúơc nûôa Thïị lađ tinh thíìn cuêa treê cuông bõ tađn tíơt víơy

Möơt bađ meơ ăem con ăïịn trûúđng xin vađo hoơc, khoe vúâi öng ăöịc:

“Thûa ngađi con töi múâi nùm tuöíi mađ ăaôbiïịt ăoơc chûô thöng lùưm, vađ ăaô biïịt lađm tñnh” Öng ăöịc vöơi vađng traê lúđi: “Thûa bađ, töi xin löîi vađ, thûơc lađ möơt sûơ ríịt ăaâng tiïịc” Nhađ giaâo duơc ăíìy kinh nghiïơm íịy ăaô hiïíu thíịu nghôa" nhûông traâi chñn non bao giúđ cuông lađ traâi chua chaât" víơy

NHÛÔNG NGUÝN NHÍN LÍÌM LÖÎI CUÊA TREÊ

Nhûông nguýn nhín líìm löîi cuêa treê trong sûơ phaân ăoaân vađ lyâ luíơn ríịt nhiïìu Chùỉng qua nhûông súê nùng cuêa treê chûa luýơn tíơp, sûơ chuâ yâ cođn thiïịu, sûơ quan saât vađ suy nghô cođn ñt, chûa kinh nghiïơm, vö söị nhûông viïơc chûa tûđng thíịy, tûđng biïịt Vò bao nhiïu leô ăoâ lađ khöng líịy lađm laơ khi thíịy treê hiïíu sai, tñnh nhíìm

Vò thïị, trong khoaêng böịn tuöíi ăïịn baêy tuöíi, sûơ múê mang trñ thûâc cuêa treê phaêi thûơc hađnh khön kheâo, khöng nïn cíìu treê hoơc vađ lađm nhûông viïơc khöng ăuê sûâc, chûa ăïịn trònh ăöơ, khöng nïn buöơc treê phaêi xuíịt tíịt caê lûơc, díìu treê thíơt coâ nhûông nùng lûơc íịy Trong

luâc nađy tinh thíìn cuêa treê nhû möơt caâi míìm vûđa thoaât haơt giöịng, nïịu gùơp tay vuơng vïì khöng biïịt vun xúâi, míìm cíy seô heâo díìn khöng kõp nííy laâ ăím hoa

MÖƠT TREÊ SAÂU TUÖÍI CÍÌN BIÏỊT NHÛÔNG GÒ?

Tiïìm dûúông sûâc treê nhû thïị, coâ thiïơt haơi gò cho sûơ hoơc víịn cuêa treê khöng? Khöng, khöng thiïơt haơi gò caê Traâi laơi lúơi nhiïìu lađ khaâc Díìu qua ăïịn nùm thûâ saâu treê víîn chûa biïịt ăoơc, biïịt viïịt, tûúng lai cuêa treê cuông khöng bõ hû hoêng gò caê Sûơ quan hïơ vïì hoơc víịn cuêa treê khöng phaêi úê nùm nađo treê bùưt ăíìu hoơc, mađ chñnh lađ úê trònh ăöơ hoơc víịn cuêa treê ăïịn bíơc nađo sau khi thöi hoơc

Cöịt nhíịt lađ ăïịn saâu tuöíi treê coâ möơt thín thïí khoêe maơnh chùưc chùưn vađ möơt tinh thíìn saâng suöịt, tûúi töịt, thò díìu luâc íịy treê chûa biïịt A - B gò, nhûng sau treê seô hoơc möơt caâch thöng minh vađ tíịn ñch

vö cuđng Cha meơ nïn nhúâ rùìng: chúâ ham cho con hoơc súâm mađ nïn dûơ bõ lađm sao cho con coâ sûâc hoơc ặúơc líu dađi vađ cao hún Möơt nhađ giaâo duơc laôo thađnh kia ăaô noâi möơt cíu ríịt yâ võ sau nađy: “Töi khöng muöịn hoơc trođ (thanh niïn) coâ möơt ăíìu oâc chíịt ăíìy kiïịn thûâc, töi chó tröng hoơ coâ möơt ăíìu oâc ăíìy ăuê nùng lûơc” Möơt ăíìu oâc mađ caâc súê nùng vïì trñ thûâc coâ thïí phaât triïín möơt caâch maơnh meô giûôa möơt bíìu khöng khñ ýn vui vađ triïín voơng saâng suêa

Chûúng trònh hoơc víịn ríịt töịt cho treê trong giai ăoaơn tûđ 4 ăïịn

5 tuöíi, díìu úê gia ằnh hay trûúđng hoơc cuông thïị, khöng cíìn phaêi bađi vúê phiïìn phûâc, mađ chó cíìn nhûông tíơp saâch veô cho ăeơp ăïí cho treê nhíơn thíịy nhûông sûơ víơt xung quanh mònh Daơy cho treê tíơp luýơn vađ sûê duơng caâc giaâc quan, tíơp haât, tíơp noâi, tíơp nhòn, tíơp ăi, tíơp cíìm, tíơp nghe, tíơp phín biïơt ngûúđi vađ víơt trong hoađn caênh cuêa treê

Sûơ hoơc íịy meơ chó cíìn hûúâng díîn röìi tûơ treê coâ thïí hoơc líịy möơt mònh ríịt coâ hiïơu quaê Möơt nhađ giaâo duơc vađ tím lyâ ăaô noâi: “Caâi tuöíi

mađ treê hoơc ặúơc nhiïìu vađ mau hiïíu hún caê lađ tuöíi treê khöng coâ thíìy” Lúđi noâi thiïơt chñ lñ quaâ!

BAÊN SAÂT HAƠCH ĂÏÍ BIÏỊT TRÒNH ĂÖƠ TRÑ THÛÂC CUÊA TREÊ

Muöịn thûơc hađnh hoơc víịn cho treê, cíìn phaêi hiïíu trònh ăöơ trñ thûâc cuêa treê ăïịn bíơc nađo? Caâc nhađ sinh lyâ vađ tím lyâ hoơc ngađy nay ăaô ăùơt ra möơt baên saât haơch ăïí xeât trònh ăöơ trñ thûâc cuêa treê ăïịn ặúơc trònh ăöơ trñ thûâc cuêa treê múâi coâ thïí tòm ặúơc nhûông hoơc víịn vûđa phaêi mađ daơy cho treê Dûúâi ăíy lađ möơt baên saât haơch cuêa nhađ tím lyâ hoơc ăaô ăùơt ra ăïí saât haơch nhûông treê tûđ ba thaâng ăïịn baêy tuöíi:

