Công thức vật lý thi Đại Học

1 CHƢƠNG I DAO ĐỘNG CƠ 1 Phƣơng trình dao động ( ) + Vận tốc ( ) + Gia tốc ( ) 2 Các giá trị cực đại 3 Liên hệ pha ( ) ( ) ( ) ( ) Vậy v sớm pha so với x A ngược pha với x a sớm pha so với v 4 Công th.

1

CHƯƠNG I: DAO ĐỘNG CƠ

1 Phương trình dao động

( ) + Vận tốc

( )

+ Gia tốc

2 Các giá trị cực đại

3 Liên hệ pha

( ) ( )

A ngược pha với x

4 Công thức liên hệ

CHUYÊN ĐỀ 1: CON LẮC LÒ XÒ

( ) ( )

Trong đó:

√

√ ( ) ( )

DẠNG 1: CHU KỲ, TẦN SỐ

1 Số lần dao động N trong thời gian t

2 Sự thay đổi khối lượng

Tần số:

Tần số:

3 Cắt 1 lò xo( ) thành 2 lò xo

4 Ghép lò xo

a Ghép nối tiếp

2

Chu kì:

Tần số: b Ghép song song

Chu kì: Tần số:

DẠNG 2: VIẾT PTDD Phương trình dao động ( )

TRONG ĐÓ: √ √

( )

Tìm A a Cho

√ ( )

√ ( )

b Cho

c Cho chiều dài qũy đạo d Biết

e Biết

f Cho

√ √ √

g Cho

TÌM

Xét t=0 ta có: {

Lưu ý: ( )

( )

( )

DẠNG 3: NĂNG LƢỢNG DĐĐH 1 Thế năng ( )

2 Động năng

3

( )

( )

3 Cơ năng

Động năng và thế năng biến thiên tuần hoàn với:

DẠNG 4: XÁC ĐỊNH LỰC TÁC DỤNG – CHIỀ DÀI CON LẮC 1 Lực đàn hồi của lò xo ( )

( )

{ ( )

2 Lực kéo về (lực hồi phục): có xu hướng kéo vật về vị trí cân bằng | |

| |

3 Chiề dài của con lắc khi treo theo phương thẳng đứng

Trong đó :

Chiều dài cực đại ( vị trí thấp nhất)

Chiều dài cực tiểu (vị trí cao nhất)

Suy ra:

DẠNG 5: XÁC ĐỊNH KHOẢNG THỜI GIAN NGẮN NHẤT

CHUYÊN ĐỀ II: CON LẮC ĐƠN B, B’ là vị trí biên O là VTCB

1 Tần số góc √

2 Chu kì √

3 Tần số √ 4 Pt dao động ( )

( )

4

Trong đó:

: li độ

5 Công thức liên hệ

6 Mối quan hệ

Tần số:

Tần số:

DẠNG 1: NĂNG LƢỢNG CON LẮC ĐƠN

1 Thế năng

2 Động năng

3 Cơ năng

Xét tại các vị trí:

a Vị trí biên (B, B’)

b Vị trí cân bằng (O)

c Vị trí bất kì (vị trí D)

( )

4 Vận tốc

a Dây treo có góc lệch

b Dây treo ở vị trí cân bằng

c Dây treo ở vị trí biên

5 Lực căng dây

a Dây treo có góc lệch

b Dây treo ở vị trí cân bằng

c Dây treo ở vị trí biên

Khi thì

5

DẠNG 2: PT DAO ĐỘNG

: li độ

Năng lượng:

DẠNG 3: BIẾN ĐỔI CHU KÌ CỦA CON LẮC

: Thời gian chạy đúng

: Thời gian chạy sai

Trong 1 ngày đêm đồng hồ chạy sai:

: đồng hồ chạy chậm

: đồng hồ chạy nhanh

1 Chu kì phu thuộc vào nhiệt độ

Trong đó:

: hệ số nở dài

2 Chu kì phu thuộc vào độ cao

R= 6400 km bán kính trái đất

3 Chu kì phu thuộc vào nhiệt độ và độ cao

DẠNG 4: CHU KÌ CỦA CON LẮC KHI CÓ LỰC LẠ TÁC DỤNG

1 Lực quán tính

⃗ ⃗⃗⃗⃗ ( ⃗ ⃗) Chuyển động nhanh dần đều: ⃗ ⃗ Chuyển động chậm dần đều: ⃗ ⃗

TH1: Vật đi lên

Chuyển động nhanh dần đều

√

Chuyển động chậm dần đều

√

TH1: Vật đi xuống

Chuyển động nhanh dần đều

√

Chuyển động chậm dần đều

6

√

TH3: Vật chuyển động theo phương ngang

√

2 Lực tĩnh điện

⃗ | | ⃗⃗⃗⃗

⃗ ⃗⃗

⃗ ⃗⃗

TH1: ⃗⃗⃗⃗ hướng xuống

:

√

:

√

TH2: ⃗⃗⃗⃗ hướng lên

:

√

:

√

TH1: ⃗⃗⃗⃗ nằm ngang

√

)

CHUYÊN ĐỀ 4: DAO ĐỘNG CƯỠNG BỨC, DAO ĐỘNG TẮT DẦN

: hệ số ma sát M: khối lượng (kg) K: độ cứng (N/m)

1 Độ giảm biên độ sau mỗi chu kì

2 Số dao động thực hiện được cho đến khi dừng lại

3 Thời gian dao động cho đến khi dừng lại

4 Độ giảm năng lượng sau mooic chu kì

( )

5 Quảng đường vật đi được cho đến khi dừng lại

7

6 Tìm trong nưa chu kì đầu

7 Định luật bảo toàn năng lượng

CHUYÊN ĐỀ 5: TỔNG HỢP DAO ĐỘNG

ĐIỀU HÒA

Xét 2 dao động

Phương trình dao động tổng hợp

( )

Tính:

+ Nếu 2 dao động cùng pha

+ Nếu 2 dao động ngược pha

+ Nếu 2 dao động vuông pha

Tổng quát:

Cách bấm máy:

B1: Ấn

B2: Ấn

B3: Ấn

B4: nhập dữ liệu

CHƯƠNG II: SÓNG CƠ – SÓNG

ÂM

CHUYÊN ĐỀ 1: SÓNG CƠ

Phương trình sóng tại nguồn

Biểu thức truyền song tại M cách O 1 khoảng d + Theo chiều dương

+ Theo chiều âm

Trong đó:

Bước sóng:

Độ lệch pha:

Nếu 2 dao động cùng pha

Nếu 2 dao động ngược pha

8

( ) Nếu 2 dao động vuông pha

( )

CHUYÊN ĐỀ 2: GIAO THOA SÓNG CƠ

1 Phương rình truyền sóng

Biên độ sóng tại điểm M do 2 sóng truyền đến là:

Pha ban đầu:

2 Tìm số cực đại, cực tiểu

a Cùng pha

CĐ:

CT:

b Ngược pha

CĐ:

CT:

c Vuông pha

CĐ:

CT:

CHUYÊN ĐỀ 3: SÓNG ÂM – SÓNG DỪNG –

HIỆU ỨNG DOPLE

DẠNG 1: SÓNG ÂM

1 Cường độ âm ( )

Trong đó: P: công suất âm (W) R: khoảng cách từ vật đến nguồn âm (m)

2 Mức cường độ âm ( )

( )

( ) Trong đó: : cường độ âm : cường độ âm chuẩn

3 Năng lượng sóng âm

: Năng lượng sóng âm A: biên độ sóng

: cường độ âm R: khoảng cách từ vật đến nguồn âm (m)

DẠNG 2: HIỆU ỨNG DOPLE

Tần số nguồn âm là f Tần số máy thu là f’

Tốc độ truyền âm trong môi trường: (m/s)

9

1 Nguồn âm và máy thu đứng yên

2 Nguồn âm đứng yên, máy thu chuyển

đông với vận tốc

Lại gần

Ra xa

3 Nguồn âm chuyển đông với vận tốc ,

máy thu đứng yên

Lại gần

Ra xa

4 Nguồn âm chuyển đông với vận tốc

máy thu chuyển đông với vận tốc

Lại gần

Ra xa:

DẠNG 3: SÓNG DỪNG

1 Điều kiệ có sóng dừng trên dây

a 2 đầu cố định

Số bụng = số bó = k

Số nút = k+1

b 1 đầu cố định , 1 đầu tự do

Số bụng = k+1

Số nút = k+1

2 Biên độ sóng tại M

a đầu O cố định

b đầu O tự do

CHƯƠNG III: DÒNG ĐIỆN

XOAY CHIỀU DẠNG 1: ĐẠI CƯƠNG ĐIỆN XOAY CHIỀU

1 Từ thông, suất điện động xoay chiều

Từ thông:

: từ thông cực đại (Wb)

