1. Trang chủ
  2. » Giáo án - Bài giảng

Vợ Nhặt Nhân vật THỊ

22 3 0

Đang tải... (xem toàn văn)

Tài liệu hạn chế xem trước, để xem đầy đủ mời bạn chọn Tải xuống

THÔNG TIN TÀI LIỆU

Thông tin cơ bản

Định dạng
Số trang 22
Dung lượng 251,51 KB

Các công cụ chuyển đổi và chỉnh sửa cho tài liệu này

Nội dung

Nhân vật Thịbản chính docx PHÂN TÍCH NHÂN VẬT THỊ I BỐ CỤC CHUNG A GIỚI THIỆU NHÂN VẬT 1 Lai Lịch xuất thân a Người đàn bà vô danh b Người đàn bà vô gia cư 2 Ngoại hình 3 Thị và cuộc hôn nhân ●.

Trang 1

PHÂN TÍCH NHÂN VẬT THỊ

I.BỐ CỤC CHUNG

A.GIỚI THIỆU NHÂN VẬT

1.Lai Lịch xuất thân

a.Người đàn bà vô danh

b.Người đàn bà vô gia cư

2.Ngoại hình

3.Thị và cuộc hôn nhân

● Hôn nhân tội nghiệp

● Biểu hiện của Thị

● Chất nhân văn dưới ngòi bút Kim Lân

3 Khi về đến nhà

● Khung cảnh dưới góc nhìn của Thị

● Hành động của Thị và ý nghĩa (theo trục thời gian)+Khi nhìn thấy căn nhà

+Khi vào trong nhà

+Khi bà cụ Tứ về đến nhà

+Khi lần đầu nói chuyện với bà cụ Tứ

4.Sáng hôm sau

Trang 2

a.Khung cảnh

● Hình ảnh mặt trời

● Hình ảnh căn nhà

b.Vẻ đẹp khuất lấp của người Vợ Nhặt

b.1.Thị-người vợ, nàng dâu với những phẩm chất cao đẹp

● Người phụ nữ có trách nhiệm, biết vun vén hạnh phúc gia đình

● Người phụ nữ biết mình, biết điều, hiểu chuyện

● Người phụ biết chấp nhận, biết khao khát

b.2.Thị-người mang luồng sinh khí mới đến gia đình Tràng

c Ý nghĩa quá trình bộc lộ vẻ đẹp tính cách của Thị

Trang 3

● Để nhấn mạnh đến thân phận người phụ nữ bấp bênh giữa cuộc đời Thị khôngđược Kim Lân nhắc đến với tên, tuổi, xuất thân gì cả Số kiếp của con ngườikhông nơi đi chốn về => Giá trị hiện thực.

● Con người ko tên, ko tuổi, chỉ được gọi với cái tên "Thị" bình thường như

những người phụ nữ khác, giống như số phận lênh đênh của cô Nhưng ngườiphụ nữ ấy vô danh nhưng ko hề vô nghĩa Chính con người ấy đã mang lại niềmtin, niềm vui, sự hy vọng cho Tràng, cho bà cụ Tứ, và có lẽ là nhiều người khácnữa (người dân trong xóm ngụ cư) càng nhấn mạnh hơn giá trị của con người

ko ở cái tên mà ở phẩm chất, tính cách bên trong con người họ Sự cảm thươngcủa Kim Lân với người phụ nữ ấy => Giá trị nhân đạo

→ Nhân vật vợ nhặt (nhân vật không tên) không chỉ đại diện cho một lớp người,

mà còn đại diện cho những sức sống mãnh liệt, khao khát sống tiềm tàng củanhân dân lúc đấy

- Người đàn bà vô gia cư, không nghề nghiệp

+ Không có quê hương, gia đình: có thể thấy nạn đói năm 1945 đã khiến thị và biếtbao con người khác bị dứt khỏi gia đình, quê hương, phải lưu lạc, vất vưởng nhiềunơi để nuôi sống bản thân "Thị" đại diện cho biết bao người phụ nữ cùng rơi vàocảnh ngộ đáng thương, thê thảm, thân phận bị rẻ rúng như cọng rơm, cọng rác.+ Không nghề nghiệp, công việc ổn định: thị xuất hiện trong đám con gái “ngồivêu” ra đấy, “có công việc gì gọi đến thì làm”