3 thaâng: Möơt caâi nhòn coâ chuâ yâ

6 thaâng: Ăïí yâ ăïịn caâc thûâ tiïịng Sau khi thíịy víơt gò hoùơc súđ víơt gò, biïịt ngaê tay ra nùưm

moân cíìn thiïịt tûơ nhiïn (thñ duơ chó cúm ùn, nûúâc uöịng)

ăïịm vađ chó nhûông ngûúđi vađ víơt trong möơt bûâc veô; noâi ặúơc tïn mònh, lùưp ặúơc saâu tiïịng

caâi dao, möơt ăöìng xu; lùưp ặúơc ba söị; so saânh hai ặúđng vađ nhíơn ặúơc ặúđng nađo dađi ặúđng nađo ngùưn

nađo nheơ; cheâp möơt hònh vuöng, lùưp laơi möơt cíu coâ mûúđi tiïịng, ăïịm ặúơc böịn xu thûúđng; sùưp ặúơc möơt trođ chúi göìm hai miïịng

6 tuöíi: Nhíơn biïịt tay mùơt tay traâi; lùưp laơi möơt cíu coâ 16 tiïịng;

so saânh vađ chó ặúơc caâi xíịu vađ caâi ăeơp Giaêi nghôa sûơ ñch lúơi caâc ăöì

duđng úê trong nhađ; lađm ặúơc ba viïơc sai baêo; noâi ặúơc tuöíi cuêa mònh; chó vađ phín biïơt ặúơc buöíi mai vađ buöíi chiïìu

ngoân tay; cheâp laơi ặúơc möơt cíu viïịt; cheâp laơi möơt hònh thoi, lùơp laơi nùm chûô söị: giaêi ặúơc möơt hònh veô, ăïịm ặúơc mûúđi ba ăöìng xu thûúđng; chó ặúơc böịn ăöìng tiïìn tïơ khaâc nhau

KHÑ CHÍỊT CUÊA TREÊ CON

Vúâi baên saât haơch, chuâng ta biïịt ặúơc trònh ăöơ trñ thûâc treê em, nhûng thïị cuông chûa ăuê, ta cođn phaêi biïịt khñ chíịt cuêa treê ra lađm sao nûôa thò ta múâi coâ thïí ặa ặúđng cho sûơ hoơc víịn cuêa con möơt caâch coâ hiïơu quaê Ta laơi biïịt cú thïí cuêa treê ríịt aênh hûúêng ăïịn tinh thíìn vađ khöng möơt cú thïí nađo giöịng möơt cú thïí nađo Nïn khöng lađm gò mađ coâ treê giöịng nhau hùỉn

Ngađy xûa caâc nhađ giaâo duơc hay chia treê con ra lađm böịn haơng, líịy khñ chíịt lađm cùn cûâ: 1 - haơng khñ chíịt hay kñch thñch vađ naôo cín (caêm ăöơng mau); 2 - haơng khñ chíịt sung tuâc vïì huýịt maơch (giíơn mau); 3- haơng khñ chíịt sung tuâc vađ gan míơt (cau coâ); 4- haơng khñ chíịt sung tuâc vïì haơch huýịt (buöìn ríìu)

Caâc nhađ giaâo duơc ngađy nay laơi chia ra lađm böịn haơng líịy cú thïí lađm cùn cûâ: 1- haơng vïì thíìn kinh, 2- haơng vïì hö híịp; 3- haơng vïì tiïu hoâa, 4- haơng vïì cín duơc

Haơng thíìn kinh daâng ngûúđi maênh khaênh, traân röơng vađ muôi núê röơng, mùưt saâng hún caê, tuy víơy mađy mùơt víîn thuđy mõ dïî coi

Haơng hö híịp, khöí mùơt röơng úê giûôa hai khoaêng lûúông quýìn, muôi núê röơng, löìng ngûơc núâi röơng vađ thuön dađi

Haơng tiïu hoâa, khöí mùơt röơng úê dûúâi mađ trïn ăíìu toâp laơi nhû quaê ăađo, miïơng röơng, hađm to, vađ khoaêng buơng lúân hún löìng ngûơc

Haơng cín duơc, coâ möơt ăíìu trung bònh, hònh cín ăöịi cöí cûâng vûông, bùưp thõt trong cú thïí nííy núê ăïìu

Trong böịn haơng íịy thò haơng thíìn kinh vađ cín duơc coâ nhiïìu tûúng lai vïì hoơc víịn hún caê, haơng thíìn kinh vïì phûúng diïơn trñ thûâc, haơng cín duơc vïì phûúng diïơn sûâc khoêe Cođn hai daơng hö híịp vađ tiïu hoâa vò caâc cú quan hö híịp vađ tiïu hoâa phaât triïín quaâ thađnh líịn aât sûơ phaât triïín cuêa caâc cú quan khaâc, vò thïị sûơ tiïịn böơ cuêa treê

bõ chíơm ăi nhiïìu Tuy víơy giaâo duơc chuýn cíìn cuêa cha meơ biïịt caâch sûêa ăöíi sûơ bíịt bònh quín íịy Ăöịi vúâi haơng hö híịp, cíìn phaêi daơy cho treê tíơp thïí duơc thïí thao vađ ăöịi vúâi haơng tiïu hoâa, cíìn phaêi tröng nom caâch thûâc ùn uöịng, cho coâ phûúng phaâp, cuông coâ thïí lađm cho caâc cú quan trong ngûúđi treê phaât triïín möơt caâch quín bònh Tuy tñnh chíịt hö híịp vađ tiïu hoâa cuông víîn cođn, nhûng toađn cú thïí cuông chõu aênh hûúêng ñt nhiïìu cuêa sûơ tíơp luýơn chuýn cíìn cuêa cha meơ

Haơng cín duơc, nhúđ coâ sûâc khoêe nïn sau nađy seô ăuê sûâc chõu ặơng caâc sûơ mïơt nhoơc vïì hoơc hađnh Cha meơ nïn chõu khoâ chúđ ăúơi, möơt thúđi gian treê seô phaât triïín vïì tinh thíìn möơt caâch maơnh meô nhû thïí chíịt cuêa treê víơy Cha meơ chó cíìn chùm soâc lađm sao cho sûơ phaât triïín caâc bùưp thõt khöng líịn aât caê sûơ phaât triïín vïì lyâ trñ Trong míịy nùm ăíìu, nhiïìu khi lïn ăïịn 10, 12 tuöíi, treê coâ veê nhû lûúđi biïịng, cha meơ khöng nïn líịy thïị mađ lo Sau nađy treê cođn ăuê sûâc tiïịn nûôa Cha meơ chó cíìn sùưp ăùơt trûúâc möơt con ặúđng töịt cho con

