PC về chất-Nói có nội dung -Nội dung lời nói vừa đủ , không thừa, không thiếu.. -Không nói điều: +Không tin là đúng +Không có bằng chứng -Nói ngắn gọn, rành mạch -Tránh mơ hồ -Cần t
Trang 1ÔN TẬP PHẦN TIẾNG VIỆT
Trang 2PC về chất
-Nói có nội dung
-Nội dung lời nói
vừa đủ , không
thừa, không
thiếu.
-Không nói điều:
+Không tin là đúng
+Không có bằng chứng
-Nói ngắn gọn, rành mạch -Tránh mơ hồ
-Cần tế nhị và tôn trọng người khác.
-Con bò nhà tôi
vừa đẻ ra một con chim bồ câu.
-Con có ăn quả táo mẹ để trên bàn không?
-Cháu làm ơn chỉ dùm bác đường đến ga tàu đi lối nào? -Đến ngã tư, rẽ
phải.
-Bạn làm bài tập
chưa?
-Từ lúc mặc cái
áo mới này, tôi
chưa làm bài tập.
-Nói đúng đề tài -Tránh lạc đề
Ví dụ
-Bạn chỉ dùm mình bài tập này được không?
-Tớ được 8 điểm môn văn.
PC quan hệ
Trang 3Bài tập 2/ SGK-190
Bài tập 2/ SGK-190:
Hãy kể một tình huống giao tiếp trong đó có một hoặc một số phương châm hội thoại nào đó không được tuân thủ.
Tình huống 1: Khoảng 10 giờ tối, bác sĩ nhận được một cú điện thoại của ông khách quen đang sống ở quê Giọng ông khách hốt hoảng:
-Bác sĩ ơi, thằng bé nhà tôi vừa nuốt cây bút bi của tôi rồi Mời bác sĩ đến ngay cho.
-Đường đến nhà ông xa quá, lại đang mưa bão, có lẽ phải vài tiếng đồng hồ nữa tôi mới tới được.
-Thế trong khi chờ đợi bác sĩ tôi phải làm gì?
-Thì ông dùng tạm bút chì vậy!
Vi phạm phương châm quan hệ.
Trang 4Ngôi thứ I Ngôi thứ II Ngôi thứ III
-Số ít : tôi, tớ mình…
-Số nhiều: chúng tôi,
chúng mình…
-Anh, cậu, bạn…
-Các anh, các cậu, các bạn…
-Anh ấy, cậu ấy, bạn ấy… -Các anh ấy, các bạn ấy …
-Ông, bà, cha, mẹ,
thầy, cô… -Ông, bà, cha, mẹ, thầy, cô, bác sĩ,
giám đốc…
-Ông ấy, thầy ấy, bác sĩ ấy…
Trang 5Bài tập 2/ SGK-190:
Trong tiếng Việt, xưng hô thường tuân thủ theo phương châm “xưng khiêm , hô tôn” Em hiểu phương châm đó như thế nào? Cho ví dụ minh hoạ.
Phương châm xưng hô:
-Xưng khiêm: Tự xưng mình một cách khiêm nhường.
-Hô tôn: Gọi người đối thoại một cách tôn kính.
Vua Tự xưng: Quả nhân (người kém cỏi) Khiêm tốn
Gọi các nhà sư: cao tăng Tôn kính
Ví dụ:
II Xưng hô trong hội thoại
Một người
Tự xưng: chúng tôi Khiêm tốn Gọi người khác: quí ông, quí bà Tôn kính
Trang 6Bài tập 3/SGK-190
Bài tập 3/SGK-190:
Thảo luận vấn đề: Vì sao trong tiếng Việt, khi giao tiếp người nói phải hết sức chú ý đến sự lựa chọn từ ngữ xưng hô?
-Từ ngữ trong tiếng Việt rất đa dạng và phong phú.
-Tuỳ thuộc vào tình huống giao tiếp và mối quan hệ giữa người nói với người nghe.
-Nếu không lựa chọn từ ngữ xưng hô thì không đạt được mục đích giao tiếp.