→ Trong nạn đói 1945, thân phận con người bị rẻ rúng, không chỉ nhân vật thị

mà còn rất nhiều số phận như thế

2 Ngoại hình

- Lần đầu tiên gặp Tràng, thị gầy yếu, xanh xao ‘ngồi vêu trước cửa kho thóc”

“vêu”: gợi tả ngoại hình vêu vao, hốc hác

chỉ dáng vẻ trơ ra vì không biết làm gì

- Thị trơ ra với cái đói với những nét hiện thực tàn nhẫn nhất do quá đói nên ngoạihình của thi biến đổi rất nhanh Chỉ sau mấy hôm, khi gặp lại, Tràng không nhận rathị vì lần này thị “rách quá, áo quần tả tơi như tổ đỉa, gầy sọp hẳn đi, trên cái khuônmặt lưỡi cày xám xít chỉ còn thấy 2 con mắt”, ”ngực gầy lép” không có dấu hiệu gìcủa phái yếu, phái đẹp

Trang 4

→ Cái đói, cái nghèo đã in hằn trên hình hài của thị, khiến thị càng trở nên xấu

xí, tiều tụy

3 Thị và cuộc hôn nhân

- Cuộc hôn nhân tội nghiệp

+ Hôn nhân vốn là hạnh phúc nhưng trong nạn đói hôn nhân không còn là hạnhphúc nữa mà trở thành nợ đời, hiểm họa Vợ trở thành thứ phải đèo bòng Thị đếnvới Tràng chẳng qua vì đói Cũng như Tràng, thị mong muốn có hạnh phúc, có mộtmái ấm gia đình dù ban đầu cái mong muốn ấy không hề xuất hiện Người đàn bà

ấy đến với Tràng chỉ như đến với một chốn có thể nương tựa trong thời buổi đóikém

+ Cái đói quay quắt ném Thị vào một đời sống vất vưởng Cuộc sống vất vưởngnghiệt ngã đã biến cô thành một kẻ chanh chua chao chát cong cớn trơ tráo Khôngchỉ làm biến dạng tính cách con người nạn đói khủng khiếp còn như một cơn lũ lớn

đã cuốn phăng đi bao sinh mệnh Chới với giữa dòng lũ tiếng nói thường trực nhấttất nhiên là tiếng nói của bản năng : cần phải sống đã cần phải bám ngay vào mộtcái gì có thể bám được Để tiếp tục được tồn tại, thị đã theo Tràng về làm vợ mộtcách tự nguyện sau câu nói đùa của Tràng: “Này nói đùa chứ có về với tớ thì khuânhàng lên xe rồi cùng về” Rõ ràng, cái đói đã làm cho thị chẳng khác gì cọng rơmcọng rác mà Tràng đã nhặt nhạnh, nhặt vu vơ mà có chỉ bằng bốn bát bánh đúc vàvài ba câu đùa vui cho đỡ mệt

+ Giữa lúc “cái đói tràn về, người chết như ngả rạ” cuộc hôn nhân Tràng – thịthành ra thiếu tất mọi thứ “Em thành vợ anh chỉ vài hào bánh đúc Đến một lờicầu hôn nghiêm túc cũng không.” Thị theo Tràng về làm vợ chỉ bằng mấy câu nói

ỡm ờ đùa nhiều hơn thật, hai lần gặp gỡ mà nên duyên vợ chồng, không có cướihỏi, sính lễ, hồi môn Thị về nhà chồng chỉ với cái thúng con cùng bộ quần áo rách

tả tơi -> Thân phận con người bị rẻ rúng đến đáng thương trong nạn đói năm 45

- Cuộc hôn nhân khát vọng

* khát vọng sống

– Khi anh cu Tràng hay đùa, lại đùa “có muốn theo tớ về nhà thì ra khuân đồ lên xerồi ta cùng về” thì người đàn bà kia lại im lặng” (mà thường tâm lí im lặng là đồng

ý) Thị đồng ý, đồng ý mà không hề do dự, phân vân bản năng ham sống đã xui

khiến cô làm tất cả những gì có thể để thoát khỏi cái chết đang đe dọa từng giờ

Trang 5

từng phút Thị thực sự muốn được sống, được ăn no, cận kề với cái chết nhưng thịkhông buông xuôi sư sống, luôn hướng tới sự sống, ham muốn tồn tại.