ăi, nghôa lađ nuöi daơy cho coâ quy cuê vađ chuýn cíìn

Haơng thíìn kinh, coâ nhiïìu nùng lûơc vïì trñ thûâc, sau nađy coâ nhiïìu hy voơng hoơc lïn nhûông trònh ăöơ cao Nhûng trong thúđi thú íịu cha meơ laơi cíìn nuöi dûúông sûâc hoơc cho treê Khöng nïn thíịy con thöng minh mađ buöơc con phaêi hoơc súâm, vađ raâng sûâc con Nhiïìu khi treê coâ thïí lađm ặúơc, hoơc ặúơc nhiïìu caâi khoâ, nhûng möơt thúđi gian sûâc treê seô chíơm ăi vađ kïịtquaê khöng tiïịn ặúơc nûôa Ăoâ lađ löîi cha meơ, cíìn tíơp luýơn thïí thao cho treê Treê coâ möơt sûâc maơnh khoêe thò sau nađy múâi chõu ặơng nöíi nhûông sûơ khoâ nhoơc vïì tinh thíìn mađ treê ríịt coâ nhiïìu nùng lûơc

CHÛÚNG II

BA PHÛÚNG PHAÂP GIAÂO DUƠC VAĐ HOƠC VÍỊN

YÂ NGHÔA CUÊA BA PHÛÚNG PHAÂP

YÂ nghôa chung cuêa ba phûúng phaâp giaâo duơc tûđ ba ăïịn saâu, baêy tuöíi lađ chúâ nïn xem treê nhû möơt hoơc sinh chñnh thûâc Trong thúđi kyđ íịy khöng cíìn ra nhûông bađi vúê nhiïìu cho treê, khöng bùưt treê ngöìi ýn möơt chöî Traâi laơi nïn giuâp cho tñnh ûa hoaơt ăöơng cuêa treê, bùìng nhûông caâch chúi ăuđa mađ tíơp luýơn caâc súê nùng vađ giaâc quan cuêa treê ÍỊy lađ thúđi kyđ chúi mađ hoơc Sùưp ăùơt nhûông caâch chúi thïị nađo mađ hûôu ñch cho sûơ phaât triïín cú thïí líîn tinh thíìn cuêa treê, coâ lađ tíịt caê chûúng trònh giaâo duơc hoơc víịn cuêa treê trong míịy nùm ăíìu

VÛÚĐN TREÊ CUÊA FROEBEL

Froebel lađ möơt nhađ baâc hoơc nûúâc Ăûâc, sinh nùm 1780 Suöịt ăúđi öng phuơng sûơ cho möơt tön chó ríịt cao quyâ lađ: Tòm kiïịm möơt phûúng phaâp giaâo duơc míîugiaâo cho thíơt coâ hiïơu quaê Ăïịn nùm mûúđi ba tuöíi, trong khi ặâng nhòn treê con chúi quaê cíìu, öng ăaô phaât minh ra ặúơc möơt phûúng phaâp daơy treê ríịt quyâ hoâa Phûúng phaâp cuêa öng ặúơc thïị giúâi cöng nhíơn lađ ríịt lúơi ñch cho sûơ giaâo duơc

Maôi ăïịn ngađy nay trïn möơt trùm nùm röìi mađ khùưp caâc trûúđng hoơcÍu Myô ngûúđi ta ăïìu thûơc hađnh phûúng phaâp cuêa öng, hoùơc trong caâc lúâp míîu giaâo, trong caâc nhađ treê, trong caâc vûúđn treê Ngûúđi ta cuông coâ thïí ăem duđng ăïí díơy treê trong gia ằnh, nïịu cha meơ khöng muöịn ặa treê ăïịn möơt cú quan giaâo duơc nađo

Phûúng phaâp cuêa öng coâ böịn ăùơc ăiïím sau nađy:

1- Sûơ hoaơt ăöơng lađm cho treê phaât triïín möơt caâch ríịt lúơi ñch íịy lađ: trođ chúi

2- Núi thuíơn tiïơn cho sûơ hoaơt ăöơng íịy lađ: vûúđn treê

3- Nhûông “moân quađ” ăíìu tiïn cho treê chúi lađ: nhûông khöịi hònh trođn, hònh quaê cíìu, khöịi hònh öịng trođn, khöịi hònh vuöng

4- Vúâi nhûông quađ cho treê, seô daơy cho treê nhûông caâch chúi cho coâ thûâ tûơ liïn tiïịp nhau möơt caâch coâ yâ nghôa

Chuâng ta haôy giaêi thñch böịn ăùơc ăiïím íịy: Trođ chúi treê con chúi lađ möơt caâch ríịt tûơ nhiïn, nhû nûúâc chaêy, gioâ thöíi Nïịu treê khöng chúi seô thíịy tuđ tuâng, giam cíìm caê thín thïí vađ tím höìn cuêa treê Khöng chúi treê khöng lađm sao mađ giao tiïịp vúâi hoađn caênh xung quanh mònh Traâi laơi chúi ăuđa caâi baên thïí cuêa treê böơc löơ ra möơt caâch roô rađng, nhúđ ăoâ mađ ta böìi böí nhûông chöî khuýịt ăiïím vađ gíy dûơng nhûông caâi ăaô coâ röìi Chiïìu theo tñnh ham chúi cuêa treê mađ múê mang trñ thûâc vađ ăaơo ặâc cho treê, ăoâ lađ böịn phûúng phaâp giaâo duơc cuêa Froebel

Vûúđn treê: Hoađn caênh ríịt thuíơn tiïơn cho treê vûđa chúi vûđa hoơc lađ: vûúđn treê

Froebel khi tòm ra ặúơc chûô “Vûúđn treê” líịy lađm thñch chñ, vò chûô vûúđn coâ yâ nghôa vûđa lađ vun tröìng böìi dûúông cíy cöịi tûđ khi cođn gieo möơng ăïịn ăöơ ăím hoa kïịt traâi Möơt nhađ giaâo duơc trong möơt vûúđn treê cuông nhû möơt nhađ lađm vûúđn, chó khaâc möơt ăiïìu: nhađ lađm vûúđn vun tröìng cíy, cođn nhađ giaâo duơc ăađo luýơn ngûúđi Caâc nûô giaâo viïn trong caâi cú quan giaâo duơc íịy cuông thûúđng goơi lađ “viïn nûô” (jardinòeres) Treê con ngoađi nhûông giúđ chúi caâc ăöì chúi do cö giaâo daơy cho, cođn tíơp lađ vûúđn, tröìng cíy, gieo míìm lađm ăíịt Ngoađi nhûông thò giúđ íịy ra treê laơi tíơp haât