Suất điện động

nhanh pha hơn 1 góc

2 CĐDĐ và HDDT xoay chiều

10

: u nhanh pha hơn i

: u chậm pha hơn i

: u cùng pha hơn i

3 Kí hiệu

: giá trị tức thời

: giá trị cực đại

: giá trị hiệ dụng

√

√

4 Định luật ôm cho các đoạn mạch

a Đoạn mạch chỉ có R

Biểu thức:

cùng pha hơn

liên hệ giữa

b Đoạn mạch chỉ có L

Giá trị cảm kháng:

( )

Biểu thức:

nhanh pha hơn 1 góc

liên hệ giữa

c Đoạn mạch chỉ có C

Giá trị dung kháng:

Biểu thức:

chậm pha hơn 1 góc

liên hệ giữa

d Đoạn mạch R-L-C

Tổng trở:

Biểu thức:

11

Độ lệch pha:

e Cuộn dây có điện trở trong r

Độ lệch pha:

f Đoạn mạch R-L-C có điện trở trong r

Tổng trở:

Độ lệch pha:

5 Công thức liên hệ

Lưu ý:

Nếu 2 tụ ghép nối tiếp

Nếu 2 tụ ghép song song

DẠNG 2: XÁC ĐỊNH CÁC ĐẠI LƯỢNG KHI

BIÊT HĐT

Khi có thêm điện trở r trong thì:

Độ lệch pha

DẠNG 3: CÔNG SUẤT – HỆ SỐ CÔNG SUẤT

1 Công suất ( )

2 Hệ số công suất

DẠNG 4: CỘNG HƯỞNG ĐIỆN

Mạch xảy ra hiện tượng cộng hưởng điện khi:

Khi đó:

d ( )

DẠNG 5: BÀI TOÁN CỰC TRỊ

a L thay đổi

12

b C thay đổi

Trong đó:

√

3 khi thay đổi

thay đổi

thay đổi

Nếu có điện trở trong r thì :

Công suất tiê thụ trên R cực đại

a Khi

√ thì

b Khi

√

Thì

√

c Khi

Thì

√

5 khi thay đổi

Khi đó:

√

6 khi thay đổi

Khi đó:

13

√

DẠNG 6: ĐỘ LỆCH PHA CỦA ĐIỆ ÁP

1 Đoạn mạch ( ) ( )

Nếu:

Nên:

2 Đoạn mạch ( ) ( )

Thì:

3 Hai đoạn mạch có điện áp vuông pha

DẠNG 7: TRUYỀN TẢI ĐIỆN NĂNG ĐI XA

1 Máy phát điện xoay chiề 1 pha

Tần số:

: số vòng quay (1s)

: số cặp cực

Mắc hình sao

Mắc hình tam giác

2 Máy biến thế

: cuộn sơ cấp

: cuộn thứ cấp

Ta có:

Hiệu suất của máy biến thế:

3 Truyền tải điện năng đi xa

a Độ giảm thế năng trên dây dẫn

b Công suất hao phí

c Hiệu suất tải điện

: công suất truyền đi : công suất nhận được : công suất hao phí

CHƯƠNG IV: DAO ĐỘNG VÀ

SÓNG ĐIỆN TỪ

14

1 Các đại lƣợng

a Tần số góc:

√

b Chu kì

√

c Tần số

√

d Bước sóng

√

√

2 Biểu thức

Trong đó:

3 Năng lƣợng

a Năng lượng điện

b Năng lượng từ

c Năng lượng điện từ

4 Ghép mạch

a 2 tụ mắc song song

Tần số:

Bước sóng:

b 2 tụ mắc nối tiếp

Chu kì:

15

Bước sóng:

CHƯƠNG V: SÓNG ÁNH SÁNG

1 Giao thoa với ánh sang đơn sắc

Gọi: a khoảng cách giữa 2 khe

D: hoảng cách từ 2 khe đến màn

x: khoang cách từ vân đag xét đến VSTT

i: khoảng vân

a Khoảng vân

Gọi là khoảng cách

+ giữa VS hay VT lien tiếp thì có khoảng

vân

+ nếu 2 đầu là VS thì

+ nếu 2 đầu là VT thì

+ nếu 1 đầu là VS, 1 đầu là VT thì

b Vị trí vân sang- vân tối

c Xác định VS – VT của 1 nguồn sang

Nếu : là VS bậc k Nếu : VT thức

2 Giao thoa với ánh sang trắng

a Bề rộng vùng quang phổ

b Xác định số VS, VT + Tại M là VS

Khi đó:

+ Tại M là VT

( ) Khi đó:

3 Độ dịch chuyển của hệ vân

a Cho nguồn sang dịch chuyển theo phương

hệ vân

Chiều của hệ vân ngược chiều với chiều dịch chuyển của S

Trong đó:

: độ dịch chuyển của S

16

: khoảng cách 2 khe đến màn

: khoảng cách từ nguồn S đến 2 khe

b Cố định S và màn, dịch chuyển 2 khe

Chiều của hệ vân cùng chiều với chiều dịch

c Khi đặt bản mỏng có độ dày e và chiết suất

n

Chiều của hệ vân về phía đặt bản mỏng

d Nhúng hệ vân vào chất lỏng

: vận tốc truyền trong chất lỏng

: bước sóng truyền trong không khí

: bước sóng truyền trong chất lỏng

Tần số không đổi trong các môi trường

Khoảng vân

CHƯƠNG VI: LƯỢNG TỬ ÁNH

SÁNG DẠNG 1: HIỆN TƯỢNG QUANG ĐIỆN

: bước sóng ánh sang kích thích : bước sóng giới hạn của kim loại

1 Điều kiện xảy ra hiện tượng quang điện

2 Công của lực điện – động năng

Công của lực điện:

: HĐT hãm

Động năng

3 Năng lượng photon

17

4 Công thoát của electron

Khi đó, giới hạn quang điện:

5 Công thức Anhxtanh

6 CĐDĐ bão hòa – công suất nguồn

CĐDĐ bão hòa

: số e bức ra khỏi catot

: thời gian (s)

công suất nguồn

: số photon phát ra

Hiệu suất lượng tử

DẠNG 2: HIỆU ĐIỆ THẾ CỰC ĐẠI KHI BỊ

CÔ LẬP

Khi bị cô lập thì

Hay:

Xét 1 vật có điệ trở R

2 Chuyển động của e trong điện trường

a Định luật biến thiên động năng

b E chuyển động trong từ trường đều

DẠNG 3: TIA X – MẪU NGUYÊN TỬ BO

1 Bước sóng ngắn nhất tia X

2 Mẫu nguyên tử Bo

a Tiên đề Bo

b Bán kính quỹ đạo

18

tên quỹ đạo n

c Năng lượng nguyê tử

d Bước sóng

( )

e Các dãy quang phổ

Dãy Laiman: chuyển về quỹ đạo K

Dãy Banme: chuyển về quỹ đạo L

Dãy Pasen: chuyển về quỹ đạo M

f Số bức xạ phát ra

( )

CHƯƠNG VII: HẠT NHÂN

NGUYÊN TỬ DẠNG 1: CẤU TẠO NGUYÊN TỬ HẠT NHÂN

1 Cấu tạo hạt nhân

a Hạt nhân:

Trong đó:

: số khối

b Bán kính hạt nhân

c Đơn vị

2 Độ hụt khối

3 Năng lượng lien kết

4 Năng lượng lien kết riêng

5 Tính số hạt

Số hạt nhân:

Trong đó: n: số mol

19

Số proton:

Số notron: ( )

DẠNG 2: PHẢN ỨNG HẠT NHÂN

1 Các định luật phản ứng hạt nhân

2 Định luật bảo toàn động lƣợng

⃗⃗⃗⃗⃗ ⃗⃗⃗⃗⃗ ⃗⃗⃗⃗⃗ ⃗⃗⃗⃗⃗

Trong đó: ⃗ ⃗

3 Định luật bảo toàn năng lƣợng

a Năng lƣợng phản ứng

Trong đó:

b ĐLBT năng lƣợng

Liên hệ:

4 Các hạt phóng xạ

Hạt hạt

DẠNG 3: ĐỊNH LUẬT PHÓNG XẠ - ĐỘ PHÓNG XẠ

1 Hằng số phóng xạ

2 Công thức lien hệ giữa KL – số hạt

3 Số hạt nhân

a Số hạt nhân còn lại

b Số hạt nhân bị phân rã

4 Khối lƣợng

a Số hạt nhân còn lại

b Số hạt nhân bị phân rã

5 Khối lƣợng – hạt nhân con tạo thành

a Số hạt nhân con tạo thành

20

( )

b Khối lƣợng hạt nhân con tạo thành

( )

( )

6 Độ phóng xạ

Trong đó:

7 Xác định số tuổi