- Nếu trước đây, Thị sống lang thang, vất vưởng thì chính cuộc hôn nhân này đãcho Thị một chốn nương tựa, một mái ấm trong thời buổi đói kém Thị đã thực sựhiểu rõ thực chất của cái gọi là “cơm trắng mấy giò” trong câu hò của Tràng Hẳn

là khi theo Tràng về, thì cũng không dám mong một gia đình sung túc

* khát vọng hạnh phúc

+ Khi về đến nhà chồng, nhìn thấy căn nhà méo mó, thị nén một tiếng thở dài, côchấp nhận thực tại, vừa có sự lo lắng cho tương lai ngày mai, vừa có những lo toan

và trách nhiệm với gia cảnh nhà chồng Thị ý thức được trách nhiệm củ mình

chung tay gây dựng hạnh phúc gia đình với Tràng, làm một người con dâu hiền của

bà cụ

- cuộc hôn nhân khiến Thị bộc lộ rõ nhân cách, phẩm chất của mình: Thị lúc trướcchao chát chỏng lỏn, từ khi theo Tràng về dịu dàng, bẽn lẽn, ý tứ biết bao Sau đêmtân hôn, người vợ nhặt đã trở về với đúng nét đẹp của đời thường tỏng vai trò làngười vợ hiền, con dâu thảo

+ Thị dậy rất sớm cùng mẹ chồng dọn dẹp, thu vén nhà cửa

+Trong bữa cơm đói khát ngày đói, chỉ có niêu cháo lõng bõng, rồi cháo

cám nhưng thị vẫn vui vẻ bằng lòng

+Thị đã đem sinh khí, thông tin mới mẻ về thời cuộc cho mẹ con Tràng Thị kểchuyện trên mạn Thái Nguyên, Bắc Giang, người ta không chịu đóng thuế nữa rồi

đi phá kho thóc của Nhật đã gợi trong lòng Tràng bao suy nghĩ Người vợ nhặt đã

có những tác động rất lớn vào nhận thức của Tràng về quyền được sống và hạnhphúc của con người

=> Cuộc hôn nhân là yếu tố tác động, thay đổi Thị khiến cô vững vàng, trưởngthành hơn

=> Trên bức phông nền hiện thực tăm tối ấy, tưởng chừng như con người sẽ chếtchìm trong vô vọng thì sự xuất hiện của những khát khao, của tình yêu thương “đãlóe lên những tia sáng ấm lòng”, xua tan bớt những khổ đau và tiếp thêm hy vọng

về một tương lai tươi sáng Chính tình yêu thương ấy đã làm thay đổi con người vàthắp lên tia sáng của niềm lạc quan và lòng ham sống mãnh liệt

Trang 6

4.So sánh với nhân vật Thị Nở

- Giống:

+ Đều viết về hình tượng người phụ nữ trong thời kỳ thực dân đô hộ

+ Đều mang một số phận bi thảm, những bi kịch riêng của đời mình,đại diện chotầng lớp người nông dân nghèo thời bấy giờ

+ Cả hai nhân vật đều có vẻ đẹp tâm hồn và sức sống mạnh liệt

Sống ở làng Vũ Đại – một ngôi làng mà “xã hội bị tha hóa toàn diện (tha hóa vì quyền lực, tha hóa vì cùng cực cùng đường, tha hóa vì bản thân) và cứ thế “người ta sống quẩn quanh, đói nghèo, bế tắc đã đành, họ lại còn tỏ ra lạnh lùng, tàn nhẫn, định kiến với người xung quanh.