Nhûông ăöì chúi cho treê: Nhûông “ăöì chúi” lađ nhûông víơt ta cho treê duđng chúi vađ ăïí tíơp luýơn thín thïí vađ trñ naôo Ăöì chúi thûâ nhíịt lađ möơt quaê cíìu mïìm bùìng len muđi, coâ thïí duđng chúi ặúơc nhiïìu caâch vûđa chúi vûđa haât cho nhõp nhađng Tiïn sinh coâ soaơn nhûông bađi haât ăïí vûđa haât vûđa tung cíìu ríịt vui vađ coâ yâ nghôa

Nhûông ăöì chúi thûâ hai: lađ nhûông khöịi cíìu, nhûông khöịi öịng trođn, nhûông khöịi hònh vuöng, toađn bùìng göî Nhûông ăöì chúi íịy coâ thïí cíìm nùưm, ặa lïn quíy quanh, nhíơn ặúơc hònh thûâc, biïịt ặúơc nùơng nheơ, tíơp cho treê vïì caâch duđng caâc giaâc quan, mùưt, tay vađ bùưp thõt Khi ặa ba khöịi ra cho treê cuông ăuê cho treê nhíơn thíịy ba hònh khaâc nhau

Ngoađi böịn ăöì chúi trïn laơi cođn coâ thïí cho treê nhûông khöịi göî vuöng do böịn khöịi cùưt ăïìu vađ goâp laơi Nhûông khöịi hònh viïn gaơch göơp laơi, vađ nhûông maênh göî vuöng tam giaâc, luơc giaâc, nhûông cíy ngùưn vađ dađi, nhûông vođng trođn, nhûông vođng nûêa

Vúâi bao nhiïu ăöì chúi íịy coâ thïí chuýín biïịn ra vö söị lađ trođ chúi ríịt vui cho treê vađ coâ ñch cho sûơ hoơc víịn vađ quan saât cuêa treê

Ngoađi caâc ăöì chúi vađ trođ chúi kïí trïn, trong vûúđn treê laơi cođn daơy cho treê: nùơn caâc hònh tûúơng bùìng thûâ böơt khöng bíín tay, ăan caâc tíịm ăïơm nhoê bùìng giíịy nguô sùưc, dïơt bùìng coơng rúm, may vaâ, xïịp giíịy, cùưt daân v.v

ÚÊ Íu Myô ngûúđi ta ăaô xuíịt baên nhiïìu saâch vïì caâc kiïíu míîu theo phûúng phaâp Froebel Ngađy nay caâc trûúđng hoơc treê coâ daơy mön thuê cöng cuông phíìn nhiïìu chõu aênh hûúêng phûúng phaâp cuêa Froebel víơy

Trung tím yâ: Möơt phíìn lúân thò giúđ trong vûúđn treê lađ ăïí hoơc caâc mön caâch trñ thûúđng thûâc Nghôa lađ nhûông cuöơc noâi chuýơn coâ choơn loơc kyô lûúông mađ trong caâc giaâc quan: mùưt muôi, tay chín Cíu chuýơn ríịt ăún giaên, thûúđng thûâc vađ dïî hiïíu, cöịt múê röơng kiïịn thûâc cuêa treê Cíu chuýơn phaêi líịy möơt Trung tím yâ röìi theo trung tím yâ íịy mađ keâo dađi ra möơt trađng chuýơn kïị tiïịp nhau caâi nađy qua caâi kia vađ hïịt ngađy nađy ăïịn ngađy khaâc Tuy víơy víîn quanh quíín vađo möơt yâ chñnh Nhû thïí ta khöng lađm taên laơc yâ cuêa treê ăi, traâi laơi

lađm cho treê chuâ yâ vađo möơt víịn ăïì nhíịt ắnh, möơt víịn ăïì trung tím cho tíịt caê caâc víịn ăïì

ÚÊ chöịn thön qú, trong ruöơng vûúđn thiïịu gò nhûông trung tím

yâ Möơt “cö giaâo” khön kheâo seô lûơa nhûông víơt xung quanh treê lađm trung tím yâ Trong caâc ăöì chúi cuêa treê: “Göî, giíịy, rúm, caâc moân ùn, quíìn aâo, cíy cöịi, ăöì lađm vûúđn” ăïìu sùưp ăùơt thađnh nhûông trung tím

yâ ăïí kïí cho treê nghe

Thñ duơ: Nhín coâ möơt viïơc gò ăuơng ăïịn chuýơn cúm Ta líịy höơt cúm lađm trung tím chuâ yâ, röìi tûđ cúm qua gaơo, tûđ gaơo qua luâa, tûđ luâa qua ăöìng bùìng, söng nûúâc, tríu bođ, ngûúđi lađm ruöơng, keê chùn tríu, muđa mađng thúđi tiïịt, caâc khñ cuơ lađm ruöơng, bao nhiïu caênh íịy, víơt íịy ta líìn lûúơt cho treê xem tíơn mùơt, bùưt tíơn tay, cíu chuýơn seô kïị tiïịp hađng ngađy nađy qua ngađy khaâc mađ chó quanh quíín möơt trung tím yâ lađ höơt cúm, ăïí tíơp trung yâ cuêa treê vađo möơt víịn ăïì duy nhíịt Khi nađo hïịt trung tím yâ nađy laơi kiïịm nhûông trung tím yâ khaâc ăïí noâi chuýơn vúâi treê

TINH THÍÌN TRONG VÛÚĐN TREÊ

Toâm laơi ta thíịy trong vûúđn treê treê luön luön hoaơt ăöơng, vui veê, ýn tônh vađ coâ tríơt tûơ Ngađy nađo treê cuông coâ tiïịn böơ ặúơc chuât

ñt Möơt kyê luíơt mađ ai cuông vui lođng theo vò khöng coâ gò lađ boâ buöơc Thoâi quen ăaô lađm cho treê tñn nhiïơm cö giaâo nhû möơt bađ meơ Treê seô quen vúâi ặâc tñnh víng lúđi, möơt sûơ víng lúđi khöng heđn haơ Hùìng ngađy phaêi chung sûâc goâp viïơc vúâi nhau trong caâc trođ chúi hûôu ñch, treê tíơp quen ặúơc ặâc tñnh giuâp ăúô, höî trúơ nhau, nhûông tñnh ñch kyê lûúđi biïịng, ganh tõ vò thïị mađ phaêi tiïu ma