Trang 7III Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp
-Nhắc lại lời nói, ý nghĩ của
người khác một cách nguyên
vẹn.
-Đặt trong dấu ngoặc kép
-Nhắc lại lời nói, ý nghĩ của người khác một cách không nguyên vẹn.
-Không đặt trong dấu ngoặc kép
-Ví dụ:
Nam nói: “Ngày mai, tôi
về quê.”
-Ví dụ:
Bạn Nam nói rằng ngày mai bạn ấy sẽ về quê.
II Xưng hô trong hội thoại
Trang 8Bài tập 2/SGK-190,191:
Vua Quang Trung tự mình đốc suất đại binh, cả thủy lẫn bộ cùng
ra đi Ngày 29 đến Nghệ An, vua Quang Trung cho vời người cống sĩ ở huyện La Sơn là Nguyễn Thiếp đến hỏi rằng quân
thắng hay thua như thế nào.
Thiếp trả lời rằng bấy giờ trong nước trống không, lòng người tan rã.Quân Thanh ở xa tới đây, không biết tình hình quân ta yếu hay mạnh, không hiểu rõ thế nên đánh nên giữ ra sao Vua Quang
dẹp tan.
Chuyển lời đối thoại thành lời dẫn gián tiếp:
Trang 9Bài tập 2/SGK-190,191:
-Từ xưng hô:
-Từ chỉ địa điểm:
-Từ chỉ thời gian:
-Tôi (ngôi thứ nhất) -Chúa công(ngôi thứ 2)
-Tiên sinh (ngôi thứ 2) -Đây
-Bây giờ
-Nhà vua (ngôi thứ ba) -Vua Quang Trung (ngôi thứ ba)
-Tĩnh lược -Tĩnh lược -Bấy giờ
II Xưng hô trong hội thoại
III Cách dẫn trực tiếp, cách dẫn gián tiếp
Phân tích sự thay đổi:
Trang 10PC về chất
-Nói có nội dung
-Nội dung lời nói
vừa đủ , không
thừa, không
thiếu.
-Không nói điều:
+Không tin là đúng
+Không có bằng chứng
-Nói ngắn gọn, rành mạch -Tránh mơ hồ
-Cần tế nhị và tôn trọng người khác.
-Con bò nhà tôi
vừa đẻ ra một con chim bồ câu.
-Con có ăn quả táo mẹ để trên bàn không?
-Cháu làm ơn chỉ dùm bác đường đến ga tàu đi lối nào? -Đến ngã tư, rẽ
phải.
-Bạn làm bài tập
chưa?
-Từ lúc mặc cái
áo mới này, tôi
chưa làm bài tập.
-Nói đúng đề tài -Tránh lạc đề
Ví dụ
-Bạn chỉ dùm mình bài tập này được không?
-Tớ được 8 điểm môn văn.
PC quan hệ
Trang 11II Xưng hô trong hội thoại
Từ ngữ xưng hô
Ngôi thứ I Ngôi thứ II Ngôi thứ III
-Số ít : tôi, tớ mình…
-Số nhiều: chúng tôi,
chúng mình…
-Anh, cậu, bạn…
-Các anh, các cậu, các bạn…
-Anh ấy, cậu ấy, bạn ấy… -Các anh ấy, các bạn ấy …
-Ông, bà, cha, mẹ,
thầy, cô… -Ông, bà, cha, mẹ, thầy, cô, bác sĩ,
giám đốc…
-Ông ấy, thầy ấy, bác sĩ ấy…
Trang 12Cách dẫn trực tiếp Cách dẫn gián tiếp
-Nhắc lại lời nói, ý nghĩ của
người khác một cách nguyên
vẹn.
-Đặt trong dấu ngoặc kép
-Nhắc lại lời nói, ý nghĩ của người khác một cách không nguyên vẹn.
-Không đặt trong dấu ngoặc kép
-Ví dụ:
Nam nói: “Ngày mai, tôi
về quê.”
-Ví dụ:
Bạn Nam nói rằng ngày mai bạn ấy sẽ về quê.