Bức chân

dung ● Xấu nhân tạo: có lẽ vẻ

ngoài lúc này của Thịkhông phải cho cha sinh

mẹ đẻ mà có Chính cái

xã hội hà khắc kéo conngười đến cùng cực cuộcsống, khiến họ phải bonchen kiếm tiềm từnmiếng ăn nên đâu cònthời gian còn đủ đầy mà

lo toan và vun vén chongoại hình của mình Suycho cùng tất cả ngoạihình ấy ít nhiều là do tácđộng, là do những hiệnthực xã hội đã in ấn lên

vẻ bề ngoài của người

Vợ Nhặt

- “cái ngực” thì “gầy lép”

● Xấu thiên tạo: Thị Nở xấu

là do từ khi sinh ra, là dothiên tạo chứ không phải dongoại cảnh, do cuộc đời tácđộng

- “xấu xí, ma chê quỷ hờn”

- “gương mặt của Thị là một sự mỉa mai của hoá công”

- “bề ngang hơn bề dài, cái mũi vừa ngắn vừa to, vừa đỏ, vừa sần sùi như vỏ cam sành, bờ môi nứt nẻ như bờ ruộng vào kì đại hạn.”

=> Ngoại hình xấu xí từ khi cha sinh mẹ đẻ

Trang 7

- “áo quần” thì rách nát, “tả tơi như tổ đỉa”

- “trên cái khuôn mặt lưỡi cày xám xịt chỉ còn thấy hai con mắt”

=> Ngoại hình cái đói tàn phá đến thảm hại.

Lai lịch - không tên tuổi, quá khứ

- không gia đình, quê hương

- không công việc (hàng ngày: “thị” và

“mấy chị con gái” nữa thường “ngồi vêu ra” ở cửa nhà kho để “nhặt hạt rơi hạt vãi, hay ai có công việc gì gọi đến thì làm”), không tài sản

=> Trong nạn đói khủng khiếp, thân phận con người trở nên hết sức vô nghĩa

Giá trị nhân

đạo

- nhà văn Kim Lân, bằng tài năng, vốn sống và tấm lòng nhân hậu yêu thương con người, đã không để ngòi bút miêu

tả nhân vật của mình đi quá xa cái giới hạn giữa chân thực và giả tạo, yêu thương và khinh bạc, sự thật và bóp méo Ông cũng đã giữ được thăng bằng cho ngòi bút của mình để không trượt ra ngoài cái ranh giới giữa nạn nhân của hoàn cảnh với sự sa đọa về nhân cách bởi hoàn cảnh “Thị” trên trang văn của Kim Lân rõ ràng có chút hồn nhiên, có sưng sỉa, cong cớn nhưng không nanh nọc (đanh đá, hung ác, hiểm độc); có phần táo bạo đến mức trở nên trơ trẽn nhưng không đáng khinh bỉ

- Xây dựng nhân vật Thị Nở xấu xí không phải nhà văn muốn bôi bác người phụ nữ Việt Nam, mà ngược lại, tác giả chính là muốn nói đến vẻ đẹp sâu thẳm trong tâm hồn của họ, mặc dù hình hài của họ có phần xấu xí

- Nam Cao trao tấm lòng trân trọng vào con người, đồng thời cũng phơi bày thực tế tàn bạo, khắc nghiệt của xã hội đẩy người nông dân vào bi kịch

Giá trị hiện

thực

Phản ánh chân thực, sắc nét và cảm động tình cảnh khốn cùng của nhân dân

ta trong nạn đói năm 1945.

- Tố cáo tội ác của bọn thực dân phong kiến đã đẩy nhân dân ta vào bước đường cùng.

- Hiện thực đời sống của những người lao động lương thiện nhưng bị bi kịch chà đạp, bị bọn địa chủ cường hào áp bức bóc lột đẩy con người ta vào con đường tội lỗi

- Số phận bất hạnh, hiện thực đời sống tăm tối, đau khổ của người nông dân trước cách mạng

- Lên án, phơi bày đời sống thực tại tối tăm của những người nông dân ở dưới đáy của xã hội.