KHI RA KHOÊI VÛÚĐN TREÊ

Möơt nûô giaâo viïn ăaô tûđng thíịy khi treê ra khoêi vûúđn treê, tuy treê chûa biïịt ăoơc biïịt viïịt, nhûng treê ăaô biïịt ặúơc nhiïìu chuýơn lùưm, vò treê ăaô coâ giaâc quan tíơp luýơn ríịt thađnh thuơc, treê ăaô chuíín

bõ ăíìy ăuê vïì sûơ ăoơc, sûơ viïịt röìi Nïịu ặa cho treê möơt caâi buât, cho treê quýín saâch, treê seô ăuöíi kõp chuâng baơn vađ khöng bao líu seô vûúơt quaâ nûôa, vò treê ăaô coâ möơt cöng trònh tu luýơn trûúâc ríịt cöng phu: Nùng lûơc trñ thûâc cuêa treê ăaô ặúơc böìi dûúông maơnh meô, treê coâ thïí chõu ặơng ặúơc nhûông sûơ lao nhoơc vïì hoơc hađnh Bao nhiïu cöng trònh tu dûúông úê vûúđn treê bíy giúđ ăaô thíịy coâ kïịt quaê roô rađng

NHAĐ TREÊ CUÊA NÛÔ BAÂC SÔ MONTESSORI

Montessori lađ möơt nûô baâc sô vïì y hoơc cuêa ăaơi hoơc La Maô Ăïịn nùm 1898 nghôa lađ múâi caâch ăíy trïn 96 nùm bađ múâi khuynh hûúâng vïì víịn ăïì giaâo duơc Phûúng phaâp giaâo duơc cuêa bađ cùn cûâ vađo khoa hoơc do kinh nghiïơm vïì y hoơc mađ phaât minh ra Phûúng phaâp íịy ăaô ặúơc caâc nhađ tím lyâ hoơc, caâc nhađ giaâo duơc khùưp thïị giúâi ríịt taân thađnh Ngûúđi ta ăaô ăem phûúng phaâp cuêa bađ thûơc hađnh trong caâc “nhađ treê” thíịy ặúơc nhiïìu kïịt quaê ríịt myô maôn

Theo yâ bađ sûơ sai líìm cuêa giaâo duơc ngađy nay lađ eâp buöơc treê theo ăuöíi cho kõp möơt chûúng trònh ăaô ắnh trong chûđng íịy thaâng, chûđng íịy nùm Giaâo duơc ăöịi vúâi hoơc trođ nhû chiïịc xe lûêa vúâi caâc toa Ăíìu maây khöng cíìn biïịt toa xe coâ maây moâc kyô lûúông hay khöng chó ăi cho túâi ăñch, cho kõp thò giúđ ăaô ắnh, trong khi íịy caâc toa xe víîn boê soât raêi raâc doơc ặúđng Cuöịi nùm thíìy giaâo hïịt chûúng trònh, cođn hoơc trođ coâ hûúêng ặúơc gò khöng, mùơc kïơ

Theo bađ Montessori, nïn ăïí cho treê lađm nhûông viïơc mađ treê coâ thïí lađm ặúơc Sûơ khön kheâo cuêa bađ lađ úê chöî nhíơn thíịy ặúơc nhûông caâi mađ möîi treê coâ thïí lađm, coâ thïí hoơc ặúơc Bađ noâi rùìng treê súê dô chíơm tiïịn lađ vò cha meơ, thíìy giaâo khöng biïịt cho treê ruât lui möơt vađi bûúâc ăïí líịy ăađ, trûúâc khi ăi túâi Sûơ ruât lui ăïí coâ sûâc mađ vûúơt túâi möơt caâch maơnh vađ nhanh lađ möơt sûơ khön kheâo cuêa giaâo cuơ Montessori Chó coâ bûúâc ặúđng ăíìu lađ bûúâc quan hïơ hún caê

ÍỊy thïị mađ töi thíịy ríịt ăöng cha meơ Viïơt Nam ta ăaô eâp sûơ hoơc cuêa treê quaâ sûâc, nhiïìu khi sûâc treê chûa ăïịn trònh ăöơ íịy Thíơm chñ ngûúđi ta cûâ möîi nùm chó lo ăi víơn ăöơng caâc thíìy cö giaâo vađ hiïơu trûúêng ăïí cho con lïn lúâp, khöng cíìn biïịt sûâc con coâ ăïịn trònh ăöơ hoơc víịn íịy khöng? Chuâng ta haôy nïn xem gûúng cuêa Montessori ăïí böìi dûúông sûâc cho con

NHAĐ TREÊ ĂÍÌU TIÏN THAĐNH LÍƠP ÚÊ LA MAÔ

Nùm 1907 múâi bùưt ăíìu líơp úê La Maô (YÂ) “möơt nhađ treê” (Casa des Bambins) Montessori duđng chûô “nhađ treê” ăïí phín biïơt vúâi

“vûúđn treê” cuêa Froebel Vò úê “vûúđn treê” lađ ngûúđi ta vun tröìng treê con, sùĩn coâ möơt “cö giaâo” luön luön böìi böí vun xúâi cho caâc nhađnh cíy quyâ hoâa íịy mau ăúm hoa kïịt traâi Traâi laơi “nhađ treê” cuêa bađ Montessori coâ yâ nghôa khöng phaêi lađ nhađ ăïí cho treê con mađ chñnh lađ cuêa treê con Treê con úê trong “nhađ treê” seô thíịy lađ nhađ cuêa mònh nhû cha vađ meơ coâ nhađ riïng víơy

Trong “nhađ treê” ngûúđi ta theo nguýn tùưc ăïí cho treê ặúơc tûơ

do söịng Vò thïị múâi nhíơn ặúơc sûơ phaât löơ tûơ nhiïn tñnh chíịt treê Coâ thíịy tñnh chíịt cuêa treê múâi thi hađnh giaâo duơc möơt caâch hiïơu nghiïơm

Khi chúi thò töí chûâc chung, ăïịn luâc hoơc thò phaêi daơy riïng tûđng treê möơt, tuđy theo tím lyâ vađ súê nùng cuêa tûđng treê möơt Möîi treê coâ möơt bađn ghïị riïng khöng chung ăuơng

TÛƠ DO VAĐ KYÊ LUÍƠT

Taơi nhađ treê, ngûúđi ta ăïí cho treê söịng tûơ do, nhûng sûơ söịng tûơ

do íịy khöng phaêi lađ khöng coâ kyê luíơt Caâc bađ baêo míîu ăaô daơy cho treê theo möơt kyê luíơt saâng suöịt tûơ hiïíu biïịt vađ tûơ tòm líịy caâch söịng, chúâ khöng phaêi troâi buöơc treê Khi duđng ăïịn sûơ nghiïm cíịm lađ luâc cíìn thíịy treê ăuơng ăïịn nhûông viïơc vö ñch hoùơc coâ haơi Trong gia ằnh caâc bađ meơ vò quaâ ăuđm boơc treê, lađm cho treê luön phuơ thuöơc meơ cha ÚÊ “nhađ treê” ngûúđi ta tíơp cho treê söịng tûơ líơp tûđ sûơ ùn uöịng, thay aâo quíìn, sûơ saơch seô, cho ăïịn chúi ăuđa ăïìu ăïí cho treê tûơ töí chûâc líịy Sûơ sinh hoaơt íịy sau nađy seô tíơp cho treê söịng ăúđi tûơ líơp ríịt cíìn thiïịt

KHÖNG THÛÚÊNG MAĐ CUÔNG KHÖNG PHAƠT

Trong “nhađ treê” sûơ thûúêng vađ phaơt ăïìu boê Ăíy töi xin trñch

ra möơt ăoaơn vïì víịn ăïì nađy: “Trong nhađ treê” khi caâc ngûúđi giuâp töi vađ töi tröng thíịy möơt treê phaâ ríìy chuâng baơn hoùơc khöng chõu nghe lúđi khuýn baêo cuêa töi, töi liïìn nhúđ y sô khaâm ngay treê íịy öịm ăau

gò khöng, díìu treê bïì ngoađi maơnh khoêe nhû thûúđng Chuâng töi laơi ăïí riïng möơt caâi bađn nhoê vađ ghïị nhoê trong möơt goâc phođng nhòn ra chöî ăöng treê chúi Chuâng töi buöơc treê bõ löîi ngöìi riïng ra, vađ cho treê ăuê caâc thûâ ăöì chúi mađ treê muöịn Caâch ngöìi riïng íịy lađm cho treê ăùìm tñnh xuöịng Vò trong luâc íịy treê nhòn thíịy toađn thïí caâc chuâng baơn mònh, caâch thûâc hoơ ặúng chúi ăuđa, tríơt tûơ vađ sûơ phuơc tuđng cuêa chuâng baơn, lađm cho treê giaâc ngöơ ÍỊy lađ möơt bađi hoơc cho treê thíịy roô rađng, caâc bađ baêo míîu khöng cíìn phaêi duđng lúđi noâi mađ treê tûơ hiïíu Líìn höìi treê nhíơn thíịy sûơ lúơi ñch ặúơc ặâng ngöìi, ùn chúi chung vúâi baơn Tûđ ăoâ vïì sau treê caêm höịi möơt caâch ríịt tûơ nhiïn vađ líịy lađm sung sûúâng khi ặúơc pheâp trúê vïì vúâi anh em, vađ líịy lađm tûơ

ăùưc khi lađm ặúơc viïơc nhû anh chõ em khaâc Treê laơi cađng thûúng mïịn töi vađ caâc cö giaâo"

BAĐI HOƠC THEO CAÂ NHÍN

Nhûông bađi hoơc khöng phaêi daơy chung theo ăaâm ăöng treê, mađ tuđy theo tím lyâ vađ trònh ăöơ cuêa möîi treê mađ daơy nhûông bađi vûđa húơp vúâi sûâc

Bađi hoơc coâ tñnh chíịt ngùưn nguêi, giaên dõ, khöng cíìn phaêi nhiïìu lúđi, nhiïìu tiïịng chó cíìn nhûông sûơ xaâc thûơc dïî hiïíu, ăïí cho treê tûơ hiïíu nhiïìu, tûơ thñ nghiïơm nhiïìu hún lađ sûơ bađy veô tûđng ly tûđng tyâ

Dûúâi ăíy lađ möơt thñ duơ vïì möơt caâch daơy treê vïì sûơ nhíơn biïịt mađu sùưc:

Líìn thûâ nhíịt: chó cho treê: “Caâi nađy lađ mađu ăoê, caâi kia lađ mađu xanh'

Líìn thûâ hai: Bíy giúđ ta hoêi treê: “Em ặa cho ta caâi nađo ăoê, caâi nađo xanh” Ăoâ lađ sûơ nhíơn biïịt

Líìn thûâ ba: Ăïịn sûơ nhúâ biïịt: “Caâi nađy lađ mađu gò” (treê con phaêi traê lúđi cho ăuâng tûđng mađu)

NHÛÔNG GIAÂO CUƠ ĂÏÍ DAƠY TREÊ CUÊA BAĐ MONTESSORI

Nhûông giaâo cuơ daơy treê cuêa bađ Montessori khaâc vúâi Froebel Nhûông giaâo cuơ cuêa bađ lađ nhûông maênh göî, hoùơc khöịi göî coâ thïí chöìng chíịt vúâi nhau coâ thûâ tûơ nhû caâi thaâp hay caâi tam cíịp,

nhûông tíịm bia cùưt hònh chûô nhíơt, hònh vuöng, trođn, tam giaâc v.v nhûông khuön göî coâ ăoâng caâc miïịng vaêi, coâ gađi nuât, ăñnh khuy thùưt giíy ăïí cho treê duđng caâch thaâo, cúêi cho quen tay Nhûông khöịi nùơng nheơ ăïí treê quen lûúơng ặúơc sûâc nùơng nheơ cuêa caâc víơt

Khi ăem caâc khöịi hònh ra, xoâa ăi vađ baêo treê sùưp laơi cho coâ thûâ tûơ, hoùơc bõt mùưt mađ súđ vađ noâi ặúơc hònh caâc víơt, nhúđ thïị treê seô ghi nhúâ trong naôo hònh caâc víơt

Laơi duđng giíịy bia cùưt chûô ra, hoùơc viïịt chûô lïn giíịy bùìng höì röìi raêi mùơt cûa lïn ăïí thađnh chûô nöíi Daơy cho treê möîi thûâ chûô, röìi laơi bûng mùưt treê vađ baêo treê súđ ăïí noâi tûđng chûô möơt, caâch íịy lađm cho treê ghi nhúâ hònh chûô vađo trñ

Ngoađi caâc nhoâm chúi mađ hoơc íịy treê laơi hoơp laơi ăïí lađm nhûông trođ chúi chung hoùơc ăïí tíơp thïí thao, hoùơc lađm ăíịt tröng cíy Trong khi chúi chung, cö giaâo coâ thò giúđ laơi ăi díơy riïng cho tûđng treê möơt