B Thị và hành trình làm sống dậy vẻ đẹp khuất lấp:

Trang 8

- Thị xuất hiện với hình ảnh: ngồi

lẫn trong đám con gái, “nhặt hạt

rơi hạt vãi” trước cổng chợ tỉnh.

=> Hoàn cảnh khổ cực, cuộc sống

lê la tháng ngày không biết đến

tương lai ngày mai Số phận hẩm

hiu ấy phải bám víu vào những thứ

nhỏ nhất, từ hạt rơi hạt vãi để có

miếng ăn mà sống cho qua ngày

Không phải hoàn cảnh đặc biệt,

không trong dung mạo và vẻ bề

ngoài chỉnh tề, người phụ nữ ấy

xuất hiện với chính con người

mình và thực tại xã hội thời ấy

- Nghe Tràng hò một câu cho đỡ

=> Thị chạy lại đẩy xe với niềm

hy vong được ăn nên rất nhiệt tình

và chẳng cần ý tứ Có lẽ trong suy

nghĩ của Thị, đã luôn ươm mầm

những khao khát và ham muốn có

đủ cái ăn để tồn tại rồi, nên khi

nghe Tràng hò, dù mơ hồ và mong

manh, dù bán tín bán nghi nhưng

lựa chọn cuối cùng vẫn là do tia hy

vọng le lói quyết định

- Lần này, Thị xuất hiện với ngoại

hình kém hấp dẫn hơn: “áo quần

tả tơi như tổ đỉa”, “khuôn mặt lưỡi cày xám xịt” nổi bật với “hai con mắt trũng hoáy”.

=> Ngoại hình khác lạ khiến Tràngkhông nhận ra, cùng vẻ ngoài cau

có, Thị vội vã hấp tấp như cóchuyện muốn nói với Tràng Lầnthứ nhất là hình ảnh người phụ nữnhặt hạt rơi hạt vãi,lần này là Thịvới quần áo tả tơi với khuôn mặtcau có và thảm hại hơn trước Cáiđói đã khiến thị càng trở nên nhếchnhác, tội nghiệp hơn nữa

- Tràng vừa trả hàng xong, Thi

“sầm sập” chạy tới, “sưng sỉa”

nói: “Điêu! Người thế mà điêu!”

=> Cái đói không chỉ tàn hại dungnhan của thị mà còn tàn hại cả tínhcách lẫn nhân phẩm Khi người takhổ cực quá, đói nghèo quá thì suycho cùng mọi cách sống bấy giờ chỉ

là vi kiếm sống, chỉ là để tìm cáchtồn tại Kiếm miếng ăn đã khó, đâucòn hơi, còn sức để nghĩ cư xử saocho phải mực, thái độ sao cho đúng

độ Từ hình hài đến tính cách, đều

là minh chứng rõ rệt cho sức phátàn mà cái đói, cái nghèo mà conngười phải cam khổ

Trang 9

hàn của những con người đang tìm cho mình lối thoát.

- Cái khổ, cái đói luôn thường trực

trong tâm thức của người phụ nữ

=> Luôn khao khát về miếng ăn,

một cuộc sống ổn định

-Thị ngờ vực trước câu hò của

Tràng nên hỏi lại: “Này, nhà tôi

ơi, nói thật hay nói khoác đấy”

=> Thấp thoáng trong câu nói đùa

cợt là niềm hy vọng về một miếng

ăn có thật Câu hỏi tưởng như câu

nói đùa nhưng sự đói khát lại được

hiện thực hóa đến đau lòng

dẫn không cưỡng nổi của miếng ăn

thấp thoáng trong câu nói vui vẻ

- Hành động đẩy xe bò của Thị:

+) Gây ra tác động mạnh mẽ đến

tâm lý của một người đàn ông

trưởng thành vốn phải sống đơn

độc

=> Chính hành động của thị đã làm

khơi dậy trong Tràng một khát

khao chân chính, mãnh liệt: khát

- Không thấy được sự hồi âm củaTràng, tâm trạng lúc này của thịnghiêng về sự hờn trách

- Từ vui vẻ Thị trở nên “chao

chát”, “chỏng lởn”, “chua ngoa”,

“đanh đá” thái độ suồng sã, vô

duyên

- Khi vừa thấy Tràng, Thị “sầm sập

chạy tới”, “sưng sỉa nói”, đứng

“cong cớn” trước mặt Tràng.

=> Không biết do vì Tràng hẹn,Tràng hứa mà không hồi âm hay vìchính cái đói cái khổ đã kiến Tràngthay đổi tính cách của mình, nóngnảy, bức bối hơn

=> Thị là hiện hình của cái đói, cáichết đang trực chờ phía trước

- Khi nghe thấy có “miếng ăn”, lậptức đôi mắt trũng hoáy của Thị sánglên, cái đói không thể che giấuđược

=> Lòng ham sống, khát vọng sống

- Được cho ăn, Thị sẵn sàng “sà

xuống cắm đầu ăn một chặp bốn

bát bánh đúc liền chẳng chuyện

trò gì”

=> Thị đã đói, đã khổ quá rồi, giờthấy miếng ăn phần nào lúc nào

Trang 10

khao được chia sẻ yêu thương với

người khác giới

trong suy nghĩ chỉ về 4 bát bánhkia.Suy cho cùng mọi sự bộc lộ lúcnày đều là sản phẩm của năm đói,của một xã hội lầm than Người đọckhông khỏi xót xa ngậm ngùi cho

số phận người phụ nữ trong hoàncảnh xã hội lúc bấy giờ

* Chi tiết “bốn bát bánh đúc”:

- Vì cái đói nghèo nên khi được

Tràng mời ăn giầu, Thị đã nói “Ăn

gì thì ăn, chả ăn giầu”, Thị đã

“gợi ý” để được ăn

=> Cái đói nghèo bám riết lấyngười đàn bà ấy nên điều đơn giản

và lớn lao nhất với Thị là có đượcmiếng ăn

- Vì miếng ăn Thị mất đi sự nữ tính,đánh đổi cả sĩ diện, cái duyên củangười con gái

+) Thị trở nên trơ trẽn vì miếng ăn,cái đói đã làm Thị mất đi nhânphẩm, lòng tự trọng Nhưng cósống trong hoàn cảnh ấy, con ngườimới thấm thía và hiểu cho hànhđộng của Thị

=> Hình ảnh “ăn liền một chặp bốn bát bánh đúc” cũng thể hiện

niềm ham sống, khát khao đượcsống mãnh liệt của người nông dân

- Nam Cao cũng hay viết về cái đói,

về miếng ăn, về chuyện vì miếng ăncon người đánh mất đi lương tri,nhân phẩm

+) Trong truyện “Một bữa no”,

Nam Cao nói về người bà vì đóiquá mà ăn cho đến no, chết vì no

Trang 11

+) Hay trong truyện “Trẻ con không được ăn thịt chó” cái đói

ám ảnh trong từng trang văn, nhàvăn viết về hình ảnh người cha vìmiếng ăn mà trở nên độc ác với

+) Thể hiện giá trị nhân đạo cảmthông sâu sắc với nỗi khổ của conngười trong thời kì đó Qua đó cũnglên án, tố cáo những chính sách bạotàn của thực dân Pháp và phát xítNhật đã đẩy dân ta vào thảm cảnhnạn đói

+) Kim Lân cũng ca ngợi vẻ đẹpcủa tình người ở những người laođộng trong hoàn cảnh khó khan

* Về chi tiết :

+) Là chi tiết quan trọng góp phầnthúc đẩy cốt truyện, khắc họa sốphận, phẩm chất, tính cách nhânvật

+) Thể hiện được nét đặc sắc trongphong cách sáng tác của Kim Lân:ông thường viết về cuộc sống giản

dị của người nông dân với tâm lí rấtđời thường

- Khi anh cu Tràng đùa: “Này nói

đùa chứ có về với tớ thì khuân hang lên xe rồi cùng về” thì người

đàn bà kia lại im lặng (mà thường

Ngày đăng: 22/10/2022, 03:30

w