Bađi hoơc ýn lùơng: Montessrori laơi ăùơt riïng ra nhûông bađi hoơc ýn lùơng tíơp luýơn treê vïì thñnh giaâc, tônh tím vađ chuâ yâ Bađi hoơc íịy baêo treê ặâng im lùơng ăïí nghe tiïịng tñch tùưc cuêa möơt caâi ăöìng höì, nghe ặúơc nhiïìu tiïịng nhoê tyâ mađ bònh thûúđng treê quaâ röơn rađng khöng thïí nađo nghe nöíi Montessori phu nhín noâi: “Töi ăaô nhíơn thíịy treê ríịt vui veê theo kyê luíơt Töi goơi caâc treê nhòn vađo töi Töi ặâng im úê giûôa phođng nhû khöng coâ töi úê ăíy, caâc treê theo töi mađ

im phùng phùưc Chuâng töi nhíơn thíịy sûơ ýn tônh khaâc thûúđng Bao nhiïu sinh hoaơt röơn rõp trong phođng ăïìu díìn díìn tiïu tan thađnh nhû möơt phođng khöng coâ ngûúđi Khi íịy chuâng töi nghe tiïịng ăöìng höì tñch tùưc trïn vaâch, tiïịng íịy cađng ngađy cađng cao lïn khi sûơ im lùơng ăaô ăïịn tuýơt ăöịi Ngoađi sín bay vađo nhûông tiïịng chim, tiïịng bûúâc ăi cuêa möơt treê nhoê Caâc treê cuêa töi ăïìu ngaơc nhiïn vađ caêm ăöơng vö cuđng Töi ra hiïơu: “Haôy nhùưm mùưt laơi mađ nghe möơt tiïịng goơi” Töi ăi nheơ qua bïn kia phođng vađ duđng möơt tiïịng goơi tyâ ty mađ

xa xùm ăïí goơi tïn cuêa möơt treê Treê nađo nghe ặúơc tïn liïìn roân reân qua bïn kia phođng vađ öm töi sung sûúâng quaâ sûâc Caâch chúi íịy tinh haêo ăïịn nhûông treê ba tuöíi mađ cuông vui lođng ýn tônh ăïí chúđ goơi ăïịn tïn mònh giûôa möơt phođng 40 treê Vúâi bađi hoơc ýn tônh, töi

nhíơn thíịy tím höìn cuêa treê cuông thñch nhûông cuöơc chúi coâ vui thuâ vïì tinh thíìn"

Ta xem caâch daơy treê cuêa Montessori lađ ríịt tađi tònh khön kheâo Uy quýìn caâc cö giaâo víîn coâ mađ treê víîn ặúơc hoađn toađn sinh hoaơt tûơ do, muöịn lađm gò thò lađm, muöịn chúi gò thò chúi Nhûông treê ăaô biïịt, chó lađm vađ chúi nhûông caâi gò vö haơi vađ hûôu ñch, caâi gò caâc cö giaâo bùìng lođng

TRÛÚĐNG MÍÎU GIAÂO CUÊA NÛÚÂC PHAÂP

Ngoađi hai phûúng phaâp giaâo duơc vađ hoơc víịn cuêa nhi ăöìng do Froebel vađ Montessori chuê trûúng, úê nûúâc Phaâp cođn thûơc hađnh phûúng phaâp giaâo duơc con treê bùìng caâch töí chûâc nhûông trûúđng míîu giaâo, ríịt ặúơc thïị giúâi taân dûúng

Chñnh phuê Phaâp ríịt lûu yâ ăïịn giaâo duơc con treê nïn nhûông sùưc lïơnh cuêa Böơ Giaâo duơc Phaâp vïì víịn ăïì íịy ríịt phín minh vađ coâ yâ nghôa Töi xin trñch ra möơt ăoaơn sau:

“Muơc ăñch cuêa Trûúđng míîu giaâo lađ ăïí cho treê con dûúâi tuöíi ăi trûúđng chñnh thûâc (tûđ 2 ăïịn 6 tuöíi) ặúơc coâ chöî ăïịn tíơp luýơn vađ nhúđ sûơ sùn soâc cíìn thiïịt ăïí phaât triïín cú thïí, trñ thûâc vađ ăaơo ặâc”

“Trûúđng míîu giaâo khöng phaêi lađ möơt trûúđng hoơc ăuâng nhû nghôa cuêa noâ, mađ chó lađ möơt chöî ăïí treê traânh caâc tai naơn cuêa ặúđng phöị vađ tai naơn buöìn vùưng úê caâc nhađ khöng saơch seô”

“Giaâ trõ cuêa bađ giaâo trûúđng míîu giaâo khöng phaêi lađ úê sûơ daơy tíơp treê cho nhiïìu, mađ úê tíịm lođng thûúng ýu vađ biïịt chùm nom sùn soâc cho treê caê sûâc khoêe vađ tinh thíìn”

Ta xem caâc huíịn lïơnh cuêa Böơ giaâo duơc ăoâ thò thíịy rùìng trûúđng míîu giaâo khöng phaêi lađ chöî ăïí mađ díơy hoơc cho treê, mađ chó lađ cú quan ăïí dûơ bõ cho treê ăuê nùng lûơc sau nađy coâ thïí vađo caâc

trûúđng chñnh thûâc Caâc bađ giaâo cíìn coâ nghôa vuơ lađ thûúng ýu treê vađ chùm nom treê, giuâp ăúô treê, múê mang tinh thíìn vađ cú thïí

Bađ Kergomard, möơt nhađ giaâo duơc con treê ríịt danh tiïịng úê nûúâc Phaâp ăaô ặúơc chñnh phuê uyê cho chûâc töíng thanh tra caâc trûúđng míîu giaâo, ăaô tuýn böị: “Thíơt lađ traâi vúâi luín lyâ khi ngûúđi

ta bùưt nhûông treê con cođn non núât nhíơn möơt moân ùn mađ noâ khöng thïí tiïu hoâa ặúơc, cuông traâi vúâi luín lyâ khi ngûúđi ta daơy cho treê con hoơc ăoơc trong luâc noâ noâi chûa soôi Trûúđng míîu giaâo khöng phaêi lađ trûúđng daơy hoơc mađ chñnh lađ trûúđng ăïí dûúông duơc”

NHÛÔNG CÖNG VIÏƠC TRONG TRÛÚĐNG MÍÎU GIAÂO

Trong trûúđng míîu giaâo ngûúđi ta phíìn nhiïìu daơy cho treê chúi ăuđa coâ yâ nghôa, tíơp haât, tíơp thïí thao tíơp theo caâc phûúng phaâp cuêa Froebel vađ Montessori Nhiïìu cha meơ cho con ăïịn caâc trûúđng nhû thïị ăïìu líịy lađm ngaơc nhiïn sao con chûa hoơc víìn, hoơc ăoơc Cha meơ khöng hiïíu rùìng úê míîu giaâo ngûúđi ta chó nuöi dûúông sûâc treê ăïí ăïịn möơt ngađy treê phaât triïín cho ặúơc hoađn toađn

Bađ Kergomard khuýn caâc bađ Ăöịc caâc trûúđng míîu giaâo nïn lûu yâ ăïịn aênh hûúêng tai haơi cuêa giaâo duơc xíịu bíơy úê gia ằnh hoùơc xaô höơi ăöịi vúâi treê Phíơn sûơ cuêa caâc bađ giaâo trûúđng míîu giaâo lađ phaêi caêi caâch nhûông tíơp quaân, ặâc tñnh xíịu do gia ằnh ăaô ăađo taơo cho treê Kergomard phu nhín noâi: “Muöịn caêi taơo möơt tím höìn treê cho coâ hiïơu quaê khöng phaêi chó lađ cho treê ghï súơ sûơ töơi löîi mađ chñnh lađm cho treê caêm hoâa, ýu mïịn vađ thûơc hađnh ăiïìu ăaơo ặâc Nhûông thoâi hû nïịt xíịu cuông nhû bïơnh truýìn nhiïîm, treê con cíìn phaêi traânh xa vađ khöng biïịt ăïịn Nhûông ặâc quyâ tñnh hay cuông truýìn nhiïîm cíìn phaêi gieo tröìng cho treê, vađ bađy veô cho treê thûơc hađnh nhûông ặâc tñnh íịy”

Bađ Kergomard laơi ặa ra möơt ñt thñ duơ vïì nhûông chuýơn khöng nïn kïí cho treê con nghe: “Möơt ặâa treê möîi ngađy meơ noâ cho

möơt xu, qua ặúđng gùơp bíìy treê khaâc ruê ăaânh baơc thua saơch Ngađy mai treê laơi ăaânh laơi thua nûôa Ban ăíìu ăaânh möơt xu, sau ăaânh caê tiïìn meơ noâ giao cho noâ ăi mua hađng” Möơt cíu chuýơn nhû thïị lađ coâ yâ rùn daơy treê khöng nïn ăaânh baơc, nhûng caâi muơc ăñch luín lyâ íịy ăaô khöng coâ aênh hûúêng ăöịi vúâi tím höìn cođn ngíy thú cuêa treê Traâi laơi, caâi hađnh ăöơng ùn cùưp tiïìn cuêa meơ laơi lađm cho treê mau hiïíu, vađ caêm hoâa, bùưt chûúâc lađm theo Trong trñ treê thûúđng ăaô coâ yâ nghô: vúâi xu hađo coâ thïí ăöíi ặúơc baânh keơo, nay coâ ặâa treê kia ăaô múê möịi cho treê hiïíu caâch ăïí líịy ặúơc tiïìn cuêa meơ víơy

Cho nïn trong cíu chuýơn kïí cho con nghe khöng nïn líịy viïơc aâc ăïí rùn ăiïìu thiïơn, mađ chñnh lađ cíìn líịy ăiïìu thiïơn lađm ăïì muơc ăïí ngùn chùơn sûơ aâc coâ thïí túâi

THÛÚÊNG VAĐ PHAƠT TRONG TRÛÚĐNG MÍÎU GIAÂO

Ăöịi vúâi sûơ thûúêng vađ phaơt trong trûúđng míîu giaâo cuông giöịng nhû trong nhađ treê cuêa Montessori Bađ Kergomard noâi: “Phíìn ăöng caâc treê con túâi trûúđng míîu giaâo tûđ ba tuöíi ăïịn saâu tuöíi” Víơy caâc tuöíi íịy coâ nïn trûđng phaơt khöng? Khöng, khöng nïn duđng sûơ trûđng phaơt chñnh thûâc

Bađ ăöịc trûúêng chó can ngùn khöng cho treê lađm nhûông viïơc gò haơi cho treê hoùơc cho ngûúđi khaâc Chúâ coâ chaân naên trong sûơ can ngùn íịy Vúâi sûơ kiïn trò cuêa caâc bađ giaâo, treê seô míịt díìn tñnh xíịu vađ tíơp nhiïîm tñnh töịt Nhûông treê khoâ chõu, öìn ađo, dûô túơn, bùưt ặâng riïng ra, treê lađm nuông, cûâ tûơ nhiïn chúâ coâ can thiïơp Khi treê thíịy sûơ cö quaơnh cuêa mònh vađ muöịn trúê laơi vui veê vúâi chuâng baơn thò nïn tiïịp ăaôi niïìm núê an uêi treê vađo treê nïn ùn nùn nhûông viïơc líìm löîi, treê seô sung sûúâng trong lođng Nhûông treê lûúđi biïịng seô khöng ặúơc chúi chung nïịu, khöng chung sûâc vúâi treê khaâc Treê ñch kyê khöng muöịn chia phíìn vúâi baơn khaâc, thò laơi khöng ặúơc hûúêng caâc phíìn chia

Vïì thûúãng baâ cuäng khöng taán thaânh Trong trûúâng mêîu giaáo cho treã chúi àuâa laâ thûúãng cho treã röìi Sûå thûúãng nhiïìu quaá sinh vö giaá trõ, vaâ laâm cho caác treã ganh tõ lêîn nhau Nïëu cêìn cho treã moán

gò thò töët hún caã laâ nhûäng moán treã laâm ra nhû xïëp, àan, may, veä coá caái gò khaá, chûáng toã cöng cuãa treã, thò phaát cho treã àem vïì laâm quaâ cho meå cha Treã seä vui sûúáng, maâ meå cha cuäng bùçng loâng

TÑNH YÏU TREÃ

Baâ Kergomard laåi khuyïn caác cö giaáo nïn thûúng yïu treã trong trûúâng nhû con ruöåt mònh Treã seä thûúng yïu laåi cö giaáo nhû yïu meå vêåy Treã thûúng yïu cha meå vaâ thêìy laâ vò têëm loâng yïu vaâ sûå têån têm cuãa thêìy vaâ cha meå àöëi vúái treã Sûå tñn nhiïåm vaâ phuåc tuâng cuãa treã cuäng do tònh yïu êëy

Ta xem bao nhiïu yá kiïën cuãa baâ Töíng thanh tra cuãa caác nhaâ trûúâng mêîu giaáo úã Phaáp, àuã thêëy rùçng nhûäng nguyïn tùæc giaáo duåc mêîu giaáo úã nûúác Phaáp rêët hoaân haão